<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="cy">
	<id>https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Tafarn_Commercial%2C_Tal-y-sarn</id>
	<title>Tafarn Commercial, Tal-y-sarn - Hanes golygu</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Tafarn_Commercial%2C_Tal-y-sarn"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Tafarn_Commercial,_Tal-y-sarn&amp;action=history"/>
	<updated>2026-04-06T12:20:26Z</updated>
	<subtitle>Hanes diwygio&#039;r dudalen hon ar y wici</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.43.1</generator>
	<entry>
		<id>https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Tafarn_Commercial,_Tal-y-sarn&amp;diff=16653&amp;oldid=prev</id>
		<title>Irion am 17:00, 26 Hydref 2025</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Tafarn_Commercial,_Tal-y-sarn&amp;diff=16653&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-10-26T17:00:43Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;cy&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Fersiwn hŷn&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;Fersiwn yn ôl 18:00, 26 Hydref 2025&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;Llinell 1:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Llinell 1:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Arferai &#039;&#039;&#039;Tafarn y Commercial&#039;&#039;&#039; (neu&#039;r &quot;Commercial Inn&quot;) sefyll nid nepell o [[Plas Tal-y-sarn|Blas Tal-y-sarn ]] ar yr hyn sydd bellach yn llwybr, ond a oedd gynt y briffordd rhwng pentrefi [[Tal-y-sarn]] a [[Nantlle]]. Dargyfeiriwyd y lôn ger y dafarn tua 1882 a dichon mai tua&#039;r adeg honno y&#039;i caewyd am y tro olaf. Ym 1841, &quot;Tal-y-sarn Cottage&quot; oedd enw&#039;r adeilad, ond erbyn 1851 roedd yn cael ei alw yn &quot;Commercial Hotel&quot;, er mai tafarn ddi-alcohol (neu dŷ temprans) ydoedd. Rhaid bod y lle&#039;n weddol barchus gan fod George Byford, perchennog un o&#039;r chwareli llechi, yn lletya yno. Hugh Williams oedd y tafarnwr, ac erbyn 1861 fe&#039;i galwyd yn Commercial Inn. Arferai Hugh Williams, a anwyd tua 1815, gadw&#039;r dafarn yr un pryd â chyflawni gwaith fel chwarelwr. Gŵr o&#039;r ardal ydoedd, ond daeth ei wraig o Rhiwabon. Erbyn 1881, mae&#039;n debyg fod y dafarn yn gwerthu diod feddwol, ac un o wyresau Hugh Williams, Margaret Davies, a oedd yn byw yn y dafarn, oedd yn gweithio y tu ôl i&#039;r bar. Roedd yn 27 oed ym 1881 a hithau fel ei nain wedi ei geni yn Rhiwabon.&amp;lt;ref&amp;gt;Cyfrifiadau plwyf Llandwrog, 1841-81&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Arferai &#039;&#039;&#039;Tafarn y Commercial&#039;&#039;&#039; (neu&#039;r &quot;Commercial Inn&quot;) sefyll nid nepell o [[Plas Tal-y-sarn|Blas Tal-y-sarn ]] ar yr hyn sydd bellach yn llwybr, ond a oedd gynt y briffordd rhwng pentrefi [[Tal-y-sarn]] a [[Nantlle]]. Dargyfeiriwyd y lôn ger y dafarn tua 1882 a dichon mai tua&#039;r adeg honno y&#039;i caewyd am y tro olaf. Ym 1841, &quot;Tal-y-sarn Cottage&quot; oedd enw&#039;r adeilad, ond erbyn 1851 roedd yn cael ei alw yn &quot;Commercial Hotel&quot;, er mai tafarn ddi-alcohol (neu dŷ temprans) ydoedd. Rhaid bod y lle&#039;n weddol barchus gan fod George Byford, perchennog un o&#039;r chwareli llechi, yn lletya yno. Hugh Williams oedd y tafarnwr, ac erbyn 1861 fe&#039;i galwyd yn Commercial Inn&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;; ac mewn adroddiad papur newydd am gyfarfod blynyddol Llys Trwyddedu ardal Caernarfon ym 1865 nodwyd mai Hugh Williams yn dal yno fel y tafarnwr&lt;/ins&gt;. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Mae&#039;r ffaith ei fod wedi derbyn trwydded i werthu alcohol yn dangos nad oedd y Commercial bellach yn dŷ dirwest!&amp;lt;ref&amp;gt;&#039;&#039;Caernarvon and Denbigh Herald&#039;&#039;, 2.9.1865, t.3&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;/ins&gt;Arferai Hugh Williams, a anwyd tua 1815, gadw&#039;r dafarn yr un pryd â chyflawni gwaith fel chwarelwr. Gŵr o&#039;r ardal ydoedd, ond daeth ei wraig o Rhiwabon. Erbyn 1881, mae&#039;n debyg fod y dafarn yn gwerthu diod feddwol, ac un o wyresau Hugh Williams, Margaret Davies, a oedd yn byw yn y dafarn, oedd yn gweithio y tu ôl i&#039;r bar. Roedd yn 27 oed ym 1881 a hithau fel ei nain wedi ei geni yn Rhiwabon.