<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="cy">
	<id>https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Ysgol_Babanod_Y_Groeslon</id>
	<title>Ysgol Babanod Y Groeslon - Hanes golygu</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Ysgol_Babanod_Y_Groeslon"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Ysgol_Babanod_Y_Groeslon&amp;action=history"/>
	<updated>2026-05-06T14:38:40Z</updated>
	<subtitle>Hanes diwygio&#039;r dudalen hon ar y wici</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.43.1</generator>
	<entry>
		<id>https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Ysgol_Babanod_Y_Groeslon&amp;diff=12894&amp;oldid=prev</id>
		<title>Cyfaill Eben am 16:54, 14 Chwefror 2022</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Ysgol_Babanod_Y_Groeslon&amp;diff=12894&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-02-14T16:54:56Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;cy&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Fersiwn hŷn&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;Fersiwn yn ôl 17:54, 14 Chwefror 2022&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;Llinell 1:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Llinell 1:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Agorwyd &#039;&#039;&#039;Ysgol Babanod &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;y &lt;/del&gt;Groeslon&#039;&#039;&#039; ym 1926 mewn adeilad newydd ym mhentref [[Y Groeslon]] er mwyn darparu addysg ar gyfer dosbarthiadau Safon 1 a 2 a oedd gynt yn [[Ysgol Penfforddelen]]. Roedd adeilad yr ysgol honno&#039;n gynyddol anaddas a gorlawn, a phenderfynodd Rheolwyr yr Ysgol greu ysgol i&#039;r babanod yn Y Groeslon, ac un arall yng [[Carmel|Ngharmel]]. Roedd rhieni&#039;r Groeslon wedi &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;mynegu &lt;/del&gt;eu bwriad i &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ymatal rhag &lt;/del&gt;anfon eu plant i adeilad Penfforddelen hyd nes &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;y &lt;/del&gt;gwnaed gwelliannau i&#039;r cyflenwad dŵr a&#039;r toiledau. Symudodd Miss S.A. Gray, yr athrawes ar fabanod Penfforddelen, i&#039;r ysgol newydd fel pennaeth. Roedd hi wedi bod ym Mhenfforddelen &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ers &lt;/del&gt;1895 - merch yn wreiddiol o Lanelli ydoedd.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Agorwyd &#039;&#039;&#039;Ysgol Babanod &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Y &lt;/ins&gt;Groeslon&#039;&#039;&#039; ym 1926 mewn adeilad newydd ym mhentref [[Y Groeslon]] er mwyn darparu addysg ar gyfer dosbarthiadau Safon 1 a 2 a oedd gynt yn [[Ysgol Penfforddelen]]. Roedd adeilad yr ysgol honno&#039;n gynyddol anaddas a gorlawn, a phenderfynodd Rheolwyr yr Ysgol greu ysgol i&#039;r babanod yn Y Groeslon, ac un arall yng [[Carmel|Ngharmel]]. Roedd rhieni&#039;r Groeslon wedi &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;mynegi &lt;/ins&gt;eu bwriad i &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;beidio ag &lt;/ins&gt;anfon eu plant i adeilad Penfforddelen hyd nes gwnaed gwelliannau i&#039;r cyflenwad dŵr a&#039;r toiledau. Symudodd Miss S.A. Gray, yr athrawes ar fabanod Penfforddelen, i&#039;r ysgol newydd fel pennaeth. Roedd hi wedi bod ym Mhenfforddelen &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;er &lt;/ins&gt;1895 - merch yn wreiddiol o Lanelli ydoedd.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Un o&#039;r plant cyntaf i gychwyn yn yr ysgol newydd oedd Mr Leslie Williams, a fu, wedi iddo dyfu i fyny, yn bostfeistr y pentref am flynyddoedd lawer. Mae ganddo atgof o ba mor lân oedd yr adeilad newydd, ac o&#039;r gwersi byd natur yng &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ngae&lt;/del&gt;&#039;r ysgol.