Wernlas Ddu a Wernlas Wen - Hanes golygu

Irion am 08:42, 22 Mai 2024

2024-05-22T08:42:07Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 09:42, 22 Mai 2024
Llinell 3:		Llinell 3:
	Sut felly mae esbonio ''gwernlas''? Ni cheir yr enw hwn yn Geiriadur Prifysgol Cymru. Mae'n amlwg, fodd bynnag, fod ''gwernlas'' yn cael ei ystyried fel enw cyfansawdd annibynnol ac nad oes grym arbennig yn yr ystyr o liw glas neu wyrdd i'r elfen ''glas'', neu ni fyddai unrhyw ddiben ychwanegu'r lliwiau eraill, ''du'' a ''gwyn'' at yr enwau. Mae'n bosib fod y ''glas'' yn cyfeirio at wern neu weirglodd ir. Byddai modd, felly, cael gwern ir olau, sef ''Wernlas Wen'', a gwern ir dywyll, sef ''Wernlas Ddu''. Gwelir y ffurf ''Wernlas'' mewn enwau lleoedd mewn mannau eraill yng ngogledd a de Cymru.		Sut felly mae esbonio ''gwernlas''? Ni cheir yr enw hwn yn Geiriadur Prifysgol Cymru. Mae'n amlwg, fodd bynnag, fod ''gwernlas'' yn cael ei ystyried fel enw cyfansawdd annibynnol ac nad oes grym arbennig yn yr ystyr o liw glas neu wyrdd i'r elfen ''glas'', neu ni fyddai unrhyw ddiben ychwanegu'r lliwiau eraill, ''du'' a ''gwyn'' at yr enwau. Mae'n bosib fod y ''glas'' yn cyfeirio at wern neu weirglodd ir. Byddai modd, felly, cael gwern ir olau, sef ''Wernlas Wen'', a gwern ir dywyll, sef ''Wernlas Ddu''. Gwelir y ffurf ''Wernlas'' mewn enwau lleoedd mewn mannau eraill yng ngogledd a de Cymru.

	Ar dir ''Wernlas Wen'' ar un adeg safai'r [[Felin Frag]], lle byddai brag, neu grawn haidd, yn cael ei falu ar gyfer bragu cwrw.<ref>Glenda Carr, ''Hen Enwau o Arfon, Llŷn ac Eifionydd'', (Gwasg y Bwthyn, 2011), tt.264-5.</ref>		Ar dir ''Wernlas Wen'' ar un adeg safai'r [[Y Felin Frag\|Felin Frag]], lle byddai brag, neu grawn haidd, yn cael ei falu ar gyfer bragu cwrw.<ref>Glenda Carr, ''Hen Enwau o Arfon, Llŷn ac Eifionydd'', (Gwasg y Bwthyn, 2011), tt.264-5.</ref>

	== Cyfeiriadau ==		== Cyfeiriadau ==

	[[Categori:Enwau lleoedd]]		[[Categori:Enwau lleoedd]]

Irion am 22:03, 21 Mai 2024

2024-05-21T22:03:18Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 23:03, 21 Mai 2024
Llinell 6:		Llinell 6:

	== Cyfeiriadau ==		== Cyfeiriadau ==

			[[Categori:Enwau lleoedd]]

