Sant John Jones - Hanes golygu

Cyfaill Eben am 17:58, 27 Rhagfyr 2021

2021-12-27T17:58:01Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 18:58, 27 Rhagfyr 2021
Llinell 1:		Llinell 1:
	Ganwyd '''Sant John Jones''' yng [[Clynnog Fawr\|Nghlynnog Fawr]] yn ystod y flwyddyn 1530. Fe'i ~~elwid~~ weithiau'n Griffith Jones, John Herberd a John Buckley yn ystod ei yrfa.		Ganwyd '''Sant John Jones''' yng [[Clynnog Fawr\|Nghlynnog Fawr]] yn ystod y flwyddyn 1530. Fe'i gelwid weithiau'n Griffith Jones, John Herberd a John Buckley yn ystod ei yrfa.

	Roedd ei rieni yn Gatholigion reciwsantaidd, a buont yn Gatholigion teyrngar trwy gydol ~~ac er gwaethaf~~ y Diwygiad Protestannaidd. Yn ystod ei ieuenctid, fe gredir ~~iddo~~ addoli yn [[Eglwys Sant Beuno, Clynnog Fawr\|Eglwys Sant Beuno]] yng Nghlynnog Fawr cyn ymuno â Mynachlog Ffransisgaidd ~~yng Ngreenwich~~. Bod yn ‘Gatholig’ yng ngwir ystyr y gair oedd pwrpas mawr ei fywyd.		Roedd ei rieni yn Gatholigion reciwsantaidd, a buont yn Gatholigion teyrngar trwy gydol y Diwygiad Protestannaidd er gwaethaf yr erlid a fu arnynt. Yn ystod ei ieuenctid, fe gredir i John Jones addoli yn [[Eglwys Sant Beuno, Clynnog Fawr\|Eglwys Sant Beuno]] yng Nghlynnog Fawr cyn ymuno â Mynachlog Ffransisgaidd yn Greenwich. Bod yn ‘Gatholig’ yng ngwir ystyr y gair oedd pwrpas mawr ei fywyd.

	Ar ôl ail ddiddymiad y Mynachlogydd yn 1559, fe deithiodd Sant John Jones i’r Cyfandir, a phroffesodd yn Pontoise, Ffrainc, mynachlog o Urdd y Ffransisgiaid. Yn dilyn hyn, ~~fe deithiodd~~ i Rufain ac aros ym Mynachlog Ara Coeli ble ymunodd â Thalaith Rufeinig y Reformati. Yn 1591, cafodd fendith arbennig a chymeradwyaeth gan Y Pab Clement VIII i fynd ar genhadaeth i Loegr. Erbyn diwedd 1592, roedd wedi cyrraedd Llundain, ac arhosodd am gyfnod â’r Tad John Gerard. Cafodd ei ethol yn Bennaeth Taleithiol gan ei gyd-fynachod.		Ar ôl ail ddiddymiad y Mynachlogydd yn 1559, fe deithiodd Sant John Jones i’r Cyfandir, a phroffesodd yn Pontoise, Ffrainc, mynachlog o Urdd y Ffransisgiaid. Yn dilyn hyn, teithiodd i Rufain ac aros ym Mynachlog Ara Coeli ble'r ymunodd â Thalaith Rufeinig y Reformati. Yn 1591, cafodd fendith arbennig a chymeradwyaeth gan Y Pab Clement VIII i fynd ar genhadaeth i Loegr. Erbyn diwedd 1592, roedd wedi cyrraedd Llundain, ac arhosodd am gyfnod â’r Tad John Gerard. Cafodd ei ethol yn Bennaeth Taleithiol gan ei gyd-fynachod.

	Mae'r Esgob Daniel Mullins wedi ysgrifennu amdano fel a ganlyn:<ref>Daniel Mullins,''Chwech o’n Merthyron sef hanes y chwech sydd i’w canoneiddio gan y Pab yn Rhufain ar Hydref 25, 1970. Wedi ei seilio ar Six Welsh Martyrs gan Dom Julian Stonor, O.S.B. a’r Bywgraffiadur Cymreig hyd 1940", Y Cylch Catholig, (1970)</ref>:		Mae'r Esgob Daniel Mullins wedi ysgrifennu amdano fel a ganlyn:<ref>Daniel Mullins,''Chwech o’n Merthyron sef hanes y chwech sydd i’w canoneiddio gan y Pab yn Rhufain ar Hydref 25, 1970. Wedi ei seilio ar Six Welsh Martyrs gan Dom Julian Stonor, O.S.B. a’r Bywgraffiadur Cymreig hyd 1940", Y Cylch Catholig, (1970)</ref>:

	"Gwir enw’r gŵr oedd Griffith Jones.... Clynnog Fawr yn Arfon oedd [[Eglwys Sant Beuno, Clynnog Fawr\|Eglwys Sant Beuno]] o’r seithfed ganrif, ac fe ddaeth yn fynachlog i’r Benedictiaid ac i’r Carmeliaid yn eu tro. Ger y capel lle cedwid llwch corff [[Sant Beuno]], cododd Harri Tudur yr eglwys golegol ysblennydd sydd yn un o ragoriaethau pensaernïol ein gwlad. Cyn hir wedyn daeth taw ar offerenna a phaderu yn y lle, ond parhaodd olion y ffydd yn hir iawn yng Nghlynnog. O’r pentre bach hwn y daeth Wiliam, brawd John, i fod yn un o brif ~~wyr~~ Urdd y Benedictiaid yng nghyfnod diwygiad mawr yr urdd honno, ac yn sefydlydd Mynachlog Cambrai. O’r un pentref y daeth, rai blynyddoedd ynghynt, Dr. [[Morus Clynnog]] a benodwyd, ym 1578, yn Rheithor Cyntaf yr Athrofa Seisnig newydd i offeiriaid yn Rhufain. (Bu ond y dim i Morus Clynnog lwyddo i droi’r Athrofa Seisnig yn Athrofa Gymreig, a phwy a wyr pa wahaniaeth fyddai hynny wedi ei wneud i hanes ein gwlad.) Yr oedd nai i Morus Clynnog, y Tad Morgan Clynnog, a oedd ychydig yn ~~hyn~~ na Griffith a Wiliam Jones, i fod yn offeiriad i Babyddion Cymru am 37 o flynyddoedd, ac i’w enwebu yn Esgob Cymru gyfan yn 1615.		"Gwir enw’r gŵr oedd Griffith Jones.... Clynnog Fawr yn Arfon oedd [[Eglwys Sant Beuno, Clynnog Fawr\|Eglwys Sant Beuno]] o’r seithfed ganrif, ac fe ddaeth yn fynachlog i’r Benedictiaid ac i’r Carmeliaid yn eu tro. Ger y capel lle cedwid llwch corff [[Sant Beuno]], cododd Harri Tudur yr eglwys golegol ysblennydd sydd yn un o ragoriaethau pensaernïol ein gwlad. Cyn hir wedyn daeth taw ar offerenna a phaderu yn y lle, ond parhaodd olion y ffydd yn hir iawn yng Nghlynnog. O’r pentre bach hwn y daeth Wiliam, brawd John, i fod yn un o brif ŵyr Urdd y Benedictiaid yng nghyfnod diwygiad mawr yr urdd honno, ac yn sefydlydd Mynachlog Cambrai. O’r un pentref y daeth, rai blynyddoedd ynghynt, Dr. [[Morus Clynnog]] a benodwyd, ym 1578, yn Rheithor Cyntaf yr Athrofa Seisnig newydd i offeiriaid yn Rhufain. (Bu ond y dim i Morus Clynnog lwyddo i droi’r Athrofa Seisnig yn Athrofa Gymreig, a phwy a wyr pa wahaniaeth fyddai hynny wedi ei wneud i hanes ein gwlad.) Yr oedd nai i Morus Clynnog, y Tad Morgan Clynnog, a oedd ychydig yn hŷn na Griffith a Wiliam Jones, i fod yn offeiriad i Babyddion Cymru am 37 o flynyddoedd, ac i’w enwebu yn Esgob Cymru gyfan yn 1615.

