Teulu Glynn, Nantlle a Phlas Newydd - Hanes golygu

Cyfaill Eben am 10:19, 12 Medi 2023

2023-09-12T10:19:53Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 11:19, 12 Medi 2023
Llinell 1:		Llinell 1:
	Roedd '''Teulu Glynn, Nantlle a Phlas Newydd''' yn gefndryd [[Teulu Glynn (Glynllifon)]], [[Glynllifon]]. Roeddynt yn rhannu’r un achres honedig o’r sylfaenydd, [[Cilmin Droed-ddu]] hyd at farwolaeth [[Robert ap Meredydd]] o Lynllifon ym 1509. Etifeddodd yr ail fab, [[Edmund Llwyd]], [[Plas Glynllifon]] rannau o’r ystâd tra cafodd y brawd hŷn, Richard ap Robert, diroedd [[Baladeulyn]] neu [[Plas Nantlle\|Blas-yn-Nantlle]], hen eiddo Tywysogion Gwynedd a roddwyd i un o gyndadau’r teulu, Tudur Goch ap Gronw neu [[Tudur Goch]], am ei wrhydri ym mrwydrau Crécy a Phoitiers, a hynny tua 1350.		Roedd '''Teulu Glynn, Nantlle a Phlas Newydd''' yn gefndryd [[Teulu Glynn (Glynllifon)]], [[Glynllifon]]. Roeddynt yn rhannu’r un achres honedig o’r sylfaenydd, [[Cilmin Droed-ddu]] hyd at farwolaeth [[Robert ap Meredydd]] o Lynllifon ym 1509. Etifeddodd yr ail fab, [[Edmund Llwyd]], [[Plas Glynllifon]] rannau o’r ystâd tra cafodd y brawd hŷn, Richard ap Robert, diroedd [[Baladeulyn]] neu [[Plas Nantlle\|Blas-yn-Nantlle]], hen eiddo Tywysogion Gwynedd, a roddwyd i un o gyndadau’r teulu, Tudur Goch ap Gronw neu [[Tudur Goch]], am ei wrhydri ym mrwydrau Crécy a Phoitiers, a hynny tua 1350.

	Bu farw Richard ap Robert ym 1539, gan adael ei ystâd i William Glynn (1520-1581). Credir mai ef a gododd tŷ presennol Plas Nantlle, a elwir heddiw yn “Dŷ Mawr”.<ref>Richard Suggett a Margaret Dunn, Discovering the Old Houses of Snowdonia (Aberystwyth, 2014), tt.179-80</ref> William oedd y cyntaf o’r llinach i fabwysiadu’r cyfenw “Glynn”, tra bod ei frawd iau Thomas wedi dewis y cyfenw Prichard (ar ôl ei dad Richard ap Robert). Mae’n amlwg bod y cysylltiad â Glynllifon wedi cyfrif i’r teulu oherwydd fe wnaeth y mab hynaf ddewis Glynn yn gyfenw, ac roedd y teulu o gryn bwysigrwydd yn y gymdeithas sirol ar y pryd. Priododd William, mab William Glynn, â Catherine, merch Thomas Wynn ap William o’r Faenol, un o sgweieriaid pwysicaf y sir.		Bu farw Richard ap Robert ym 1539, gan adael ei ystâd i William Glynn (1520-1581). Credir mai ef a gododd dŷ presennol Plas Nantlle, a elwir heddiw yn “Dŷ Mawr”.<ref>Richard Suggett a Margaret Dunn, Discovering the Old Houses of Snowdonia (Aberystwyth, 2014), tt.179-80</ref> William oedd y cyntaf o’r llinach i fabwysiadu’r cyfenw “Glynn”, tra bod ei frawd iau Thomas wedi dewis y cyfenw Prichard (ar ôl ei dad Richard ap Robert). Mae’n amlwg bod y cysylltiad â Glynllifon wedi cyfrif i’r teulu oherwydd fe wnaeth y mab hynaf ddewis Glynn yn gyfenw, ac roedd y teulu o gryn bwysigrwydd yn y gymdeithas sirol ar y pryd. Priododd William, mab William Glynn, â Catherine, merch Thomas Wynn ap William o’r Faenol, un o sgweieriaid pwysicaf y sir.

	Roedd ail fab William a Catherine, sef Hugh Glynn, wedi priodi â merch Bodwrdda ym Mhen Llŷn, a chawsant ferch, Lowri. Etifeddodd ~~drydydd~~ mab, Richard (a fu farw 1642), eiddo o’r enw Bryn Gwydion, ger y môr ym mhlwyf [[Llanllyfni]]. Cadwodd y gangen hon ei safle yn rhengoedd uchaf y sir, ac roedd Richard, Bryn Gwydion, yn uchel siryf ym 1634. Priododd William, mab Richard, Margaret Evans, unig aeres [[Elernion]], plwyf [[Llanaelhaearn]], a chawsant fab a thair merch. Roedd y mab hwnnw, Richard arall, yn uchel siryf ym 1665, a bu iddo dri mab a thair merch ond ni chafodd yr un ohonynt blant. Mae'n debyg mai brawd iau y Richard hwnnw oedd Edmund Glynn, Bryn Gwydion, a wasanaethodd fel ynad heddwch yng nghanol yr ail ganrif ar bymtheg (ac na ddylid ei gymysgu ~~gyda~~ [[Edmund Glynn]], Hendre, Llanwnda, ynad heddwch arall a mwy dylanwadol, a oedd yn aelod o deulu Glynllifon). Un o’r merched ~~sydd â’i chof~~ yn ~~fyw~~ yn [[Uwchgwyrfai]], gan mai hi oedd yr [[Ellen Glynn, Bryn Gwydion]] a adawodd arian i sefydlu elusendai [[Tai Elen Glynn]] ar ôl iddi farw tua 1753.		Roedd ail fab William a Catherine, sef Hugh Glynn, wedi priodi â merch Bodwrdda ym Mhen Llŷn, a chawsant ferch, Lowri. Etifeddodd trydydd mab, Richard (a fu farw yn 1642), eiddo o’r enw Bryn Gwydion, fferm ger y môr ym mhlwyf [[Llanllyfni]]. Cadwodd y gangen hon ei safle yn rhengoedd uchaf y sir, ac roedd Richard, Bryn Gwydion, yn uchel siryf ym 1634. Priododd William, mab Richard, â Margaret Evans, unig aeres [[Elernion]], plwyf [[Llanaelhaearn]], a chawsant fab a thair merch. Roedd y mab hwnnw, Richard arall, yn uchel siryf ym 1665, a bu iddo dri mab a thair merch ond ni chafodd yr un ohonynt blant. Mae'n debyg mai brawd iau y Richard hwnnw oedd Edmund Glynn, Bryn Gwydion, a wasanaethodd fel ynad heddwch yng nghanol yr ail ganrif ar bymtheg (ac na ddylid ei gymysgu gydag [[Edmund Glynn]], Hendre, Llanwnda, ynad heddwch arall a mwy dylanwadol, a oedd yn aelod o deulu Glynllifon). Un o’r merched yn unig y parheir i gofio amdani yn [[Uwchgwyrfai]], gan mai hi oedd yr [[Ellen Glynn, Bryn Gwydion]] a adawodd arian i sefydlu elusendai [[Tai Elen Glynn]] ar ôl iddi farw tua 1753.

