Stabal Goch, Hengwm - Hanes golygu

Cyfaill Eben am 13:49, 22 Medi 2023

2023-09-22T13:49:05Z

Hebog am 14:55, 19 Medi 2023

2023-09-19T14:55:52Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 15:55, 19 Medi 2023
Llinell 1:		Llinell 1:
			[[Delwedd:Stabal goch 1.jpg\|bawd\|de\|350px]]
			[[Delwedd:Stabal goch 3.jpg\|bawd\|de\|350px]]
			[[Delwedd:Stabal goch 2.jpg\|bawd\|de\|350px]]

	Mae '''Stabal Goch''' yn furddun ar dir fferm [[Hengwm]] ym mhen uchaf plwyf [[Clynnog Fawr]], rhwng Hengwm ei hun a [[Mynachdy Gwyn]]. Symudodd teulu Stabal Goch o'r tŷ rywbryd cyn 1841 i dŷ arall cyfagos, Maes Du. Yn ôl cofnodion yng Nghofrestr [[Eglwys Sant Beuno, Clynnog Fawr]]<ref>Yn Archifdy Caernarfon</ref>, roedd un Hugh Jones a'i wraig Elin yn byw yno ar ddechrau'r ganrif. Bedyddiwyd eu plant Hugh ym 1803, Catherine (1805), Elin (1807) a William (1809) yn yr eglwys. Mae Cyfrifiad 1841 yn dangos eu bod wedi symud i Maes Du, ac erbyn hynny, roedd Hugh Jones o gwmpas 70 oed ac Ellin yn 65. Nodwyd mai gogrwr, sef gwneuthurwr gograu neu ''sieves'' oedd Hugh. Roedd John a Jane Jones, 20 oed yn byw yno hefyd, ynghyd â phlant Morris Jones (10 oed) ac Ellin Jones (2 fis).<ref>Cyfrifiad plwyf Clynnog, 1841</ref>		Mae '''Stabal Goch''' yn furddun ar dir fferm [[Hengwm]] ym mhen uchaf plwyf [[Clynnog Fawr]], rhwng Hengwm ei hun a [[Mynachdy Gwyn]]. Symudodd teulu Stabal Goch o'r tŷ rywbryd cyn 1841 i dŷ arall cyfagos, Maes Du. Yn ôl cofnodion yng Nghofrestr [[Eglwys Sant Beuno, Clynnog Fawr]]<ref>Yn Archifdy Caernarfon</ref>, roedd un Hugh Jones a'i wraig Elin yn byw yno ar ddechrau'r ganrif. Bedyddiwyd eu plant Hugh ym 1803, Catherine (1805), Elin (1807) a William (1809) yn yr eglwys. Mae Cyfrifiad 1841 yn dangos eu bod wedi symud i Maes Du, ac erbyn hynny, roedd Hugh Jones o gwmpas 70 oed ac Ellin yn 65. Nodwyd mai gogrwr, sef gwneuthurwr gograu neu ''sieves'' oedd Hugh. Roedd John a Jane Jones, 20 oed yn byw yno hefyd, ynghyd â phlant Morris Jones (10 oed) ac Ellin Jones (2 fis).<ref>Cyfrifiad plwyf Clynnog, 1841</ref>