	"Ni fu unrhyw urdd o fynaich yn debycach i rai oes y saint na’r Ffransisgiaid o ran eu brwdfrydedd a’u tlodi, ac fe ddylanwadwyd ar Sant Ffransis ei hun gan y meudwyon Celtaidd hynny. Roedd yn briodol felly i un o’r brodyr o Glynnog ymuno ag Urdd Sant Ffransis ac felly y gwnaeth Griffith, yn Ffrainc. Cyn hir fe’i hurddwyd yn offeiriad, yng nghapel mynachlog Pontoise yn ôl pob tebyg, ac yna aeth i Rufain. Yno fe wnaeth tlodi ac ymroad y Ffransisciaid myfyriol (aelod o Urdd y Ffransisciaid Cwfeintiol oedd Griffith ar y pryd) y fath argraff arno nes iddo fynnu ymuno â nhw ym 1591. Flwyddyn yn ddiweddarach, cynigiodd ymuno â’r "Genhadaeth i Loegr" ac fe’i derbyniwyd gan y Pab Clement VIII mewn cyfweliad arbennig cyn iddo ymadael. Roedd yn rhaid iddo roi’r gorau i wisg lwyd yr urdd, a’r sandalau, er mwyn cuddio’i swydd erbyn cyrraedd Lloegr. Wedi hynny fe’i hadwaenid wrth yr enw John Buckley neu John Herberd. Cyrhaeddodd Lundain ac wedyn fe deithiodd i’r gogledd, efallai ar ei ffordd yn ôl i Wynedd. Fodd bynnag fe’i restiwyd yn swydd Stafford a’i garcharu ym 1594. Dair blynedd wedyn fe’i trosglwyddwyd i Lundain, i’r Marshalsea. Yno cafodd wneud peth gwaith bugeiliol gan y cyrchai llawer ato. Fe ddygwyd gau-dystion i ddweud iddynt gynorthwyo’r Tad John i ganu’r Offeren yn y carchar ac fe’i condemniwyd i farwolaeth. Yn ddiweddarach profwyd nad oedd y bobl hynny yn y ty am eu bod yng ngharchar ar y pryd.		"Ni fu unrhyw urdd o fynaich yn debycach i rai oes y saint na’r Ffransisgiaid o ran eu brwdfrydedd a’u tlodi, ac fe ddylanwadwyd ar Sant Ffransis ei hun gan y meudwyon Celtaidd hynny. Roedd yn briodol felly i un o’r brodyr o Glynnog ymuno ag Urdd Sant Ffransis ac felly y gwnaeth Griffith, yn Ffrainc. Cyn hir fe’i hurddwyd yn offeiriad, yng nghapel mynachlog Pontoise yn ôl pob tebyg, ac yna aeth i Rufain. Yno fe wnaeth tlodi ac ymroad y Ffransisciaid myfyriol (aelod o Urdd y Ffransisciaid Cwfeintiol oedd Griffith ar y pryd) y fath argraff arno nes iddo fynnu ymuno â nhw ym 1591. Flwyddyn yn ddiweddarach, cynigiodd ymuno â’r "Genhadaeth i Loegr" ac fe’i derbyniwyd gan y Pab Clement VIII mewn cyfweliad arbennig cyn iddo ymadael. Roedd yn rhaid iddo roi’r gorau i wisg lwyd yr urdd, a’r sandalau, er mwyn cuddio’i swydd erbyn cyrraedd Lloegr. Wedi hynny fe’i hadwaenid wrth yr enw John Buckley neu John Herberd. Cyrhaeddodd Lundain ac wedyn fe deithiodd i’r gogledd, efallai ar ei ffordd yn ôl i Wynedd. Fodd bynnag fe’i restiwyd yn swydd Stafford a’i garcharu ym 1594. Dair blynedd wedyn fe’i trosglwyddwyd i Lundain, i’r Marshalsea. Yno cafodd wneud peth gwaith bugeiliol gan y cyrchai llawer ato. Fe ddygwyd gau-dystion i ddweud iddynt gynorthwyo’r Tad John i ganu’r Offeren yn y carchar ac fe’i condemniwyd i farwolaeth. Yn ddiweddarach profwyd nad oedd y bobl hynny yn y tŷ am eu bod yng ngharchar ar y pryd.

	"Cafodd ei arteithio a'i ddienyddio ar Orffennaf 12, 1598, ryw ddwy filltir y tu allan i Lundain. Roedd hyd yn oed y dorf fawr yn Llundain o blaid y brawd hwn o Gymro, ac fe wrthodwyd gadael i’r cert gael ei dynnu oddi tano nes iddo orffen siarad. Wrth ei glywed yn ailadrodd dro ar ôl tro, "Iesu tirion, trugarha wrth fy enaid", gwawdiodd rhyw Is-farsial ef am iddo anghofio’r Forwyn Fair. Yna ategodd y Tad John, "Bendigaid Frenhines y Nefoedd, bydd yn eiriolwr drosof a gweddïa drosof yr awr hon ac yn dragywydd". Wedi ei ddienyddio, gosodwyd ei chwarteri ar bedair coeden gerllaw’r ffordd fawr, ond credir i un gael ei ddwyn i’r Mynachdy Ffransiscaidd yn Pontoise. Fe osodwyd ei ben ar bolyn, ond fe ddaeth cymaint o bobl i’w weld nes i rai swyddogion ei dynnu i lawr mewn deuddydd a’i anharddu â’u hewinedd a chyda phowdr-gwn."		"Cafodd ei arteithio a'i ddienyddio ar Orffennaf 12, 1598, ryw ddwy filltir y tu allan i Lundain. Roedd hyd yn oed y dorf fawr yn Llundain o blaid y brawd hwn o Gymro, ac fe wrthodwyd gadael i’r cert gael ei dynnu oddi tano nes iddo orffen siarad. Wrth ei glywed yn ailadrodd dro ar ôl tro, "Iesu tirion, trugarha wrth fy enaid", gwawdiodd rhyw Is-farsial ef am iddo anghofio’r Forwyn Fair. Yna ategodd y Tad John, "Bendigaid Frenhines y Nefoedd, bydd yn eiriolwr drosof a gweddïa drosof yr awr hon ac yn dragywydd". Wedi ei ddienyddio, gosodwyd ei chwarteri ar bedair coeden gerllaw’r ffordd fawr, ond credir i un gael ei ddwyn i’r Mynachdy Ffransiscaidd yn Pontoise. Fe osodwyd ei ben ar bolyn, ond fe ddaeth cymaint o bobl i’w weld nes i rai swyddogion ei dynnu i lawr mewn deuddydd a’i anharddu â’u hewinedd a chyda phowdr-gwn."

	Yn ''Atlas Sir Gaernarfon'' ceir cyfeiriad at y ffaith fod [[Maesog]], [[Capel Uchaf]], Clynnog, wedi dal i gynnal gwasanaethau Pabyddol pan oedd hi'n ~~anghyfreithiol~~ i wneud hynny.		Yn ''Atlas Sir Gaernarfon'' ceir cyfeiriad at y ffaith fod [[Maesog]], [[Capel Uchaf]], Clynnog, wedi dal i gynnal gwasanaethau Pabyddol pan oedd hi'n anghyfreithlon i wneud hynny.

	[[Categori:Pobl]]		[[Categori:Pobl]]
	[[Categori:Crefydd]]		[[Categori:Crefydd]]

Irion am 10:20, 18 Awst 2018

2018-08-18T10:20:42Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 11:20, 18 Awst 2018
Llinell 7:		Llinell 7:
	Mae'r Esgob Daniel Mullins wedi ysgrifennu amdano fel a ganlyn:<ref>Daniel Mullins,''Chwech o’n Merthyron sef hanes y chwech sydd i’w canoneiddio gan y Pab yn Rhufain ar Hydref 25, 1970. Wedi ei seilio ar Six Welsh Martyrs gan Dom Julian Stonor, O.S.B. a’r Bywgraffiadur Cymreig hyd 1940", Y Cylch Catholig, (1970)</ref>:		Mae'r Esgob Daniel Mullins wedi ysgrifennu amdano fel a ganlyn:<ref>Daniel Mullins,''Chwech o’n Merthyron sef hanes y chwech sydd i’w canoneiddio gan y Pab yn Rhufain ar Hydref 25, 1970. Wedi ei seilio ar Six Welsh Martyrs gan Dom Julian Stonor, O.S.B. a’r Bywgraffiadur Cymreig hyd 1940", Y Cylch Catholig, (1970)</ref>:

	"Gwir enw’r gŵr oedd Griffith Jones.... Clynnog Fawr yn Arfon oedd [[Eglwys Beuno ~~Sant~~, Clynnog Fawr\|Eglwys Sant Beuno]] o’r seithfed ganrif, ac fe ddaeth yn fynachlog i’r Benedictiaid ac i’r Carmeliaid yn eu tro. Ger y capel lle cedwid llwch corff [[Sant Beuno]], cododd Harri Tudur yr eglwys golegol ysblennydd sydd yn un o ragoriaethau pensaernïol ein gwlad. Cyn hir wedyn daeth taw ar offerenna a phaderu yn y lle, ond parhaodd olion y ffydd yn hir iawn yng Nghlynnog. O’r pentre bach hwn y daeth Wiliam, brawd John, i fod yn un o brif wyr Urdd y Benedictiaid yng nghyfnod diwygiad mawr yr urdd honno, ac yn sefydlydd Mynachlog Cambrai. O’r un pentref y daeth, rai blynyddoedd ynghynt, Dr. [[Morus Clynnog]] a benodwyd, ym 1578, yn Rheithor Cyntaf yr Athrofa Seisnig newydd i offeiriaid yn Rhufain. (Bu ond y dim i Morus Clynnog lwyddo i droi’r Athrofa Seisnig yn Athrofa Gymreig, a phwy a wyr pa wahaniaeth fyddai hynny wedi ei wneud i hanes ein gwlad.) Yr oedd nai i Morus Clynnog, y Tad Morgan Clynnog, a oedd ychydig yn hyn na Griffith a Wiliam Jones, i fod yn offeiriad i Babyddion Cymru am 37 o flynyddoedd, ac i’w enwebu yn Esgob Cymru gyfan yn 1615.		"Gwir enw’r gŵr oedd Griffith Jones.... Clynnog Fawr yn Arfon oedd [[Eglwys Sant Beuno, Clynnog Fawr\|Eglwys Sant Beuno]] o’r seithfed ganrif, ac fe ddaeth yn fynachlog i’r Benedictiaid ac i’r Carmeliaid yn eu tro. Ger y capel lle cedwid llwch corff [[Sant Beuno]], cododd Harri Tudur yr eglwys golegol ysblennydd sydd yn un o ragoriaethau pensaernïol ein gwlad. Cyn hir wedyn daeth taw ar offerenna a phaderu yn y lle, ond parhaodd olion y ffydd yn hir iawn yng Nghlynnog. O’r pentre bach hwn y daeth Wiliam, brawd John, i fod yn un o brif wyr Urdd y Benedictiaid yng nghyfnod diwygiad mawr yr urdd honno, ac yn sefydlydd Mynachlog Cambrai. O’r un pentref y daeth, rai blynyddoedd ynghynt, Dr. [[Morus Clynnog]] a benodwyd, ym 1578, yn Rheithor Cyntaf yr Athrofa Seisnig newydd i offeiriaid yn Rhufain. (Bu ond y dim i Morus Clynnog lwyddo i droi’r Athrofa Seisnig yn Athrofa Gymreig, a phwy a wyr pa wahaniaeth fyddai hynny wedi ei wneud i hanes ein gwlad.) Yr oedd nai i Morus Clynnog, y Tad Morgan Clynnog, a oedd ychydig yn hyn na Griffith a Wiliam Jones, i fod yn offeiriad i Babyddion Cymru am 37 o flynyddoedd, ac i’w enwebu yn Esgob Cymru gyfan yn 1615.

	"Ni fu unrhyw urdd o fynaich yn debycach i rai oes y saint na’r Ffransisgiaid o ran eu brwdfrydedd a’u tlodi, ac fe ddylanwadwyd ar Sant Ffransis ei hun gan y meudwyon Celtaidd hynny. Roedd yn briodol felly i un o’r brodyr o Glynnog ymuno ag Urdd Sant Ffransis ac felly y gwnaeth Griffith, yn Ffrainc. Cyn hir fe’i hurddwyd yn offeiriad, yng nghapel mynachlog Pontoise yn ôl pob tebyg, ac yna aeth i Rufain. Yno fe wnaeth tlodi ac ymroad y Ffransisciaid myfyriol (aelod o Urdd y Ffransisciaid Cwfeintiol oedd Griffith ar y pryd) y fath argraff arno nes iddo fynnu ymuno â nhw ym 1591. Flwyddyn yn ddiweddarach, cynigiodd ymuno â’r "Genhadaeth i Loegr" ac fe’i derbyniwyd gan y Pab Clement VIII mewn cyfweliad arbennig cyn iddo ymadael. Roedd yn rhaid iddo roi’r gorau i wisg lwyd yr urdd, a’r sandalau, er mwyn cuddio’i swydd erbyn cyrraedd Lloegr. Wedi hynny fe’i hadwaenid wrth yr enw John Buckley neu John Herberd. Cyrhaeddodd Lundain ac wedyn fe deithiodd i’r gogledd, efallai ar ei ffordd yn ôl i Wynedd. Fodd bynnag fe’i restiwyd yn swydd Stafford a’i garcharu ym 1594. Dair blynedd wedyn fe’i trosglwyddwyd i Lundain, i’r Marshalsea. Yno cafodd wneud peth gwaith bugeiliol gan y cyrchai llawer ato. Fe ddygwyd gau-dystion i ddweud iddynt gynorthwyo’r Tad John i ganu’r Offeren yn y carchar ac fe’i condemniwyd i farwolaeth. Yn ddiweddarach profwyd nad oedd y bobl hynny yn y ty am eu bod yng ngharchar ar y pryd.		"Ni fu unrhyw urdd o fynaich yn debycach i rai oes y saint na’r Ffransisgiaid o ran eu brwdfrydedd a’u tlodi, ac fe ddylanwadwyd ar Sant Ffransis ei hun gan y meudwyon Celtaidd hynny. Roedd yn briodol felly i un o’r brodyr o Glynnog ymuno ag Urdd Sant Ffransis ac felly y gwnaeth Griffith, yn Ffrainc. Cyn hir fe’i hurddwyd yn offeiriad, yng nghapel mynachlog Pontoise yn ôl pob tebyg, ac yna aeth i Rufain. Yno fe wnaeth tlodi ac ymroad y Ffransisciaid myfyriol (aelod o Urdd y Ffransisciaid Cwfeintiol oedd Griffith ar y pryd) y fath argraff arno nes iddo fynnu ymuno â nhw ym 1591. Flwyddyn yn ddiweddarach, cynigiodd ymuno â’r "Genhadaeth i Loegr" ac fe’i derbyniwyd gan y Pab Clement VIII mewn cyfweliad arbennig cyn iddo ymadael. Roedd yn rhaid iddo roi’r gorau i wisg lwyd yr urdd, a’r sandalau, er mwyn cuddio’i swydd erbyn cyrraedd Lloegr. Wedi hynny fe’i hadwaenid wrth yr enw John Buckley neu John Herberd. Cyrhaeddodd Lundain ac wedyn fe deithiodd i’r gogledd, efallai ar ei ffordd yn ôl i Wynedd. Fodd bynnag fe’i restiwyd yn swydd Stafford a’i garcharu ym 1594. Dair blynedd wedyn fe’i trosglwyddwyd i Lundain, i’r Marshalsea. Yno cafodd wneud peth gwaith bugeiliol gan y cyrchai llawer ato. Fe ddygwyd gau-dystion i ddweud iddynt gynorthwyo’r Tad John i ganu’r Offeren yn y carchar ac fe’i condemniwyd i farwolaeth. Yn ddiweddarach profwyd nad oedd y bobl hynny yn y ty am eu bod yng ngharchar ar y pryd.

Irion am 14:48, 21 Mawrth 2018

2018-03-21T14:48:51Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 15:48, 21 Mawrth 2018
Llinell 3:		Llinell 3:
	Roedd ei rieni yn Gatholigion reciwsantaidd, a buont yn Gatholigion teyrngar trwy gydol ac er gwaethaf y Diwygiad Protestannaidd. Yn ystod ei ieuenctid, fe gredir iddo addoli yn [[Eglwys Sant Beuno, Clynnog Fawr\|Eglwys Sant Beuno]] yng Nghlynnog Fawr cyn ymuno â Mynachlog Ffransisgaidd yng Ngreenwich. Bod yn ‘Gatholig’ yng ngwir ystyr y gair oedd pwrpas mawr ei fywyd.		Roedd ei rieni yn Gatholigion reciwsantaidd, a buont yn Gatholigion teyrngar trwy gydol ac er gwaethaf y Diwygiad Protestannaidd. Yn ystod ei ieuenctid, fe gredir iddo addoli yn [[Eglwys Sant Beuno, Clynnog Fawr\|Eglwys Sant Beuno]] yng Nghlynnog Fawr cyn ymuno â Mynachlog Ffransisgaidd yng Ngreenwich. Bod yn ‘Gatholig’ yng ngwir ystyr y gair oedd pwrpas mawr ei fywyd.