	Gwasanaethodd mab hynaf yr ail William, a alwyd yn Thomas Glynn, fel uchel siryf y sir ym 1626-7. Yn unol â’i statws sirol efallai, aethpwyd ati i godi plasty newydd iddo ~~fo ei hun~~ ar ~~diroedd~~ o’i eiddo a oedd yn nes at hen gartref y teulu, sef [[Plas Glynllifon]]. Codwyd y tŷ newydd hwn ym 1632, a’i enwi (yn ddigon addas) yn [[Plas Newydd\|Blas Newydd]].<ref> Comisiwn Henebion Cymru, ‘’Caernarvonshire’’, Cyf.2: Central (Llundain, 1960), tt.183-4</ref> Dichon mai ar yr adeg hon y symudodd y teulu i waelodion plwyf [[Llandwrog]], gan fod cyfeiriadau cynnar ~~ato fo~~ yn ei alw’n “Thomas Glynn o Nantlle”. Roedd gan y Thomas hwn (a fu farw ym 1659) sawl brawd a chwaer ond prin fod yr un o ~~arwyddocâd~~ hanesyddol heblaw am Jane, a briododd â Richard Ellis, [[Bodychen]], a thrwy hynny gryfhau cysylltiadau gwrth-seneddol y gangen hon o’r Glynniaid - gan gofio am dueddiadau gwrth-Frenhinol eu cefndryd o bell, [[Glynniaid Glynllifon]].		Gwasanaethodd mab hynaf yr ail William, a alwyd yn Thomas Glynn, fel uchel siryf y sir ym 1626-7. Yn unol â’i statws sirol efallai, aethpwyd ati i godi plasty newydd iddo ar dir o’i eiddo a oedd yn nes at hen gartref y teulu, sef [[Plas Glynllifon]]. Codwyd y tŷ newydd hwn ym 1632, a’i enwi (yn ddigon addas) yn [[Plas Newydd\|Blas Newydd]].<ref> Comisiwn Henebion Cymru, ‘’Caernarvonshire’’, Cyf.2: Central (Llundain, 1960), tt.183-4</ref> Dichon mai ar yr adeg hon y symudodd y teulu i waelodion plwyf [[Llandwrog]], gan fod cyfeiriadau cynnar at Thomas yn ei alw’n “Thomas Glynn o Nantlle”. Roedd gan y Thomas hwn (a fu farw ym 1659) sawl brawd a chwaer ond prin fod yr un o bwysigrwydd hanesyddol heblaw am Jane, a briododd â Richard Ellis, [[Bodychen]], a thrwy hynny gryfhau cysylltiadau gwrth-seneddol y gangen hon o’r Glynniaid - gan gofio am dueddiadau gwrth-Frenhinol eu cefndryd o bell, [[Glynniaid Glynllifon]].

	Cafodd Thomas Glynn, Plas Newydd a Jane ei wraig (merch Cefnamwlch yn Llŷn) bedwar mab, William Glynn (a aeth i fyw i Blas Nantlle ar ôl graddio yn Rhydychen), Simon, Harry a Richard, a oedd yn rheithor Edern erbyn 1637. Cafodd Richard y rheithor dyaid o blant, ond ni wyddys fawr am eu hanes. Cafodd William ddau fab, Thomas a aeth i Rydychen ym 1658 a John, ~~hwnnw’n~~ derbyn addysg Rhydychen ym 1668, a merch - ond bu farw'r tri heb blant. Oherwydd hyn, aeth tiroedd Plas Newydd i ddwylo teulu eu mam, sef Ann Owen o Fodeon, Môn ac Orielton, Sir Benfro.<ref> J.E. Griffith, ''Pedigrees of Anglesey and Caernarvonshire Families'' (Horncastle, 1914), tt.172, 175, 266, 270</ref> O hynny ymlaen, roedd ystadau’r gangen hon o’r Glynniaid yn eiddo landlordiaid a drigai ymhell o’r ardal, nes i lawer o’r tiroedd megis ystâd Plas Llanfaglan a thir Plas Newydd ei hun gael eu caffael gan ystâd Glynllifon yn ystod y ganrif a hanner nesaf, a thrwy hynny uno ~~rhai o’r~~ hen diroedd hynafiaid y Glynniaid.		Cafodd Thomas Glynn, Plas Newydd a Jane ei wraig (merch Cefnamwlch yn Llŷn) bedwar mab; William Glynn (a aeth i fyw i Blas Nantlle ar ôl graddio yn Rhydychen), Simon, Harry a Richard, a oedd yn rheithor Edern erbyn 1637. Cafodd Richard y rheithor dyaid o blant, ond ni wyddys fawr am eu hanes. Cafodd William ddau fab; Thomas a aeth i Rydychen ym 1658, a John, a oedd yntau'n derbyn addysg Rhydychen ym 1668, a merch - ond bu farw'r tri heb blant. Oherwydd hyn, aeth tiroedd Plas Newydd i ddwylo teulu eu mam, sef Ann Owen o Fodeon, Môn ac Orielton, Sir Benfro.<ref> J.E. Griffith, ''Pedigrees of Anglesey and Caernarvonshire Families'' (Horncastle, 1914), tt.172, 175, 266, 270</ref> O hynny ymlaen, roedd ystadau’r gangen hon o’r Glynniaid yn eiddo i landlordiaid a drigai ymhell o’r ardal, nes i lawer o’r tiroedd, megis ystâd Plas Llanfaglan a thir Plas Newydd ei hun, gael eu caffael gan ystâd Glynllifon yn ystod y ganrif a hanner nesaf, a thrwy hynny uno drachefn rai o hen diroedd hynafiaid y Glynniaid.

