Symeon o Glynnog

Oddi ar Cof y Cwmwd
Fersiwn a roddwyd ar gadw am 10:42, 8 Rhagfyr 2025 gan Irion (sgwrs | cyfraniadau)
(gwahan) ← Fersiwn hŷn | Fersiwn diweddaraf (gwahan) | Fersiwn diweddarach → (gwahan)
Neidio i'r panel llywio Neidio i'r bar chwilio

Symeon o Glynnog (m.1152) oedd yr ail Archddiacon Bangor y mae ei enw wedi goroesi, gan ddilyn Archddiacon Maurice. Fe'i penodwyd i'r swydd cyn 1137.[1] Ar y pryd, un archddiaconiaeth oedd yn esgobaeth Bangor ac felly bu i Symeon ddal swydd o bwys a dylanwad. Gwyddwn ei fod o, ynghyd ag Esgob Dafydd o Fangor a Phrior St Werburgh, Caer, wrth wely angau Gruffydd ap Cynan ym 1137. Yn hanes y digwyddiad hwnnw fe'i disgrifir fel "Symeon archdiacon gwr addfed o oed a doethineb".[2]

Wedi marw'r Esgob Dafydd ym 1139, penodwyd dyn o'r enw Meurig yn esgob yn ei le. Rhaid oedd i esgobion y pryd hynny ddatgan eu teyrngarwch i frenin Lloegr - y Brenin Steffan yr adeg honno. I ddechrau, fodd bynnag, gwrthododd Meurig wneud hynny, gan brotestio fod Symeon, dyn yr oedd ganddo'r parch mwyaf ato, wedi ei rybuddio rhag dangos teyrngarwch i'r brenin. Cafodd ei berswadio yn y diwedd i fynd yn groes i gyfarwyddyd Symeon ei mwyn cael ei godi'n esgob cydnabyddedig, a ddigwyddodd ym 1140. Mae'r stori hon yn tueddu awgrymu'n gryf fod Symeon yn Gymro cadarn a'i deyrngarwch yn llwyr tuag at y teulu brenhonol Cymreig.[3]

Yn sicr, nid oedd Esgob Bernard o Dŷ Ddewi wedi plesio efo gweithred Meurig, gan ei gyhuddo o fynd i mewn i Eglwys Deiniol Sant fel lleidr. Os oedd Meurig yn honni fod ganddo'r parch mwyaf at Symeon, mae'n sicr fod gan Esgob DBernard ferddwl uchel ohono.

  1. ↑ M.L. Clarke, Bangor Cathedral (Caerdydd, 1969), t.110
  2. ↑ J.E. Lloyd, A History of Wales, Cyf.II, t.469
  3. ↑ J.E. Lloyd, op.cit., t.483 a nodyn