Cyfaill Eben am 16:18, 21 Mai 2024

2024-05-21T16:18:11Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 17:18, 21 Mai 2024
Llinell 1:		Llinell 1:
	Saif anheddau '''Wernlas Ddu''' a '''Wernlas Wen''' ar gyrion gogledd-orllewinol [[Rhostryfan]]. ~~Enwau~~ cyfansawdd yn cynnwys ''gwern + glas'' yw'r elfen gyntaf bron yn sicr. Mae coed ''gwern'' (unigol: ''gwernen'', Saesneg: ''alder'') yn tyfu mewn tir gwlyb a chorsiog, ond mewn enwau lleoedd mae ''gwern'' yn aml yn cyfeirio at weirglodd laith lle mae'r coed hyn yn tyfu, yn hytrach nag at y coed eu hunain. Dyna a geir yn debygol iawn yn enwau ''Wernlas Ddu'' a ''Wernlas Wen''. Ond os yw'r wern yn ''las'', sut y gall fod yn ''ddu'' ac yn ''wyn'' hefyd? Cyfeirir at y ''wern laeys'' ym 1509 (Casgliad Llanfair a Brynodol, LlGC) ac at ''yr wern lase'' yn yr un ffynhonnell ym 1511. Mae'n ymddangos fel ''Tythin y Wern Las'' ym 1696 (Casgliad y Faenol, Gwasanaeth Archifau Gwynedd), a ''Wernlas'' mewn ewyllys ym 1767. Yn asesiadau'r Dreth Dir, sy'n ffynhonnell dda ar gyfer ffurfiau llafar, ceir ''wer lâs ddû'' / ''wr las wenn'' ym 1770 a ''Wer las'' ym 1809. Yn llyfr siop Rhostryfan ym 1858-9 ceir y ffurfiau cartrefol ''werlasthy'' a ''werlasddu''.		Saif anheddau '''Wernlas Ddu''' a '''Wernlas Wen''' ar gyrion gogledd-orllewinol [[Rhostryfan]]. Enw cyfansawdd yn cynnwys ''gwern + glas'' yw'r elfen gyntaf bron yn sicr. Mae coed ''gwern'' (unigol: ''gwernen'', Saesneg: ''alder'') yn tyfu mewn tir gwlyb a chorsiog, ond mewn enwau lleoedd mae ''gwern'' yn aml yn cyfeirio at weirglodd laith lle mae'r coed hyn yn tyfu, yn hytrach nag at y coed eu hunain. Dyna a geir yn debygol iawn yn enwau ''Wernlas Ddu'' a ''Wernlas Wen''. Ond os yw'r wern yn ''las'', sut y gall fod yn ''ddu'' ac yn ''wyn'' hefyd? Cyfeirir at y ''wern laeys'' ym 1509 (Casgliad Llanfair a Brynodol, LlGC) ac at ''yr wern lase'' yn yr un ffynhonnell ym 1511. Mae'n ymddangos fel ''Tythin y Wern Las'' ym 1696 (Casgliad y Faenol, Gwasanaeth Archifau Gwynedd), a ''Wernlas'' mewn ewyllys ym 1767. Yn asesiadau'r Dreth Dir, sy'n ffynhonnell dda ar gyfer ffurfiau llafar, ceir ''wer lâs ddû'' / ''wr las wenn'' ym 1770 a ''Wer las'' ym 1809. Yn llyfr siop Rhostryfan ym 1858-9 ceir y ffurfiau cartrefol ''werlasthy'' a ''werlasddu''.

	Sut felly mae esbonio ''gwernlas''? Ni cheir yr enw hwn yn Geiriadur Prifysgol Cymru. Mae'n amlwg, fodd bynnag, fod ''gwernlas'' yn cael ei ystyried fel enw cyfansawdd annibynnol ac nad oes grym arbennig yn yr ystyr o liw glas neu wyrdd i'r elfen ''glas'', neu ni fyddai unrhyw ddiben ychwanegu'r lliwiau eraill, ''du'' a ''gwyn'' at yr enwau. Mae'n bosib fod y ''glas'' yn cyfeirio at wern neu weirglodd ir. Byddai modd, felly, cael gwern ir olau, sef ''Wernlas Wen'', a gwern ir dywyll, sef ''Wernlas Ddu''. Gwelir y ffurf ''Wernlas'' mewn enwau lleoedd mewn mannau eraill yng ngogledd a de Cymru.		Sut felly mae esbonio ''gwernlas''? Ni cheir yr enw hwn yn Geiriadur Prifysgol Cymru. Mae'n amlwg, fodd bynnag, fod ''gwernlas'' yn cael ei ystyried fel enw cyfansawdd annibynnol ac nad oes grym arbennig yn yr ystyr o liw glas neu wyrdd i'r elfen ''glas'', neu ni fyddai unrhyw ddiben ychwanegu'r lliwiau eraill, ''du'' a ''gwyn'' at yr enwau. Mae'n bosib fod y ''glas'' yn cyfeirio at wern neu weirglodd ir. Byddai modd, felly, cael gwern ir olau, sef ''Wernlas Wen'', a gwern ir dywyll, sef ''Wernlas Ddu''. Gwelir y ffurf ''Wernlas'' mewn enwau lleoedd mewn mannau eraill yng ngogledd a de Cymru.

