Trwyn y Tâl - Hanes golygu

https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?action=history&feed=atom&title=Trwyn_y_T%C3%A2l Trwyn y Tâl - Hanes golygu 2026-05-01T20:19:31Z Hanes diwygio'r dudalen hon ar y wici MediaWiki 1.43.1 https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Trwyn_y_T%C3%A2l&diff=13383&oldid=prev Cyfaill Eben am 16:09, 10 Ebrill 2022 2022-04-10T16:09:33Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="cy"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Fersiwn hŷn</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Fersiwn yn ôl 17:09, 10 Ebrill 2022</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l5">Llinell 5:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">Llinell 5:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Yn ystod yr Ail Ryfel Byd adeiladodd y Weinyddiaeth Amddiffyn ddau gwt gwylio ar fan uchaf Trwyn y Tâl. Roedd yn fan strategol gyda golygfeydd agored dros y môr i gyfeiriad Caergybi ac ymhell allan dros Fôr Iwerddon. Yn un o'r adeiladau hyn, a oedd wedi'u codi'n solet gyda choncrid a brics, roedd llwyfan gwylio pren lle gellid gosod sbieinddrych fawr neu delesgop i archwilio'r môr. Yn yr adeilad arall roedd cegin fechan ac ystafell wely gyda dau wely bync i'r rhai a fyddai yno dros nos. Erbyn hyn mae'r ddau adeilad wedi dirywio'n sylweddol gyda'r toeau a'r holl goed wedi mynd a dim ond rhannau o'r muriau ar ôl.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Yn ystod yr Ail Ryfel Byd adeiladodd y Weinyddiaeth Amddiffyn ddau gwt gwylio ar fan uchaf Trwyn y Tâl. Roedd yn fan strategol gyda golygfeydd agored dros y môr i gyfeiriad Caergybi ac ymhell allan dros Fôr Iwerddon. Yn un o'r adeiladau hyn, a oedd wedi'u codi'n solet gyda choncrid a brics, roedd llwyfan gwylio pren lle gellid gosod sbieinddrych fawr neu delesgop i archwilio'r môr. Yn yr adeilad arall roedd cegin fechan ac ystafell wely gyda dau wely bync i'r rhai a fyddai yno dros nos. Erbyn hyn mae'r ddau adeilad wedi dirywio'n sylweddol gyda'r toeau a'r holl goed wedi mynd a dim ond rhannau o'r muriau ar ôl.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Bu'r Clogwyn yn rhan o fferm y Morfa tan yn gymharol ddiweddar ac yn eiddo [[Ystad Glynllifon]], ond bellach mae'r Ymddiriedolaeth Genedlaethol wedi ei brynu. Mae [[Llwybr Arfordir Cymru]]'n mynd yr holl ffordd drosto (o gyfeiriad [[Clynnog Fawr]] at [[Bwlch yr Eifl|Fwlch yr Eifl]]). Mae'r clogwyni serth sydd ar ei hyd dros gan troedfedd o uchder mewn mannau ac maent yn gartref i amrywiaeth eang o adar môr, megis yr wylan fawr a'r wylan benddu, bilidowcar, mulfran werdd, llurs a'r frân goesgoch. Ar hyd y clogwyn ceir hafnau megis Harbwr Wil a Bwlch Glas, ynghyd â'r staciau a elwir yn Ynys Fach <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ac Ynys Fawr </del>(neu [[Ynys Gachu]], oherwydd yr holl faw adar sydd arni).</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Bu'r Clogwyn yn rhan o fferm y Morfa tan yn gymharol ddiweddar ac yn eiddo [[Ystad Glynllifon]], ond bellach mae'r Ymddiriedolaeth Genedlaethol wedi ei brynu. Mae [[Llwybr Arfordir Cymru]]'n mynd yr holl ffordd drosto (o gyfeiriad [[Clynnog Fawr]] at [[Bwlch yr Eifl|Fwlch yr Eifl]]). Mae'r clogwyni serth sydd ar ei hyd dros gan troedfedd o uchder mewn mannau ac maent yn gartref i amrywiaeth eang o adar môr, megis yr wylan fawr a'r wylan benddu, bilidowcar, mulfran werdd, llurs a'r frân goesgoch. Ar hyd y clogwyn ceir hafnau megis Harbwr Wil a Bwlch Glas, ynghyd â'r staciau a elwir yn Ynys Fach (neu [[Ynys Gachu]], oherwydd yr holl faw adar sydd arni) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ac Ynys Fawr</ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== Cyfeiriadau == </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== Cyfeiriadau == </div></td></tr> </table>

Cyfaill Eben https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Trwyn_y_T%C3%A2l&diff=10652&oldid=prev Irion am 10:59, 3 Chwefror 2021 2021-02-03T10:59:36Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="cy"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Fersiwn hŷn</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Fersiwn yn ôl 11:59, 3 Chwefror 2021</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">Llinell 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">Llinell 1:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Mae '''Trwyn y Tâl''' yn benrhyn o oddeutu 40 erw ar yr arfordir rhwng harbwr [[Trefor]] a'r darn gweddol wastad o dir sydd wrth sawdl [[Mynydd Garnfor]] (Mynydd Gwaith)' a elwir <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</del>Y Gorllwyn<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </del>(weithiau <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''</del>Hen Ffolt<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''</del>). Does neb o bobl y fro yn ei adnabod fel Trwyn y Tâl, ond yn hytrach fel ''Y Clogwyn'', neu ''Pen Clogwyn'', neu ''Clogwyn y Morfa''. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Mae '''Trwyn y Tâl''' yn benrhyn o oddeutu 40 erw ar yr arfordir rhwng harbwr [[Trefor]] a'r darn gweddol wastad o dir sydd wrth sawdl [[Mynydd Garnfor]] (Mynydd Gwaith)' a elwir <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">"</ins>Y Gorllwyn<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">" </ins>(weithiau <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Hen Ffolt<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>). Does neb o bobl y fro yn ei adnabod fel Trwyn y Tâl, ond yn hytrach fel ''Y Clogwyn'', neu ''Pen Clogwyn'', neu ''Clogwyn y Morfa''. </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Dechreuodd dyn busnes o'r enw [[John Heyden]] (a elwid yn "Sais Mawr" yn lleol), ac a oedd â'i swyddfa yn 60 Duke Street, Lerpwl, waith bychan yn y Gorllwyn ganol y 1840au yn trin cerrig sets ar gyfer palmantu strydoedd - gwaith a ddatblygodd, wedi sawl tro ar fyd, i fod yn [[Chwarel Yr Eifl]] enfawr a gyflogai gannoedd o ddynion yn ei hanterth. Roedd Heyden hefyd a'i lygaid ar fwyn haearn crai a oedd ar Drwyn y Tâl ac ym 1846 anfonodd lythyr at [[Spencer Bulkeley Wynn, 3ydd Arglwydd Newborough|Arglwydd Newborough]], [[Glynllifon]], a oedd yn berchen ar y clogwyn fel rhan o fferm [[Fferm Y Morfa, Trefor|Y Morfa]], yn gofyn am brydles a roddai hawl iddo gloddio am fwynau crai y clogwyn. Fodd bynnag, ni roddwyd y brydles ac ni ddaeth unrhyw beth o'r cynllun.