	Roedd un gangen arall o hen deulu Robert ap Meredydd o Glynllifon a arddelai’r cyfenw Glynn, a hynny am ryw gant a hanner o flynyddoedd. Deilliodd y gangen hon o hanner ~~frawd~~ Edmwnd Llwyd, sef [[William Glynn (Y Sarsiant)]], a wasanaethodd Harri VIII. Etifeddodd William diroedd Lleuar. Fe’i dilynwyd gan bedwar William arall, ~~cyni’r~~ aeres briodi [[George Twisleton]]. Nid oedd cysylltiad agos rhwng Glynniaid Lleuar a Glynniaid Plas Newydd, er dichon iddynt gydnabod y berthynas.<ref> J.E. Griffith, ''Pedigrees of Anglesey and Caernarvonshire Families'' (Horncastle, 1914), t. 270</ref>		Roedd un gangen arall o hen deulu Robert ap Meredydd o Glynllifon a arddelai’r cyfenw Glynn, a hynny am ryw gant a hanner o flynyddoedd. Deilliodd y gangen hon o hanner brawd Edmwnd Llwyd, sef [[William Glynn (Y Sarsiant)]], a wasanaethodd Harri VIII. Etifeddodd William diroedd Lleuar. Fe’i dilynwyd gan bedwar William arall, cyn i’r aeres briodi â [[George Twisleton]]. Nid oedd cysylltiad agos rhwng Glynniaid Lleuar a Glynniaid Plas Newydd, er dichon iddynt gydnabod y berthynas.<ref> J.E. Griffith, ''Pedigrees of Anglesey and Caernarvonshire Families'' (Horncastle, 1914), t. 270</ref>

	==Cyfeiriadau==		==Cyfeiriadau==

Irion am 21:29, 10 Medi 2023

2023-09-10T21:29:46Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 22:29, 10 Medi 2023
Llinell 3:		Llinell 3:
	Bu farw Richard ap Robert ym 1539, gan adael ei ystâd i William Glynn (1520-1581). Credir mai ef a gododd tŷ presennol Plas Nantlle, a elwir heddiw yn “Dŷ Mawr”.<ref>Richard Suggett a Margaret Dunn, Discovering the Old Houses of Snowdonia (Aberystwyth, 2014), tt.179-80</ref> William oedd y cyntaf o’r llinach i fabwysiadu’r cyfenw “Glynn”, tra bod ei frawd iau Thomas wedi dewis y cyfenw Prichard (ar ôl ei dad Richard ap Robert). Mae’n amlwg bod y cysylltiad â Glynllifon wedi cyfrif i’r teulu oherwydd fe wnaeth y mab hynaf ddewis Glynn yn gyfenw, ac roedd y teulu o gryn bwysigrwydd yn y gymdeithas sirol ar y pryd. Priododd William, mab William Glynn, â Catherine, merch Thomas Wynn ap William o’r Faenol, un o sgweieriaid pwysicaf y sir.		Bu farw Richard ap Robert ym 1539, gan adael ei ystâd i William Glynn (1520-1581). Credir mai ef a gododd tŷ presennol Plas Nantlle, a elwir heddiw yn “Dŷ Mawr”.<ref>Richard Suggett a Margaret Dunn, Discovering the Old Houses of Snowdonia (Aberystwyth, 2014), tt.179-80</ref> William oedd y cyntaf o’r llinach i fabwysiadu’r cyfenw “Glynn”, tra bod ei frawd iau Thomas wedi dewis y cyfenw Prichard (ar ôl ei dad Richard ap Robert). Mae’n amlwg bod y cysylltiad â Glynllifon wedi cyfrif i’r teulu oherwydd fe wnaeth y mab hynaf ddewis Glynn yn gyfenw, ac roedd y teulu o gryn bwysigrwydd yn y gymdeithas sirol ar y pryd. Priododd William, mab William Glynn, â Catherine, merch Thomas Wynn ap William o’r Faenol, un o sgweieriaid pwysicaf y sir.

	Roedd ail fab William a Catherine, sef Hugh Glynn, wedi priodi â merch Bodwrdda ym Mhen Llŷn, a chawsant ferch, Lowri. Etifeddodd drydydd mab, Richard (a fu farw 1642), eiddo o’r enw Bryn Gwydion, ger y môr ym mhlwyf [[Llanllyfni]]. Cadwodd y gangen hon ei safle yn rhengoedd uchaf y sir, ac roedd Richard, Bryn Gwydion, yn uchel siryf ym 1634. Priododd William, mab Richard, Margaret Evans, unig aeres [[Elernion]], plwyf [[Llanaelhaearn]], a chawsant fab a thair merch. Roedd y mab hwnnw, Richard arall, yn uchel siryf ym 1665, a bu iddo dri mab a thair merch ond ni chafodd yr un ohonynt blant. Un o’r merched sydd â’i chof yn fyw yn [[Uwchgwyrfai]], gan mai hi oedd yr [[Ellen Glynn, Bryn Gwydion]] a adawodd arian i sefydlu elusendai [[Tai Elen Glynn]] ar ôl iddi farw tua 1753.		Roedd ail fab William a Catherine, sef Hugh Glynn, wedi priodi â merch Bodwrdda ym Mhen Llŷn, a chawsant ferch, Lowri. Etifeddodd drydydd mab, Richard (a fu farw 1642), eiddo o’r enw Bryn Gwydion, ger y môr ym mhlwyf [[Llanllyfni]]. Cadwodd y gangen hon ei safle yn rhengoedd uchaf y sir, ac roedd Richard, Bryn Gwydion, yn uchel siryf ym 1634. Priododd William, mab Richard, Margaret Evans, unig aeres [[Elernion]], plwyf [[Llanaelhaearn]], a chawsant fab a thair merch. Roedd y mab hwnnw, Richard arall, yn uchel siryf ym 1665, a bu iddo dri mab a thair merch ond ni chafodd yr un ohonynt blant. Mae'n debyg mai brawd iau y Richard hwnnw oedd Edmund Glynn, Bryn Gwydion, a wasanaethodd fel ynad heddwch yng nghanol yr ail ganrif ar bymtheg (ac na ddylid ei gymysgu gyda [[Edmund Glynn]], Hendre, Llanwnda, ynad heddwch arall a mwy dylanwadol, a oedd yn aelod o deulu Glynllifon). Un o’r merched sydd â’i chof yn fyw yn [[Uwchgwyrfai]], gan mai hi oedd yr [[Ellen Glynn, Bryn Gwydion]] a adawodd arian i sefydlu elusendai [[Tai Elen Glynn]] ar ôl iddi farw tua 1753.