Cyfaill Eben am 16:15, 21 Mai 2024

2024-05-21T16:15:08Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 17:15, 21 Mai 2024
Llinell 1:		Llinell 1:
	Saif anheddau '''Wernlas Ddu''' a '''Wernlas Wen''' ar gyrion gogledd-orllewinol [[Rhostryfan]]. Enwau cyfansawdd yn cynnwys ''gwern + glas'' yw'r elfen gyntaf bron yn sicr. Mae coed ''gwern'' (unigol: ''gwernen'', Saesneg: ''alder'') yn tyfu mewn tir gwlyb a chorsiog, ond mewn enwau lleoedd mae ''gwern'' yn aml yn cyfeirio at weirglodd laith lle mae'r coed hyn yn tyfu, yn hytrach nag at y coed eu hunain. Dyna a geir yn debygol iawn yn enwau ''Wernlas Ddu'' a ''Wernlas Wen''. Ond os yw'r wern yn ''las'', sut y gall fod yn ''ddu'' ac yn ''wyn'' hefyd? Cyfeirir at y ''wern laeys'' ym 1509 (Casgliad Llanfair a Brynodol, LlGC) ac at ''yr wern lase'' yn yr un ffynhonnell ym 1511. Mae'n ymddangos fel ''Tythin y Wern Las'' ym 1696 (Casgliad y Faenol, Gwasanaeth Archifau Gwynedd), a ''Wernlas'' mewn ewyllys ym 1767. Yn asesiadau'r Dreth Dir, sy'n ffynhonnell dda ar gyfer ffurfiau llafar, ceir ''wer lâs ddû'' / ''wr las wenn'' ym 1770 a ''Wer las'' ym 1809. Yn llyfr siop Rhostryfan ym 1858-9 ceir y ffurfiau cartrefol ''werlasthy'' a ''werlasddu''		Saif anheddau '''Wernlas Ddu''' a '''Wernlas Wen''' ar gyrion gogledd-orllewinol [[Rhostryfan]]. Enwau cyfansawdd yn cynnwys ''gwern + glas'' yw'r elfen gyntaf bron yn sicr. Mae coed ''gwern'' (unigol: ''gwernen'', Saesneg: ''alder'') yn tyfu mewn tir gwlyb a chorsiog, ond mewn enwau lleoedd mae ''gwern'' yn aml yn cyfeirio at weirglodd laith lle mae'r coed hyn yn tyfu, yn hytrach nag at y coed eu hunain. Dyna a geir yn debygol iawn yn enwau ''Wernlas Ddu'' a ''Wernlas Wen''. Ond os yw'r wern yn ''las'', sut y gall fod yn ''ddu'' ac yn ''wyn'' hefyd? Cyfeirir at y ''wern laeys'' ym 1509 (Casgliad Llanfair a Brynodol, LlGC) ac at ''yr wern lase'' yn yr un ffynhonnell ym 1511. Mae'n ymddangos fel ''Tythin y Wern Las'' ym 1696 (Casgliad y Faenol, Gwasanaeth Archifau Gwynedd), a ''Wernlas'' mewn ewyllys ym 1767. Yn asesiadau'r Dreth Dir, sy'n ffynhonnell dda ar gyfer ffurfiau llafar, ceir ''wer lâs ddû'' / ''wr las wenn'' ym 1770 a ''Wer las'' ym 1809. Yn llyfr siop Rhostryfan ym 1858-9 ceir y ffurfiau cartrefol ''werlasthy'' a ''werlasddu''.

