Tyrpaig Llanaelhaearn - Hanes golygu

Irion am 10:20, 19 Rhagfyr 2022

2022-12-19T10:20:50Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 11:20, 19 Rhagfyr 2022
Llinell 1:		Llinell 1:
	Roedd '''Tyrpaig Llanaelhaearn''' yn un o sawl tyrpaig a agorwyd y lôn bost rhwng Caernarfon a Phwllheli. Roedd yn eiddo i [[Ymddiriedolaeth Dyrpeg Sir Gaernarfon]] a ffurfiwyd trwy ddeddf seneddol ym 1768.		Roedd '''Tyrpaig Llanaelhaearn''' yn un o sawl tyrpaig a agorwyd y lôn bost rhwng Caernarfon a Phwllheli. Roedd yn eiddo i [[Ymddiriedolaeth Dyrpeg Sir Gaernarfon]] a ffurfiwyd trwy ddeddf seneddol ym 1768.

	Safai'r hen dŷ tyrpaig ar ochr chwith y ffordd wrth deithio am Bwllheli, rhwng [[Pen Lôn Trefor\|Penlôn Trefor]] a [[Pont Tyddyn Drain\|Phont Tyddyn-drain]] a chwta filltir o bentref [[Llanaelhaearn]] ei hun. Nid oedd yn dyrpaig prysur iawn mae'n debyg gan mai symiau gweddol fychan o arian a gesglid wrth y giât a oedd ar draws y ffordd yno. Ym 1824, er enghraifft, £54 a gasglwyd wrth giât Llanaelhaearn, sef rhyw ychydig dros bunt yr wythnos ar gyfartaledd. Roedd hyn yn cymharu â'r swm llawer uwch o £168 a gasglwyd wrth giât tyrpaig Pont Saint ar gyrion Caernarfon ym 1832.		Safai'r hen dŷ tyrpaig ar ochr chwith y ffordd wrth deithio am Bwllheli, rhwng [[Pen Lôn Trefor\|Penlôn Trefor]] a [[Pont Tyddyn Drain\|Phont Tyddyn-drain]] a chwta filltir o bentref [[Llanaelhaearn]] ei hun. Nid oedd yn dyrpaig prysur iawn mae'n debyg gan mai symiau gweddol fychan o arian a gesglid wrth y giât a oedd ar draws y ffordd yno. Ym 1824, er enghraifft, £54 a gasglwyd wrth giât Llanaelhaearn, sef rhyw ychydig dros bunt yr wythnos ar gyfartaledd. Roedd hyn yn cymharu â'r swm llawer uwch o £168 a gasglwyd wrth giât tyrpaig Pont Saint ar gyrion Caernarfon ym 1832. Symudwyd lleoliad y dollfa ei hun tua chanol y 19g. i bentref [[Clynnog Fawr]], yn nes at hanner ffordd rhwng Pwllheli a Chaernarfon, ond defnyddid yr adeilad wedi hynny am ganrif a mwy fel tŷ annedd .