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Un o&#039;r plant cyntaf i gychwyn yn yr ysgol newydd oedd Mr Leslie Williams, a fu, wedi iddo dyfu i fyny, yn bostfeistr y pentref am flynyddoedd lawer. Mae ganddo atgof o ba mor lân oedd yr adeilad newydd, ac o&#039;r gwersi byd natur yng &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;nghae&lt;/ins&gt;&#039;r ysgol.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Ymddeolodd Miss Gray ym 1934, ac fe&amp;#039;i holynwyd gan Miss Margaret Thomas, Penbryn Ffatri, Pen-y-groes, a ymunodd â&amp;#039;r athrawes arall, Miss Jennie Powell Parry, i ddarparu addysg i&amp;#039;r babanod. Roedd Miss Parry&amp;#039;n credu&amp;#039;n gryf mewn dysgu elfennau cerddoriaeth, gan drefnu cyngherddau Gŵyl Dewi a dramâu bach ar gyfer y rhieni. Roedd Miss Thomas, fel Miss Gray o&amp;#039;i blaen, yn credu mewn addysg byd natur, ac aeth ati&amp;#039;n syth i greu gardd y gallai&amp;#039;r plant ei thrin o flaen yr ysgol. Ym 1938 cafodd yr ysgol ei harolygu, a&amp;#039;r arolygwyr yn dod i&amp;#039;r casgliad fod yr athrawon yn ddwy dda iawn, yr adeilad yn olau a hwylus a&amp;#039;r plant yn rhai siriol!&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Ymddeolodd Miss Gray ym 1934, ac fe&amp;#039;i holynwyd gan Miss Margaret Thomas, Penbryn Ffatri, Pen-y-groes, a ymunodd â&amp;#039;r athrawes arall, Miss Jennie Powell Parry, i ddarparu addysg i&amp;#039;r babanod. Roedd Miss Parry&amp;#039;n credu&amp;#039;n gryf mewn dysgu elfennau cerddoriaeth, gan drefnu cyngherddau Gŵyl Dewi a dramâu bach ar gyfer y rhieni. Roedd Miss Thomas, fel Miss Gray o&amp;#039;i blaen, yn credu mewn addysg byd natur, ac aeth ati&amp;#039;n syth i greu gardd y gallai&amp;#039;r plant ei thrin o flaen yr ysgol. Ym 1938 cafodd yr ysgol ei harolygu, a&amp;#039;r arolygwyr yn dod i&amp;#039;r casgliad fod yr athrawon yn ddwy dda iawn, yr adeilad yn olau a hwylus a&amp;#039;r plant yn rhai siriol!&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Yn ôl yr hanes, cafwyd cyfnod pur anodd ar ddechrau&#039;r Ail Ryfel Byd gyda nifer o &quot;faciwîs&quot; a&#039;u hathrawon yn cyrraedd o Lerpwl, a bu&#039;n anodd cael lle iddynt. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Nad &lt;/del&gt;oedd eu glanweithdra&#039;n amlwg ac yr oedd rhai&#039;n sâl - heb sôn am y problemau a ddeuai o gymysgu dwy iaith.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Yn ôl yr hanes, cafwyd cyfnod pur anodd ar ddechrau&#039;r Ail Ryfel Byd gyda nifer o &quot;faciwîs&quot; a&#039;u hathrawon yn cyrraedd o Lerpwl, a bu&#039;n anodd cael lle iddynt. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Nid &lt;/ins&gt;oedd eu glanweithdra&#039;n amlwg ac yr oedd rhai&#039;n sâl - heb sôn am y problemau a ddeuai o gymysgu dwy iaith.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Trefnwyd cinio ysgol am y tro cyntaf ym 1943, a phenodwyd cogyddes a chynorthwywraig - Mrs Katie Williams, Grugan Ganol a Miss Gwen Williams, Tal-y-llyn Bach.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Trefnwyd cinio ysgol am y tro cyntaf ym 1943, a phenodwyd cogyddes a chynorthwywraig - Mrs Katie Williams, Grugan Ganol a Miss Gwen Williams, Tal-y-llyn Bach.