<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="cy">
	<id>https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Ysgol_Elis_Tomos</id>
	<title>Ysgol Elis Tomos - Hanes golygu</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Ysgol_Elis_Tomos"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Ysgol_Elis_Tomos&amp;action=history"/>
	<updated>2026-05-06T21:01:23Z</updated>
	<subtitle>Hanes diwygio&#039;r dudalen hon ar y wici</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.43.1</generator>
	<entry>
		<id>https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Ysgol_Elis_Tomos&amp;diff=14063&amp;oldid=prev</id>
		<title>Cyfaill Eben am 14:20, 6 Tachwedd 2022</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Ysgol_Elis_Tomos&amp;diff=14063&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-11-06T14:20:12Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;cy&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Fersiwn hŷn&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;Fersiwn yn ôl 15:20, 6 Tachwedd 2022&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;Llinell 1:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Llinell 1:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Cynhelid ysgol tan oddeutu 1850 ym mhentref [[Carmel]] gan ddyn o&amp;#039;r enw [[Ellis Thomas|Elis Tomos]]. Mae disgrifiad ohoni gan [[Hugh Menander Jones]] yn &amp;#039;&amp;#039;Y Geninen&amp;#039;&amp;#039;:&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Cynhelid ysgol tan oddeutu 1850 ym mhentref [[Carmel]] gan ddyn o&amp;#039;r enw [[Ellis Thomas|Elis Tomos]]. Mae disgrifiad ohoni gan [[Hugh Menander Jones]] yn &amp;#039;&amp;#039;Y Geninen&amp;#039;&amp;#039;:&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;  Nid oedd yn yr ardal, [hyd at ddechrau&#039;r 1850au], ond un ysgol, a elwid yn &quot;Ysgol Elis Tomos,&quot; yr hon a gynhelid ar y cyntaf yn [[Capel Pisgah (A), Carmel|nghapel yr Anibynwyr, Pisgah]], ond yn ddiweddarach a gynhelid yn y tŷ capel, mewn lle cyfyng ac anghyfleus - plant yn y llawr a&#039;r fules yn y cefn; a mynych yr anghydgordiad a geid yn lleisiau y naill a&#039;r llall. Fel ysgol effeithiol i ddwyn plant i fyny yr oedd iddi enw a chlod, yn bell ac yn agos; ac nid oedd neb yn yr ardal a&#039;r cylchoedd o&#039;r bron na fu trwy gwrs o addysg ynddi: ond yr oedd cylch ei haddysg yn gwbl mewn darllen y Beibl Cymraeg a dysgu ysgrifennu; ac yr oedd dysgu ysgrifennu ynddi yn elfen bwysig yn ngolwg pawb. Ond symudwyd Elis Tomos gan henaint, a daeth terfyn ar yr ysgol. Nid oedd yn&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;.&lt;/del&gt;y gymydogaeth&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;. &lt;/del&gt;ar ôl hynny, ond [[Ysgol Bron-y-foel|Ysgol Genedlaethol Bronyfoel]], [[Y Fron|Cesarea]], cylch addysg yr hon oedd, rhaid addef, yn fwy ac yn well, ond yn bur aneffeithiol.