	Un o'r teuluoedd a fu'n cadw tyrpaig Llanaelhaearn am flynyddoedd oedd y teulu Watkin. Bu mab y tyrpaig, Philip Watkin, yn ysgolfeistr yn Llanystumdwy am gyfnod a chanodd un o feirdd amlycaf Eifionydd, Robert ap Gwilym Ddu (1766-1850), gywydd o fawl iddo; fe'i cyhoeddwyd yn ''Seren Gomer'' ym 1819. Yn ddiweddarach bu Philip Watkin a'i wraig yn Feistr a Metron Wyrcws Pwllheli o 1856 tan 1869. Un arall a fagwyd yn yr hen Dyrpaig beth amser yn ddiweddarach oedd Griffith Williams (1883-1972). Brawd iddo oedd Daniel Williams (1889-1947), a fu farw wrth ei waith yn [[Chwarel yr Eifl]] - roedd ef yn un o selogion [[Capel Bethania (B), Trefor\|capel Bethania]] y Bedyddwyr yn Nhrefor. Roeddent yn feibion i Dafydd a Winifred (Gwen) Williams, Y Tyrpaig. Gyferbyn â'r Tyrpaig roedd carreg filltir bur fawr ac, i wahaniaethu rhyngddo â sawl Griffith Williams arall yn yr ardal, dechreuwyd galw Griffith y Tyrpaig yn Griffith ''Mile''. Glynodd yr enw hwn wrtho fel gelan, i'r fath raddau nes iddo ei fabwysiadu fel ei enw swyddogol a Griffith Mile Williams, 15 New Street, [[Trefor]] sydd ar ei garreg fedd ym mynwent Llanaelhaearn.		Un o'r teuluoedd a fu'n cadw tyrpaig Llanaelhaearn am flynyddoedd oedd y teulu Watkin. Bu mab y tyrpaig, Philip Watkin, yn ysgolfeistr yn Llanystumdwy am gyfnod a chanodd un o feirdd amlycaf Eifionydd, Robert ap Gwilym Ddu (1766-1850), gywydd o fawl iddo; fe'i cyhoeddwyd yn ''Seren Gomer'' ym 1819. Yn ddiweddarach bu Philip Watkin a'i wraig yn Feistr a Metron Wyrcws Pwllheli o 1856 tan 1869. Un arall a fagwyd yn yr hen Dyrpaig beth amser yn ddiweddarach oedd Griffith Williams (1883-1972). Brawd iddo oedd Daniel Williams (1889-1947), a fu farw wrth ei waith yn [[Chwarel yr Eifl]] - roedd ef yn un o selogion [[Capel Bethania (B), Trefor\|capel Bethania]] y Bedyddwyr yn Nhrefor. Roeddent yn feibion i Dafydd a Winifred (Gwen) Williams, Y Tyrpaig. Gyferbyn â'r Tyrpaig roedd carreg filltir bur fawr ac, i wahaniaethu rhyngddo â sawl Griffith Williams arall yn yr ardal, dechreuwyd galw Griffith y Tyrpaig yn Griffith ''Mile''. Glynodd yr enw hwn wrtho fel gelan, i'r fath raddau nes iddo ei fabwysiadu fel ei enw swyddogol a Griffith Mile Williams, 15 New Street, [[Trefor]] sydd ar ei garreg fedd ym mynwent Llanaelhaearn.

Irion am 10:14, 19 Rhagfyr 2022

2022-12-19T10:14:56Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 11:14, 19 Rhagfyr 2022
Llinell 1:		Llinell 1:
	Roedd '''Tyrpaig Llanaelhaearn''' yn un o sawl tyrpaig a agorwyd y lôn bost rhwng Caernarfon a Phwllheli. Roedd yn eiddo i Ymddiriedolaeth Dyrpeg Sir Gaernarfon a ffurfiwyd trwy ddeddf seneddol ym 1768.		Roedd '''Tyrpaig Llanaelhaearn''' yn un o sawl tyrpaig a agorwyd y lôn bost rhwng Caernarfon a Phwllheli. Roedd yn eiddo i [[Ymddiriedolaeth Dyrpeg Sir Gaernarfon]] a ffurfiwyd trwy ddeddf seneddol ym 1768.

	Safai'r hen dŷ tyrpaig ar ochr chwith y ffordd wrth deithio am Bwllheli, rhwng Penlôn Trefor a Phont Tyddyn-drain a chwta filltir o bentref Llanaelhaearn ei hun. Nid oedd yn dyrpaig prysur iawn mae'n debyg gan mai symiau gweddol fychan o arian a gesglid wrth y giât a oedd ar draws y ffordd yno. Ym 1824, er enghraifft, £54 a gasglwyd wrth giât Llanaelhaearn, sef rhyw ychydig dros bunt yr wythnos ar gyfartaledd. Roedd hyn yn cymharu â'r swm llawer uwch o £168 a gasglwyd wrth giât tyrpaig Pont Saint ar gyrion Caernarfon ym 1832.		Safai'r hen dŷ tyrpaig ar ochr chwith y ffordd wrth deithio am Bwllheli, rhwng [[Pen Lôn Trefor\|Penlôn Trefor]] a [[Pont Tyddyn Drain\|Phont Tyddyn-drain]] a chwta filltir o bentref [[Llanaelhaearn]] ei hun. Nid oedd yn dyrpaig prysur iawn mae'n debyg gan mai symiau gweddol fychan o arian a gesglid wrth y giât a oedd ar draws y ffordd yno. Ym 1824, er enghraifft, £54 a gasglwyd wrth giât Llanaelhaearn, sef rhyw ychydig dros bunt yr wythnos ar gyfartaledd. Roedd hyn yn cymharu â'r swm llawer uwch o £168 a gasglwyd wrth giât tyrpaig Pont Saint ar gyrion Caernarfon ym 1832.