<ref>Geraint Jones a Dafydd Williams, ''Trefor'', (Canolfan Hanes Uwchgwyrfai, 2006), tt.9-11; gwybodaeth bersonol </ref> Ond, hanner canrif yn ddiweddarach, oddeutu troad y ganrif, sefydlwyd menter i gloddio am haearn crai (manganîs) ar Drwyn y Tâl. Roedd hwn yn gyfnod pan oedd galw mawr am fwyn haearn, gyda'r cynnydd yn y galw am haearn a dur yn y diwydiant adeiladu, rheilffyrdd a llongau. Agorwyd nifer o hafnau dyfnion a siafftiau, ynghyd â rhai twnelau mewn gwahanol fannau ar y clogwyn ac mae'r rhain, ynghyd â thomennydd gwastraff, i'w gweld yn amlwg yno o hyd. Fodd bynnag, ni pharhaodd y fenter ond am ychydig flynyddoedd gan nad oedd y mwyn o safon ddigon da. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Dechreuodd dyn busnes o'r enw [[John Heyden]] (a elwid yn "Sais Mawr" yn lleol), ac a oedd â'i swyddfa yn 60 Duke Street, Lerpwl, waith bychan yn y Gorllwyn ganol y 1840au yn trin cerrig sets ar gyfer palmantu strydoedd - gwaith a ddatblygodd, wedi sawl tro ar fyd, i fod yn [[Chwarel Yr Eifl]] enfawr a gyflogai gannoedd o ddynion yn ei hanterth. Roedd Heyden hefyd a'i lygaid ar fwyn haearn crai a oedd ar Drwyn y Tâl ac ym 1846 anfonodd lythyr at [[Spencer Bulkeley Wynn, 3ydd Arglwydd Newborough|Arglwydd Newborough]], [[Glynllifon]], a oedd yn berchen ar y clogwyn fel rhan o fferm [[Fferm Y Morfa, Trefor|Y Morfa]], yn gofyn am brydles a roddai hawl iddo gloddio am fwynau crai y clogwyn. Fodd bynnag, ni roddwyd y brydles ac ni ddaeth unrhyw beth o'r cynllun.<ref>Geraint Jones a Dafydd Williams, ''Trefor'', (Canolfan Hanes Uwchgwyrfai, 2006), tt.9-11; gwybodaeth bersonol </ref> Ond, hanner canrif yn ddiweddarach, oddeutu troad y ganrif, sefydlwyd menter i gloddio am haearn crai (manganîs) ar Drwyn y Tâl. Roedd hwn yn gyfnod pan oedd galw mawr am fwyn haearn, gyda'r cynnydd yn y galw am haearn a dur yn y diwydiant adeiladu, rheilffyrdd a llongau. Agorwyd nifer o hafnau dyfnion a siafftiau, ynghyd â rhai twnelau mewn gwahanol fannau ar y clogwyn ac mae'r rhain, ynghyd â thomennydd gwastraff, i'w gweld yn amlwg yno o hyd. Fodd bynnag, ni pharhaodd y fenter ond am ychydig flynyddoedd gan nad oedd y mwyn o safon ddigon da. </div></td></tr> </table>

Irion https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Trwyn_y_T%C3%A2l&diff=10651&oldid=prev Irion am 10:57, 3 Chwefror 2021 2021-02-03T10:57:16Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="cy"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Fersiwn hŷn</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Fersiwn yn ôl 11:57, 3 Chwefror 2021</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">Llinell 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">Llinell 1:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Mae '''Trwyn y Tâl''' yn benrhyn o oddeutu 40 erw ar yr arfordir rhwng harbwr [[Trefor]] a'r darn gweddol wastad o dir sydd wrth sawdl [[Mynydd Garnfor]] (Mynydd Gwaith)' a elwir [[Y Gorllwyn]] (weithiau ''Hen Ffolt''). Does neb o bobl y fro yn ei adnabod fel Trwyn y Tâl, ond yn hytrach fel ''Y Clogwyn'', neu ''Pen Clogwyn'', neu ''Clogwyn y Morfa''. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Mae '''Trwyn y Tâl''' yn benrhyn o oddeutu 40 erw ar yr arfordir rhwng harbwr [[Trefor]] a'r darn gweddol wastad o dir sydd wrth sawdl [[Mynydd Garnfor]] (Mynydd Gwaith)' a elwir [[Y Gorllwyn]] (weithiau ''Hen Ffolt''). Does neb o bobl y fro yn ei adnabod fel Trwyn y Tâl, ond yn hytrach fel ''Y Clogwyn'', neu ''Pen Clogwyn'', neu ''Clogwyn y Morfa''. </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Dechreuodd dyn busnes o'r enw [[John Heyden]] (a elwid yn "Sais Mawr" yn lleol), ac a oedd â'i swyddfa yn 60 Duke Street, Lerpwl, waith bychan yn y Gorllwyn ganol y 1840au yn trin cerrig sets ar gyfer palmantu strydoedd - gwaith a ddatblygodd, wedi sawl tro ar fyd, i fod yn [[Chwarel Yr Eifl]] enfawr a gyflogai gannoedd o ddynion yn ei hanterth. Roedd Heyden hefyd a'i lygaid ar fwyn haearn crai a oedd ar Drwyn y Tâl ac ym 1846 anfonodd lythyr at [[Spencer Bulkeley Wynn, 3ydd Arglwydd Newborough|Arglwydd Newborough]], [[Glynllifon]], a oedd yn berchen ar y clogwyn fel rhan o fferm [[Y Morfa]], yn gofyn am brydles a roddai hawl iddo gloddio am fwynau crai y clogwyn. Fodd bynnag, ni roddwyd y brydles ac ni ddaeth unrhyw beth o'r cynllun.<ref>Geraint Jones a Dafydd Williams, ''Trefor'', (Canolfan Hanes Uwchgwyrfai, 2006), tt.9-11; gwybodaeth bersonol </ref> Ond, hanner canrif yn ddiweddarach, oddeutu troad y ganrif, sefydlwyd menter i gloddio am haearn crai (manganîs) ar Drwyn y Tâl. Roedd hwn yn gyfnod pan oedd galw mawr am fwyn haearn, gyda'r cynnydd yn y galw am haearn a dur yn y diwydiant adeiladu, rheilffyrdd a llongau. Agorwyd nifer o hafnau dyfnion a siafftiau, ynghyd â rhai twnelau mewn gwahanol fannau ar y clogwyn ac mae'r rhain, ynghyd â thomennydd gwastraff, i'w gweld yn amlwg yno o hyd. Fodd bynnag, ni pharhaodd y fenter ond am ychydig flynyddoedd gan nad oedd y mwyn o safon ddigon da. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Dechreuodd dyn busnes o'r enw [[John Heyden]] (a elwid yn "Sais Mawr" yn lleol), ac a oedd â'i swyddfa yn 60 Duke Street, Lerpwl, waith bychan yn y Gorllwyn ganol y 1840au yn trin cerrig sets ar gyfer palmantu strydoedd - gwaith a ddatblygodd, wedi sawl tro ar fyd, i fod yn [[Chwarel Yr Eifl]] enfawr a gyflogai gannoedd o ddynion yn ei hanterth. Roedd Heyden hefyd a'i lygaid ar fwyn haearn crai a oedd ar Drwyn y Tâl ac ym 1846 anfonodd lythyr at [[Spencer Bulkeley Wynn, 3ydd Arglwydd Newborough|Arglwydd Newborough]], [[Glynllifon]], a oedd yn berchen ar y clogwyn fel rhan o fferm [[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Fferm Y Morfa, Trefor|</ins>Y Morfa]], yn gofyn am brydles a roddai hawl iddo gloddio am fwynau crai y clogwyn. Fodd bynnag, ni roddwyd y brydles ac ni ddaeth unrhyw beth o'r cynllun.