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Ymddeolodd Miss Thomas ym 1957 a daeth Miss Jennie Price, Pant-glas, yn ei lle, hyd nes i&#039;r ysgol babanod gau fel sefydliad ar wahân ym 1962. Y flwyddyn honno, caewyd Ysgol Penfforddelen hefyd, symudodd y plant hŷn &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;i &lt;/del&gt;naill ai Ysgol y Groeslon, sef [[Ysgol Bro Llifon]] fel &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;y&#039;i hadwaenir &lt;/del&gt;bellach, neu i [[Ysgol Carmel]] - yr oedd plant hŷn, dros 11 oed, &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;eioes &lt;/del&gt;wedi symud i [[Ysgol Dyffryn Nantlle]] ym 1952. Yn achos &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;y &lt;/del&gt;Groeslon, cadwyd hen adeilad y babanod, gan ychwanegu &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ati &lt;/del&gt;neuadd a ystafelloedd dosbarth newydd. Eironi&#039;r sefyllfa yw hyn: erbyn ail ddegawd &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;y &lt;/del&gt;21g., roedd toeau fflat a waliau pren yr estyniadau newydd wedi cyrraedd diwedd eu hoes ac yr oedd dybryd &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;angen &lt;/del&gt;am adeilad newydd ar gyfer yr ysgol&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039; &lt;/del&gt;Serch hynny, roedd adeilad yr hen ysgol fabanod yn dal yn ddigon cadarn i&#039;w ymgorffori yn yr ysgol newydd fodern a godwyd.&amp;lt;ref&amp;gt;Seiliwyd yr erthygl ar &#039;&#039;Hanes y Groeslon&#039;&#039; (Caernarfon, 2000), tt.76-85&amp;lt;/ref&amp;gt;  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Ymddeolodd Miss Thomas ym 1957 a daeth Miss Jennie Price, Pant-glas, yn ei lle, hyd nes i&#039;r ysgol babanod gau fel sefydliad ar wahân ym 1962. Y flwyddyn honno, caewyd Ysgol Penfforddelen hefyd, symudodd y plant hŷn naill ai &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;i &lt;/ins&gt;Ysgol y Groeslon, sef [[Ysgol Bro Llifon]] fel &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;yr adwaenir hi &lt;/ins&gt;bellach, neu i [[Ysgol Carmel]] - yr oedd plant hŷn, dros 11 oed, &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;eisoes &lt;/ins&gt;wedi symud i [[Ysgol Dyffryn Nantlle]] ym 1952. Yn achos &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Y &lt;/ins&gt;Groeslon, cadwyd hen adeilad y babanod, gan ychwanegu &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ato &lt;/ins&gt;neuadd a ystafelloedd dosbarth newydd. Eironi&#039;r sefyllfa yw hyn: erbyn ail ddegawd &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;yr &lt;/ins&gt;21g., roedd toeau fflat a waliau pren yr estyniadau newydd wedi cyrraedd diwedd eu hoes ac yr oedd &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;angen &lt;/ins&gt;dybryd am adeilad newydd ar gyfer yr ysgol&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;. &lt;/ins&gt;Serch hynny, roedd adeilad yr hen ysgol fabanod yn dal yn ddigon cadarn i&#039;w ymgorffori yn yr ysgol newydd fodern a godwyd.&amp;lt;ref&amp;gt;Seiliwyd yr erthygl ar &#039;&#039;Hanes y Groeslon&#039;&#039; (Caernarfon, 2000), tt.76-85&amp;lt;/ref&amp;gt;  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;==Cyfeiriadau==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;==Cyfeiriadau==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Cyfaill Eben</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Ysgol_Babanod_Y_Groeslon&amp;diff=11998&amp;oldid=prev</id>
		<title>Irion am 08:31, 2 Hydref 2021</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Ysgol_Babanod_Y_Groeslon&amp;diff=11998&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2021-10-02T08:31:41Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;cy&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Fersiwn hŷn&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;Fersiwn yn ôl 09:31, 2 Hydref 2021&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;Llinell 1:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Llinell 1:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Agorwyd &#039;&#039;&#039;Ysgol Babanod y Groeslon&#039;&#039;&#039; ym 1926 mewn adeilad newydd ym mhentref [[Y Groeslon]] &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;i ddarparu &lt;/del&gt;addysg ar gyfer dosbarthiadau Safon 1 a 2 a oedd gynt yn [[Ysgol Penfforddelen]]. Roedd adeilad yr ysgol honno&#039;n gynyddol anaddas a gorlawn, a phenderfynodd Rheolwyr yr Ysgol greu ysgol i&#039;r babanod yn Y Groeslon, ac un arall yng [[Carmel|Ngharmel]]. Roedd rhieni&#039;r Groeslon wedi mynegu eu bwriad i ymatal rhag anfon eu plant i adeilad Penfforddelen hyd nes y gwnaed gwelliannau i&#039;r cyflenwad dŵr a&#039;r toiledau. Symudodd Miss S.A. Gray, yr athrawes ar fabanod Penfforddelen, i&#039;r ysgol newydd fel pennaeth. Roedd hi wedi bod ym Mhenfforddelen ers 1895 - merch yn wreiddiol o Lanelli ydoedd&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;.&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Agorwyd &#039;&#039;&#039;Ysgol Babanod y Groeslon&#039;&#039;&#039; ym 1926 mewn adeilad newydd ym mhentref [[Y Groeslon]] &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;er mwyn darparu &lt;/ins&gt;addysg ar gyfer dosbarthiadau Safon 1 a 2 a oedd gynt yn [[Ysgol Penfforddelen]]. Roedd adeilad yr ysgol honno&#039;n gynyddol anaddas a gorlawn, a phenderfynodd Rheolwyr yr Ysgol greu ysgol i&#039;r babanod yn Y Groeslon, ac un arall yng [[Carmel|Ngharmel]]. Roedd rhieni&#039;r Groeslon wedi mynegu eu bwriad i ymatal rhag anfon eu plant i adeilad Penfforddelen hyd nes y gwnaed gwelliannau i&#039;r cyflenwad dŵr a&#039;r toiledau. Symudodd Miss S.A. Gray, yr athrawes ar fabanod Penfforddelen, i&#039;r ysgol newydd fel pennaeth. Roedd hi wedi bod ym Mhenfforddelen ers 1895 - merch yn wreiddiol o Lanelli ydoedd.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Un o&#039;tr plant cyntaf i gychwyn yn yr ysgol newydd oedd Mr Leslie Williams, a fu wedi iddo dyfu i fyny yn bostfeistr y pentref am flynyddoedd lawer. Mae ganddo atgof o ba mor lân oedd yr adeilad newydd, ac o&#039;r gwersi byd natur yng ngae&#039;r ysgol&lt;/del&gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Ymddeolodd Miss Gray ym 1934, ac fe&lt;/del&gt;&#039;i &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;holynwyd gan Miss Margaret Thomas, Penbryn Ffatri, Pen-y-groes&lt;/del&gt;, a &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ymunodd â&#039;r athrawes arall&lt;/del&gt;, &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Miss Jennie Powell Parry, i ddarparu addysg &lt;/del&gt;i&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;r babanod. Roedd Miss Parry&#039;n credu&#039;n gryf mewn dysgu elfennau cerddoriaeth&lt;/del&gt;, &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;gan drefnu cyngerdd Gŵyl Dewi a dramâu bach ar gyfer &lt;/del&gt;y &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;rhieni&lt;/del&gt;. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Roedd Miss Thomas&lt;/del&gt;, &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;fel Miss Gray &lt;/del&gt;o&#039;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;i blaen, yn credu mewn addysg &lt;/del&gt;byd natur&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;, ac aeth ati&#039;n syth i greu gardd y gallai&lt;/del&gt;&#039;r &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;plant ei thrin o flaen yr &lt;/del&gt;ysgol. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Ym 1938 cafodd yr ysgol ei harolygu, a&#039;r arolygwyr yn dod i&#039;r casgliad fod yr athrawon yn ddwy dda iawn, yr adeilad yn olau a hwylus a&#039;r plant yn rhai siriol!