	Un o'r teuluoedd a fu'n cadw tyrpaig Llanaelhaearn am flynyddoedd oedd y teulu Watkin. Bu mab y tyrpaig, Philip Watkin, yn ysgolfeistr yn Llanystumdwy am gyfnod a chanodd un o feirdd amlycaf Eifionydd, Robert ap Gwilym Ddu (1766-1850), gywydd o fawl iddo; fe'i cyhoeddwyd yn ''Seren Gomer'' ym 1819. Yn ddiweddarach bu Philip Watkin a'i wraig yn Feistr a Metron Wyrcws Pwllheli o 1856 tan 1869. Un arall a fagwyd yn yr hen Dyrpaig beth amser yn ddiweddarach oedd Griffith Williams (1883-1972). Brawd iddo oedd Daniel Williams (1889-1947), a fu farw wrth ei waith yn Chwarel yr Eifl - roedd ef yn un o selogion capel Bethania y Bedyddwyr yn Nhrefor. Roeddent yn feibion i Dafydd a Winifred (Gwen) Williams, Y Tyrpaig. Gyferbyn â'r Tyrpaig roedd carreg filltir bur fawr ac, i wahaniaethu rhyngddo â sawl Griffith Williams arall yn yr ardal, dechreuwyd galw Griffith y Tyrpaig yn Griffith ''Mile''. Glynodd yr enw hwn wrtho fel gelan, i'r fath raddau nes iddo ei fabwysiadu fel ei enw swyddogol a Griffith Mile Williams, 15 New Street, Trefor sydd ar ei garreg fedd ym mynwent Llanaelhaearn.		Un o'r teuluoedd a fu'n cadw tyrpaig Llanaelhaearn am flynyddoedd oedd y teulu Watkin. Bu mab y tyrpaig, Philip Watkin, yn ysgolfeistr yn Llanystumdwy am gyfnod a chanodd un o feirdd amlycaf Eifionydd, Robert ap Gwilym Ddu (1766-1850), gywydd o fawl iddo; fe'i cyhoeddwyd yn ''Seren Gomer'' ym 1819. Yn ddiweddarach bu Philip Watkin a'i wraig yn Feistr a Metron Wyrcws Pwllheli o 1856 tan 1869. Un arall a fagwyd yn yr hen Dyrpaig beth amser yn ddiweddarach oedd Griffith Williams (1883-1972). Brawd iddo oedd Daniel Williams (1889-1947), a fu farw wrth ei waith yn [[Chwarel yr Eifl]] - roedd ef yn un o selogion [[Capel Bethania (B), Trefor\|capel Bethania]] y Bedyddwyr yn Nhrefor. Roeddent yn feibion i Dafydd a Winifred (Gwen) Williams, Y Tyrpaig. Gyferbyn â'r Tyrpaig roedd carreg filltir bur fawr ac, i wahaniaethu rhyngddo â sawl Griffith Williams arall yn yr ardal, dechreuwyd galw Griffith y Tyrpaig yn Griffith ''Mile''. Glynodd yr enw hwn wrtho fel gelan, i'r fath raddau nes iddo ei fabwysiadu fel ei enw swyddogol a Griffith Mile Williams, 15 New Street, [[Trefor]] sydd ar ei garreg fedd ym mynwent Llanaelhaearn.

	Dymchwelwyd yr hen dŷ pan gafodd y ffordd rhwng Penlôn a Llanaelhaearn ei gwella a'i lledu ganol yr 20g.<~~sup~~>~~[1]~~</~~sup~~>		Dymchwelwyd yr hen dŷ pan gafodd y ffordd rhwng Penlôn a Llanaelhaearn ei gwella a'i lledu ganol yr 20g.<ref> Geraint Jones, ''Moto Ni, Moto Coch'', (Gwasg Carreg Gwalch, 2012), tt.9-11.</ref>

	== Cyfeiriadau ==		== Cyfeiriadau ==

	~~1. Geraint Jones, ''Moto Ni, Moto Coch'', (Gwasg Carreg Gwalch, 2012), tt.9-11.~~		[[Categori:Ffyrdd]]

Cyfaill Eben am 17:43, 17 Rhagfyr 2022

2022-12-17T17:43:21Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 18:43, 17 Rhagfyr 2022
Llinell 1:		Llinell 1:
	~~Rhestrir trigolion~~ '''Tyrpaig''' [[Llanaelhaearn]] yn y ~~Cyfrifiad~~ fel a ~~ganlyn :~~		Roedd '''Tyrpaig Llanaelhaearn''' yn un o sawl tyrpaig a agorwyd y lôn bost rhwng Caernarfon a Phwllheli. Roedd yn eiddo i Ymddiriedolaeth Dyrpeg Sir Gaernarfon a ffurfiwyd trwy ddeddf seneddol ym 1768.