<ref>Geraint Jones a Dafydd Williams, ''Trefor'', (Canolfan Hanes Uwchgwyrfai, 2006), tt.9-11; gwybodaeth bersonol </ref> Ond, hanner canrif yn ddiweddarach, oddeutu troad y ganrif, sefydlwyd menter i gloddio am haearn crai (manganîs) ar Drwyn y Tâl. Roedd hwn yn gyfnod pan oedd galw mawr am fwyn haearn, gyda'r cynnydd yn y galw am haearn a dur yn y diwydiant adeiladu, rheilffyrdd a llongau. Agorwyd nifer o hafnau dyfnion a siafftiau, ynghyd â rhai twnelau mewn gwahanol fannau ar y clogwyn ac mae'r rhain, ynghyd â thomennydd gwastraff, i'w gweld yn amlwg yno o hyd. Fodd bynnag, ni pharhaodd y fenter ond am ychydig flynyddoedd gan nad oedd y mwyn o safon ddigon da. </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Yn ystod yr Ail Ryfel Byd adeiladodd y Weinyddiaeth Amddiffyn ddau gwt gwylio ar fan uchaf Trwyn y Tâl. Roedd yn fan strategol gyda golygfeydd agored dros y môr i gyfeiriad Caergybi ac ymhell allan dros Fôr Iwerddon. Yn un o'r adeiladau hyn, a oedd wedi'u codi'n solet gyda choncrid a brics, roedd llwyfan gwylio pren lle gellid gosod sbieinddrych fawr neu delesgop i archwilio'r môr. Yn yr adeilad arall roedd cegin fechan ac ystafell wely gyda dau wely bync i'r rhai a fyddai yno dros nos. Erbyn hyn mae'r ddau adeilad wedi dirywio'n sylweddol gyda'r toeau a'r holl goed wedi mynd a dim ond rhannau o'r muriau ar ôl.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Yn ystod yr Ail Ryfel Byd adeiladodd y Weinyddiaeth Amddiffyn ddau gwt gwylio ar fan uchaf Trwyn y Tâl. Roedd yn fan strategol gyda golygfeydd agored dros y môr i gyfeiriad Caergybi ac ymhell allan dros Fôr Iwerddon. Yn un o'r adeiladau hyn, a oedd wedi'u codi'n solet gyda choncrid a brics, roedd llwyfan gwylio pren lle gellid gosod sbieinddrych fawr neu delesgop i archwilio'r môr. Yn yr adeilad arall roedd cegin fechan ac ystafell wely gyda dau wely bync i'r rhai a fyddai yno dros nos. Erbyn hyn mae'r ddau adeilad wedi dirywio'n sylweddol gyda'r toeau a'r holl goed wedi mynd a dim ond rhannau o'r muriau ar ôl.</div></td></tr> </table>

Irion https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Trwyn_y_T%C3%A2l&diff=10650&oldid=prev Irion am 10:54, 3 Chwefror 2021 2021-02-03T10:54:45Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="cy"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Fersiwn hŷn</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Fersiwn yn ôl 11:54, 3 Chwefror 2021</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">Llinell 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">Llinell 1:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Mae '''Trwyn y Tâl''' yn benrhyn o oddeutu 40 erw ar yr arfordir rhwng harbwr [[Trefor]] a'r darn gweddol wastad o dir sydd wrth sawdl [[Mynydd Garnfor]] (Mynydd Gwaith)' a elwir [[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">YGorllwyn</del>]] (weithiau ''Hen Ffolt''). Does neb o bobl y fro yn ei adnabod fel Trwyn y Tâl, ond yn hytrach fel ''Y Clogwyn'', neu ''Pen Clogwyn'', neu ''Clogwyn y Morfa''. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Mae '''Trwyn y Tâl''' yn benrhyn o oddeutu 40 erw ar yr arfordir rhwng harbwr [[Trefor]] a'r darn gweddol wastad o dir sydd wrth sawdl [[Mynydd Garnfor]] (Mynydd Gwaith)' a elwir [[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Y Gorllwyn</ins>]] (weithiau ''Hen Ffolt''). Does neb o bobl y fro yn ei adnabod fel Trwyn y Tâl, ond yn hytrach fel ''Y Clogwyn'', neu ''Pen Clogwyn'', neu ''Clogwyn y Morfa''. </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Dechreuodd dyn busnes o'r enw [[John Heyden]] (a elwid yn "Sais Mawr" yn lleol), ac a oedd â'i swyddfa yn 60 Duke Street, Lerpwl, waith bychan yn y Gorllwyn ganol y 1840au yn trin cerrig sets ar gyfer palmantu strydoedd - gwaith a ddatblygodd, wedi sawl tro ar fyd, i fod yn [[Chwarel Yr Eifl]] enfawr a gyflogai gannoedd o ddynion yn ei hanterth. Roedd Heyden hefyd a'i lygaid ar fwyn haearn crai a oedd ar Drwyn y Tâl ac ym 1846 anfonodd lythyr at [[Spencer Bulkeley Wynn, 3ydd Arglwydd Newborough|Arglwydd Newborough]], [[Glynllifon]], a oedd yn berchen ar y clogwyn fel rhan o fferm [[Y Morfa]], yn gofyn am brydles a roddai hawl iddo gloddio am fwynau crai y clogwyn. Fodd bynnag, ni roddwyd y brydles ac ni ddaeth unrhyw beth o'r cynllun.<ref>Geraint Jones a Dafydd Williams, ''Trefor'', (Canolfan Hanes Uwchgwyrfai, 2006), tt.9-11; gwybodaeth bersonol </ref> Ond, hanner canrif yn ddiweddarach, oddeutu troad y ganrif, sefydlwyd menter i gloddio am haearn crai (manganîs) ar Drwyn y Tâl. Roedd hwn yn gyfnod pan oedd galw mawr am fwyn haearn, gyda'r cynnydd yn y galw am haearn a dur yn y diwydiant adeiladu, rheilffyrdd a llongau. Agorwyd nifer o hafnau dyfnion a siafftiau, ynghyd â rhai twnelau mewn gwahanol fannau ar y clogwyn ac mae'r rhain, ynghyd â thomennydd gwastraff, i'w gweld yn amlwg yno o hyd. Fodd bynnag, ni pharhaodd y fenter ond am ychydig flynyddoedd gan nad oedd y mwyn o safon ddigon da. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Dechreuodd dyn busnes o'r enw [[John Heyden]] (a elwid yn "Sais Mawr" yn lleol), ac a oedd â'i swyddfa yn 60 Duke Street, Lerpwl, waith bychan yn y Gorllwyn ganol y 1840au yn trin cerrig sets ar gyfer palmantu strydoedd - gwaith a ddatblygodd, wedi sawl tro ar fyd, i fod yn [[Chwarel Yr Eifl]] enfawr a gyflogai gannoedd o ddynion yn ei hanterth. Roedd Heyden hefyd a'i lygaid ar fwyn haearn crai a oedd ar Drwyn y Tâl ac ym 1846 anfonodd lythyr at [[Spencer Bulkeley Wynn, 3ydd Arglwydd Newborough|Arglwydd Newborough]], [[Glynllifon]], a oedd yn berchen ar y clogwyn fel rhan o fferm [[Y Morfa]], yn gofyn am brydles a roddai hawl iddo gloddio am fwynau crai y clogwyn. Fodd bynnag, ni roddwyd y brydles ac ni ddaeth unrhyw beth o'r cynllun.<ref>Geraint Jones a Dafydd Williams, ''Trefor'', (Canolfan Hanes Uwchgwyrfai, 2006), tt.9-11; gwybodaeth bersonol </ref> Ond, hanner canrif yn ddiweddarach, oddeutu troad y ganrif, sefydlwyd menter i gloddio am haearn crai (manganîs) ar Drwyn y Tâl. Roedd hwn yn gyfnod pan oedd galw mawr am fwyn haearn, gyda'r cynnydd yn y galw am haearn a dur yn y diwydiant adeiladu, rheilffyrdd a llongau. Agorwyd nifer o hafnau dyfnion a siafftiau, ynghyd â rhai twnelau mewn gwahanol fannau ar y clogwyn ac mae'r rhain, ynghyd â thomennydd gwastraff, i'w gweld yn amlwg yno o hyd. Fodd bynnag, ni pharhaodd y fenter ond am ychydig flynyddoedd gan nad oedd y mwyn o safon ddigon da. </div></td></tr> </table>