&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Un o&lt;/ins&gt;&#039;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;r plant cyntaf &lt;/ins&gt;i &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;gychwyn yn yr ysgol newydd oedd Mr Leslie Williams&lt;/ins&gt;, a &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;fu&lt;/ins&gt;, &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;wedi iddo dyfu &lt;/ins&gt;i &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;fyny&lt;/ins&gt;, &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;yn bostfeistr &lt;/ins&gt;y &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;pentref am flynyddoedd lawer&lt;/ins&gt;. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Mae ganddo atgof o ba mor lân oedd yr adeilad newydd&lt;/ins&gt;, &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ac &lt;/ins&gt;o&#039;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;r gwersi &lt;/ins&gt;byd natur &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;yng ngae&lt;/ins&gt;&#039;r ysgol.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Yn ôl yr hanes, cafwyd cyfnod pur anodd &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;wedyn &lt;/del&gt;gyda nifer o &quot;faciwîs&quot; a&#039;u hathrawon yn cyrraedd o Lerpwl, a bu&#039;n anodd cael lle iddynt. Nad oedd eu glanweithdra&#039;n amlwg &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;a &lt;/del&gt;rhai&#039;n sâl - heb sôn am &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;broblemau cymysgu &lt;/del&gt;iaith.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Ymddeolodd Miss Gray ym 1934, ac fe&#039;i holynwyd gan Miss Margaret Thomas, Penbryn Ffatri, Pen-y-groes, a ymunodd â&#039;r athrawes arall, Miss Jennie Powell Parry, i ddarparu addysg i&#039;r babanod. Roedd Miss Parry&#039;n credu&#039;n gryf mewn dysgu elfennau cerddoriaeth, gan drefnu cyngherddau Gŵyl Dewi a dramâu bach ar gyfer y rhieni. Roedd Miss Thomas, fel Miss Gray o&#039;i blaen, yn credu mewn addysg byd natur, ac aeth ati&#039;n syth i greu gardd y gallai&#039;r plant ei thrin o flaen yr ysgol. Ym 1938 cafodd yr ysgol ei harolygu, a&#039;r arolygwyr yn dod i&#039;r casgliad fod yr athrawon yn ddwy dda iawn, yr adeilad yn olau a hwylus a&#039;r plant yn rhai siriol!&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Yn ôl yr hanes, cafwyd cyfnod pur anodd &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ar ddechrau&#039;r Ail Ryfel Byd &lt;/ins&gt;gyda nifer o &quot;faciwîs&quot; a&#039;u hathrawon yn cyrraedd o Lerpwl, a bu&#039;n anodd cael lle iddynt. Nad oedd eu glanweithdra&#039;n amlwg &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ac yr oedd &lt;/ins&gt;rhai&#039;n sâl - heb sôn am &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;y problemau a ddeuai o gymysgu dwy &lt;/ins&gt;iaith.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Trefnwyd cinio ysgol am y tro cyntaf ym 1943, a phenodwyd cogyddes a chynorthwywraig - Mrs Katie Williams, Grugan Ganol a Miss Gwen Williams, Tal-y-llyn Bach.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Trefnwyd cinio ysgol am y tro cyntaf ym 1943, a phenodwyd cogyddes a chynorthwywraig - Mrs Katie Williams, Grugan Ganol a Miss Gwen Williams, Tal-y-llyn Bach.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Ymddeolodd Miss Thomas ym 1957 a daeth Miss Jennie Price, Pant-glas, yn ei lle, hyd nes i&#039;r ysgol babanod gau fel sefydliad ar wahân ym 1962. Y flwyddyn honno, caewyd Ysgol Penfforddelen hefyd, symudodd y plant hŷn i naill ai Ysgol y Groeslon, sef [[Ysgol Bro Llifon]] fel y&#039;i hadwaenir bellach, neu i [[Ysgol Carmel]]. Yn achos y Groeslon, cadwyd hen adeilad y babanod, gan ychwanegu ati neuadd a ystafelloedd dosbarth newydd.