	Gwasanaethodd mab hynaf yr ail William, a alwyd yn Thomas Glynn, fel uchel siryf y sir ym 1626-7. Yn unol â’i statws sirol efallai, aethpwyd ati i godi plasty newydd iddo fo ei hun ar diroedd o’i eiddo a oedd yn nes at hen gartref y teulu, sef [[Plas Glynllifon]]. Codwyd y tŷ newydd hwn ym 1632, a’i enwi (yn ddigon addas) yn [[Plas Newydd\|Blas Newydd]].<ref> Comisiwn Henebion Cymru, ‘’Caernarvonshire’’, Cyf.2: Central (Llundain, 1960), tt.183-4</ref> Dichon mai ar yr adeg hon y symudodd y teulu i waelodion plwyf [[Llandwrog]], gan fod cyfeiriadau cynnar ato fo yn ei alw’n “Thomas Glynn o Nantlle”. Roedd gan y Thomas hwn (a fu farw ym 1659) sawl brawd a chwaer ond prin fod yr un o arwyddocâd hanesyddol heblaw am Jane, a briododd â Richard Ellis, [[Bodychen]], a thrwy hynny gryfhau cysylltiadau gwrth-seneddol y gangen hon o’r Glynniaid - gan gofio am dueddiadau gwrth-Frenhinol eu cefndryd o bell, [[Glynniaid Glynllifon]].		Gwasanaethodd mab hynaf yr ail William, a alwyd yn Thomas Glynn, fel uchel siryf y sir ym 1626-7. Yn unol â’i statws sirol efallai, aethpwyd ati i godi plasty newydd iddo fo ei hun ar diroedd o’i eiddo a oedd yn nes at hen gartref y teulu, sef [[Plas Glynllifon]]. Codwyd y tŷ newydd hwn ym 1632, a’i enwi (yn ddigon addas) yn [[Plas Newydd\|Blas Newydd]].<ref> Comisiwn Henebion Cymru, ‘’Caernarvonshire’’, Cyf.2: Central (Llundain, 1960), tt.183-4</ref> Dichon mai ar yr adeg hon y symudodd y teulu i waelodion plwyf [[Llandwrog]], gan fod cyfeiriadau cynnar ato fo yn ei alw’n “Thomas Glynn o Nantlle”. Roedd gan y Thomas hwn (a fu farw ym 1659) sawl brawd a chwaer ond prin fod yr un o arwyddocâd hanesyddol heblaw am Jane, a briododd â Richard Ellis, [[Bodychen]], a thrwy hynny gryfhau cysylltiadau gwrth-seneddol y gangen hon o’r Glynniaid - gan gofio am dueddiadau gwrth-Frenhinol eu cefndryd o bell, [[Glynniaid Glynllifon]].

Irion am 16:59, 10 Medi 2023

2023-09-10T16:59:18Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 17:59, 10 Medi 2023
Llinell 1:		Llinell 1:
	Roedd '''Teulu Glynn, Nantlle a Phlas Newydd''' yn gefndryd [[Teulu Glynn (Glynllifon)]], [[Glynllifon]]. Roeddynt yn rhannu’r un achres honedig o’r sylfaenydd, [[Cilmin Droed-ddu]] hyd at farwolaeth [[Robert ap Meredydd]] o Lynllifon ym 1509. Etifeddodd yr ail fab, [[Edmund Llwyd]], [[Plas Glynllifon]] ~~a rhannau~~ o’r ystâd tra cafodd y brawd hŷn, Richard ap Robert, diroedd [[Baladeulyn]] neu [[Plas Nantlle\|Blas-yn-Nantlle]], hen eiddo Tywysogion Gwynedd a roddwyd i un o gyndadau’r teulu, Tudur Goch ap Gronw neu [[Tudur Goch]], am ei wrhydri ym mrwydrau Crécy a Phoitiers, a hynny tua 1350.		Roedd '''Teulu Glynn, Nantlle a Phlas Newydd''' yn gefndryd [[Teulu Glynn (Glynllifon)]], [[Glynllifon]]. Roeddynt yn rhannu’r un achres honedig o’r sylfaenydd, [[Cilmin Droed-ddu]] hyd at farwolaeth [[Robert ap Meredydd]] o Lynllifon ym 1509. Etifeddodd yr ail fab, [[Edmund Llwyd]], [[Plas Glynllifon]] rannau o’r ystâd tra cafodd y brawd hŷn, Richard ap Robert, diroedd [[Baladeulyn]] neu [[Plas Nantlle\|Blas-yn-Nantlle]], hen eiddo Tywysogion Gwynedd a roddwyd i un o gyndadau’r teulu, Tudur Goch ap Gronw neu [[Tudur Goch]], am ei wrhydri ym mrwydrau Crécy a Phoitiers, a hynny tua 1350.