			Sut felly mae esbonio ''gwernlas''? Ni cheir yr enw hwn yn Geiriadur Prifysgol Cymru. Mae'n amlwg, fodd bynnag, fod ''gwernlas'' yn cael ei ystyried fel enw cyfansawdd annibynnol ac nad oes grym arbennig yn yr ystyr o liw glas neu wyrdd i'r elfen ''glas'', neu ni fyddai unrhyw ddiben ychwanegu'r lliwiau eraill, ''du'' a ''gwyn'' at yr enwau. Mae'n bosib fod y ''glas'' yn cyfeirio at wern neu weirglodd ir. Byddai modd, felly, cael gwern ir olau, sef ''Wernlas Wen'', a gwern ir dywyll, sef ''Wernlas Ddu''. Gwelir y ffurf ''Wernlas'' mewn enwau lleoedd mewn mannau eraill yng ngogledd a de Cymru.

			Ar dir ''Wernlas Wen'' ar un adeg safai'r [[Felin Frag]], lle byddai brag, neu grawn haidd, yn cael ei falu ar gyfer bragu cwrw.<ref>Glenda Carr, ''Hen Enwau o Arfon, Llŷn ac Eifionydd'', (Gwasg y Bwthyn, 2011), tt.264-5.</ref>

			== Cyfeiriadau ==

Cyfaill Eben: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda 'Saif anheddau '''Wernlas Ddu''' a '''Wernlas Wen''' ar gyrion gogledd-orllewinol Rhostryfan. Enwau cyfansawdd yn cynnwys ''gwern + glas'' yw'r elfen g...'

2024-05-21T16:08:01Z

Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda 'Saif anheddau '''Wernlas Ddu''' a '''Wernlas Wen''' ar gyrion gogledd-orllewinol Rhostryfan. Enwau cyfansawdd yn cynnwys ''gwern + glas'' yw'r elfen g...'

Tudalen newydd

Saif anheddau '''Wernlas Ddu''' a '''Wernlas Wen''' ar gyrion gogledd-orllewinol [[Rhostryfan]]. Enwau cyfansawdd yn cynnwys ''gwern + glas'' yw'r elfen gyntaf bron yn sicr. Mae coed ''gwern'' (unigol: ''gwernen'', Saesneg: ''alder'') yn tyfu mewn tir gwlyb a chorsiog, ond mewn enwau lleoedd mae ''gwern'' yn aml yn cyfeirio at weirglodd laith lle mae'r coed hyn yn tyfu, yn hytrach nag at y coed eu hunain. Dyna a geir yn debygol iawn yn enwau ''Wernlas Ddu'' a ''Wernlas Wen''. Ond os yw'r wern yn ''las'', sut y gall fod yn ''ddu'' ac yn ''wyn'' hefyd? Cyfeirir at y ''wern laeys'' ym 1509 (Casgliad Llanfair a Brynodol, LlGC) ac at ''yr wern lase'' yn yr un ffynhonnell ym 1511. Mae'n ymddangos fel ''Tythin y Wern Las'' ym 1696 (Casgliad y Faenol, Gwasanaeth Archifau Gwynedd), a ''Wernlas'' mewn ewyllys ym 1767. Yn asesiadau'r Dreth Dir, sy'n ffynhonnell dda ar gyfer ffurfiau llafar, ceir ''wer lâs ddû'' / ''wr las wenn'' ym 1770 a ''Wer las'' ym 1809. Yn llyfr siop Rhostryfan ym 1858-9 ceir y ffurfiau cartrefol ''werlasthy'' a ''werlasddu''