Hebog am 14:43, 19 Medi 2023

2023-09-19T14:43:45Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 15:43, 19 Medi 2023
Llinell 1:		Llinell 1:
	Mae '''Stabal Goch''' yn furddun ar dir fferm [[Hengwm]] ym mhen uchaf plwyf [[Clynnog Fawr]], rhwng Hengwm ei hun a [[~~Monachdy~~ Gwyn]]. Symudodd teulu Stabal Goch o'r tŷ rywbryd cyn 1841 i dŷ arall cyfagos, Maes Du. Yn ôl cofnodion yng Nghofrestr [[Eglwys Sant Beuno, Clynnog Fawr]]<ref>Yn Archifdy Caernarfon</ref>, roedd un Hugh Jones a'i wraig Elin yn byw ~~ynop~~ ar ddechrau'r ganrif. Bedyddiwyd eu plant Hugh ym 1803, Catherine (1805), Elin (1807) a William (1809) yn yr eglwys. Mae Cyfrifiad 1841 wedi symud i Maes Du, ac erbyn hynny, roedd Hugh Jones ~~eu dau~~ o gwmpas 70 oed ac Ellin yn 65. Nodwyd mai gogrwr, sef gwneuthurwr gograu neu ''sieves'' oedd Hugh. Roedd John a Jane Jones, 20 oed yn byw yno hefyd, ~~ynghys~~ â phlant Morris Jones (10 oed) ac Ellin Jones (2 fis).<ref>Cyfrifiad plwyf Clynnog, 1841</ref>		Mae '''Stabal Goch''' yn furddun ar dir fferm [[Hengwm]] ym mhen uchaf plwyf [[Clynnog Fawr]], rhwng Hengwm ei hun a [[Mynachdy Gwyn]]. Symudodd teulu Stabal Goch o'r tŷ rywbryd cyn 1841 i dŷ arall cyfagos, Maes Du. Yn ôl cofnodion yng Nghofrestr [[Eglwys Sant Beuno, Clynnog Fawr]]<ref>Yn Archifdy Caernarfon</ref>, roedd un Hugh Jones a'i wraig Elin yn byw yno ar ddechrau'r ganrif. Bedyddiwyd eu plant Hugh ym 1803, Catherine (1805), Elin (1807) a William (1809) yn yr eglwys. Mae Cyfrifiad 1841 yn dangos eu bod wedi symud i Maes Du, ac erbyn hynny, roedd Hugh Jones o gwmpas 70 oed ac Ellin yn 65. Nodwyd mai gogrwr, sef gwneuthurwr gograu neu ''sieves'' oedd Hugh. Roedd John a Jane Jones, 20 oed yn byw yno hefyd, ynghyd â phlant Morris Jones (10 oed) ac Ellin Jones (2 fis).<ref>Cyfrifiad plwyf Clynnog, 1841</ref>

	Nid oes sôn am Maes Du yn y Cyfrifiadau wedi 1841, ac felly rhaid ystyried fod y tŷ hwnnw wedi ei adael yn wag cyn 1851.<ref>Cafwyd y rhan fwyaf o’r wybodaeth ganlynol gan Robert Williams, Waunfawr yn Haf 2020. Roedd rhai o’i hynafiaid wedi byw yn Stabal Goch. Elin, a aned ym 1809 oedd ei hen hen nain.</ref>		Nid oes sôn am Maes Du yn y Cyfrifiadau wedi 1841, ac felly rhaid ystyried fod y tŷ hwnnw wedi ei adael yn wag cyn 1851.<ref>Cafwyd y rhan fwyaf o’r wybodaeth ganlynol gan Robert Williams, Waunfawr yn Haf 2020. Roedd rhai o’i hynafiaid wedi byw yn Stabal Goch. Elin, a aned ym 1809 oedd ei hen hen nain.</ref>
Llinell 8:		Llinell 8:

	Mae’r enw Stabal Goch wedi’i gadw yn enwau caeau Hengwm:		Mae’r enw Stabal Goch wedi’i gadw yn enwau caeau Hengwm:

	a) Map Degwm tua 1839		a) Map Degwm tua 1839
	2670 Werglodd Stabal Goch yn y Rhestr Bennu		2670 Werglodd Stabal Goch yn y Rhestr Bennu

Hebog: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda 'Mae '''Stabal Goch''' yn furddun ar dir fferm Hengwm ym mhen uchaf plwyf Clynnog Fawr, rhwng Hengwm ei hun a Monachdy Gwyn. Symudodd teulu Sta...'

2023-09-19T14:41:06Z

Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda 'Mae '''Stabal Goch''' yn furddun ar dir fferm Hengwm ym mhen uchaf plwyf Clynnog Fawr, rhwng Hengwm ei hun a Monachdy Gwyn. Symudodd teulu Sta...'