&amp;lt;ref&amp;gt;&#039;&#039;Y Geninen&#039;&#039;, Rhifyn Gŵyl Dewi, 1903, t.62. Diweddarwyd yr orgraff&amp;lt;/ref&amp;gt;  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;  Nid oedd yn yr ardal, [hyd at ddechrau&#039;r 1850au], ond un ysgol, a elwid yn &quot;Ysgol Elis Tomos,&quot; yr hon a gynhelid ar y cyntaf yn [[Capel Pisgah (A), Carmel|nghapel yr Anibynwyr, Pisgah]], ond yn ddiweddarach a gynhelid yn y tŷ capel, mewn lle cyfyng ac anghyfleus - plant yn y llawr a&#039;r fules yn y cefn; a mynych yr anghydgordiad a geid yn lleisiau y naill a&#039;r llall. Fel ysgol effeithiol i ddwyn plant i fyny yr oedd iddi enw a chlod, yn bell ac yn agos; ac nid oedd neb yn yr ardal a&#039;r cylchoedd o&#039;r bron na fu trwy gwrs o addysg ynddi: ond yr oedd cylch ei haddysg yn gwbl mewn darllen y Beibl Cymraeg a dysgu ysgrifennu; ac yr oedd dysgu ysgrifennu ynddi yn elfen bwysig yn ngolwg pawb. Ond symudwyd Elis Tomos gan henaint, a daeth terfyn ar yr ysgol. Nid oedd yn y gymydogaeth ar ôl hynny, ond [[Ysgol Bron-y-foel|Ysgol Genedlaethol Bronyfoel]], [[Y Fron|Cesarea]], cylch addysg yr hon oedd, rhaid addef, yn fwy ac yn well, ond yn bur aneffeithiol.&amp;lt;ref&amp;gt;&#039;&#039;Y Geninen&#039;&#039;, Rhifyn Gŵyl Dewi, 1903, t.62. Diweddarwyd yr orgraff&amp;lt;/ref&amp;gt;  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Nid oes sôn yn y [[Llyfrau Gleision]] am ysgol Elis Tomos, dim ond Ysgol Bron-y-foel, a elwid y pryd hynny&amp;#039;n &amp;quot;Ysgol y Mynydd&amp;quot;, (&amp;#039;&amp;#039;The Mountain School&amp;#039;&amp;#039;).&amp;lt;ref&amp;gt;Llyfrau Gleision, 1847, Cyf.III, t.110-11&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Nid oes sôn yn y [[Llyfrau Gleision]] am ysgol Elis Tomos, dim ond Ysgol Bron-y-foel, a elwid y pryd hynny&amp;#039;n &amp;quot;Ysgol y Mynydd&amp;quot;, (&amp;#039;&amp;#039;The Mountain School&amp;#039;&amp;#039;).&amp;lt;ref&amp;gt;Llyfrau Gleision, 1847, Cyf.III, t.110-11&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Cyfaill Eben</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Ysgol_Elis_Tomos&amp;diff=14056&amp;oldid=prev</id>
		<title>Irion am 13:11, 6 Tachwedd 2022</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Ysgol_Elis_Tomos&amp;diff=14056&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-11-06T13:11:37Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;cy&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Fersiwn hŷn&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;Fersiwn yn ôl 14:11, 6 Tachwedd 2022&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;Llinell 1:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Llinell 1:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Cynhelid ysgol &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;tua &lt;/del&gt;1850 ym mhentref [[Carmel]] gan ddyn o&#039;r enw Elis Tomos. Mae disgrifiad &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ohono &lt;/del&gt;gan [[Hugh Menander Jones]] yn &#039;&#039;Y Geninen&#039;&#039;:&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Cynhelid ysgol &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;tan oddeutu &lt;/ins&gt;1850 ym mhentref [[Carmel]] gan ddyn o&#039;r enw &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[Ellis Thomas|&lt;/ins&gt;Elis Tomos&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]]&lt;/ins&gt;. Mae disgrifiad &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ohoni &lt;/ins&gt;gan [[Hugh Menander Jones]] yn &#039;&#039;Y Geninen&#039;&#039;:&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;  Nid oedd yn yr ardal, [&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;yn ystod y &lt;/del&gt;1850au], ond un ysgol, a elwid yn &quot;Ysgol Elis Tomos,&quot; yr hon a gynhelid ar y cyntaf yn [[Capel Pisgah (A), Carmel|nghapel yr Anibynwyr, Pisgah]], ond yn ddiweddarach a gynhelid yn y tŷ capel, mewn lle cyfyng ac anghyfleus - plant yn y llawr a&#039;r fules yn y cefn; a mynych yr anghydgordiad a geid yn lleisiau y naill a&#039;r llall. Fel ysgol effeithiol i ddwyn plant i fyny yr oedd iddi enw a chlod, yn bell ac yn agos; ac nid oedd neb yn yr ardal a&#039;r cylchoedd o&#039;r bron na fu trwy gwrs o addysg ynddi: ond yr oedd cylch ei haddysg yn gwbl mewn darllen y Beibl Cymraeg a dysgu ysgrifennu; ac yr oedd dysgu ysgrifennu ynddi yn elfen bwysig yn ngolwg pawb. Ond symudwyd Elis Tomos gan henaint, a daeth terfyn ar yr ysgol. Nid oedd yn.y gymydogaeth. ar ôl hynny, ond [[Ysgol Bron-y-foel|Ysgol Genedlaethol Bronyfoel]], [[Y Fron|Cesarea]], cylch addysg yr hon oedd, rhaid addef, yn fwy ac yn well, ond yn bur aneffeithiol.&amp;lt;ref&amp;gt;&#039;&#039;Y Geninen&#039;&#039;, Rhifyn Gŵyl Dewi, 1903, t.62. Diweddarwyd yr orgraff&amp;lt;/ref&amp;gt;  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;  Nid oedd yn yr ardal, [&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;hyd at ddechrau&#039;r &lt;/ins&gt;1850au], ond un ysgol, a elwid yn &quot;Ysgol Elis Tomos,&quot; yr hon a gynhelid ar y cyntaf yn [[Capel Pisgah (A), Carmel|nghapel yr Anibynwyr, Pisgah]], ond yn ddiweddarach a gynhelid yn y tŷ capel, mewn lle cyfyng ac anghyfleus - plant yn y llawr a&#039;r fules yn y cefn; a mynych yr anghydgordiad a geid yn lleisiau y naill a&#039;r llall. Fel ysgol effeithiol i ddwyn plant i fyny yr oedd iddi enw a chlod, yn bell ac yn agos; ac nid oedd neb yn yr ardal a&#039;r cylchoedd o&#039;r bron na fu trwy gwrs o addysg ynddi: ond yr oedd cylch ei haddysg yn gwbl mewn darllen y Beibl Cymraeg a dysgu ysgrifennu; ac yr oedd dysgu ysgrifennu ynddi yn elfen bwysig yn ngolwg pawb. Ond symudwyd Elis Tomos gan henaint, a daeth terfyn ar yr ysgol. Nid oedd yn.y gymydogaeth. ar ôl hynny, ond [[Ysgol Bron-y-foel|Ysgol Genedlaethol Bronyfoel]], [[Y Fron|Cesarea]], cylch addysg yr hon oedd, rhaid addef, yn fwy ac yn well, ond yn bur aneffeithiol.&amp;lt;ref&amp;gt;&#039;&#039;Y Geninen&#039;&#039;, Rhifyn Gŵyl Dewi, 1903, t.62. Diweddarwyd yr orgraff&amp;lt;/ref&amp;gt;  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Nid oes sôn yn y [[Llyfrau Gleision]] am ysgol Elis Tomos, dim ond Ysgol Bron-y-foel, a elwid y pryd hynny&#039;n &quot;Ysgol y Mynydd&quot;, (&#039;&#039;The Mountain School&#039;&#039;).&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Nid oes sôn yn y [[Llyfrau Gleision]] am ysgol Elis Tomos, dim ond Ysgol Bron-y-foel, a elwid y pryd hynny&#039;n &quot;Ysgol y Mynydd&quot;, (&#039;&#039;The Mountain School&#039;&#039;).&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;ref&amp;gt;Llyfrau Gleision, 1847, Cyf.III, t.110-11&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;==Cyfeiriadau==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;==Cyfeiriadau==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Irion</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Ysgol_Elis_Tomos&amp;diff=14054&amp;oldid=prev</id>
