<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="cy">
	<id>https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Ysgolion_Cylchynol_ym_mhlwyf_Llanwnda</id>
	<title>Ysgolion Cylchynol ym mhlwyf Llanwnda - Hanes golygu</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Ysgolion_Cylchynol_ym_mhlwyf_Llanwnda"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Ysgolion_Cylchynol_ym_mhlwyf_Llanwnda&amp;action=history"/>
	<updated>2026-04-07T19:06:10Z</updated>
	<subtitle>Hanes diwygio&#039;r dudalen hon ar y wici</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.43.1</generator>
	<entry>
		<id>https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Ysgolion_Cylchynol_ym_mhlwyf_Llanwnda&amp;diff=15541&amp;oldid=prev</id>
		<title>Cyfaill Eben am 16:02, 28 Chwefror 2024</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Ysgolion_Cylchynol_ym_mhlwyf_Llanwnda&amp;diff=15541&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2024-02-28T16:02:14Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;cy&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Fersiwn hŷn&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;Fersiwn yn ôl 17:02, 28 Chwefror 2024&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;Llinell 1:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Llinell 1:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Ar ganol &lt;/del&gt;y 18g, trefnwyd &#039;&#039;&#039;ysgolion cylchynol ym mhlwyf Llanwnda&#039;&#039;&#039; fel mewn llawer i blwyf arall ar draws Cymru, fel rhan o ymgyrch [[Griffith Jones, Llanddowror]] i alluogi&#039;r werin i ddarllen yr ysgrythur. Roedd ficer [[Llanwnda]] a Llanfaglan, y Parch. [[Richard Farrington]] yn arbennig o weithgar wrth hyrwyddo&#039;r ysgolion hyn. Cododd ysgoldy wrth [[Eglwys Sant Gwyndaf, Llanwnda]] tua 1750  a phenodi athro, sef clerc y plwyf, dyn o&#039;r enw Edward Davies, a gynhaliai ysgol yno ac, ar adegau, ym mhlwyf Llanfaglan hefyd. Cynhaliwyd ysgol yn ffermdy Cae&#039;r Helygen yn y plwyf hefyd ar adegau, a threfnodd Farrington i&#039;r ysgol gylchynol a gynhaliwyd yn Eglwys [[Betws Garmon]] ym 1749 symud ar draws yr afon i ffermdy Pentre Bach ym 1750 i ddiwallu&#039;r angen am addysg yn y rhan &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;bellenig &lt;/del&gt;honno o blwyf Llanwnda a ymestynnai ar hyd glannau gorllewinol [[Afon Gwyrfai]] hyd at &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;y &lt;/del&gt;[[Rhyd-ddu]]. John Davies oedd yr athro yn y Pentre Bach. Mae&#039;r gweithgarwch hwn yn fwy o ryfeddod wrth ystyried mai dyna&#039;r cyfnod pan fu farw unig fab Farrington a oedd yn dal yn fyw, ac yn fuan wedyn, bu farw Mrs. Farrington hefyd.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Ganol &lt;/ins&gt;y 18g, trefnwyd &#039;&#039;&#039;ysgolion cylchynol ym mhlwyf Llanwnda&#039;&#039;&#039;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;, &lt;/ins&gt;fel mewn llawer i blwyf arall ar draws Cymru, fel rhan o ymgyrch [[Griffith Jones, Llanddowror]] i alluogi&#039;r werin i ddarllen yr ysgrythur. Roedd ficer [[Llanwnda]] a Llanfaglan, y Parch. [[Richard Farrington]]&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;, &lt;/ins&gt;yn arbennig o weithgar wrth hyrwyddo&#039;r ysgolion hyn. Cododd ysgoldy wrth [[Eglwys Sant Gwyndaf, Llanwnda]] tua 1750  a phenodi athro, sef clerc y plwyf, dyn o&#039;r enw Edward Davies, a gynhaliai