Irion https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Trwyn_y_T%C3%A2l&diff=10649&oldid=prev Irion am 10:54, 3 Chwefror 2021 2021-02-03T10:54:27Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="cy"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Fersiwn hŷn</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Fersiwn yn ôl 11:54, 3 Chwefror 2021</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">Llinell 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">Llinell 1:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Mae '''Trwyn y Tâl''' yn benrhyn o oddeutu 40 erw ar yr arfordir rhwng harbwr [[Trefor]] a'r darn gweddol wastad o dir sydd wrth sawdl [[Mynydd Garnfor]] (Mynydd Gwaith)' a elwir [[YGorllwyn]] (weithiau ''Hen Ffolt''). Does neb o bobl y fro yn ei adnabod fel Trwyn y Tâl, ond yn hytrach fel ''Y Clogwyn'', neu ''Pen Clogwyn'', neu ''Clogwyn y Morfa''. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Mae '''Trwyn y Tâl''' yn benrhyn o oddeutu 40 erw ar yr arfordir rhwng harbwr [[Trefor]] a'r darn gweddol wastad o dir sydd wrth sawdl [[Mynydd Garnfor]] (Mynydd Gwaith)' a elwir [[YGorllwyn]] (weithiau ''Hen Ffolt''). Does neb o bobl y fro yn ei adnabod fel Trwyn y Tâl, ond yn hytrach fel ''Y Clogwyn'', neu ''Pen Clogwyn'', neu ''Clogwyn y Morfa''. </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Dechreuodd dyn busnes o'r enw [[John Heyden]] (a elwid yn "Sais Mawr" yn lleol), ac a oedd â'i swyddfa yn 60 Duke Street, Lerpwl, waith bychan yn y Gorllwyn ganol y 1840au yn trin cerrig sets ar gyfer palmantu strydoedd - gwaith a ddatblygodd, wedi sawl tro ar fyd, i fod yn [[Chwarel Yr Eifl]] enfawr a gyflogai gannoedd o ddynion yn ei hanterth. Roedd Heyden hefyd a'i lygaid ar fwyn haearn crai a oedd ar Drwyn y Tâl ac ym 1846 anfonodd lythyr at [[Spencer Bulkeley Wynn, 3ydd Arglwydd Newborough|Arglwydd Newborough]], [[Glynllifon]], a oedd yn berchen ar y clogwyn fel rhan o fferm [[Y <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Morf</del>]], yn gofyn am brydles a roddai hawl iddo gloddio am fwynau crai y clogwyn. Fodd bynnag, ni roddwyd y brydles ac ni ddaeth unrhyw beth o'r cynllun.<ref>Geraint Jones a Dafydd Williams, ''Trefor'', (Canolfan Hanes Uwchgwyrfai, 2006), tt.9-11; gwybodaeth bersonol </ref> Ond, hanner canrif yn ddiweddarach, oddeutu troad y ganrif, sefydlwyd menter i gloddio am haearn crai (manganîs) ar Drwyn y Tâl. Roedd hwn yn gyfnod pan oedd galw mawr am fwyn haearn, gyda'r cynnydd yn y galw am haearn a dur yn y diwydiant adeiladu, rheilffyrdd a llongau. Agorwyd nifer o hafnau dyfnion a siafftiau, ynghyd â rhai twnelau mewn gwahanol fannau ar y clogwyn ac mae'r rhain, ynghyd â thomennydd gwastraff, i'w gweld yn amlwg yno o hyd. Fodd bynnag, ni pharhaodd y fenter ond am ychydig flynyddoedd gan nad oedd y mwyn o safon ddigon da. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Dechreuodd dyn busnes o'r enw [[John Heyden]] (a elwid yn "Sais Mawr" yn lleol), ac a oedd â'i swyddfa yn 60 Duke Street, Lerpwl, waith bychan yn y Gorllwyn ganol y 1840au yn trin cerrig sets ar gyfer palmantu strydoedd - gwaith a ddatblygodd, wedi sawl tro ar fyd, i fod yn [[Chwarel Yr Eifl]] enfawr a gyflogai gannoedd o ddynion yn ei hanterth. Roedd Heyden hefyd a'i lygaid ar fwyn haearn crai a oedd ar Drwyn y Tâl ac ym 1846 anfonodd lythyr at [[Spencer Bulkeley Wynn, 3ydd Arglwydd Newborough|Arglwydd Newborough]], [[Glynllifon]], a oedd yn berchen ar y clogwyn fel rhan o fferm [[Y <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Morfa</ins>]], yn gofyn am brydles a roddai hawl iddo gloddio am fwynau crai y clogwyn. Fodd bynnag, ni roddwyd y brydles ac ni ddaeth unrhyw beth o'r cynllun.<ref>Geraint Jones a Dafydd Williams, ''Trefor'', (Canolfan Hanes Uwchgwyrfai, 2006), tt.9-11; gwybodaeth bersonol </ref> Ond, hanner canrif yn ddiweddarach, oddeutu troad y ganrif, sefydlwyd menter i gloddio am haearn crai (manganîs) ar Drwyn y Tâl. Roedd hwn yn gyfnod pan oedd galw mawr am fwyn haearn, gyda'r cynnydd yn y galw am haearn a dur yn y diwydiant adeiladu, rheilffyrdd a llongau. Agorwyd nifer o hafnau dyfnion a siafftiau, ynghyd â rhai twnelau mewn gwahanol fannau ar y clogwyn ac mae'r rhain, ynghyd â thomennydd gwastraff, i'w gweld yn amlwg yno o hyd. Fodd bynnag, ni pharhaodd y fenter ond am ychydig flynyddoedd gan nad oedd y mwyn o safon ddigon da. </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Yn ystod yr Ail Ryfel Byd adeiladodd y Weinyddiaeth Amddiffyn ddau gwt gwylio ar fan uchaf Trwyn y Tâl. Roedd yn fan strategol gyda golygfeydd agored dros y môr i gyfeiriad Caergybi ac ymhell allan dros Fôr Iwerddon. Yn un o'r adeiladau hyn, a oedd wedi'u codi'n solet gyda choncrid a brics, roedd llwyfan gwylio pren lle gellid gosod sbieinddrych fawr neu delesgop i archwilio'r môr. Yn yr adeilad arall roedd cegin fechan ac ystafell wely gyda dau wely bync i'r rhai a fyddai yno dros nos. Erbyn hyn mae'r ddau adeilad wedi dirywio'n sylweddol gyda'r toeau a'r holl goed wedi mynd a dim ond rhannau o'r muriau ar ôl.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Yn ystod yr Ail Ryfel Byd adeiladodd y Weinyddiaeth Amddiffyn ddau gwt gwylio ar fan uchaf Trwyn y Tâl. Roedd yn fan strategol gyda golygfeydd agored dros y môr i gyfeiriad Caergybi ac ymhell allan dros Fôr Iwerddon. Yn un o'r adeiladau hyn, a oedd wedi'u codi'n solet gyda choncrid a brics, roedd llwyfan gwylio pren lle gellid gosod sbieinddrych fawr neu delesgop i archwilio'r môr. Yn yr adeilad arall roedd cegin fechan ac ystafell wely gyda dau wely bync i'r rhai a fyddai yno dros nos. Erbyn hyn mae'r ddau adeilad wedi dirywio'n sylweddol gyda'r toeau a'r holl goed wedi mynd a dim ond rhannau o'r muriau ar ôl.</div></td></tr> </table>