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Ymddeolodd Miss Thomas ym 1957 a daeth Miss Jennie Price, Pant-glas, yn ei lle, hyd nes i&#039;r ysgol babanod gau fel sefydliad ar wahân ym 1962. Y flwyddyn honno, caewyd Ysgol Penfforddelen hefyd, symudodd y plant hŷn i naill ai Ysgol y Groeslon, sef [[Ysgol Bro Llifon]] fel y&#039;i hadwaenir bellach, neu i [[Ysgol Carmel]] &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;- yr oedd plant hŷn, dros 11 oed, eioes wedi symud i [[Ysgol Dyffryn Nantlle]] ym 1952&lt;/ins&gt;. Yn achos y Groeslon, cadwyd hen adeilad y babanod, gan ychwanegu ati neuadd a ystafelloedd dosbarth newydd. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Eironi&#039;r sefyllfa yw hyn: erbyn ail ddegawd y 21g., roedd toeau fflat a waliau pren yr estyniadau newydd wedi cyrraedd diwedd eu hoes ac yr oedd dybryd angen am adeilad newydd ar gyfer yr ysgol&#039; Serch hynny, roedd adeilad yr hen ysgol fabanod yn dal yn ddigon cadarn i&#039;w ymgorffori yn yr ysgol newydd fodern a godwyd.&amp;lt;ref&amp;gt;Seiliwyd yr erthygl ar &#039;&#039;Hanes y Groeslon&#039;&#039; (Caernarfon, 2000), tt.76-85&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;==Cyfeiriadau==&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;{{cyfeiriadau}}&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[Categori:Ysgolion]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Irion</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Ysgol_Babanod_Y_Groeslon&amp;diff=11997&amp;oldid=prev</id>
		<title>Irion am 17:17, 1 Hydref 2021</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Ysgol_Babanod_Y_Groeslon&amp;diff=11997&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2021-10-01T17:17:37Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;cy&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Fersiwn hŷn&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;Fersiwn yn ôl 18:17, 1 Hydref 2021&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l2&quot;&gt;Llinell 2:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Llinell 2:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Un o&amp;#039;tr plant cyntaf i gychwyn yn yr ysgol newydd oedd Mr Leslie Williams, a fu wedi iddo dyfu i fyny yn bostfeistr y pentref am flynyddoedd lawer. Mae ganddo atgof o ba mor lân oedd yr adeilad newydd, ac o&amp;#039;r gwersi byd natur yng ngae&amp;#039;r ysgol.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Un o&amp;#039;tr plant cyntaf i gychwyn yn yr ysgol newydd oedd Mr Leslie Williams, a fu wedi iddo dyfu i fyny yn bostfeistr y pentref am flynyddoedd lawer. Mae ganddo atgof o ba mor lân oedd yr adeilad newydd, ac o&amp;#039;r gwersi byd natur yng ngae&amp;#039;r ysgol.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Ymddeolodd Miss Gray ym 1934, ac fe&#039;i holynwyd gan Miss Margaret Thomas, Penbryn Ffatri, Pen-y-groes, a ymunodd â&#039;r athrawes arall, Miss Jennie Powell Parry, i ddarparu addysg i&#039;r babanod.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Ymddeolodd Miss Gray ym 1934, ac fe&#039;i holynwyd gan Miss Margaret Thomas, Penbryn Ffatri, Pen-y-groes, a ymunodd â&#039;r athrawes arall, Miss Jennie Powell Parry, i ddarparu addysg i&#039;r babanod&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;. Roedd Miss Parry&#039;n credu&#039;n gryf mewn dysgu elfennau cerddoriaeth, gan drefnu cyngerdd Gŵyl Dewi a dramâu bach ar gyfer y rhieni. Roedd Miss Thomas, fel Miss Gray o&#039;i blaen, yn credu mewn addysg byd natur, ac aeth ati&#039;n syth i greu gardd y gallai&#039;r plant ei thrin o flaen yr ysgol. Ym 1938 cafodd yr ysgol ei harolygu, a&#039;r arolygwyr yn dod i&#039;r casgliad fod yr athrawon yn ddwy dda iawn, yr adeilad yn olau a hwylus a&#039;r plant yn rhai siriol!