			Safai'r hen dŷ tyrpaig ar ochr chwith y ffordd wrth deithio am Bwllheli, rhwng Penlôn Trefor a Phont Tyddyn-drain a chwta filltir o bentref Llanaelhaearn ei hun. Nid oedd yn dyrpaig prysur iawn mae'n debyg gan mai symiau gweddol fychan o arian a gesglid wrth y giât a oedd ar draws y ffordd yno. Ym 1824, er enghraifft, £54 a gasglwyd wrth giât Llanaelhaearn, sef rhyw ychydig dros bunt yr wythnos ar gyfartaledd. Roedd hyn yn cymharu â'r swm llawer uwch o £168 a gasglwyd wrth giât tyrpaig Pont Saint ar gyrion Caernarfon ym 1832.

			Un o'r teuluoedd a fu'n cadw tyrpaig Llanaelhaearn am flynyddoedd oedd y teulu Watkin. Bu mab y tyrpaig, Philip Watkin, yn ysgolfeistr yn Llanystumdwy am gyfnod a chanodd un o feirdd amlycaf Eifionydd, Robert ap Gwilym Ddu (1766-1850), gywydd o fawl iddo; fe'i cyhoeddwyd yn ''Seren Gomer'' ym 1819. Yn ddiweddarach bu Philip Watkin a'i wraig yn Feistr a Metron Wyrcws Pwllheli o 1856 tan 1869. Un arall a fagwyd yn yr hen Dyrpaig beth amser yn ddiweddarach oedd Griffith Williams (1883-1972). Brawd iddo oedd Daniel Williams (1889-1947), a fu farw wrth ei waith yn Chwarel yr Eifl - roedd ef yn un o selogion capel Bethania y Bedyddwyr yn Nhrefor. Roeddent yn feibion i Dafydd a Winifred (Gwen) Williams, Y Tyrpaig. Gyferbyn â'r Tyrpaig roedd carreg filltir bur fawr ac, i wahaniaethu rhyngddo â sawl Griffith Williams arall yn yr ardal, dechreuwyd galw Griffith y Tyrpaig yn Griffith ''Mile''. Glynodd yr enw hwn wrtho fel gelan, i'r fath raddau nes iddo ei fabwysiadu fel ei enw swyddogol a Griffith Mile Williams, 15 New Street, Trefor sydd ar ei garreg fedd ym mynwent Llanaelhaearn.

			Dymchwelwyd yr hen dŷ pan gafodd y ffordd rhwng Penlôn a Llanaelhaearn ei gwella a'i lledu ganol yr 20g.<sup>[1]</sup>

			== Cyfeiriadau ==

			1. Geraint Jones, ''Moto Ni, Moto Coch'', (Gwasg Carreg Gwalch, 2012), tt.9-11.

78.144.89.69 am 09:41, 21 Chwefror 2020

2020-02-21T09:41:15Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 10:41, 21 Chwefror 2020
Llinell 1:		Llinell 1:
	Rhestrir trigolion '''Tyrpaig''' Llanaelhaearn yn y Cyfrifiad fel a ganlyn :		Rhestrir trigolion '''Tyrpaig''' [[Llanaelhaearn]] yn y Cyfrifiad fel a ganlyn :

Mwngrel o Feirion: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda 'Rhestrir trigolion '''Tyrpaig''' Llanaelhaearn yn y Cyfrifiad fel a ganlyn :'

2020-02-20T19:55:25Z

Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda 'Rhestrir trigolion '''Tyrpaig''' Llanaelhaearn yn y Cyfrifiad fel a ganlyn :'

Tudalen newydd

Rhestrir trigolion '''Tyrpaig''' Llanaelhaearn yn y Cyfrifiad fel a ganlyn :