Irion https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Trwyn_y_T%C3%A2l&diff=10648&oldid=prev Irion am 10:54, 3 Chwefror 2021 2021-02-03T10:54:12Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="cy"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Fersiwn hŷn</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Fersiwn yn ôl 11:54, 3 Chwefror 2021</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">Llinell 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">Llinell 1:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Mae '''Trwyn y Tâl''' yn benrhyn o oddeutu 40 erw ar yr arfordir rhwng harbwr [[Trefor]] a'r darn gweddol wastad o dir sydd wrth sawdl [[Mynydd Garnfor]] (Mynydd Gwaith)' a elwir [[YGorllwyn]] (weithiau ''Hen Ffolt''). Does neb o bobl y fro yn ei adnabod fel Trwyn y Tâl, ond yn hytrach fel ''Y Clogwyn'', neu ''Pen Clogwyn'', neu ''Clogwyn y Morfa''. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Mae '''Trwyn y Tâl''' yn benrhyn o oddeutu 40 erw ar yr arfordir rhwng harbwr [[Trefor]] a'r darn gweddol wastad o dir sydd wrth sawdl [[Mynydd Garnfor]] (Mynydd Gwaith)' a elwir [[YGorllwyn]] (weithiau ''Hen Ffolt''). Does neb o bobl y fro yn ei adnabod fel Trwyn y Tâl, ond yn hytrach fel ''Y Clogwyn'', neu ''Pen Clogwyn'', neu ''Clogwyn y Morfa''. </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Dechreuodd dyn busnes o'r enw [[John Heyden]] (a elwid yn "Sais Mawr" yn lleol), ac a oedd â'i swyddfa yn 60 Duke Street, Lerpwl, waith bychan yn y Gorllwyn ganol y 1840au yn trin cerrig sets ar gyfer palmantu strydoedd - gwaith a ddatblygodd, wedi sawl tro ar fyd, i fod yn [[Chwarel Yr Eifl]] enfawr a gyflogai gannoedd o ddynion yn ei hanterth. Roedd Heyden hefyd a'i lygaid ar fwyn haearn crai a oedd ar Drwyn y Tâl ac ym 1846 anfonodd lythyr at [[Spencer Bulkeley, 3ydd Arglwydd Newborough|Arglwydd Newborough]], [[Glynllifon]], a oedd yn berchen ar y clogwyn fel rhan o fferm [[Y Morf]], yn gofyn am brydles a roddai hawl iddo gloddio am fwynau crai y clogwyn. Fodd bynnag, ni roddwyd y brydles ac ni ddaeth unrhyw beth o'r cynllun.<ref>Geraint Jones a Dafydd Williams, ''Trefor'', (Canolfan Hanes Uwchgwyrfai, 2006), tt.9-11; gwybodaeth bersonol </ref> Ond, hanner canrif yn ddiweddarach, oddeutu troad y ganrif, sefydlwyd menter i gloddio am haearn crai (manganîs) ar Drwyn y Tâl. Roedd hwn yn gyfnod pan oedd galw mawr am fwyn haearn, gyda'r cynnydd yn y galw am haearn a dur yn y diwydiant adeiladu, rheilffyrdd a llongau. Agorwyd nifer o hafnau dyfnion a siafftiau, ynghyd â rhai twnelau mewn gwahanol fannau ar y clogwyn ac mae'r rhain, ynghyd â thomennydd gwastraff, i'w gweld yn amlwg yno o hyd. Fodd bynnag, ni pharhaodd y fenter ond am ychydig flynyddoedd gan nad oedd y mwyn o safon ddigon da. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Dechreuodd dyn busnes o'r enw [[John Heyden]] (a elwid yn "Sais Mawr" yn lleol), ac a oedd â'i swyddfa yn 60 Duke Street, Lerpwl, waith bychan yn y Gorllwyn ganol y 1840au yn trin cerrig sets ar gyfer palmantu strydoedd - gwaith a ddatblygodd, wedi sawl tro ar fyd, i fod yn [[Chwarel Yr Eifl]] enfawr a gyflogai gannoedd o ddynion yn ei hanterth. Roedd Heyden hefyd a'i lygaid ar fwyn haearn crai a oedd ar Drwyn y Tâl ac ym 1846 anfonodd lythyr at [[Spencer Bulkeley <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Wynn</ins>, 3ydd Arglwydd Newborough|Arglwydd Newborough]], [[Glynllifon]], a oedd yn berchen ar y clogwyn fel rhan o fferm [[Y Morf]], yn gofyn am brydles a roddai hawl iddo gloddio am fwynau crai y clogwyn. Fodd bynnag, ni roddwyd y brydles ac ni ddaeth unrhyw beth o'r cynllun.<ref>Geraint Jones a Dafydd Williams, ''Trefor'', (Canolfan Hanes Uwchgwyrfai, 2006), tt.9-11; gwybodaeth bersonol </ref> Ond, hanner canrif yn ddiweddarach, oddeutu troad y ganrif, sefydlwyd menter i gloddio am haearn crai (manganîs) ar Drwyn y Tâl. Roedd hwn yn gyfnod pan oedd galw mawr am fwyn haearn, gyda'r cynnydd yn y galw am haearn a dur yn y diwydiant adeiladu, rheilffyrdd a llongau. Agorwyd nifer o hafnau dyfnion a siafftiau, ynghyd â rhai twnelau mewn gwahanol fannau ar y clogwyn ac mae'r rhain, ynghyd â thomennydd gwastraff, i'w gweld yn amlwg yno o hyd. Fodd bynnag, ni pharhaodd y fenter ond am ychydig flynyddoedd gan nad oedd y mwyn o safon ddigon da. </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Yn ystod yr Ail Ryfel Byd adeiladodd y Weinyddiaeth Amddiffyn ddau gwt gwylio ar fan uchaf Trwyn y Tâl. Roedd yn fan strategol gyda golygfeydd agored dros y môr i gyfeiriad Caergybi ac ymhell allan dros Fôr Iwerddon. Yn un o'r adeiladau hyn, a oedd wedi'u codi'n solet gyda choncrid a brics, roedd llwyfan gwylio pren lle gellid gosod sbieinddrych fawr neu delesgop i archwilio'r môr. Yn yr adeilad arall roedd cegin fechan ac ystafell wely gyda dau wely bync i'r rhai a fyddai yno dros nos. Erbyn hyn mae'r ddau adeilad wedi dirywio'n sylweddol gyda'r toeau a'r holl goed wedi mynd a dim ond rhannau o'r muriau ar ôl.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Yn ystod yr Ail Ryfel Byd adeiladodd y Weinyddiaeth Amddiffyn ddau gwt gwylio ar fan uchaf Trwyn y Tâl. Roedd yn fan strategol gyda golygfeydd agored dros y môr i gyfeiriad Caergybi ac ymhell allan dros Fôr Iwerddon. Yn un o'r adeiladau hyn, a oedd wedi'u codi'n solet gyda choncrid a brics, roedd llwyfan gwylio pren lle gellid gosod sbieinddrych fawr neu delesgop i archwilio'r môr. Yn yr adeilad arall roedd cegin fechan ac ystafell wely gyda dau wely bync i'r rhai a fyddai yno dros nos. Erbyn hyn mae'r ddau adeilad wedi dirywio'n sylweddol gyda'r toeau a'r holl goed wedi mynd a dim ond rhannau o'r muriau ar ôl.</div></td></tr> </table>

Irion https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Trwyn_y_T%C3%A2l&diff=10647&oldid=prev Irion am 10:53, 3 Chwefror 2021 2021-02-03T10:53:34Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="cy"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Fersiwn hŷn</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Fersiwn yn ôl 11:53, 3 Chwefror 2021</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">Llinell 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">Llinell 1:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Mae '''Trwyn y Tâl''' yn benrhyn o oddeutu 40 erw ar yr arfordir rhwng harbwr [[Trefor]] a'r darn gweddol wastad o dir sydd wrth sawdl <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''</del>Mynydd Garnfor (Mynydd Gwaith)<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'</del>' a elwir <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''Gorllwyn'' </del>(weithiau ''Hen Ffolt''). Does neb o bobl y fro yn ei adnabod fel Trwyn y Tâl, ond yn hytrach fel ''Y Clogwyn'', neu ''Pen Clogwyn'', neu ''Clogwyn y Morfa''. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Mae '''Trwyn y Tâl''' yn benrhyn o oddeutu 40 erw ar yr arfordir rhwng harbwr [[Trefor]] a'r darn gweddol wastad o dir sydd wrth sawdl <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Mynydd Garnfor<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(Mynydd Gwaith)' a elwir <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> [[YGorllwyn]] </ins>(weithiau ''Hen Ffolt''). Does neb o bobl y fro yn ei adnabod fel Trwyn y Tâl, ond yn hytrach fel ''Y Clogwyn'', neu ''Pen Clogwyn'', neu ''Clogwyn y Morfa''. </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Dechreuodd dyn busnes o'r enw John Heyden (a elwid yn "Sais Mawr" yn lleol), ac a oedd â'i swyddfa yn 60 Duke Street, Lerpwl, waith bychan yn y Gorllwyn ganol y 1840au yn trin cerrig sets ar gyfer palmantu strydoedd - gwaith a ddatblygodd, wedi sawl tro ar fyd, i fod yn Chwarel Yr Eifl enfawr a gyflogai gannoedd o ddynion yn ei hanterth. Roedd Heyden hefyd a'i lygaid ar fwyn haearn crai a oedd ar Drwyn y Tâl ac ym 1846 anfonodd lythyr at Arglwydd Newborough, Glynllifon, a oedd yn berchen ar y clogwyn fel rhan o fferm Y <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Morfa</del>, yn gofyn am brydles a roddai hawl iddo gloddio am fwynau crai y clogwyn. Fodd bynnag, ni roddwyd y brydles ac ni ddaeth unrhyw beth o'r cynllun.<<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[1]</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> Ond, hanner canrif yn ddiweddarach, oddeutu troad y ganrif, sefydlwyd menter i gloddio am haearn crai (manganîs) ar Drwyn y Tâl. Roedd hwn yn gyfnod pan oedd galw mawr am fwyn haearn, gyda'r cynnydd yn y galw am haearn a dur yn y diwydiant adeiladu, rheilffyrdd a llongau. Agorwyd nifer o hafnau dyfnion a siafftiau, ynghyd â rhai twnelau mewn gwahanol fannau ar y clogwyn ac mae'r rhain, ynghyd â thomennydd gwastraff, i'w gweld yn amlwg yno o hyd. Fodd bynnag, ni pharhaodd y fenter ond am ychydig flynyddoedd gan nad oedd y mwyn o safon ddigon da. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Dechreuodd dyn busnes o'r enw <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>John Heyden<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(a elwid yn "Sais Mawr" yn lleol), ac a oedd â'i swyddfa yn 60 Duke Street, Lerpwl, waith bychan yn y Gorllwyn ganol y 1840au yn trin cerrig sets ar gyfer palmantu strydoedd - gwaith a ddatblygodd, wedi sawl tro ar fyd, i fod yn <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Chwarel Yr Eifl<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>enfawr a gyflogai gannoedd o ddynion yn ei hanterth. Roedd Heyden hefyd a'i lygaid ar fwyn haearn crai a oedd ar Drwyn y Tâl ac ym 1846 anfonodd lythyr at <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Spencer Bulkeley, 3ydd </ins>Arglwydd Newborough<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|Arglwydd Newborough]]</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Glynllifon<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>, a oedd yn berchen ar y clogwyn fel rhan o fferm <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Y <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Morf]]</ins>, yn gofyn am brydles a roddai hawl iddo gloddio am fwynau crai y clogwyn. Fodd bynnag, ni roddwyd y brydles ac ni ddaeth unrhyw beth o'r cynllun.<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Geraint Jones a Dafydd Williams, ''Trefor'', (Canolfan Hanes Uwchgwyrfai, 2006), tt.9-11; gwybodaeth bersonol </ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>> Ond, hanner canrif yn ddiweddarach, oddeutu troad y ganrif, sefydlwyd menter i gloddio am haearn crai (manganîs) ar Drwyn y Tâl. Roedd hwn yn gyfnod pan oedd galw mawr am fwyn haearn, gyda'r cynnydd yn y galw am haearn a dur yn y diwydiant adeiladu, rheilffyrdd a llongau. Agorwyd nifer o hafnau dyfnion a siafftiau, ynghyd â rhai twnelau mewn gwahanol fannau ar y clogwyn ac mae'r rhain, ynghyd â thomennydd gwastraff, i'w gweld yn amlwg yno o hyd. Fodd bynnag, ni pharhaodd y fenter ond am ychydig flynyddoedd gan nad oedd y mwyn o safon ddigon da. </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Yn ystod yr Ail Ryfel Byd adeiladodd y Weinyddiaeth Amddiffyn ddau gwt gwylio ar fan uchaf Trwyn y Tâl. Roedd yn fan strategol gyda golygfeydd agored dros y môr i gyfeiriad Caergybi ac ymhell allan dros Fôr Iwerddon. Yn un o'r adeiladau hyn, a oedd wedi'u codi'n solet gyda choncrid a brics, roedd llwyfan gwylio pren lle gellid gosod sbieinddrych fawr neu delesgop i archwilio'r môr. Yn yr adeilad arall roedd cegin fechan ac ystafell wely gyda dau wely bync i'r rhai a fyddai yno dros nos. Erbyn hyn mae'r ddau adeilad wedi dirywio'n sylweddol gyda'r toeau a'r holl goed wedi mynd a dim ond rhannau o'r muriau ar ôl.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Yn ystod yr Ail Ryfel Byd adeiladodd y Weinyddiaeth Amddiffyn ddau gwt gwylio ar fan uchaf Trwyn y Tâl. Roedd yn fan strategol gyda golygfeydd agored dros y môr i gyfeiriad Caergybi ac ymhell allan dros Fôr Iwerddon. Yn un o'r adeiladau hyn, a oedd wedi'u codi'n solet gyda choncrid a brics, roedd llwyfan gwylio pren lle gellid gosod sbieinddrych fawr neu delesgop i archwilio'r môr. Yn yr adeilad arall roedd cegin fechan ac ystafell wely gyda dau wely bync i'r rhai a fyddai yno dros nos. Erbyn hyn mae'r ddau adeilad wedi dirywio'n sylweddol gyda'r toeau a'r holl goed wedi mynd a dim ond rhannau o'r muriau ar ôl.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Bu'r Clogwyn yn rhan o fferm y Morfa tan yn gymharol ddiweddar ac yn eiddo [[Ystad Glynllifon]], ond bellach mae'r Ymddiriedolaeth Genedlaethol wedi ei brynu. Mae [[Llwybr Arfordir Cymru]]'n mynd yr holl ffordd drosto (o gyfeiriad [[Clynnog Fawr]] at [[Bwlch yr Eifl|Fwlch yr Eifl]]). Mae'r clogwyni serth sydd ar ei hyd dros gan troedfedd o uchder mewn mannau ac maent yn gartref i amrywiaeth eang o adar môr, megis yr wylan fawr a'r wylan benddu, bilidowcar, mulfran werdd, llurs a'r frân goesgoch. Ar hyd y clogwyn ceir hafnau megis Harbwr Wil a Bwlch Glas, ynghyd â'r staciau a elwir yn Ynys Fach ac Ynys Fawr (neu Ynys Gachu, oherwydd yr holl faw adar sydd arni).