&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Yn ôl yr hanes, cafwyd cyfnod pur anodd wedyn gyda nifer o &quot;faciwîs&quot; a&#039;u hathrawon yn cyrraedd o Lerpwl, a bu&#039;n anodd cael lle iddynt. Nad oedd eu glanweithdra&#039;n amlwg a rhai&#039;n sâl - heb sôn am broblemau cymysgu iaith.&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Trefnwyd cinio ysgol am y tro cyntaf ym 1943, a phenodwyd cogyddes a chynorthwywraig - Mrs Katie Williams, Grugan Ganol a Miss Gwen Williams, Tal-y-llyn Bach.&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Ymddeolodd Miss Thomas ym 1957 a daeth Miss Jennie Price, Pant-glas, yn ei lle, hyd nes i&#039;r ysgol babanod gau fel sefydliad ar wahân ym 1962. Y flwyddyn honno, caewyd Ysgol Penfforddelen hefyd, symudodd y plant hŷn i naill ai Ysgol y Groeslon, sef [[Ysgol Bro Llifon]] fel y&#039;i hadwaenir bellach, neu i [[Ysgol Carmel]]. Yn achos y Groeslon, cadwyd hen adeilad y babanod, gan ychwanegu ati neuadd a ystafelloedd dosbarth newydd&lt;/ins&gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Irion</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Ysgol_Babanod_Y_Groeslon&amp;diff=11993&amp;oldid=prev</id>
		<title>Irion: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda &#039;Agorwyd &#039;&#039;&#039;Ysgol Babanod y Groeslon&#039;&#039;&#039; ym 1926 mewn adeilad newydd ym mhentref Y Groeslon i ddarparu addysg ar gyfer dosbarthiadau Safon 1 a 2 a oedd...&#039;</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Ysgol_Babanod_Y_Groeslon&amp;diff=11993&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2021-10-01T15:16:18Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda &amp;#039;Agorwyd &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Ysgol Babanod y Groeslon&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; ym 1926 mewn adeilad newydd ym mhentref &lt;a href=&quot;/wici/Y_Groeslon&quot; title=&quot;Y Groeslon&quot;&gt;Y Groeslon&lt;/a&gt; i ddarparu addysg ar gyfer dosbarthiadau Safon 1 a 2 a oedd...&amp;#039;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Tudalen newydd&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;Agorwyd &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Ysgol Babanod y Groeslon&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; ym 1926 mewn adeilad newydd ym mhentref [[Y Groeslon]] i ddarparu addysg ar gyfer dosbarthiadau Safon 1 a 2 a oedd gynt yn [[Ysgol Penfforddelen]]. Roedd adeilad yr ysgol honno&amp;#039;n gynyddol anaddas a gorlawn, a phenderfynodd Rheolwyr yr Ysgol greu ysgol i&amp;#039;r babanod yn Y Groeslon, ac un arall yng [[Carmel|Ngharmel]]. Roedd rhieni&amp;#039;r Groeslon wedi mynegu eu bwriad i ymatal rhag anfon eu plant i adeilad Penfforddelen hyd nes y gwnaed gwelliannau i&amp;#039;r cyflenwad dŵr a&amp;#039;r toiledau. Symudodd Miss S.A. Gray, yr athrawes ar fabanod Penfforddelen, i&amp;#039;r ysgol newydd fel pennaeth. Roedd hi wedi bod ym Mhenfforddelen ers 1895 - merch yn wreiddiol o Lanelli ydoedd.&lt;br /&gt;
Un o&amp;#039;tr plant cyntaf i gychwyn yn yr ysgol newydd oedd Mr Leslie Williams, a fu wedi iddo dyfu i fyny yn bostfeistr y pentref am flynyddoedd lawer. Mae ganddo atgof o ba mor lân oedd yr adeilad newydd, ac o&amp;#039;r gwersi byd natur yng ngae&amp;#039;r ysgol.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Ymddeolodd Miss Gray ym 1934, ac fe&amp;#039;i holynwyd gan Miss Margaret Thomas, Penbryn Ffatri, Pen-y-groes, a ymunodd â&amp;#039;r athrawes arall, Miss Jennie Powell Parry, i ddarparu addysg i&amp;#039;r babanod.&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Irion</name></author>
	</entry>
</feed>