&amp;lt;ref&amp;gt;Cyfrifiadau plwyf Llandwrog, 1841-81&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;==Cyfeiriadau==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;==Cyfeiriadau==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Categori:Tafarndai]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Categori:Tafarndai]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Irion</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Tafarn_Commercial,_Tal-y-sarn&amp;diff=14128&amp;oldid=prev</id>
		<title>Cyfaill Eben am 17:59, 15 Tachwedd 2022</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Tafarn_Commercial,_Tal-y-sarn&amp;diff=14128&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-11-15T17:59:58Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;cy&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Fersiwn hŷn&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;Fersiwn yn ôl 18:59, 15 Tachwedd 2022&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;Llinell 1:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Llinell 1:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Arferai&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;r &lt;/del&gt;&#039;&#039;&#039;Tafarn Commercial&#039;&#039;&#039; (neu&#039;r &quot;Commercial Inn&quot;) sefyll nid nepell o [[Plas Tal-y-sarn|Blas Tal-y-sarn ]] ar yr hyn sydd bellach yn llwybr ond a oedd gynt y briffordd rhwng pentrefi [[Tal-y-sarn]] a [[Nantlle]]. Dargyfeiriwyd y lôn ger y dafarn tua 1882 a dichon mai tua&#039;r adeg honno y&#039;i caewyd am y tro olaf. Ym 1841, &quot;Tal-y-sarn Cottage&quot; oedd enw&#039;r adeilad, ond erbyn 1851&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;, &lt;/del&gt;roedd &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;hi wedi &lt;/del&gt;ei &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;henw&#039;n &lt;/del&gt;&quot;Commercial Hotel&quot; er mai tafarn ddi-alcohol &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;oedd hi&lt;/del&gt;. Rhaid bod y lle&#039;n weddol barchus gan fod George Byford, perchennog un o&#039;r chwareli llechi, yn lletya yno. Hugh Williams oedd y tafarnwr, ac erbyn 1861 fe&#039;i galwyd yn Commercial Inn. Arferai Hugh Williams, a anwyd tua 1815, &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;gadew&lt;/del&gt;&#039;r dafarn yr un pryd &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;a &lt;/del&gt;chyflawni gwaith fel chwarelwr. Gŵr o&#039;r ardal ydoedd, ond daeth ei wraig o &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Riwabon&lt;/del&gt;. Erbyn 1881, mae&#039;n debyg &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;i&#039;r &lt;/del&gt;dafarn &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;werthu &lt;/del&gt;diod &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;meddwol&lt;/del&gt;, ac un o wyresau Hugh Williams, Margaret Davies, a oedd yn byw yn y dafarn, oedd yn gweithio y tu ôl i&#039;r bar. Roedd yn 27 oed ym 1881 a hithau fel ei nain wedi ei geni yn Rhiwabon.&amp;lt;ref&amp;gt;Cyfrifiadau plwyf Llandwrog, 1841-81&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Arferai &#039;&#039;&#039;Tafarn &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;y &lt;/ins&gt;Commercial&#039;&#039;&#039; (neu&#039;r &quot;Commercial Inn&quot;) sefyll nid nepell o [[Plas Tal-y-sarn|Blas Tal-y-sarn ]] ar yr hyn sydd bellach yn llwybr&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;, &lt;/ins&gt;ond a oedd gynt y briffordd rhwng pentrefi [[Tal-y-sarn]] a [[Nantlle]]. Dargyfeiriwyd y lôn ger y dafarn tua 1882 a dichon mai tua&#039;r adeg honno y&#039;i caewyd am y tro olaf. Ym 1841, &quot;Tal-y-sarn Cottage&quot; oedd enw&#039;r adeilad, ond erbyn 1851 roedd &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;yn cael &lt;/ins&gt;ei &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;alw yn &lt;/ins&gt;&quot;Commercial Hotel&quot;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;, &lt;/ins&gt;er mai tafarn ddi-alcohol &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;(neu