	Ar ôl ~~Diddymiad~~ y Mynachlogydd yn ~~1539~~, fe deithiodd Sant John Jones i’r Cyfandir, a phroffesodd yn Pontoise, Ffrainc, mynachlog o Urdd y Ffransisgiaid. Yn dilyn hyn, fe deithiodd i Rufain ac aros ym Mynachlog Ara Coeli ble ymunodd â Thalaith Rufeinig y Reformati. Yn 1591, cafodd fendith arbennig a chymeradwyaeth gan Y Pab Clement VIII i fynd ar genhadaeth i Loegr. Erbyn diwedd 1592, roedd wedi cyrraedd Llundain, ac arhosodd am gyfnod â’r Tad John Gerard. Cafodd ei ethol yn Bennaeth Taleithiol gan ei gyd-fynachod.		Ar ôl ail ddiddymiad y Mynachlogydd yn 1559, fe deithiodd Sant John Jones i’r Cyfandir, a phroffesodd yn Pontoise, Ffrainc, mynachlog o Urdd y Ffransisgiaid. Yn dilyn hyn, fe deithiodd i Rufain ac aros ym Mynachlog Ara Coeli ble ymunodd â Thalaith Rufeinig y Reformati. Yn 1591, cafodd fendith arbennig a chymeradwyaeth gan Y Pab Clement VIII i fynd ar genhadaeth i Loegr. Erbyn diwedd 1592, roedd wedi cyrraedd Llundain, ac arhosodd am gyfnod â’r Tad John Gerard. Cafodd ei ethol yn Bennaeth Taleithiol gan ei gyd-fynachod.

	Mae'r Esgob Daniel Mullins wedi ysgrifennu amdano fel a ganlyn:<ref>Daniel Mullins,''Chwech o’n Merthyron sef hanes y chwech sydd i’w canoneiddio gan y Pab yn Rhufain ar Hydref 25, 1970. Wedi ei seilio ar Six Welsh Martyrs gan Dom Julian Stonor, O.S.B. a’r Bywgraffiadur Cymreig hyd 1940", Y Cylch Catholig, (1970)</ref>:		Mae'r Esgob Daniel Mullins wedi ysgrifennu amdano fel a ganlyn:<ref>Daniel Mullins,''Chwech o’n Merthyron sef hanes y chwech sydd i’w canoneiddio gan y Pab yn Rhufain ar Hydref 25, 1970. Wedi ei seilio ar Six Welsh Martyrs gan Dom Julian Stonor, O.S.B. a’r Bywgraffiadur Cymreig hyd 1940", Y Cylch Catholig, (1970)</ref>:

Irion am 14:39, 21 Mawrth 2018

2018-03-21T14:39:34Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 15:39, 21 Mawrth 2018
Llinell 1:		Llinell 1:
	Ganwyd '''Sant John Jones''' yng [[Clynnog Fawr\|Nghlynnog Fawr]] yn ystod y flwyddyn 1530. Fe'i elwid weithiau'n Griffith Jones, John ~~Hibberd~~ a John Buckley yn ystod ei yrfa.		Ganwyd '''Sant John Jones''' yng [[Clynnog Fawr\|Nghlynnog Fawr]] yn ystod y flwyddyn 1530. Fe'i elwid weithiau'n Griffith Jones, John Herberd a John Buckley yn ystod ei yrfa.

	Roedd ei rieni yn Gatholigion reciwsantaidd, a buont yn Gatholigion teyrngar trwy gydol ac er gwaethaf y Diwygiad Protestannaidd. Yn ystod ei ieuenctid, fe gredir iddo addoli yn [[Eglwys Sant Beuno, Clynnog Fawr\|Eglwys Sant Beuno]] yng Nghlynnog Fawr cyn ymuno â Mynachlog Ffransisgaidd yng Ngreenwich. Bod yn ‘Gatholig’ yng ngwir ystyr y gair oedd pwrpas mawr ei fywyd.		Roedd ei rieni yn Gatholigion reciwsantaidd, a buont yn Gatholigion teyrngar trwy gydol ac er gwaethaf y Diwygiad Protestannaidd. Yn ystod ei ieuenctid, fe gredir iddo addoli yn [[Eglwys Sant Beuno, Clynnog Fawr\|Eglwys Sant Beuno]] yng Nghlynnog Fawr cyn ymuno â Mynachlog Ffransisgaidd yng Ngreenwich. Bod yn ‘Gatholig’ yng ngwir ystyr y gair oedd pwrpas mawr ei fywyd.

Irion am 14:38, 21 Mawrth 2018

2018-03-21T14:38:45Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 15:38, 21 Mawrth 2018
Llinell 1:		Llinell 1:
	Ganwyd '''Sant John Jones''' yng [[Clynnog Fawr\|Nghlynnog Fawr]] yn ystod y flwyddyn 1530. ~~Roedd ei rieni yn Gatholigion reciwstanaidd~~, a ~~buont~~ yn ~~Gatholigion teyrngar trwy gydol ac er gwaethaf y Diwygiad Protestannaidd. Yn~~ ystod ei ieuenctid, fe gredir iddo addoli yn [[Eglwys Sant Beuno, Clynnog Fawr\|Eglwys Sant Beuno]] yng Nghlynnog Fawr cyn ymuno â Mynachlog Ffransisgaidd yng Ngreenwich. Bod yn ‘Gatholig’ yng ngwir ystyr y gair oedd pwrpas mawr ei fywyd.		Ganwyd '''Sant John Jones''' yng [[Clynnog Fawr\|Nghlynnog Fawr]] yn ystod y flwyddyn 1530. Fe'i elwid weithiau'n Griffith Jones, John Hibberd a John Buckley yn ystod ei yrfa.

	~~Ar ôl Diddymiad y Mynachlogydd~~ yn ~~1539, fe deithiodd Sant John Jones i’r Cyfandir~~, a ~~phroffesodd~~ yn ~~Poinoise, Ffrainc. Yn dilyn hyn, fe deithiodd i Rufain~~ ac ~~aros ym Mynachlog Ara Coeli ble ymunodd â Thalaith Rufeinig~~ y ~~Reformati~~. Yn ~~1591~~, ~~cafodd fendith arbennig a chymeradwyaeth gan Y Pab Clement VIII i fynd ar genhadaeth i Loegr. Erbyn diwedd 1592~~, ~~roedd wedi cyrraedd Llundain, ac arhosodd am gyfnod â’r Tad John Gerard~~. ~~Cafodd ei ethol~~ yn ~~Bennaeth Taleithiol gan~~ ei ~~gyd - fynachod~~.		Roedd ei rieni yn Gatholigion reciwsantaidd, a buont yn Gatholigion teyrngar trwy gydol ac er gwaethaf y Diwygiad Protestannaidd. Yn ystod ei ieuenctid, fe gredir iddo addoli yn [[Eglwys Sant Beuno, Clynnog Fawr\|Eglwys Sant Beuno]] yng Nghlynnog Fawr cyn ymuno â Mynachlog Ffransisgaidd yng Ngreenwich. Bod yn ‘Gatholig’ yng ngwir ystyr y gair oedd pwrpas mawr ei fywyd.
	~~{{eginyn}}~~

	~~[[Categori:Pobl]]~~		Ar ôl Diddymiad y Mynachlogydd yn 1539, fe deithiodd Sant John Jones i’r Cyfandir, a phroffesodd yn Pontoise, Ffrainc, mynachlog o Urdd y Ffransisgiaid. Yn dilyn hyn, fe deithiodd i Rufain ac aros ym Mynachlog Ara Coeli ble ymunodd â Thalaith Rufeinig y Reformati. Yn 1591, cafodd fendith arbennig a chymeradwyaeth gan Y Pab Clement VIII i fynd ar genhadaeth i Loegr. Erbyn diwedd 1592, roedd wedi cyrraedd Llundain, ac arhosodd am gyfnod â’r Tad John Gerard. Cafodd ei ethol yn Bennaeth Taleithiol gan ei gyd-fynachod.