	Bu farw Richard ap Robert ym 1539, gan adael ei ystâd i William Glynn (1520-1581). Credir mai ef a gododd tŷ presennol Plas Nantlle, a elwir heddiw yn “Dŷ Mawr”. .<ref>Richard Suggett a Margaret Dunn, Discovering the Old Houses of Snowdonia (Aberystwyth, 2014), tt.179-80</ref> William oedd y cyntaf o’r llinach i fabwysiadu’r cyfenw “Glynn”, tra bod ei frawd iau Thomas wedi dewis y cyfenw Prichard (ar ôl ei dad Richard ap Robert). Mae’n amlwg bod y cysylltiad â Glynllifon yn cyfrif i’r teulu oherwydd ~~i’r~~ mab hynaf ddewis Glynn yn gyfenw, ac roedd y teulu o gryn bwysigrwydd yn y gymdeithas sirol ar y pryd. Priododd William, mab William Glynn, â Catherine, merch Thomas Wynn ap William o’r Faenol, un o sgweieriaid pwysicaf y sir.		Bu farw Richard ap Robert ym 1539, gan adael ei ystâd i William Glynn (1520-1581). Credir mai ef a gododd tŷ presennol Plas Nantlle, a elwir heddiw yn “Dŷ Mawr”.<ref>Richard Suggett a Margaret Dunn, Discovering the Old Houses of Snowdonia (Aberystwyth, 2014), tt.179-80</ref> William oedd y cyntaf o’r llinach i fabwysiadu’r cyfenw “Glynn”, tra bod ei frawd iau Thomas wedi dewis y cyfenw Prichard (ar ôl ei dad Richard ap Robert). Mae’n amlwg bod y cysylltiad â Glynllifon wedi cyfrif i’r teulu oherwydd fe wnaeth y mab hynaf ddewis Glynn yn gyfenw, ac roedd y teulu o gryn bwysigrwydd yn y gymdeithas sirol ar y pryd. Priododd William, mab William Glynn, â Catherine, merch Thomas Wynn ap William o’r Faenol, un o sgweieriaid pwysicaf y sir.

	Roedd ail fab William a Catherine, sef Hugh Glynn, wedi priodi â merch Bodwrdda ym Mhen Llŷn, a chawsant ferch, Lowri. Etifeddodd drydydd mab, Richard (a fu farw 1642), eiddo o’r enw Bryn Gwydion, ger y môr ym mhlwyf [[Llanllyfni]]. Cadwodd y gangen hon ei safle yn rhengoedd uchaf y sir, ac roedd Richard yn uchel siryf ym 1634. Priododd William ~~ei fab~~ Margaret Evans, unig aeres [[Elernion]], plwyf [[Llanaelhaearn]], a chawsant fab a thair merch. Roedd y mab, Richard arall, yn uchel siryf ym 1665, a bu iddo dri mab a thair merch ond ni chafodd yr un ohonynt blant. Un o’r merched sydd ~~yn dal~~ â’i chof yn fyw yn [[Uwchgwyrfai]] gan mai hi oedd yr [[Ellen Glynn, Bryn Gwydion]] a adawodd arian i sefydlu elusendai [[Tai Elen Glynn]] ar ôl iddi farw tua 1753.		Roedd ail fab William a Catherine, sef Hugh Glynn, wedi priodi â merch Bodwrdda ym Mhen Llŷn, a chawsant ferch, Lowri. Etifeddodd drydydd mab, Richard (a fu farw 1642), eiddo o’r enw Bryn Gwydion, ger y môr ym mhlwyf [[Llanllyfni]]. Cadwodd y gangen hon ei safle yn rhengoedd uchaf y sir, ac roedd Richard, Bryn Gwydion, yn uchel siryf ym 1634. Priododd William, mab Richard, Margaret Evans, unig aeres [[Elernion]], plwyf [[Llanaelhaearn]], a chawsant fab a thair merch. Roedd y mab hwnnw, Richard arall, yn uchel siryf ym 1665, a bu iddo dri mab a thair merch ond ni chafodd yr un ohonynt blant. Un o’r merched sydd â’i chof yn fyw yn [[Uwchgwyrfai]], gan mai hi oedd yr [[Ellen Glynn, Bryn Gwydion]] a adawodd arian i sefydlu elusendai [[Tai Elen Glynn]] ar ôl iddi farw tua 1753.
	Gwasanaethodd mab hynaf yr ail William, a alwyd yn Thomas Glynn, fel uchel siryf y sir ym 1626-7. Yn unol â’i statws sirol efallai, aethpwyd ati i godi plasty newydd iddo fo ei hun ar diroedd o’i eiddo a oedd yn nes at hen gartref y teulu, sef [[Plas Glynllifon]]. Codwyd y tŷ newydd hwn ym 1632, a’i enwi (yn ddigon addas) yn [[Plas Newydd\|Blas Newydd]]. <ref> Comisiwn Henebion Cymru, ‘’Caernarvonshire’’, Cyf.2: Central (Llundain, 1960), tt.183-4</ref> Dichon mai ar yr adeg hon y symudodd y teulu i waelodion plwyf [[Llandwrog]], gan fod cyfeiriadau cynnar ato’n ei alw’n “Thomas Glynn o Nantlle”. Roedd gan y Thomas hwn (a fu farw ym 1659) sawl brawd a chwaer ond prin fod yr un o arwyddocâd hanesyddol heblaw am Jane, a briododd â Richard Ellis, [[Bodychen]], a thrwy hynny gryfhau cysylltiadau gwrth-seneddol y gangen hon o’r Glynniaid - gan gofio am dueddiadau gwrth-Frenhinol eu cefndryd o bell, [[Glynniaid Glynllifon]].

	~~Cafodd~~ Thomas Glynn, ~~Plas Newydd a Jane ei wraig (merch Cefnamwlch yn Llŷn) bedwar mab~~, ~~William Glynn (a aeth~~ i ~~fyw i Blas Nantlle~~ ar ~~ôl graddio yn Rhydychen), Simon, Harry a Richard,~~ a oedd yn ~~rheithor Edern erbyn 1637. Cafodd Richard~~ y ~~rheithor dyaid o blant~~, ~~ond ni wyddys mawr am eu hanes~~. ~~Cafodd William ddau fab, Thomas a aeth i Rydychen~~ ym ~~1658 a John~~, ~~hwnnw’n derbyn addysg Rhydychen ym 1668, a merch - ond mi fu farw'r tri heb blant. Oherwydd hyn, aeth tiroedd~~ Plas Newydd ~~i ddwylo teulu eu mam, sef Ann Owen o Fodeon, Môn ac Orielton, Sir Benfro~~.<ref> ~~J.E~~. ~~Griffith, ''Pedigrees of Anglesey and Caernarvonshire Families''~~ (~~Horncastle~~, ~~1914~~), tt.~~172, 175, 266, 270~~</ref>		Gwasanaethodd mab hynaf yr ail William, a alwyd yn Thomas Glynn, fel uchel siryf y sir ym 1626-7. Yn unol â’i statws sirol efallai, aethpwyd ati i godi plasty newydd iddo fo ei hun ar diroedd o’i eiddo a oedd yn nes at hen gartref y teulu, sef [[Plas Glynllifon]]. Codwyd y tŷ newydd hwn ym 1632, a’i enwi (yn ddigon addas) yn [[Plas Newydd\|Blas Newydd]].<ref> Comisiwn Henebion Cymru, ‘’Caernarvonshire’’, Cyf.2: Central (Llundain, 1960), tt.183-4</ref> Dichon mai ar yr adeg hon y symudodd y teulu i waelodion plwyf [[Llandwrog]], gan fod cyfeiriadau cynnar ato fo yn ei alw’n “Thomas Glynn o Nantlle”. Roedd gan y Thomas hwn (a fu farw ym 1659) sawl brawd a chwaer ond prin fod yr un o arwyddocâd hanesyddol heblaw am Jane, a briododd â Richard Ellis, [[Bodychen]], a thrwy hynny gryfhau cysylltiadau gwrth-seneddol y gangen hon o’r Glynniaid - gan gofio am dueddiadau gwrth-Frenhinol eu cefndryd o bell, [[Glynniaid Glynllifon]].