Tudalen newydd

Mae '''Stabal Goch''' yn furddun ar dir fferm [[Hengwm]] ym mhen uchaf plwyf [[Clynnog Fawr]], rhwng Hengwm ei hun a [[Monachdy Gwyn]]. Symudodd teulu Stabal Goch o'r tŷ rywbryd cyn 1841 i dŷ arall cyfagos, Maes Du. Yn ôl cofnodion yng Nghofrestr [[Eglwys Sant Beuno, Clynnog Fawr]]<ref>Yn Archifdy Caernarfon</ref>, roedd un Hugh Jones a'i wraig Elin yn byw ynop ar ddechrau'r ganrif. Bedyddiwyd eu plant Hugh ym 1803, Catherine (1805), Elin (1807) a William (1809) yn yr eglwys. Mae Cyfrifiad 1841 wedi symud i Maes Du, ac erbyn hynny, roedd Hugh Jones eu dau o gwmpas 70 oed ac Ellin yn 65. Nodwyd mai gogrwr, sef gwneuthurwr gograu neu ''sieves'' oedd Hugh. Roedd John a Jane Jones, 20 oed yn byw yno hefyd, ynghys â phlant Morris Jones (10 oed) ac Ellin Jones (2 fis).<ref>Cyfrifiad plwyf Clynnog, 1841</ref>

Nid oes sôn am Maes Du yn y Cyfrifiadau wedi 1841, ac felly rhaid ystyried fod y tŷ hwnnw wedi ei adael yn wag cyn 1851.<ref>Cafwyd y rhan fwyaf o’r wybodaeth ganlynol gan Robert Williams, Waunfawr yn Haf 2020. Roedd rhai o’i hynafiaid wedi byw yn Stabal Goch. Elin, a aned ym 1809 oedd ei hen hen nain.</ref>

Ym mhennod ‘Lloffion’ llyfr O. Roger Owen, mae’r awdur yn sôn am enwau lleoedd, gan gynnwys tyddynnod a fu’n adfeilion ers amser maith, yn eu plith ‘Stabl Goch’ a ‘Maes Du’, sy’n cael eu gosod wrth ymyl ei gilydd:
Braw i mi, wrth ddarllen cofnodion o eiddo fy nhad, oedd sylwi cymaint o dyddynnod yn yr ardal oedd wedi dadfeilio a mynd yn furddunod. Mae’n debyg fod hyn yn wir am ardaloedd eraill yng Nghymru. Wele enwau rhai: Felog Bach, Yr Ochr, Tan-y-chwarel, Y Foel, Cae’r Bwlch, Foel Fechan, Mur Forwyn Bach (dau dŷ), Pen Isa’r Mynydd, Cefn White, Maes Du, Stabl Goch, Cae Hir (tri thŷ), Cae Mwynan, Cae Crin, Cors-y-wlad (dau dŷ).<ref>O. Roger Owen, ''O Ben Moel Derwin'', (Penygroes, 1981), t.80</ref>
Tad O. Roger Owen oedd Owen Roger Owen a fu farw ar y 1af o Fedi 1952 yn 85 oed, ac felly mae'r cof am yr enw'n ymestyn yn ôl cant a hanner o flynyddoedd.

Mae’r enw Stabal Goch wedi’i gadw yn enwau caeau Hengwm:
a) Map Degwm tua 1839
2670 Werglodd Stabal Goch yn y Rhestr Bennu
2671 Cae Stabal Goch yn y Rhestr Bennu – ond nid oes cae 2671 ar y map. Mae cae 2672 ar y map (yn ffinio ar Stabal Goch) ond nid yn y Rhestr Bennu. Mae’n debyg y dylai 2672 Hengwm fod yn 2671 gan fod caeau 2672 a 2672a dros y ffin ar dir ‘Monachdy’.

b) Map gwerthiant 10, 11, 12 Rhagfyr 1907
A30 Werglodd Stabl Goch [yn cyfateb i 2670 uchod]
A26 Cae wrth Cefn Beudy and Building [yn cyfateb i 2672 [= 2671?] uchod]

Mae Stabal Goch mewn cyflwr eithaf da o hyd, yn enwedig talcen y simdde fawr. Mae rhan uchaf y talcen arall wedi dymchwel, ac mae lechi’r to ar y llawr. Codwyd gwahanfur o lechfeini a cherrig rhwng ardal y simdde fawr a gweddill yr annedd.