ysgol yno ac, ar adegau, ym mhlwyf Llanfaglan hefyd. Cynhaliwyd ysgol yn ffermdy Cae&#039;r Helygen yn y plwyf hefyd ar adegau, a threfnodd Farrington i&#039;r ysgol gylchynol a gynhaliwyd yn Eglwys [[Betws Garmon]] ym 1749 symud ar draws yr afon i ffermdy Pentre Bach ym 1750 i ddiwallu&#039;r angen am addysg yn y rhan &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;bellennig &lt;/ins&gt;honno o blwyf Llanwnda a ymestynnai ar hyd glannau gorllewinol [[Afon Gwyrfai]] hyd at &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt; &lt;/ins&gt;[[Rhyd-ddu]]. John Davies oedd yr athro yn y Pentre Bach. Mae&#039;r gweithgarwch hwn yn fwy o ryfeddod wrth ystyried mai dyna&#039;r cyfnod pan fu farw unig fab Farrington a oedd yn dal yn fyw, ac yn fuan wedyn, bu farw Mrs. Farrington hefyd.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Yn ôl yr hanesydd [[W. Gilbert Williams]], roedd Farrington ymysg y rhai mwyaf brwd dros addysg mewn cyfnod lle bernid fod llawer o&amp;#039;r offeiriaid wedi anwybyddu anghenion eu praidd. Serch hynny, ni ddylid ystyried Farrington fel sylfaenydd neu unig ladmerydd addysg yn ei blwyfi. Roedd ei ragflaenydd fel ficer hefyd yn awyddus i ddarpau addysg i&amp;#039;r plwyfolion.&amp;lt;ref&amp;gt;W. Gilbert Williams, &amp;#039;&amp;#039;Y Parch. Richard Farrington M.A.&amp;#039;&amp;#039;, &amp;#039;&amp;#039;Y Llenor&amp;#039;&amp;#039;, Cyf.20, (1941), tt.142-7 [https://journals.library.wales/view/1319198/1324506/164#?xywh=-1698%2C-7%2C6480%2C415]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Yn ôl yr hanesydd [[W. Gilbert Williams]], roedd Farrington ymysg y rhai mwyaf brwd dros addysg mewn cyfnod lle bernid fod llawer o&amp;#039;r offeiriaid wedi anwybyddu anghenion eu praidd. Serch hynny, ni ddylid ystyried Farrington fel sylfaenydd neu unig ladmerydd addysg yn ei blwyfi. Roedd ei ragflaenydd fel ficer hefyd yn awyddus i ddarpau addysg i&amp;#039;r plwyfolion.&amp;lt;ref&amp;gt;W. Gilbert Williams, &amp;#039;&amp;#039;Y Parch. Richard Farrington M.A.&amp;#039;&amp;#039;, &amp;#039;&amp;#039;Y Llenor&amp;#039;&amp;#039;, Cyf.20, (1941), tt.142-7 [https://journals.library.wales/view/1319198/1324506/164#?xywh=-1698%2C-7%2C6480%2C415]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Cyfaill Eben</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Ysgolion_Cylchynol_ym_mhlwyf_Llanwnda&amp;diff=15539&amp;oldid=prev</id>
		<title>Irion am 12:07, 28 Chwefror 2024</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Ysgolion_Cylchynol_ym_mhlwyf_Llanwnda&amp;diff=15539&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2024-02-28T12:07:30Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;cy&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Fersiwn hŷn&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;Fersiwn yn ôl 13:07, 28 Chwefror 2024&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;Llinell 1:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Llinell 1:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Ar ganol y 18g, trefnwyd &#039;&#039;&#039;ysgolion cylchynol ym mhlwyf Llanwnda&#039;&#039;&#039; fel mewn llawer i blwyf arall ar draws Cymru, fel rhan o ymgyrch [[Griffith Jones, Llanddowror]] i alluogi&#039;r werin i ddarllen yr ysgrythur. Roedd ficer [[Llanwnda]] a Llanfaglan, y Parch. [[Richard Farrington]] yn arbennig o weithgar wrth hyrwyddo&#039;r ysgolion hyn. Cododd