	O hynny ymlaen, roedd ystadau’r gangen hon o’r Glynniaid yn eiddo landlordiaid a drigai ymhell o’r ardal, nes i lawer o’r tiroedd megis ystâd Plas Llanfaglan a thir Plas Newydd ei hun gael eu caffael gan ystâd Glynllifon yn ystod y ganrif a hanner nesaf, ~~gan~~ uno rhai o’r hen diroedd hynafiaid y Glynniaid.		Cafodd Thomas Glynn, Plas Newydd a Jane ei wraig (merch Cefnamwlch yn Llŷn) bedwar mab, William Glynn (a aeth i fyw i Blas Nantlle ar ôl graddio yn Rhydychen), Simon, Harry a Richard, a oedd yn rheithor Edern erbyn 1637. Cafodd Richard y rheithor dyaid o blant, ond ni wyddys fawr am eu hanes. Cafodd William ddau fab, Thomas a aeth i Rydychen ym 1658 a John, hwnnw’n derbyn addysg Rhydychen ym 1668, a merch - ond bu farw'r tri heb blant. Oherwydd hyn, aeth tiroedd Plas Newydd i ddwylo teulu eu mam, sef Ann Owen o Fodeon, Môn ac Orielton, Sir Benfro.<ref> J.E. Griffith, ''Pedigrees of Anglesey and Caernarvonshire Families'' (Horncastle, 1914), tt.172, 175, 266, 270</ref> O hynny ymlaen, roedd ystadau’r gangen hon o’r Glynniaid yn eiddo landlordiaid a drigai ymhell o’r ardal, nes i lawer o’r tiroedd megis ystâd Plas Llanfaglan a thir Plas Newydd ei hun gael eu caffael gan ystâd Glynllifon yn ystod y ganrif a hanner nesaf, a thrwy hynny uno rhai o’r hen diroedd hynafiaid y Glynniaid.

	Roedd un gangen arall o hen deulu Robert ap Meredydd o Glynllifon a arddelai’r cyfenw Glynn, a hynny am ryw gant a hanner o flynyddoedd. Deilliodd y gangen hon o hanner frawd ~~Edmund Lloyd~~, sef [[William Glynn (Y Sarsiant)]], a wasanaethodd Harri VIII. Etifeddodd William diroedd Lleuar. Fe’i dilynwyd gan bedwar William arall, cyni’r aeres briodi [[George Twisleton]]. Nid oedd cysylltiad agos rhwng Glynniaid Lleuar a Glynniaid Plas Newydd, er dichon iddynt gydnabod y berthynas. .<ref> J.E. Griffith, ''Pedigrees of Anglesey and Caernarvonshire Families'' (Horncastle, 1914), t. 270</ref>		Roedd un gangen arall o hen deulu Robert ap Meredydd o Glynllifon a arddelai’r cyfenw Glynn, a hynny am ryw gant a hanner o flynyddoedd. Deilliodd y gangen hon o hanner frawd Edmwnd Llwyd, sef [[William Glynn (Y Sarsiant)]], a wasanaethodd Harri VIII. Etifeddodd William diroedd Lleuar. Fe’i dilynwyd gan bedwar William arall, cyni’r aeres briodi [[George Twisleton]]. Nid oedd cysylltiad agos rhwng Glynniaid Lleuar a Glynniaid Plas Newydd, er dichon iddynt gydnabod y berthynas.<ref> J.E. Griffith, ''Pedigrees of Anglesey and Caernarvonshire Families'' (Horncastle, 1914), t. 270</ref>

	==Cyfeiriadau==		==Cyfeiriadau==

Irion am 16:51, 10 Medi 2023

2023-09-10T16:51:21Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 17:51, 10 Medi 2023
Llinell 1:		Llinell 1:
	Roedd '''Teulu Glynn, Nantlle a Phlas Newydd''' yn gefndryd [[Teulu Glynn (Glynllifon)]], [[Glynllifon]]. Roeddynt yn rhannu’r un achres honedig o’r sylfaenydd, [[Cilmin Droed-ddu]] hyd at farwolaeth [[Robert ap Meredydd]] o Lynllifon ym 1509. Etifeddodd yr ail fab, [[Edmund Llwyd]], [[Plas Glynllifon]] a rhannau o’r ystâd tra cafodd y brawd hŷn, Richard ap Robert, diroedd [[Baladeulyn]] neu [[Plas Nantlle\|Blas-yn-Nantlle]], hen eiddo Tywysogion Gwynedd a roddwyd i un o gyndadau’r teulu, [[Tudur Goch ap Gronw]] neu Tudur Goch, am ei wrhydri ym mrwydrau Crécy a Phoitiers, a hynny tua 1350.		Roedd '''Teulu Glynn, Nantlle a Phlas Newydd''' yn gefndryd [[Teulu Glynn (Glynllifon)]], [[Glynllifon]]. Roeddynt yn rhannu’r un achres honedig o’r sylfaenydd, [[Cilmin Droed-ddu]] hyd at farwolaeth [[Robert ap Meredydd]] o Lynllifon ym 1509. Etifeddodd yr ail fab, [[Edmund Llwyd]], [[Plas Glynllifon]] a rhannau o’r ystâd tra cafodd y brawd hŷn, Richard ap Robert, diroedd [[Baladeulyn]] neu [[Plas Nantlle\|Blas-yn-Nantlle]], hen eiddo Tywysogion Gwynedd a roddwyd i un o gyndadau’r teulu, Tudur Goch ap Gronw neu [[Tudur Goch]], am ei wrhydri ym mrwydrau Crécy a Phoitiers, a hynny tua 1350.