</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Bu'r Clogwyn yn rhan o fferm y Morfa tan yn gymharol ddiweddar ac yn eiddo [[Ystad Glynllifon]], ond bellach mae'r Ymddiriedolaeth Genedlaethol wedi ei brynu. Mae [[Llwybr Arfordir Cymru]]'n mynd yr holl ffordd drosto (o gyfeiriad [[Clynnog Fawr]] at [[Bwlch yr Eifl|Fwlch yr Eifl]]). Mae'r clogwyni serth sydd ar ei hyd dros gan troedfedd o uchder mewn mannau ac maent yn gartref i amrywiaeth eang o adar môr, megis yr wylan fawr a'r wylan benddu, bilidowcar, mulfran werdd, llurs a'r frân goesgoch. Ar hyd y clogwyn ceir hafnau megis Harbwr Wil a Bwlch Glas, ynghyd â'r staciau a elwir yn Ynys Fach ac Ynys Fawr (neu <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>Ynys Gachu<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>, oherwydd yr holl faw adar sydd arni).</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== Cyfeiriadau == </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== Cyfeiriadau == </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Geraint Jones a Dafydd Williams, ''Trefor'', (Canolfan Hanes Uwchgwyrfai, 2006), tt.9-11; gwybodaeth bersonol </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{eginyn}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{eginyn}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Categori:Daearyddiaeth ffisegol]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Categori:Daearyddiaeth ffisegol]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Categori:Mwyngloddio]]</ins></div></td></tr> </table>

Irion https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Trwyn_y_T%C3%A2l&diff=10644&oldid=prev Cyfaill Eben am 12:50, 2 Chwefror 2021 2021-02-02T12:50:54Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="cy"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Fersiwn hŷn</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Fersiwn yn ôl 13:50, 2 Chwefror 2021</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l5">Llinell 5:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">Llinell 5:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Yn ystod yr Ail Ryfel Byd adeiladodd y Weinyddiaeth Amddiffyn ddau gwt gwylio ar fan uchaf Trwyn y Tâl. Roedd yn fan strategol gyda golygfeydd agored dros y môr i gyfeiriad Caergybi ac ymhell allan dros Fôr Iwerddon. Yn un o'r adeiladau hyn, a oedd wedi'u codi'n solet gyda choncrid a brics, roedd llwyfan gwylio pren lle gellid gosod sbieinddrych fawr neu delesgop i archwilio'r môr. Yn yr adeilad arall roedd cegin fechan ac ystafell wely gyda dau wely bync i'r rhai a fyddai yno dros nos. Erbyn hyn mae'r ddau adeilad wedi dirywio'n sylweddol gyda'r toeau a'r holl goed wedi mynd a dim ond rhannau o'r muriau ar ôl.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Yn ystod yr Ail Ryfel Byd adeiladodd y Weinyddiaeth Amddiffyn ddau gwt gwylio ar fan uchaf Trwyn y Tâl. Roedd yn fan strategol gyda golygfeydd agored dros y môr i gyfeiriad Caergybi ac ymhell allan dros Fôr Iwerddon. Yn un o'r adeiladau hyn, a oedd wedi'u codi'n solet gyda choncrid a brics, roedd llwyfan gwylio pren lle gellid gosod sbieinddrych fawr neu delesgop i archwilio'r môr. Yn yr adeilad arall roedd cegin fechan ac ystafell wely gyda dau wely bync i'r rhai a fyddai yno dros nos. Erbyn hyn mae'r ddau adeilad wedi dirywio'n sylweddol gyda'r toeau a'r holl goed wedi mynd a dim ond rhannau o'r muriau ar ôl.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Bu'r Clogwyn yn rhan o fferm y Morfa tan yn gymharol ddiweddar ac yn eiddo [[Ystad Glynllifon]], ond bellach mae'r Ymddiriedolaeth Genedlaethol wedi ei brynu. Mae [[Llwybr Arfordir Cymru]]'n mynd yr holl ffordd <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">trosto </del>(o gyfeiriad [[Clynnog Fawr]] at [[Bwlch yr Eifl|Fwlch yr Eifl]]). Mae'r clogwyni serth sydd ar ei hyd dros gan troedfedd mewn mannau ac maent yn gartref i amrywiaeth eang o adar môr, megis yr wylan fawr a'r wylan benddu, bilidowcar, mulfran werdd, llurs a'r frân goesgoch. Ar hyd y clogwyn ceir hafnau megis Harbwr Wil a Bwlch Glas, ynghyd â'r staciau a elwir yn Ynys Fach ac Ynys Fawr (neu Ynys Gachu, oherwydd yr holl faw adar sydd arni.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Bu'r Clogwyn yn rhan o fferm y Morfa tan yn gymharol ddiweddar ac yn eiddo [[Ystad Glynllifon]], ond bellach mae'r Ymddiriedolaeth Genedlaethol wedi ei brynu. Mae [[Llwybr Arfordir Cymru]]'n mynd yr holl ffordd <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">drosto </ins>(o gyfeiriad [[Clynnog Fawr]] at [[Bwlch yr Eifl|Fwlch yr Eifl]]). Mae'r clogwyni serth sydd ar ei hyd dros gan troedfedd <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">o uchder </ins>mewn mannau ac maent yn gartref i amrywiaeth eang o adar môr, megis yr wylan fawr a'r wylan benddu, bilidowcar, mulfran werdd, llurs a'r frân goesgoch. Ar hyd y clogwyn ceir hafnau megis Harbwr Wil a Bwlch Glas, ynghyd â'r staciau a elwir yn Ynys Fach ac Ynys Fawr (neu Ynys Gachu, oherwydd yr holl faw adar sydd arni<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">)</ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== Cyfeiriadau == </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== Cyfeiriadau == </div></td></tr> </table>

Cyfaill Eben https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Trwyn_y_T%C3%A2l&diff=10643&oldid=prev Cyfaill Eben am 12:47, 2 Chwefror 2021 2021-02-02T12:47:24Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="cy"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Fersiwn hŷn</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Fersiwn yn ôl 13:47, 2 Chwefror 2021</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">Llinell 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">Llinell 1:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''Trwyn y Tâl''' <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">yw'r penrhyn crwn </del>ar yr arfordir rhwng harbwr [[Trefor]] a'r darn gweddol wastad o dir sydd wrth sawdl ''Mynydd Garnfor (Mynydd Gwaith)'' a elwir ''Gorllwyn'' (weithiau ''Hen Ffolt''). Does neb o bobl y fro yn ei adnabod fel Trwyn y Tâl, ond yn hytrach fel ''Y Clogwyn'', neu ''Pen Clogwyn'', neu ''Clogwyn y Morfa''.