	~~Ni wyddys o ba ffynhonnell y dyfynnir yr uchod ond gan fod gwahaniaethau rhwng yr hyn a ddywed Yr~~ Esgob Daniel Mullins amdano a'~~r hyn a fynegir uchod, dyma ddyfynnu yr hyn a ysgrifennodd ef yn y llyfryn "~~Chwech o’n Merthyron sef hanes y chwech sydd i’w canoneiddio gan y Pab yn Rhufain ar Hydref 25, 1970. Wedi ei seilio ar Six Welsh Martyrs gan Dom Julian Stonor, O.S.B. a’r Bywgraffiadur Cymreig hyd 1940." ~~Cyhoeddwyd gan~~ Y Cylch Catholig, 1970:		Mae'r Esgob Daniel Mullins wedi ysgrifennu amdano fel a ganlyn:<ref>Daniel Mullins,''Chwech o’n Merthyron sef hanes y chwech sydd i’w canoneiddio gan y Pab yn Rhufain ar Hydref 25, 1970. Wedi ei seilio ar Six Welsh Martyrs gan Dom Julian Stonor, O.S.B. a’r Bywgraffiadur Cymreig hyd 1940", Y Cylch Catholig, (1970)</ref>:

	~~'''~~Sant John ~~Jones ~ 1574~~ (~~neu 1575~~) ~~- Gorffennaf 12 1598~~		"Gwir enw’r gŵr oedd Griffith Jones.... Clynnog Fawr yn Arfon oedd [[Eglwys Beuno Sant, Clynnog Fawr\|Eglwys Sant Beuno]] o’r seithfed ganrif, ac fe ddaeth yn fynachlog i’r Benedictiaid ac i’r Carmeliaid yn eu tro. Ger y capel lle cedwid llwch corff [[Sant Beuno]], cododd Harri Tudur yr eglwys golegol ysblennydd sydd yn un o ragoriaethau pensaernïol ein gwlad. Cyn hir wedyn daeth taw ar offerenna a phaderu yn y lle, ond parhaodd olion y ffydd yn hir iawn yng Nghlynnog. O’r pentre bach hwn y daeth Wiliam, brawd John, i fod yn un o brif wyr Urdd y Benedictiaid yng nghyfnod diwygiad mawr yr urdd honno, ac yn sefydlydd Mynachlog Cambrai. O’r un pentref y daeth, rai blynyddoedd ynghynt, Dr. [[Morus Clynnog]] a benodwyd, ym 1578, yn Rheithor Cyntaf yr Athrofa Seisnig newydd i offeiriaid yn Rhufain. (Bu ond y dim i Morus Clynnog lwyddo i droi’r Athrofa Seisnig yn Athrofa Gymreig, a phwy a wyr pa wahaniaeth fyddai hynny wedi ei wneud i hanes ein gwlad.) Yr oedd nai i Morus Clynnog, y Tad Morgan Clynnog, a oedd ychydig yn hyn na Griffith a Wiliam Jones, i fod yn offeiriad i Babyddion Cymru am 37 o flynyddoedd, ac i’w enwebu yn Esgob Cymru gyfan yn 1615.
	~~'''~~

	~~Gwir enw’r gwr oedd Griffith Jones ac fe’i ganwyd yng Nghlynnog ym 1574 neu ’75. Clynnog Fawr~~ yn ~~Arfon oedd Eglwys Sant Beuno o’r seithfed ganrif~~, ac fe ~~ddaeth~~ yn ~~fynachlog i’r Benedictiaid~~ ac ~~i’r Carmeliaid yn eu tro. Ger~~ y ~~capel lle cedwid llwch corff Beuno~~, ~~cododd Harri Tudur yr eglwys golegol ysblennydd sydd~~ yn ~~un o ragoriaethau pensaernïol ein gwlad~~. Cyn hir ~~wedyn daeth taw ar offerenna a phaderu~~ yn ~~y lle~~, ~~ond parhaodd olion y ffydd~~ yn ~~hir iawn yng Nghlynnog~~. ~~O’r pentre bach hwn~~ y ~~daeth Wiliam, brawd John, i fod yn un~~ o ~~brif wyr~~ Urdd y ~~Benedictiaid yng nghyfnod diwygiad mawr yr urdd honno~~, ac yn ~~sefydlydd Mynachlog Cambrai. O’r un pentref y daeth~~, ~~rai blynyddoedd ynghynt~~, Dr. ~~Morus Clynnog a benodwyd, ym 1578~~, yn ~~Rheithor Cyntaf yr Athrofa Seisnig newydd~~ i ~~offeiriaid~~ yn ~~Rhufain~~. ~~(Bu ond~~ y ~~dim~~ i ~~Morus Clynnog lwyddo~~ i ~~droi’r Athrofa Seisnig~~ yn ~~Athrofa Gymreig, a phwy a wyr pa wahaniaeth fyddai hynny wedi ei wneud~~ i ~~hanes ein gwlad~~.~~) Yr~~ oedd ~~nai i Morus Clynnog,~~ y ~~Tad Morgan Clynnog, a oedd ychydig~~ yn ~~hyn na Griffith a Wiliam Jones, i fod yn offeiriad i Babyddion Cymru~~ am ~~37 o flynyddoedd, ac i’w enwebu yn Esgob Cymru gyfan yn 1615~~.		"Ni fu unrhyw urdd o fynaich yn debycach i rai oes y saint na’r Ffransisgiaid o ran eu brwdfrydedd a’u tlodi, ac fe ddylanwadwyd ar Sant Ffransis ei hun gan y meudwyon Celtaidd hynny. Roedd yn briodol felly i un o’r brodyr o Glynnog ymuno ag Urdd Sant Ffransis ac felly y gwnaeth Griffith, yn Ffrainc. Cyn hir fe’i hurddwyd yn offeiriad, yng nghapel mynachlog Pontoise yn ôl pob tebyg, ac yna aeth i Rufain. Yno fe wnaeth tlodi ac ymroad y Ffransisciaid myfyriol (aelod o Urdd y Ffransisciaid Cwfeintiol oedd Griffith ar y pryd) y fath argraff arno nes iddo fynnu ymuno â nhw ym 1591. Flwyddyn yn ddiweddarach, cynigiodd ymuno â’r "Genhadaeth i Loegr" ac fe’i derbyniwyd gan y Pab Clement VIII mewn cyfweliad arbennig cyn iddo ymadael. Roedd yn rhaid iddo roi’r gorau i wisg lwyd yr urdd, a’r sandalau, er mwyn cuddio’i swydd erbyn cyrraedd Lloegr. Wedi hynny fe’i hadwaenid wrth yr enw John Buckley neu John Herberd. Cyrhaeddodd Lundain ac wedyn fe deithiodd i’r gogledd, efallai ar ei ffordd yn ôl i Wynedd. Fodd bynnag fe’i restiwyd yn swydd Stafford a’i garcharu ym 1594. Dair blynedd wedyn fe’i trosglwyddwyd i Lundain, i’r Marshalsea. Yno cafodd wneud peth gwaith bugeiliol gan y cyrchai llawer ato. Fe ddygwyd gau-dystion i ddweud iddynt gynorthwyo’r Tad John i ganu’r Offeren yn y carchar ac fe’i condemniwyd i farwolaeth. Yn ddiweddarach profwyd nad oedd y bobl hynny yn y ty am eu bod yng ngharchar ar y pryd.