	Bu farw Richard ap Robert ym 1539, gan adael ei ystâd i William Glynn (1520-1581). Credir mai ef a gododd tŷ presennol Plas Nantlle, a elwir heddiw yn “Dŷ Mawr”. .<ref>Richard Suggett a Margaret Dunn, Discovering the Old Houses of Snowdonia (Aberystwyth, 2014), tt.179-80</ref> William oedd y cyntaf o’r llinach i fabwysiadu’r cyfenw “Glynn”, tra bod ei frawd iau Thomas wedi dewis y cyfenw Prichard (ar ôl ei dad Richard ap Robert). Mae’n amlwg bod y cysylltiad â Glynllifon yn cyfrif i’r teulu oherwydd i’r mab hynaf ddewis Glynn yn gyfenw, ac roedd y teulu o gryn bwysigrwydd yn y gymdeithas sirol ar y pryd. Priododd William, mab William Glynn, â Catherine, merch Thomas Wynn ap William o’r Faenol, un o sgweieriaid pwysicaf y sir.		Bu farw Richard ap Robert ym 1539, gan adael ei ystâd i William Glynn (1520-1581). Credir mai ef a gododd tŷ presennol Plas Nantlle, a elwir heddiw yn “Dŷ Mawr”. .<ref>Richard Suggett a Margaret Dunn, Discovering the Old Houses of Snowdonia (Aberystwyth, 2014), tt.179-80</ref> William oedd y cyntaf o’r llinach i fabwysiadu’r cyfenw “Glynn”, tra bod ei frawd iau Thomas wedi dewis y cyfenw Prichard (ar ôl ei dad Richard ap Robert). Mae’n amlwg bod y cysylltiad â Glynllifon yn cyfrif i’r teulu oherwydd i’r mab hynaf ddewis Glynn yn gyfenw, ac roedd y teulu o gryn bwysigrwydd yn y gymdeithas sirol ar y pryd. Priododd William, mab William Glynn, â Catherine, merch Thomas Wynn ap William o’r Faenol, un o sgweieriaid pwysicaf y sir.
Llinell 10:		Llinell 10:
	O hynny ymlaen, roedd ystadau’r gangen hon o’r Glynniaid yn eiddo landlordiaid a drigai ymhell o’r ardal, nes i lawer o’r tiroedd megis ystâd Plas Llanfaglan a thir Plas Newydd ei hun gael eu caffael gan ystâd Glynllifon yn ystod y ganrif a hanner nesaf, gan uno rhai o’r hen diroedd hynafiaid y Glynniaid.		O hynny ymlaen, roedd ystadau’r gangen hon o’r Glynniaid yn eiddo landlordiaid a drigai ymhell o’r ardal, nes i lawer o’r tiroedd megis ystâd Plas Llanfaglan a thir Plas Newydd ei hun gael eu caffael gan ystâd Glynllifon yn ystod y ganrif a hanner nesaf, gan uno rhai o’r hen diroedd hynafiaid y Glynniaid.

	Roedd un gangen arall o hen deulu Robert ap Meredydd o Glynllifon a arddelai’r cyfenw Glynn, a hynny am ryw gant a hanner o flynyddoedd. Deilliodd y gangen hon o hanner frawd Edmund Lloyd, sef William Glynn y Sarsiant, a wasanaethodd Harri VIII. Etifeddodd William diroedd Lleuar. Fe’i dilynwyd gan bedwar William arall, cyni’r aeres briodi [[George Twisleton]]. Nid oedd cysylltiad agos rhwng Glynniaid Lleuar a Glynniaid Plas Newydd, er dichon iddynt gydnabod y berthynas. .<ref> J.E. Griffith, ''Pedigrees of Anglesey and Caernarvonshire Families'' (Horncastle, 1914), t. 270</ref>		Roedd un gangen arall o hen deulu Robert ap Meredydd o Glynllifon a arddelai’r cyfenw Glynn, a hynny am ryw gant a hanner o flynyddoedd. Deilliodd y gangen hon o hanner frawd Edmund Lloyd, sef [[William Glynn (Y Sarsiant)]], a wasanaethodd Harri VIII. Etifeddodd William diroedd Lleuar. Fe’i dilynwyd gan bedwar William arall, cyni’r aeres briodi [[George Twisleton]]. Nid oedd cysylltiad agos rhwng Glynniaid Lleuar a Glynniaid Plas Newydd, er dichon iddynt gydnabod y berthynas. .<ref> J.E. Griffith, ''Pedigrees of Anglesey and Caernarvonshire Families'' (Horncastle, 1914), t. 270</ref>

	==Cyfeiriadau==		==Cyfeiriadau==

Irion am 16:49, 10 Medi 2023

2023-09-10T16:49:14Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 17:49, 10 Medi 2023
Llinell 15:		Llinell 15:

	[[Categori:Pobl]]		[[Categori:Pobl]]
	[][Categori:Ystadau]]		[[Categori:Ystadau]]

Irion: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda 'Roedd '''Teulu Glynn, Nantlle a Phlas Newydd''' yn gefndryd Teulu Glynn (Glynllifon), Glynllifon. Roeddynt yn rhannu’r un achres honedig o’r s...'

2023-09-10T16:48:53Z

Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda 'Roedd '''Teulu Glynn, Nantlle a Phlas Newydd''' yn gefndryd Teulu Glynn (Glynllifon), Glynllifon. Roeddynt yn rhannu’r un achres honedig o’r s...'