==Cyfeiriadau==

[[Categori:Adeiladau ac adeiladwaith]]

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 14:49, 22 Medi 2023
Llinell 3:		Llinell 3:
	[[Delwedd:Stabal goch 2.jpg\|bawd\|de\|350px]]		[[Delwedd:Stabal goch 2.jpg\|bawd\|de\|350px]]

	Mae '''Stabal Goch''' yn furddun ar dir fferm [[Hengwm]] ym mhen uchaf plwyf [[Clynnog Fawr]], rhwng Hengwm ei hun a [[Mynachdy Gwyn]]. Symudodd teulu Stabal Goch o'r tŷ rywbryd cyn 1841 i dŷ arall cyfagos, Maes Du. Yn ôl cofnodion yng Nghofrestr [[Eglwys Sant Beuno, Clynnog Fawr]]<ref>Yn Archifdy Caernarfon</ref>, roedd un Hugh Jones a'i wraig Elin yn byw yno ar ddechrau'r ganrif. Bedyddiwyd eu plant Hugh ym 1803, Catherine (1805), Elin (1807) a William (1809) yn yr eglwys. Mae Cyfrifiad 1841 yn dangos eu bod wedi symud i Maes Du, ac erbyn hynny, roedd Hugh Jones o gwmpas 70 oed ac ~~Ellin~~ yn 65. Nodwyd mai gogrwr, sef gwneuthurwr gograu neu ''sieves'' oedd Hugh. Roedd John a Jane Jones, 20 oed yn byw yno hefyd, ynghyd â phlant Morris Jones (10 oed) ac Ellin Jones (2 fis).<ref>Cyfrifiad plwyf Clynnog, 1841</ref>		Mae '''Stabal Goch''' yn furddun ar dir fferm [[Hengwm]] ym mhen uchaf plwyf [[Clynnog Fawr]], rhwng Hengwm ei hun a [[Mynachdy Gwyn]]. Symudodd teulu Stabal Goch o'r tŷ rywbryd cyn 1841 i dŷ arall cyfagos, Maes Du. Yn ôl cofnodion yng Nghofrestr [[Eglwys Sant Beuno, Clynnog Fawr]]<ref>Yn Archifdy Caernarfon</ref>, roedd un Hugh Jones a'i wraig Elin yn byw yno ar ddechrau'r bedwaredd ganrif ar bymtheg. Bedyddiwyd eu plant, Hugh ym 1803, Catherine (1805), Elin (1807) a William (1809) yn yr eglwys. Mae Cyfrifiad 1841 yn dangos eu bod wedi symud i Maes Du, ac erbyn hynny, roedd Hugh Jones o gwmpas 70 oed ac Elin yn 65. Nodwyd mai gogrwr, sef gwneuthurwr gograu neu ''sieves'', oedd Hugh. Roedd John a Jane Jones, 20 oed, yn byw yno hefyd, ynghyd â phlant, Morris Jones (10 oed) ac Ellin Jones (2 fis).<ref>Cyfrifiad plwyf Clynnog, 1841</ref>

	Nid oes sôn am Maes Du yn y Cyfrifiadau wedi 1841, ac felly rhaid ystyried fod y tŷ hwnnw wedi ei adael yn wag cyn 1851.<ref>Cafwyd y rhan fwyaf o’r wybodaeth ganlynol gan Robert Williams, Waunfawr yn Haf 2020. Roedd rhai o’i hynafiaid wedi byw yn Stabal Goch. Elin, a aned ym 1809 oedd ei hen hen nain.</ref>		Nid oes sôn am Maes Du yn y Cyfrifiadau wedi 1841, ac felly rhaid ystyried fod y tŷ hwnnw wedi ei adael yn wag cyn 1851.<ref>Cafwyd y rhan fwyaf o’r wybodaeth ganlynol gan Robert Williams, Waunfawr yn Haf 2020. Roedd rhai o’i hynafiaid wedi byw yn Stabal Goch. Elin, a aned ym 1809, oedd ei hen hen nain.</ref>