	~~Ni fu unrhyw urdd o fynaich yn debycach~~ i ~~rai oes y saint na’r Ffransisciaid o ran eu brwdfrydedd a’u tlodi~~, ~~ac fe ddylanwadwyd ar Sant Ffransis ei hun gan~~ y ~~meudwyon Celtaidd hynny~~. Roedd yn ~~briodol felly i un o’r brodyr~~ o ~~Glynnog ymuno ag Urdd Sant Ffransis ac felly~~ y ~~gwnaeth Griffith, yn Ffrainc. Cyn hir fe’i hurddwyd yn offeiriad, yng nghapel mynachlog Pontoise yn ôl pob tebyg~~, ac ~~yna aeth i Rufain. Yno~~ fe ~~wnaeth tlodi ac ymroad y Ffransisciaid myfyriol (aelod o Urdd y Ffransisciaid Cwfeintiol oedd Griffith ar y pryd) y fath argraff arno~~ nes iddo ~~fynnu ymuno â nhw ym 1591~~. ~~Flwyddyn~~ yn ~~ddiweddarach~~, ~~cynigiodd ymuno â’r~~ "~~Genhadaeth i Loegr~~" ~~ac fe’i derbyniwyd gan y Pab Clement VIII mewn cyfweliad arbennig cyn~~ iddo ~~ymadael~~. ~~Roedd~~ yn ~~rhaid iddo roi’r gorau i wisg lwyd~~ yr ~~urdd, a’r sandalau, er mwyn cuddio’i swydd erbyn cyrraedd Lloegr~~. Wedi ~~hynny fe’i hadwaenid wrth yr enw John Buckley neu John Herberd. Cyrhaeddodd Lundain ac wedyn fe deithiodd i’r gogledd~~, ~~efallai~~ ar ei ffordd ~~yn ôl~~ i ~~Wynedd. Fodd bynnag fe’i restiwyd~~ yn ~~swydd Stafford a’i garcharu ym 1594~~. ~~Dair blynedd wedyn fe’i trosglwyddwyd i Lundain~~, ~~i’r Marshalsea. Yno cafodd wneud peth gwaith bugeiliol gan y cyrchai llawer ato. Fe ddygwyd gau-dystion~~ i ~~ddweud iddynt gynorthwyo’r Tad John~~ i ~~ganu’r Offeren yn y carchar ac fe’i condemniwyd i farwolaeth. Yn ddiweddarach profwyd nad oedd y bobl hynny yn y ty am eu bod yng ngharchar ar y pryd~~.		"Cafodd ei arteithio a'i ddienyddio ar Orffennaf 12, 1598, ryw ddwy filltir y tu allan i Lundain. Roedd hyd yn oed y dorf fawr yn Llundain o blaid y brawd hwn o Gymro, ac fe wrthodwyd gadael i’r cert gael ei dynnu oddi tano nes iddo orffen siarad. Wrth ei glywed yn ailadrodd dro ar ôl tro, "Iesu tirion, trugarha wrth fy enaid", gwawdiodd rhyw Is-farsial ef am iddo anghofio’r Forwyn Fair. Yna ategodd y Tad John, "Bendigaid Frenhines y Nefoedd, bydd yn eiriolwr drosof a gweddïa drosof yr awr hon ac yn dragywydd". Wedi ei ddienyddio, gosodwyd ei chwarteri ar bedair coeden gerllaw’r ffordd fawr, ond credir i un gael ei ddwyn i’r Mynachdy Ffransiscaidd yn Pontoise. Fe osodwyd ei ben ar bolyn, ond fe ddaeth cymaint o bobl i’w weld nes i rai swyddogion ei dynnu i lawr mewn deuddydd a’i anharddu â’u hewinedd a chyda phowdr-gwn."

	~~Cafodd ei arteithio a~~'~~i ddienyddio ar Orffennaf 12, 1598, ryw ddwy filltir~~ y ~~tu allan i Lundain. Roedd hyd yn oed y dorf fawr yn Llundain o blaid y brawd hwn o Gymro~~, ~~ac fe wrthodwyd gadael i’r cert gael ei dynnu oddi tano nes iddo orffen siarad. Wrth ei glywed yn ailadrodd dro ar ôl tro~~, ~~"Iesu tirion~~, trugarha wrth fy enaid", gwawdiodd rhyw Is-farsial ef am iddo anghofio’r Forwyn Fair. Yna ategodd y Tad John, "Bendigaid Frenhines y Nefoedd, bydd yn eiriolwr drosof a gweddïa drosof yr awr hon ac yn dragywydd". Wedi ei ddienyddio, gosodwyd ei chwarteri ar bedair coeden gerllaw’r ffordd fawr, ond credir i ~~un gael ei ddwyn i’r Mynachdy Ffransiscaidd yn Pontoise. Fe osodwyd ei ben ar bolyn, ond fe ddaeth cymaint o bobl i’w weld nes i rai swyddogion ei dynnu~~ i ~~lawr mewn deuddydd a’i anharddu â’u hewinedd a chyda phowdr-gwn~~.		Yn ''Atlas Sir Gaernarfon'' ceir cyfeiriad at y ffaith fod [[Maesog]], [[Capel Uchaf]], Clynnog, wedi dal i gynnal gwasanaethau Pabyddol pan oedd hi'n anghyfreithiol i wneud hynny.

	~~Yr Esgob Daniel J. Mullins, 1970~~		[[Categori:Pobl]]
			[[Categori:Crefydd]]
	~~Yn ''Atlas Sir Gaernarfon'' ceir cyfeiriad at y ffaith fod Maesog, Capel Uchaf, Clynnog, wedi dal i gynnal gwasanaethau Pabyddol pan oedd hi'n anghyfreithiol i wneud hynny.~~

Gwenhwyfar% am 20:29, 17 Mawrth 2018

2018-03-17T20:29:34Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 21:29, 17 Mawrth 2018
Llinell 13:		Llinell 13:
	Gwir enw’r gwr oedd Griffith Jones ac fe’i ganwyd yng Nghlynnog ym 1574 neu ’75. Clynnog Fawr yn Arfon oedd Eglwys Sant Beuno o’r seithfed ganrif, ac fe ddaeth yn fynachlog i’r Benedictiaid ac i’r Carmeliaid yn eu tro. Ger y capel lle cedwid llwch corff Beuno, cododd Harri Tudur yr eglwys golegol ysblennydd sydd yn un o ragoriaethau pensaernïol ein gwlad. Cyn hir wedyn daeth taw ar offerenna a phaderu yn y lle, ond parhaodd olion y ffydd yn hir iawn yng Nghlynnog. O’r pentre bach hwn y daeth Wiliam, brawd John, i fod yn un o brif wyr Urdd y Benedictiaid yng nghyfnod diwygiad mawr yr urdd honno, ac yn sefydlydd Mynachlog Cambrai. O’r un pentref y daeth, rai blynyddoedd ynghynt, Dr. Morus Clynnog a benodwyd, ym 1578, yn Rheithor Cyntaf yr Athrofa Seisnig newydd i offeiriaid yn Rhufain. (Bu ond y dim i Morus Clynnog lwyddo i droi’r Athrofa Seisnig yn Athrofa Gymreig, a phwy a wyr pa wahaniaeth fyddai hynny wedi ei wneud i hanes ein gwlad.) Yr oedd nai i Morus Clynnog, y Tad Morgan Clynnog, a oedd ychydig yn hyn na Griffith a Wiliam Jones, i fod yn offeiriad i Babyddion Cymru am 37 o flynyddoedd, ac i’w enwebu yn Esgob Cymru gyfan yn 1615.		Gwir enw’r gwr oedd Griffith Jones ac fe’i ganwyd yng Nghlynnog ym 1574 neu ’75. Clynnog Fawr yn Arfon oedd Eglwys Sant Beuno o’r seithfed ganrif, ac fe ddaeth yn fynachlog i’r Benedictiaid ac i’r Carmeliaid yn eu tro. Ger y capel lle cedwid llwch corff Beuno, cododd Harri Tudur yr eglwys golegol ysblennydd sydd yn un o ragoriaethau pensaernïol ein gwlad. Cyn hir wedyn daeth taw ar offerenna a phaderu yn y lle, ond parhaodd olion y ffydd yn hir iawn yng Nghlynnog. O’r pentre bach hwn y daeth Wiliam, brawd John, i fod yn un o brif wyr Urdd y Benedictiaid yng nghyfnod diwygiad mawr yr urdd honno, ac yn sefydlydd Mynachlog Cambrai. O’r un pentref y daeth, rai blynyddoedd ynghynt, Dr. Morus Clynnog a benodwyd, ym 1578, yn Rheithor Cyntaf yr Athrofa Seisnig newydd i offeiriaid yn Rhufain. (Bu ond y dim i Morus Clynnog lwyddo i droi’r Athrofa Seisnig yn Athrofa Gymreig, a phwy a wyr pa wahaniaeth fyddai hynny wedi ei wneud i hanes ein gwlad.) Yr oedd nai i Morus Clynnog, y Tad Morgan Clynnog, a oedd ychydig yn hyn na Griffith a Wiliam Jones, i fod yn offeiriad i Babyddion Cymru am 37 o flynyddoedd, ac i’w enwebu yn Esgob Cymru gyfan yn 1615.