ysgoldy wrth [[Eglwys Sant Gwyndaf, Llanwnda]] tua 1750  a phenodi athro, sef clerc y plwyf, dyn o&#039;r enw Edward Davies, a gynhaliai ysgol yno ac, ar adegau, ym mhlwyf Llanfaglan hefyd. Cynhaliwyd ysgol yn ffermdy Cae&#039;r Helygen yn y plwyf hefyd ar adegau, a threfnodd Farrington i&#039;r ysgol gylchynol a gynhaliwyd yn Eglwys [[Betws Garmon]] ym 1749 symud ar draws yr afon i ffermdy Pentre Bach ym 1750 i ddiwallu&#039;r angen am addysg yn y rhan bellenig honno o blwyf Llanwnda a ymestynnai ar hyd glannau gorllewinol [[Afon Gwyrfai]] hyd at y [[Rhyd-ddu]]. John Davies oedd yr athro yn y Pentre Bach. Mae&#039;r gweithgarwch hwn yn fwy o ryfeddod wrth ystyried mai dyna&#039;r cyfnod pan fu unig fab Farrington a oedd yn dal yn fyw, ac yn fuan wedyn, bu farw Mrs. Farrington hefyd.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Ar ganol y 18g, trefnwyd &#039;&#039;&#039;ysgolion cylchynol ym mhlwyf Llanwnda&#039;&#039;&#039; fel mewn llawer i blwyf arall ar draws Cymru, fel rhan o ymgyrch [[Griffith Jones, Llanddowror]] i alluogi&#039;r werin i ddarllen yr ysgrythur. Roedd ficer [[Llanwnda]] a Llanfaglan, y Parch. [[Richard Farrington]] yn arbennig o weithgar wrth hyrwyddo&#039;r ysgolion hyn. Cododd ysgoldy wrth [[Eglwys Sant Gwyndaf, Llanwnda]] tua 1750  a phenodi athro, sef clerc y plwyf, dyn o&#039;r enw Edward Davies, a gynhaliai ysgol yno ac, ar adegau, ym mhlwyf Llanfaglan hefyd. Cynhaliwyd ysgol yn ffermdy Cae&#039;r Helygen yn y plwyf hefyd ar adegau, a threfnodd Farrington i&#039;r ysgol gylchynol a gynhaliwyd yn Eglwys [[Betws Garmon]] ym 1749 symud ar draws yr afon i ffermdy Pentre Bach ym 1750 i ddiwallu&#039;r angen am addysg yn y rhan bellenig honno o blwyf Llanwnda a ymestynnai ar hyd glannau gorllewinol [[Afon Gwyrfai]] hyd at y [[Rhyd-ddu]]. John Davies oedd yr athro yn y Pentre Bach. Mae&#039;r gweithgarwch hwn yn fwy o ryfeddod wrth ystyried mai dyna&#039;r cyfnod pan fu &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;farw &lt;/ins&gt;unig fab Farrington a oedd yn dal yn fyw, ac yn fuan wedyn, bu farw Mrs. Farrington hefyd.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Yn ôl yr hanesydd [[W. Gilbert Williams]], roedd Farrington ymysg y rhai mwyaf brwd dros addysg mewn cyfnod lle bernid fod llawer o&amp;#039;r offeiriaid wedi anwybyddu anghenion eu praidd. Serch hynny, ni ddylid ystyried Farrington fel sylfaenydd neu unig ladmerydd addysg yn ei blwyfi. Roedd ei ragflaenydd fel ficer hefyd yn awyddus i ddarpau addysg i&amp;#039;r plwyfolion.&amp;lt;ref&amp;gt;W. Gilbert Williams, &amp;#039;&amp;#039;Y Parch. Richard Farrington M.A.&amp;#039;&amp;#039;, &amp;#039;&amp;#039;Y Llenor&amp;#039;&amp;#039;, Cyf.20, (1941), tt.142-7 [https://journals.library.wales/view/1319198/1324506/164#?xywh=-1698%2C-7%2C6480%2C415]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Yn ôl yr hanesydd [[W. Gilbert Williams]], roedd Farrington ymysg y rhai mwyaf brwd dros addysg mewn cyfnod lle bernid fod llawer o&amp;#039;r offeiriaid wedi anwybyddu anghenion eu praidd. Serch hynny, ni ddylid ystyried Farrington fel sylfaenydd neu unig ladmerydd addysg yn ei blwyfi. Roedd ei ragflaenydd fel ficer hefyd yn awyddus i ddarpau addysg i&amp;#039;r plwyfolion.&amp;lt;ref&amp;gt;W. Gilbert Williams, &amp;#039;&amp;#039;Y Parch. Richard Farrington M.A.&amp;#039;&amp;#039;, &amp;#039;&amp;#039;Y Llenor&amp;#039;&amp;#039;, Cyf.20, (1941), tt.142-7 [https://journals.library.wales/view/1319198/1324506/164#?xywh=-1698%2C-7%2C6480%2C415]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Irion</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Ysgolion_Cylchynol_ym_mhlwyf_Llanwnda&amp;diff=15538&amp;oldid=prev</id>