	Ym mhennod ‘Lloffion’ llyfr O. Roger Owen, mae’r awdur yn sôn am enwau lleoedd, gan gynnwys tyddynnod a fu’n adfeilion ers amser maith, yn eu plith ‘Stabl Goch’ a ‘Maes Du’, sy’n cael eu gosod wrth ymyl ei gilydd:		Ym mhennod ‘Lloffion’ llyfr O. Roger Owen, mae’r awdur yn sôn am enwau lleoedd, gan gynnwys tyddynnod a fu’n adfeilion ers amser maith, yn eu plith ‘Stabl Goch’ a ‘Maes Du’, sy’n cael eu gosod wrth ymyl ei gilydd:
	Braw i mi, wrth ddarllen cofnodion o eiddo fy nhad, oedd sylwi cymaint o dyddynnod yn yr ardal oedd wedi dadfeilio a mynd yn furddunod. Mae’n debyg fod hyn yn wir am ardaloedd eraill yng Nghymru. Wele enwau rhai: Felog Bach, Yr Ochr, Tan-y-chwarel, Y Foel, Cae’r Bwlch, Foel Fechan, Mur Forwyn Bach (dau dŷ), Pen Isa’r Mynydd, Cefn White, Maes Du, Stabl Goch, Cae Hir (tri thŷ), Cae Mwynan, Cae Crin, Cors-y-wlad (dau dŷ).<ref>O. Roger Owen, ''O Ben Moel Derwin'', (Penygroes, 1981), t.80</ref>		Braw i mi, wrth ddarllen cofnodion o eiddo fy nhad, oedd sylwi cymaint o dyddynnod yn yr ardal oedd wedi dadfeilio a mynd yn furddunod. Mae’n debyg fod hyn yn wir am ardaloedd eraill yng Nghymru. Wele enwau rhai: Felog Bach, Yr Ochr, Tan-y-chwarel, Y Foel, Cae’r Bwlch, Foel Fechan, Mur Forwyn Bach (dau dŷ), Pen Isa’r Mynydd, Cefn White, Maes Du, Stabl Goch, Cae Hir (tri thŷ), Cae Mwynan, Cae Crin, Cors-y-wlad (dau dŷ).<ref>O. Roger Owen, ''O Ben Moel Derwin'', (Penygroes, 1981), t.80</ref>
	Tad O. Roger Owen oedd Owen Roger Owen a fu farw ar y 1af o Fedi 1952 yn 85 oed, ac felly mae'r cof am yr enw'n ymestyn yn ôl ~~cant~~ a hanner o flynyddoedd.		Tad O. Roger Owen oedd Owen Roger Owen a fu farw ar y 1af o Fedi 1952 yn 85 oed, ac felly mae'r cof am yr enw'n ymestyn yn ôl gant a hanner o flynyddoedd.

	Mae’r enw Stabal Goch wedi’i gadw yn enwau caeau Hengwm:		Mae’r enw Stabal Goch wedi’i gadw yn enwau caeau Hengwm:

	a) Map Degwm tua 1839		a) Map Degwm tua 1839
	2670 Werglodd Stabal Goch yn y Rhestr Bennu		2670 Werglodd Stabal Goch yn y Rhestr Bennu;
	2671 Cae Stabal Goch yn y Rhestr Bennu – ond nid oes cae 2671 ar y map. Mae cae 2672 ar y map (yn ffinio ar Stabal Goch) ond nid yn y Rhestr Bennu. Mae’n debyg y dylai 2672 Hengwm fod yn 2671 gan fod caeau 2672 a 2672a dros y ffin ar dir ‘Monachdy’.		2671 Cae Stabal Goch yn y Rhestr Bennu – ond nid oes cae 2671 ar y map. Mae cae 2672 ar y map (yn ffinio â Stabal Goch) ond nid yn y Rhestr Bennu. Mae’n debyg y dylai 2672 Hengwm fod yn 2671, gan fod caeau 2672 a 2672a dros y ffin ar dir ‘Monachdy’.

	b) Map gwerthiant 10, 11, 12 Rhagfyr 1907		b) Map gwerthiant 10, 11, 12 Rhagfyr 1907
Llinell 21:		Llinell 21:
	A26 Cae wrth Cefn Beudy and Building [yn cyfateb i 2672 [= 2671?] uchod]		A26 Cae wrth Cefn Beudy and Building [yn cyfateb i 2672 [= 2671?] uchod]

	Mae Stabal Goch mewn cyflwr eithaf da o hyd, yn enwedig talcen y simdde fawr. Mae rhan uchaf y talcen arall wedi dymchwel, ac mae ~~lechi’r~~ to ar y llawr. Codwyd gwahanfur o lechfeini a cherrig rhwng ardal y simdde fawr a gweddill yr annedd.		Mae Stabal Goch mewn cyflwr eithaf da o hyd, yn enwedig talcen y simdde fawr. Mae rhan uchaf y talcen arall wedi dymchwel, ac mae llechi’r to ar y llawr. Codwyd gwahanfur o lechfeini a cherrig rhwng ardal y simdde fawr a gweddill yr annedd.

	==Cyfeiriadau==		==Cyfeiriadau==