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Mae </ins>'''Trwyn y Tâl''' <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">yn benrhyn o oddeutu 40 erw </ins>ar yr arfordir rhwng harbwr [[Trefor]] a'r darn gweddol wastad o dir sydd wrth sawdl ''Mynydd Garnfor (Mynydd Gwaith)'' a elwir ''Gorllwyn'' (weithiau ''Hen Ffolt''). Does neb o bobl y fro yn ei adnabod fel Trwyn y Tâl, ond yn hytrach fel ''Y Clogwyn'', neu ''Pen Clogwyn'', neu ''Clogwyn y Morfa''. </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Bu'r Clogwyn yn rhan o fferm y Morfa tan yn gymharol ddiweddar ac yn eiddo [[Ystad Glynllifon]], ond bellach mae'r Ymddiriedolaeth Genedlaethol wedi ei brynu. Mae [[Llwybr Arfordir Cymru]]'n mynd yr holl ffordd trosto (o gyfeiriad [[Clynnog Fawr]] at [[Bwlch yr Eifl|Fwlch yr Eifl]]).</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Dechreuodd dyn busnes o'r enw John Heyden (a elwid yn "Sais Mawr" yn lleol), ac a oedd â'i swyddfa yn 60 Duke Street, Lerpwl, waith bychan yn y Gorllwyn ganol y 1840au yn trin cerrig sets ar gyfer palmantu strydoedd - gwaith a ddatblygodd, wedi sawl tro ar fyd, i fod yn Chwarel Yr Eifl enfawr a gyflogai gannoedd o ddynion yn ei hanterth. Roedd Heyden hefyd a'i lygaid ar fwyn haearn crai a oedd ar Drwyn y Tâl ac ym 1846 anfonodd lythyr at Arglwydd Newborough, Glynllifon, a oedd yn berchen ar y clogwyn fel rhan o fferm Y Morfa, yn gofyn am brydles a roddai hawl iddo gloddio am fwynau crai y clogwyn. Fodd bynnag, ni roddwyd y brydles ac ni ddaeth unrhyw beth o'r cynllun.<sup>[1]</sup> Ond, hanner canrif yn ddiweddarach, oddeutu troad y ganrif, sefydlwyd menter i gloddio am haearn crai (manganîs) ar Drwyn y Tâl. Roedd hwn yn gyfnod pan oedd galw mawr am fwyn haearn, gyda'r cynnydd yn y galw am haearn a dur yn y diwydiant adeiladu, rheilffyrdd a llongau. Agorwyd nifer o hafnau dyfnion a siafftiau, ynghyd â rhai twnelau mewn gwahanol fannau ar y clogwyn ac mae'r rhain, ynghyd â thomennydd gwastraff, i'w gweld yn amlwg yno o hyd. Fodd bynnag, ni pharhaodd y fenter ond am ychydig flynyddoedd gan nad oedd y mwyn o safon ddigon da. </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Yn ystod yr Ail Ryfel Byd adeiladodd y Weinyddiaeth Amddiffyn ddau gwt gwylio ar fan uchaf Trwyn y Tâl. Roedd yn fan strategol gyda golygfeydd agored dros y môr i gyfeiriad Caergybi ac ymhell allan dros Fôr Iwerddon. Yn un o'r adeiladau hyn, a oedd wedi'u codi'n solet gyda choncrid a brics, roedd llwyfan gwylio pren lle gellid gosod sbieinddrych fawr neu delesgop i archwilio'r môr. Yn yr adeilad arall roedd cegin fechan ac ystafell wely gyda dau wely bync i'r rhai a fyddai yno dros nos. Erbyn hyn mae'r ddau adeilad wedi dirywio'n sylweddol gyda'r toeau a'r holl goed wedi mynd a dim ond rhannau o'r muriau ar ôl.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Bu'r Clogwyn yn rhan o fferm y Morfa tan yn gymharol ddiweddar ac yn eiddo [[Ystad Glynllifon]], ond bellach mae'r Ymddiriedolaeth Genedlaethol wedi ei brynu. Mae [[Llwybr Arfordir Cymru]]'n mynd yr holl ffordd trosto (o gyfeiriad [[Clynnog Fawr]] at [[Bwlch yr Eifl|Fwlch yr Eifl]]). <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Mae'r clogwyni serth sydd ar ei hyd dros gan troedfedd mewn mannau ac maent yn gartref i amrywiaeth eang o adar môr, megis yr wylan fawr a'r wylan benddu, bilidowcar, mulfran werdd, llurs a'r frân goesgoch. Ar hyd y clogwyn ceir hafnau megis Harbwr Wil a Bwlch Glas, ynghyd â'r staciau a elwir yn Ynys Fach ac Ynys Fawr (neu Ynys Gachu, oherwydd yr holl faw adar sydd arni.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== Cyfeiriadau == </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Geraint Jones a Dafydd Williams, ''Trefor'', (Canolfan Hanes Uwchgwyrfai, 2006), tt.9-11; gwybodaeth bersonol </ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{eginyn}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{eginyn}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Categori:Daearyddiaeth ffisegol]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Categori:Daearyddiaeth ffisegol]]</div></td></tr> </table>

Cyfaill Eben https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Trwyn_y_T%C3%A2l&diff=10373&oldid=prev Irion am 09:29, 18 Ionawr 2021 2021-01-18T09:29:36Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="cy"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Fersiwn hŷn</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Fersiwn yn ôl 10:29, 18 Ionawr 2021</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">Llinell 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">Llinell 1:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''Trwyn y Tâl''' yw'r penrhyn crwn ar yr arfordir rhwng harbwr [[Trefor]] a'r darn gweddol wastad o dir sydd wrth sawdl ''Mynydd Garnfor (Mynydd Gwaith)'' a elwir ''Gorllwyn'' (weithiau ''Hen Ffolt''). Does neb o bobl y fro yn ei adnabod fel Trwyn y Tâl, ond yn hytrach fel ''Y Clogwyn'', neu ''Pen Clogwyn'', neu ''Clogwyn y Morfa''.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''Trwyn y Tâl''' yw'r penrhyn crwn ar yr arfordir rhwng harbwr [[Trefor]] a'r darn gweddol wastad o dir sydd wrth sawdl ''Mynydd Garnfor (Mynydd Gwaith)'' a elwir ''Gorllwyn'' (weithiau ''Hen Ffolt''). Does neb o bobl y fro yn ei adnabod fel Trwyn y Tâl, ond yn hytrach fel ''Y Clogwyn'', neu ''Pen Clogwyn'', neu ''Clogwyn y Morfa''.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Bu'r Clogwyn yn rhan o fferm y Morfa tan yn gymharol ddiweddar ac yn eiddo [[Ystad Glynllifon]], ond bellach mae'r Ymddiriedolaeth Genedlaethol wedi ei brynu. Mae [[Llwybr <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">yr </del>Arfordir]] <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">yn </del>mynd yr holl ffordd trosto (o gyfeiriad [[Clynnog Fawr]] at [[Bwlch yr Eifl|Fwlch yr Eifl]]).</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Bu'r Clogwyn yn rhan o fferm y Morfa tan yn gymharol ddiweddar ac yn eiddo [[Ystad Glynllifon]], ond bellach mae'r Ymddiriedolaeth Genedlaethol wedi ei brynu. Mae [[Llwybr Arfordir <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Cymru</ins>]]<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'n </ins>mynd yr holl ffordd trosto (o gyfeiriad [[Clynnog Fawr]] at [[Bwlch yr Eifl|Fwlch yr Eifl]]).</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{eginyn}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{eginyn}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Categori:Daearyddiaeth ffisegol]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Categori:Daearyddiaeth ffisegol]]</div></td></tr> </table>

Irion