Tudalen newydd

Roedd '''Teulu Glynn, Nantlle a Phlas Newydd''' yn gefndryd [[Teulu Glynn (Glynllifon)]], [[Glynllifon]]. Roeddynt yn rhannu’r un achres honedig o’r sylfaenydd, [[Cilmin Droed-ddu]] hyd at farwolaeth [[Robert ap Meredydd]] o Lynllifon ym 1509. Etifeddodd yr ail fab, [[Edmund Llwyd]], [[Plas Glynllifon]] a rhannau o’r ystâd tra cafodd y brawd hŷn, Richard ap Robert, diroedd [[Baladeulyn]] neu [[Plas Nantlle|Blas-yn-Nantlle]], hen eiddo Tywysogion Gwynedd a roddwyd i un o gyndadau’r teulu, [[Tudur Goch ap Gronw]] neu Tudur Goch, am ei wrhydri ym mrwydrau Crécy a Phoitiers, a hynny tua 1350.

Bu farw Richard ap Robert ym 1539, gan adael ei ystâd i William Glynn (1520-1581). Credir mai ef a gododd tŷ presennol Plas Nantlle, a elwir heddiw yn “Dŷ Mawr”. .<ref>Richard Suggett a Margaret Dunn, Discovering the Old Houses of Snowdonia (Aberystwyth, 2014), tt.179-80</ref> William oedd y cyntaf o’r llinach i fabwysiadu’r cyfenw “Glynn”, tra bod ei frawd iau Thomas wedi dewis y cyfenw Prichard (ar ôl ei dad Richard ap Robert). Mae’n amlwg bod y cysylltiad â Glynllifon yn cyfrif i’r teulu oherwydd i’r mab hynaf ddewis Glynn yn gyfenw, ac roedd y teulu o gryn bwysigrwydd yn y gymdeithas sirol ar y pryd. Priododd William, mab William Glynn, â Catherine, merch Thomas Wynn ap William o’r Faenol, un o sgweieriaid pwysicaf y sir.

Roedd ail fab William a Catherine, sef Hugh Glynn, wedi priodi â merch Bodwrdda ym Mhen Llŷn, a chawsant ferch, Lowri. Etifeddodd drydydd mab, Richard (a fu farw 1642), eiddo o’r enw Bryn Gwydion, ger y môr ym mhlwyf [[Llanllyfni]]. Cadwodd y gangen hon ei safle yn rhengoedd uchaf y sir, ac roedd Richard yn uchel siryf ym 1634. Priododd William ei fab Margaret Evans, unig aeres [[Elernion]], plwyf [[Llanaelhaearn]], a chawsant fab a thair merch. Roedd y mab, Richard arall, yn uchel siryf ym 1665, a bu iddo dri mab a thair merch ond ni chafodd yr un ohonynt blant. Un o’r merched sydd yn dal â’i chof yn fyw yn [[Uwchgwyrfai]] gan mai hi oedd yr [[Ellen Glynn, Bryn Gwydion]] a adawodd arian i sefydlu elusendai [[Tai Elen Glynn]] ar ôl iddi farw tua 1753.
Gwasanaethodd mab hynaf yr ail William, a alwyd yn Thomas Glynn, fel uchel siryf y sir ym 1626-7. Yn unol â’i statws sirol efallai, aethpwyd ati i godi plasty newydd iddo fo ei hun ar diroedd o’i eiddo a oedd yn nes at hen gartref y teulu, sef [[Plas Glynllifon]]. Codwyd y tŷ newydd hwn ym 1632, a’i enwi (yn ddigon addas) yn [[Plas Newydd|Blas Newydd]]. <ref> Comisiwn Henebion Cymru, ‘’Caernarvonshire’’, Cyf.2: Central (Llundain, 1960), tt.183-4</ref> Dichon mai ar yr adeg hon y symudodd y teulu i waelodion plwyf [[Llandwrog]], gan fod cyfeiriadau cynnar ato’n ei alw’n “Thomas Glynn o Nantlle”. Roedd gan y Thomas hwn (a fu farw ym 1659) sawl brawd a chwaer ond prin fod yr un o arwyddocâd hanesyddol heblaw am Jane, a briododd â Richard Ellis, [[Bodychen]], a thrwy hynny gryfhau cysylltiadau gwrth-seneddol y gangen hon o’r Glynniaid - gan gofio am dueddiadau gwrth-Frenhinol eu cefndryd o bell, [[Glynniaid Glynllifon]].

Cafodd Thomas Glynn, Plas Newydd a Jane ei wraig (merch Cefnamwlch yn Llŷn) bedwar mab, William Glynn (a aeth i fyw i Blas Nantlle ar ôl graddio yn Rhydychen), Simon, Harry a Richard, a oedd yn rheithor Edern erbyn 1637. Cafodd Richard y rheithor dyaid o blant, ond ni wyddys mawr am eu hanes. Cafodd William ddau fab, Thomas a aeth i Rydychen ym 1658 a John, hwnnw’n derbyn addysg Rhydychen ym 1668, a merch - ond mi fu farw'r tri heb blant. Oherwydd hyn, aeth tiroedd Plas Newydd i ddwylo teulu eu mam, sef Ann Owen o Fodeon, Môn ac Orielton, Sir Benfro.<ref> J.E. Griffith, ''Pedigrees of Anglesey and Caernarvonshire Families'' (Horncastle, 1914), tt.172, 175, 266, 270</ref>

O hynny ymlaen, roedd ystadau’r gangen hon o’r Glynniaid yn eiddo landlordiaid a drigai ymhell o’r ardal, nes i lawer o’r tiroedd megis ystâd Plas Llanfaglan a thir Plas Newydd ei hun gael eu caffael gan ystâd Glynllifon yn ystod y ganrif a hanner nesaf, gan uno rhai o’r hen diroedd hynafiaid y Glynniaid.

Roedd un gangen arall o hen deulu Robert ap Meredydd o Glynllifon a arddelai’r cyfenw Glynn, a hynny am ryw gant a hanner o flynyddoedd. Deilliodd y gangen hon o hanner frawd Edmund Lloyd, sef William Glynn y Sarsiant, a wasanaethodd Harri VIII. Etifeddodd William diroedd Lleuar. Fe’i dilynwyd gan bedwar William arall, cyni’r aeres briodi [[George Twisleton]]. Nid oedd cysylltiad agos rhwng Glynniaid Lleuar a Glynniaid Plas Newydd, er dichon iddynt gydnabod y berthynas. .<ref> J.E. Griffith, ''Pedigrees of Anglesey and Caernarvonshire Families'' (Horncastle, 1914), t. 270</ref>

==Cyfeiriadau==

[[Categori:Pobl]]
[][Categori:Ystadau]]