		<title>Irion am 12:09, 6 Tachwedd 2022</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Ysgol_Elis_Tomos&amp;diff=14054&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-11-06T12:09:55Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;cy&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Fersiwn hŷn&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;Fersiwn yn ôl 13:09, 6 Tachwedd 2022&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;Llinell 1:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Llinell 1:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Cynhelid ysgol tua 1850 ym mhentref [[Carmel]] gan ddyn o&amp;#039;r enw Elis Tomos. Mae disgrifiad ohono gan [[Hugh Menander Jones]] yn &amp;#039;&amp;#039;Y Geninen&amp;#039;&amp;#039;:&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Cynhelid ysgol tua 1850 ym mhentref [[Carmel]] gan ddyn o&amp;#039;r enw Elis Tomos. Mae disgrifiad ohono gan [[Hugh Menander Jones]] yn &amp;#039;&amp;#039;Y Geninen&amp;#039;&amp;#039;:&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;  Nid oedd yn yr ardal, [yn ystod y 1850au], ond un ysgol, a elwid yn &quot;Ysgol Elis Tomos,&quot; yr hon a gynhelid ar y cyntaf yn [[Capel Pisgah (A), Carmel|nghapel yr Anibynwyr, Pisgah]], ond yn ddiweddarach a gynhelid yn y tŷ capel, mewn lle cyfyng ac anghyfleus - plant yn y llawr a&#039;r fules yn y cefn; a mynych yr anghydgordiad a geid yn lleisiau y naill a&#039;r llall. Fel ysgol effeithiol i ddwyn plant i fyny yr oedd iddi enw a chlod, yn bell ac yn agos; ac nid oedd neb yn yr ardal a&#039;r cylchoedd o&#039;r bron na fu trwy gwrs o addysg ynddi: ond yr oedd cylch ei haddysg yn gwbl mewn darllen y Beibl Cymraeg a dysgu ysgrifennu; ac yr oedd dysgu ysgrifennu ynddi yn elfen bwysig yn ngolwg pawb. Ond symudwyd Elis Tomos gan henaint, a daeth terfyn ar yr ysgol. Nid oedd yn.y gymydogaeth. ar ôl hynny, ond [[Ysgol Bron-y-foel|Ysgol Genedlaethol Bronyfoel]], [[Y Fron|Cesarea]], cylch addysg yr hon oedd, rhaid addef, yn fwy ac yn well, ond yn bur aneffeithiol.&amp;lt;ref&amp;gt;&#039;&#039;Y Geninen&#039;&#039;, Rhifyn Gŵyl &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Dew3i&lt;/del&gt;, 1903, t.62. Diweddarwyd yr orgraff&amp;lt;/ref&amp;gt;  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;  Nid oedd yn yr ardal, [yn ystod y 1850au], ond un ysgol, a elwid yn &quot;Ysgol Elis Tomos,&quot; yr hon a gynhelid ar y cyntaf yn [[Capel Pisgah (A), Carmel|nghapel yr Anibynwyr, Pisgah]], ond yn ddiweddarach a gynhelid yn y tŷ capel, mewn lle cyfyng ac anghyfleus - plant yn y llawr a&#039;r fules yn y cefn; a mynych yr anghydgordiad a geid yn lleisiau y naill a&#039;r llall. Fel ysgol effeithiol i ddwyn plant i fyny yr oedd iddi enw a chlod, yn bell ac yn agos; ac nid oedd neb yn yr ardal a&#039;r cylchoedd o&#039;r bron na fu trwy gwrs o addysg ynddi: ond yr oedd cylch ei haddysg yn gwbl mewn darllen y Beibl Cymraeg a dysgu ysgrifennu; ac yr oedd dysgu ysgrifennu ynddi yn elfen bwysig yn ngolwg pawb. Ond symudwyd Elis Tomos gan henaint, a daeth terfyn ar yr ysgol. Nid oedd yn.y gymydogaeth. ar ôl hynny, ond [[Ysgol Bron-y-foel|Ysgol Genedlaethol Bronyfoel]], [[Y Fron|Cesarea]], cylch addysg yr hon oedd, rhaid addef, yn fwy ac yn well, ond yn bur aneffeithiol.