	Ni fu unrhyw urdd o fynaich yn debycach i rai oes y saint na’r Ffransisciaid o ran eu brwdfrydedd a’u tlodi, ac fe ddylanwadwyd ar Sant Ffransis ei hun gan y meudwyon Celtaidd hynny. Roedd yn briodol felly i un o’r brodyr o Glynnog ymuno ag Urdd Sant Ffransis ac felly y gwnaeth Griffith, yn Ffrainc. Cyn hir fe’i hurddwyd yn offeiriad, yng nghapel mynachlog Pontoise yn ôl pob tebyg, ac yna aeth i Rufain. Yno fe wnaeth tlodi ac ymroad y Ffransisciaid myfyriol (aelod o Urdd y Ffransisciaid Cwfeintiol oedd Griffith ar y pryd) y fath argraff arno nes iddo fynnu ymuno â nhw ym 1591. Flwyddyn yn ddiweddarach, cynigiodd ymuno â’r "Genhadaeth i Loegr" ac fe’i derbyniwyd gan y Pab Clement VIII mewn cyfweliad arbennig cyn iddo ymadael. Roedd yn rhaid iddo roi’r gorau i wisg lwyd yr urdd, a’r sandalau, er mwyn cuddio’i swydd erbyn cyrraedd Lloegr. Wedi hynny fe’i hadwaenid wrth yr enw John Buckley neu John Herberd. Cyrhaeddodd Lundain ac wedyn fe deithiodd i’r gogledd, efallai ar ei ffordd yn ôl i Wynedd. Fodd bynnag fe’i restiwyd yn swydd Stafford a’i garcharu ym 1594. Dair blynedd wedyn fe’i trosglwyddwyd i Lundain, i’r Marshalsea. Yno cafodd wneud peth gwaith bugeiliol gan y cyrchai llawer ato. Fe ddygwyd gau-dystion i ddweud iddynt gynorthwyo’r Tad John i ganu’r Offeren yn y carchar ac fe’i condemniwyd i ~~farw~~.		Ni fu unrhyw urdd o fynaich yn debycach i rai oes y saint na’r Ffransisciaid o ran eu brwdfrydedd a’u tlodi, ac fe ddylanwadwyd ar Sant Ffransis ei hun gan y meudwyon Celtaidd hynny. Roedd yn briodol felly i un o’r brodyr o Glynnog ymuno ag Urdd Sant Ffransis ac felly y gwnaeth Griffith, yn Ffrainc. Cyn hir fe’i hurddwyd yn offeiriad, yng nghapel mynachlog Pontoise yn ôl pob tebyg, ac yna aeth i Rufain. Yno fe wnaeth tlodi ac ymroad y Ffransisciaid myfyriol (aelod o Urdd y Ffransisciaid Cwfeintiol oedd Griffith ar y pryd) y fath argraff arno nes iddo fynnu ymuno â nhw ym 1591. Flwyddyn yn ddiweddarach, cynigiodd ymuno â’r "Genhadaeth i Loegr" ac fe’i derbyniwyd gan y Pab Clement VIII mewn cyfweliad arbennig cyn iddo ymadael. Roedd yn rhaid iddo roi’r gorau i wisg lwyd yr urdd, a’r sandalau, er mwyn cuddio’i swydd erbyn cyrraedd Lloegr. Wedi hynny fe’i hadwaenid wrth yr enw John Buckley neu John Herberd. Cyrhaeddodd Lundain ac wedyn fe deithiodd i’r gogledd, efallai ar ei ffordd yn ôl i Wynedd. Fodd bynnag fe’i restiwyd yn swydd Stafford a’i garcharu ym 1594. Dair blynedd wedyn fe’i trosglwyddwyd i Lundain, i’r Marshalsea. Yno cafodd wneud peth gwaith bugeiliol gan y cyrchai llawer ato. Fe ddygwyd gau-dystion i ddweud iddynt gynorthwyo’r Tad John i ganu’r Offeren yn y carchar ac fe’i condemniwyd i farwolaeth. Yn ddiweddarach profwyd nad oedd y bobl hynny yn y ty am eu bod yng ngharchar ar y pryd.

	~~Fe’i dienyddiwyd~~ ar Orffennaf 12, 1598, ryw ddwy filltir y tu allan i Lundain. Roedd hyd yn oed y dorf fawr yn Llundain o blaid y brawd hwn o Gymro, ac fe wrthodwyd gadael i’r cert gael ei dynnu oddi tano nes iddo orffen siarad. Wrth ei glywed yn ailadrodd dro ar ôl tro, "Iesu tirion, trugarha wrth fy enaid", gwawdiodd rhyw Is-farsial ef am iddo anghofio’r Forwyn Fair. Yna ategodd y Tad John, "Bendigaid Frenhines y Nefoedd, bydd yn eiriolwr drosof a gweddïa drosof yr awr hon ac yn dragywydd". Wedi ei ddienyddio, gosodwyd ei chwarteri ar bedair coeden gerllaw’r ffordd fawr, ond credir i un gael ei ddwyn i’r Mynachdy Ffransiscaidd yn Pontoise. Fe osodwyd ei ben ar bolyn, ond fe ddaeth cymaint o bobl i’w weld nes i rai swyddogion ei dynnu i lawr mewn deuddydd a’i anharddu â’u hewinedd a chyda phowdr-gwn.		Cafodd ei arteithio a'i ddienyddio ar Orffennaf 12, 1598, ryw ddwy filltir y tu allan i Lundain. Roedd hyd yn oed y dorf fawr yn Llundain o blaid y brawd hwn o Gymro, ac fe wrthodwyd gadael i’r cert gael ei dynnu oddi tano nes iddo orffen siarad. Wrth ei glywed yn ailadrodd dro ar ôl tro, "Iesu tirion, trugarha wrth fy enaid", gwawdiodd rhyw Is-farsial ef am iddo anghofio’r Forwyn Fair. Yna ategodd y Tad John, "Bendigaid Frenhines y Nefoedd, bydd yn eiriolwr drosof a gweddïa drosof yr awr hon ac yn dragywydd". Wedi ei ddienyddio, gosodwyd ei chwarteri ar bedair coeden gerllaw’r ffordd fawr, ond credir i un gael ei ddwyn i’r Mynachdy Ffransiscaidd yn Pontoise. Fe osodwyd ei ben ar bolyn, ond fe ddaeth cymaint o bobl i’w weld nes i rai swyddogion ei dynnu i lawr mewn deuddydd a’i anharddu â’u hewinedd a chyda phowdr-gwn.

	Yr Esgob Daniel J. Mullins, 1970		Yr Esgob Daniel J. Mullins, 1970

			Yn ''Atlas Sir Gaernarfon'' ceir cyfeiriad at y ffaith fod Maesog, Capel Uchaf, Clynnog, wedi dal i gynnal gwasanaethau Pabyddol pan oedd hi'n anghyfreithiol i wneud hynny.

Gwenhwyfar% am 20:18, 17 Mawrth 2018

2018-03-17T20:18:56Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 21:18, 17 Mawrth 2018
Llinell 6:		Llinell 6:
	[[Categori:Pobl]]		[[Categori:Pobl]]

	Ni wyddys o ba ffynhonnell y dyfynnir yr uchod ond gan gwahaniaethau rhwng yr hyn a ddywed Yr Esgob Daniel Mullins amdano a'r hyn a fynegir uchod ~~yn wahanol~~, dyma ddyfynnu yr hyn a ysgrifennodd ef yn y llyfryn "Chwech o’n Merthyron sef hanes y chwech sydd i’w canoneiddio gan y Pab yn Rhufain ar Hydref 25, 1970. Wedi ei seilio ar Six Welsh Martyrs gan Dom Julian Stonor, O.S.B. a’r Bywgraffiadur Cymreig hyd 1940." Cyhoeddwyd gan Y Cylch Catholig, 1970:		Ni wyddys o ba ffynhonnell y dyfynnir yr uchod ond gan fod gwahaniaethau rhwng yr hyn a ddywed Yr Esgob Daniel Mullins amdano a'r hyn a fynegir uchod, dyma ddyfynnu yr hyn a ysgrifennodd ef yn y llyfryn "Chwech o’n Merthyron sef hanes y chwech sydd i’w canoneiddio gan y Pab yn Rhufain ar Hydref 25, 1970. Wedi ei seilio ar Six Welsh Martyrs gan Dom Julian Stonor, O.S.B. a’r Bywgraffiadur Cymreig hyd 1940." Cyhoeddwyd gan Y Cylch Catholig, 1970:

	'''Sant John Jones ~ 1574 (neu 1575) - Gorffennaf 12 1598		'''Sant John Jones ~ 1574 (neu 1575) - Gorffennaf 12 1598

