Erthyglau newydd

16:5416:54, 1 Ebrill 2026 Myrfyn Owen (hanes | golygu) [5,362 beit] Rhygyfarch (sgwrs | cyfraniadau) (Dechrau tudalen newydd gyda "'''Dr Myrfyn Owen (1943 – 2025)''' Gwyddonydd ymchwil, ecolegydd a chadwraethwr a ddaeth yn bennaeth ar un o'r canolfannau cadwraeth bwysicaf o'i bath yn y byd. Magwyd Myrfyn Owen yn y ‘Wern Olau’ - fferm laeth yn rhan uchaf plwyf Llandwrog rhwng Rhostryfan a Groeslon - yn ail blentyn i William Owen ac Annie Mary (nee Williams)<ref>Trwy ei fam roedd gan Dr Owen gysylltiad â’r hen dyddyn ‘Llainfadyn’ - cafodd Annie Owen (nee Williams) ei magu yno...")

14:4414:44, 20 Chwefror 2026 Thomas Pennant yn Uwchgwyrfai (hanes | golygu) [6,673 beit] Cyfaill Eben (sgwrs | cyfraniadau) (Dechrau tudalen newydd gyda "Eleni (2026) mae'n drichanmlwyddiant geni'r teithiwr, hanesydd, hynafiaethydd a naturiaethwr Thomas Pennant (1726-98) o'r Downing yn Sir y Fflint. Ysgrifennodd nifer o lyfrau sylweddol ar wahanol feysydd a theithiodd yn helaeth iawn, nid yn unig yng Nghymru, ond yn Yr Alban, Lloegr ac Iwerddon, yn ogystal ag i rai mannau ar gyfandir Ewrop. Ffrwyth ei deithiau yng Nghymru oedd ei ''Tours in Wales'' a gyhoeddwyd mewn tair rhan. Dros y blynyddoedd ymddangosodd saw...")

18:2218:22, 2 Chwefror 2026 Helfa Clynnog (hanes | golygu) [586 beit] Irion (sgwrs | cyfraniadau) (Dechrau tudalen newydd gyda "Roedd hela i geisio lleihau nifer y llwynogod yn yr ardal yn anghenraid, ond anaml ceir tystiolaeth o helfa swyddogol yn cael ei threfnu. Yn Chwefror 1832, fodd bynnag, hysbysebwyd yn y Wasg y byddai Helfa Clynnog yn cyfarfod wrth y Newborough Arms yng Nghlynnog-fawr, gyda'r cwn yn cychwyn o'r dafarn am 10 y bore. Yn groes i Helfa Pen-y-groes a fu'n weithgar tua diwedd y 1820au, ni hysbyswyd fod bwyd yn cael ei ddarparu wedi i'r...")

12:3712:37, 16 Ionawr 2026 Groseriaid Uwchgwyrfai, 1850 (hanes | golygu) [1,415 beit] Irion (sgwrs | cyfraniadau) (Dechrau tudalen newydd gyda "Ceir rhestr o lawer o'r '''groseriaid''' oedd yn cadw siopau yn Uwchgwyrfai mewn hysbysebion yn y wasg leol ym 1850. Dechreuodd John Owen, masnachwr coffi o Uwchgwyrfai a oedd wedi ymsefydlu yn Llundain, gyflenwi coffi i groseriaid yng Nghymru ym 1849. Mae'n bosibl bod coffi'n ddiod gweddol anghyffredin yn y Gymru wledig yr adeg honno, ac aeth John Owen ati i hysbysebu ei goffi'n gyson, gan restru'r holl siopau lle yr oedd modd ei brynu. A dyna gofnodi enwa...")

13:1213:12, 13 Ionawr 2026 Coffi yn Uwchgwyrfai, 1850 (hanes | golygu) [12,948 beit] Irion (sgwrs | cyfraniadau) (Dechrau tudalen newydd gyda "Nid yw'n arferol meddwl am Gymry cyffredin y 19g yn yfed fawr o '''goffi'''. Yr oedd te'n ddiod o ddewis gan y werin, os nad oeddynt yn ffafrio cwrw bach neu seidr, ond yn gallu fforddio te. Serch hynny, roedd groseriaid y cwmwd yn barod i ddiwallu awydd rhai cwsmeriaid am goffi aac roedd dau gwmni, John Cassell a John Owen, y ddau o Lundain, yn hysbysebu'n eang yn y Wasg tua 1850, Aeth Cassell mor bell â rhybuddio cwsmeriaid rhag coffi ei brif gystadleuydd yn...")

Dewislen llywio