		<title>Irion: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda &#039;Ar ganol y 18g, trefnwyd &#039;&#039;&#039;ysgolion cylchynol ym mhlwyf Llanwnda&#039;&#039;&#039; fel mewn llawer i blwyf arall ar draws Cymru, fel rhan o ymgyrch Griffith Jones, Ll...&#039;</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Ysgolion_Cylchynol_ym_mhlwyf_Llanwnda&amp;diff=15538&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2024-02-28T10:17:06Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda &amp;#039;Ar ganol y 18g, trefnwyd &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;ysgolion cylchynol ym mhlwyf Llanwnda&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; fel mewn llawer i blwyf arall ar draws Cymru, fel rhan o ymgyrch Griffith Jones, Ll...&amp;#039;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Tudalen newydd&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;Ar ganol y 18g, trefnwyd &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;ysgolion cylchynol ym mhlwyf Llanwnda&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; fel mewn llawer i blwyf arall ar draws Cymru, fel rhan o ymgyrch [[Griffith Jones, Llanddowror]] i alluogi&amp;#039;r werin i ddarllen yr ysgrythur. Roedd ficer [[Llanwnda]] a Llanfaglan, y Parch. [[Richard Farrington]] yn arbennig o weithgar wrth hyrwyddo&amp;#039;r ysgolion hyn. Cododd ysgoldy wrth [[Eglwys Sant Gwyndaf, Llanwnda]] tua 1750  a phenodi athro, sef clerc y plwyf, dyn o&amp;#039;r enw Edward Davies, a gynhaliai ysgol yno ac, ar adegau, ym mhlwyf Llanfaglan hefyd. Cynhaliwyd ysgol yn ffermdy Cae&amp;#039;r Helygen yn y plwyf hefyd ar adegau, a threfnodd Farrington i&amp;#039;r ysgol gylchynol a gynhaliwyd yn Eglwys [[Betws Garmon]] ym 1749 symud ar draws yr afon i ffermdy Pentre Bach ym 1750 i ddiwallu&amp;#039;r angen am addysg yn y rhan bellenig honno o blwyf Llanwnda a ymestynnai ar hyd glannau gorllewinol [[Afon Gwyrfai]] hyd at y [[Rhyd-ddu]]. John Davies oedd yr athro yn y Pentre Bach. Mae&amp;#039;r gweithgarwch hwn yn fwy o ryfeddod wrth ystyried mai dyna&amp;#039;r cyfnod pan fu unig fab Farrington a oedd yn dal yn fyw, ac yn fuan wedyn, bu farw Mrs. Farrington hefyd.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Yn ôl yr hanesydd [[W. Gilbert Williams]], roedd Farrington ymysg y rhai mwyaf brwd dros addysg mewn cyfnod lle bernid fod llawer o&amp;#039;r offeiriaid wedi anwybyddu anghenion eu praidd. Serch hynny, ni ddylid ystyried Farrington fel sylfaenydd neu unig ladmerydd addysg yn ei blwyfi. Roedd ei ragflaenydd fel ficer hefyd yn awyddus i ddarpau addysg i&amp;#039;r plwyfolion.&amp;lt;ref&amp;gt;W. Gilbert Williams, &amp;#039;&amp;#039;Y Parch. Richard Farrington M.A.&amp;#039;&amp;#039;, &amp;#039;&amp;#039;Y Llenor&amp;#039;&amp;#039;, Cyf.20, (1941), tt.142-7 [https://journals.library.wales/view/1319198/1324506/164#?xywh=-1698%2C-7%2C6480%2C415]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Cyfeiriadau==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Categori:Addysg]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Irion</name></author>
	</entry>
</feed>