&amp;lt;ref&amp;gt;&#039;&#039;Y Geninen&#039;&#039;, Rhifyn Gŵyl &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Dewi&lt;/ins&gt;, 1903, t.62. Diweddarwyd yr orgraff&amp;lt;/ref&amp;gt;  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Nid oes sôn yn y [[Llyfrau Gleision]] am ysgol Elis Tomos, dim ond Ysgol Bron-y-foel, a elwid y pryd hynny&#039;n &quot;Ysgol y Mynydd&quot;, (&#039;&#039;The Mountain School&#039;&#039;).&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;==Cyfeiriadau==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;==Cyfeiriadau==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Irion</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Ysgol_Elis_Tomos&amp;diff=14053&amp;oldid=prev</id>
		<title>Irion: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda &#039;Cynhelid ysgol tua 1850 ym mhentref Carmel gan ddyn o&#039;r enw Elis Tomos. Mae disgrifiad ohono gan Hugh Menander Jones yn &#039;&#039;Y Geninen&#039;&#039;:   Nid oedd...&#039;</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Ysgol_Elis_Tomos&amp;diff=14053&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-11-06T12:07:40Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda &amp;#039;Cynhelid ysgol tua 1850 ym mhentref &lt;a href=&quot;/wici/Carmel&quot; title=&quot;Carmel&quot;&gt;Carmel&lt;/a&gt; gan ddyn o&amp;#039;r enw Elis Tomos. Mae disgrifiad ohono gan &lt;a href=&quot;/wici/Hugh_Menander_Jones&quot; title=&quot;Hugh Menander Jones&quot;&gt;Hugh Menander Jones&lt;/a&gt; yn &amp;#039;&amp;#039;Y Geninen&amp;#039;&amp;#039;:   Nid oedd...&amp;#039;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Tudalen newydd&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;Cynhelid ysgol tua 1850 ym mhentref [[Carmel]] gan ddyn o&amp;#039;r enw Elis Tomos. Mae disgrifiad ohono gan [[Hugh Menander Jones]] yn &amp;#039;&amp;#039;Y Geninen&amp;#039;&amp;#039;:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 Nid oedd yn yr ardal, [yn ystod y 1850au], ond un ysgol, a elwid yn &amp;quot;Ysgol Elis Tomos,&amp;quot; yr hon a gynhelid ar y cyntaf yn [[Capel Pisgah (A), Carmel|nghapel yr Anibynwyr, Pisgah]], ond yn ddiweddarach a gynhelid yn y tŷ capel, mewn lle cyfyng ac anghyfleus - plant yn y llawr a&amp;#039;r fules yn y cefn; a mynych yr anghydgordiad a geid yn lleisiau y naill a&amp;#039;r llall. Fel ysgol effeithiol i ddwyn plant i fyny yr oedd iddi enw a chlod, yn bell ac yn agos; ac nid oedd neb yn yr ardal a&amp;#039;r cylchoedd o&amp;#039;r bron na fu trwy gwrs o addysg ynddi: ond yr oedd cylch ei haddysg yn gwbl mewn darllen y Beibl Cymraeg a dysgu ysgrifennu; ac yr oedd dysgu ysgrifennu ynddi yn elfen bwysig yn ngolwg pawb. Ond symudwyd Elis Tomos gan henaint, a daeth terfyn ar yr ysgol. Nid oedd yn.y gymydogaeth. ar ôl hynny, ond [[Ysgol Bron-y-foel|Ysgol Genedlaethol Bronyfoel]], [[Y Fron|Cesarea]], cylch addysg yr hon oedd, rhaid addef, yn fwy ac yn well, ond yn bur aneffeithiol.&amp;lt;ref&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;Y Geninen&amp;#039;&amp;#039;, Rhifyn Gŵyl Dew3i, 1903, t.62. Diweddarwyd yr orgraff&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Cyfeiriadau==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Categori:Addysg]]&lt;br /&gt;
[[Categori:Ysgolion]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Irion</name></author>
	</entry>
</feed>