dŷ temprans) ydoedd&lt;/ins&gt;. Rhaid bod y lle&#039;n weddol barchus gan fod George Byford, perchennog un o&#039;r chwareli llechi, yn lletya yno. Hugh Williams oedd y tafarnwr, ac erbyn 1861 fe&#039;i galwyd yn Commercial Inn. Arferai Hugh Williams, a anwyd tua 1815, &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;gadw&lt;/ins&gt;&#039;r dafarn yr un pryd &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;â &lt;/ins&gt;chyflawni gwaith fel chwarelwr. Gŵr o&#039;r ardal ydoedd, ond daeth ei wraig o &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Rhiwabon&lt;/ins&gt;. Erbyn 1881, mae&#039;n debyg &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;fod y &lt;/ins&gt;dafarn &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;yn gwerthu &lt;/ins&gt;diod &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;feddwol&lt;/ins&gt;, ac un o wyresau Hugh Williams, Margaret Davies, a oedd yn byw yn y dafarn, oedd yn gweithio y tu ôl i&#039;r bar. Roedd yn 27 oed ym 1881 a hithau fel ei nain wedi ei geni yn Rhiwabon.&amp;lt;ref&amp;gt;Cyfrifiadau plwyf Llandwrog, 1841-81&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;==Cyfeiriadau==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;==Cyfeiriadau==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Categori:Tafarndai]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Categori:Tafarndai]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Cyfaill Eben</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Tafarn_Commercial,_Tal-y-sarn&amp;diff=14126&amp;oldid=prev</id>
		<title>Irion: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda &#039;Arferai&#039;r &#039;&#039;&#039;Tafarn Commercial&#039;&#039;&#039; (neu&#039;r &quot;Commercial Inn&quot;) sefyll nid nepell o Blas Tal-y-sarn  ar yr hyn sydd bellach yn llwybr ond a...&#039;</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Tafarn_Commercial,_Tal-y-sarn&amp;diff=14126&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-11-14T17:41:23Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda &amp;#039;Arferai&amp;#039;r &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Tafarn Commercial&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; (neu&amp;#039;r &amp;quot;Commercial Inn&amp;quot;) sefyll nid nepell o &lt;a href=&quot;/wici/Plas_Tal-y-sarn&quot; title=&quot;Plas Tal-y-sarn&quot;&gt;Blas Tal-y-sarn &lt;/a&gt; ar yr hyn sydd bellach yn llwybr ond a...&amp;#039;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Tudalen newydd&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;Arferai&amp;#039;r &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Tafarn Commercial&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; (neu&amp;#039;r &amp;quot;Commercial Inn&amp;quot;) sefyll nid nepell o [[Plas Tal-y-sarn|Blas Tal-y-sarn ]] ar yr hyn sydd bellach yn llwybr ond a oedd gynt y briffordd rhwng pentrefi [[Tal-y-sarn]] a [[Nantlle]]. Dargyfeiriwyd y lôn ger y dafarn tua 1882 a dichon mai tua&amp;#039;r adeg honno y&amp;#039;i caewyd am y tro olaf. Ym 1841, &amp;quot;Tal-y-sarn Cottage&amp;quot; oedd enw&amp;#039;r adeilad, ond erbyn 1851, roedd hi wedi ei henw&amp;#039;n &amp;quot;Commercial Hotel&amp;quot; er mai tafarn ddi-alcohol oedd hi. Rhaid bod y lle&amp;#039;n weddol barchus gan fod George Byford, perchennog un o&amp;#039;r chwareli llechi, yn lletya yno. Hugh Williams oedd y tafarnwr, ac erbyn 1861 fe&amp;#039;i galwyd yn Commercial Inn. Arferai Hugh Williams, a anwyd tua 1815, gadew&amp;#039;r dafarn yr un pryd a chyflawni gwaith fel chwarelwr. Gŵr o&amp;#039;r ardal ydoedd, ond daeth ei wraig o Riwabon. Erbyn 1881, mae&amp;#039;n debyg i&amp;#039;r dafarn werthu diod meddwol, ac un o wyresau Hugh Williams, Margaret Davies, a oedd yn byw yn y dafarn, oedd yn gweithio y tu ôl i&amp;#039;r bar. Roedd yn 27 oed ym 1881 a hithau fel ei nain wedi ei geni yn Rhiwabon.&amp;lt;ref&amp;gt;Cyfrifiadau plwyf Llandwrog, 1841-81&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Cyfeiriadau==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Categori:Tafarndai]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Irion</name></author>
	</entry>
</feed>