Gwenhwyfar% am 20:17, 17 Mawrth 2018

2018-03-17T20:17:59Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 21:17, 17 Mawrth 2018
Llinell 10:		Llinell 10:
	'''Sant John Jones ~ 1574 (neu 1575) - Gorffennaf 12 1598		'''Sant John Jones ~ 1574 (neu 1575) - Gorffennaf 12 1598
	'''		'''

	Gwir enw’r gwr oedd Griffith Jones ac fe’i ganwyd yng Nghlynnog ym 1574 neu ’75. Clynnog Fawr yn Arfon oedd Eglwys Sant Beuno o’r seithfed ganrif, ac fe ddaeth yn fynachlog i’r Benedictiaid ac i’r Carmeliaid yn eu tro. Ger y capel lle cedwid llwch corff Beuno, cododd Harri Tudur yr eglwys golegol ysblennydd sydd yn un o ragoriaethau pensaernïol ein gwlad. Cyn hir wedyn daeth taw ar offerenna a phaderu yn y lle, ond parhaodd olion y ffydd yn hir iawn yng Nghlynnog. O’r pentre bach hwn y daeth Wiliam, brawd John, i fod yn un o brif wyr Urdd y Benedictiaid yng nghyfnod diwygiad mawr yr urdd honno, ac yn sefydlydd Mynachlog Cambrai. O’r un pentref y daeth, rai blynyddoedd ynghynt, Dr. Morus Clynnog a benodwyd, ym 1578, yn Rheithor Cyntaf yr Athrofa Seisnig newydd i offeiriaid yn Rhufain. (Bu ond y dim i Morus Clynnog lwyddo i droi’r Athrofa Seisnig yn Athrofa Gymreig, a phwy a wyr pa wahaniaeth fyddai hynny wedi ei wneud i hanes ein gwlad.) Yr oedd nai i Morus Clynnog, y Tad Morgan Clynnog, a oedd ychydig yn hyn na Griffith a Wiliam Jones, i fod yn offeiriad i Babyddion Cymru am 37 o flynyddoedd, ac i’w enwebu yn Esgob Cymru gyfan yn 1615.		Gwir enw’r gwr oedd Griffith Jones ac fe’i ganwyd yng Nghlynnog ym 1574 neu ’75. Clynnog Fawr yn Arfon oedd Eglwys Sant Beuno o’r seithfed ganrif, ac fe ddaeth yn fynachlog i’r Benedictiaid ac i’r Carmeliaid yn eu tro. Ger y capel lle cedwid llwch corff Beuno, cododd Harri Tudur yr eglwys golegol ysblennydd sydd yn un o ragoriaethau pensaernïol ein gwlad. Cyn hir wedyn daeth taw ar offerenna a phaderu yn y lle, ond parhaodd olion y ffydd yn hir iawn yng Nghlynnog. O’r pentre bach hwn y daeth Wiliam, brawd John, i fod yn un o brif wyr Urdd y Benedictiaid yng nghyfnod diwygiad mawr yr urdd honno, ac yn sefydlydd Mynachlog Cambrai. O’r un pentref y daeth, rai blynyddoedd ynghynt, Dr. Morus Clynnog a benodwyd, ym 1578, yn Rheithor Cyntaf yr Athrofa Seisnig newydd i offeiriaid yn Rhufain. (Bu ond y dim i Morus Clynnog lwyddo i droi’r Athrofa Seisnig yn Athrofa Gymreig, a phwy a wyr pa wahaniaeth fyddai hynny wedi ei wneud i hanes ein gwlad.) Yr oedd nai i Morus Clynnog, y Tad Morgan Clynnog, a oedd ychydig yn hyn na Griffith a Wiliam Jones, i fod yn offeiriad i Babyddion Cymru am 37 o flynyddoedd, ac i’w enwebu yn Esgob Cymru gyfan yn 1615.

Gwenhwyfar% am 20:17, 17 Mawrth 2018

2018-03-17T20:17:27Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 21:17, 17 Mawrth 2018
Llinell 6:		Llinell 6:
	[[Categori:Pobl]]		[[Categori:Pobl]]

	Ni wyddys o ba ffynhonnell y dyfynnir yr uchod ond gan ~~fod~~ yr hyn a ddywed Yr Esgob Daniel Mullins amdano yn wahanol, dyma ddyfynnu yr hyn a ysgrifennodd ef yn y llyfryn "Chwech o’n Merthyron sef hanes y chwech sydd i’w canoneiddio gan y Pab yn Rhufain ar Hydref 25, 1970. Wedi ei seilio ar Six Welsh Martyrs gan Dom Julian Stonor, O.S.B. a’r Bywgraffiadur Cymreig hyd 1940." Cyhoeddwyd gan Y Cylch Catholig, 1970:		Ni wyddys o ba ffynhonnell y dyfynnir yr uchod ond gan gwahaniaethau rhwng yr hyn a ddywed Yr Esgob Daniel Mullins amdano a'r hyn a fynegir uchod yn wahanol, dyma ddyfynnu yr hyn a ysgrifennodd ef yn y llyfryn "Chwech o’n Merthyron sef hanes y chwech sydd i’w canoneiddio gan y Pab yn Rhufain ar Hydref 25, 1970. Wedi ei seilio ar Six Welsh Martyrs gan Dom Julian Stonor, O.S.B. a’r Bywgraffiadur Cymreig hyd 1940." Cyhoeddwyd gan Y Cylch Catholig, 1970:

	~~Sant John Jones ~ 1574 (neu 1575) - Gorffennaf 12 1598~~

			'''Sant John Jones ~ 1574 (neu 1575) - Gorffennaf 12 1598
			'''
	Gwir enw’r gwr oedd Griffith Jones ac fe’i ganwyd yng Nghlynnog ym 1574 neu ’75. Clynnog Fawr yn Arfon oedd Eglwys Sant Beuno o’r seithfed ganrif, ac fe ddaeth yn fynachlog i’r Benedictiaid ac i’r Carmeliaid yn eu tro. Ger y capel lle cedwid llwch corff Beuno, cododd Harri Tudur yr eglwys golegol ysblennydd sydd yn un o ragoriaethau pensaernïol ein gwlad. Cyn hir wedyn daeth taw ar offerenna a phaderu yn y lle, ond parhaodd olion y ffydd yn hir iawn yng Nghlynnog. O’r pentre bach hwn y daeth Wiliam, brawd John, i fod yn un o brif wyr Urdd y Benedictiaid yng nghyfnod diwygiad mawr yr urdd honno, ac yn sefydlydd Mynachlog Cambrai. O’r un pentref y daeth, rai blynyddoedd ynghynt, Dr. Morus Clynnog a benodwyd, ym 1578, yn Rheithor Cyntaf yr Athrofa Seisnig newydd i offeiriaid yn Rhufain. (Bu ond y dim i Morus Clynnog lwyddo i droi’r Athrofa Seisnig yn Athrofa Gymreig, a phwy a wyr pa wahaniaeth fyddai hynny wedi ei wneud i hanes ein gwlad.) Yr oedd nai i Morus Clynnog, y Tad Morgan Clynnog, a oedd ychydig yn hyn na Griffith a Wiliam Jones, i fod yn offeiriad i Babyddion Cymru am 37 o flynyddoedd, ac i’w enwebu yn Esgob Cymru gyfan yn 1615.		Gwir enw’r gwr oedd Griffith Jones ac fe’i ganwyd yng Nghlynnog ym 1574 neu ’75. Clynnog Fawr yn Arfon oedd Eglwys Sant Beuno o’r seithfed ganrif, ac fe ddaeth yn fynachlog i’r Benedictiaid ac i’r Carmeliaid yn eu tro. Ger y capel lle cedwid llwch corff Beuno, cododd Harri Tudur yr eglwys golegol ysblennydd sydd yn un o ragoriaethau pensaernïol ein gwlad. Cyn hir wedyn daeth taw ar offerenna a phaderu yn y lle, ond parhaodd olion y ffydd yn hir iawn yng Nghlynnog. O’r pentre bach hwn y daeth Wiliam, brawd John, i fod yn un o brif wyr Urdd y Benedictiaid yng nghyfnod diwygiad mawr yr urdd honno, ac yn sefydlydd Mynachlog Cambrai. O’r un pentref y daeth, rai blynyddoedd ynghynt, Dr. Morus Clynnog a benodwyd, ym 1578, yn Rheithor Cyntaf yr Athrofa Seisnig newydd i offeiriaid yn Rhufain. (Bu ond y dim i Morus Clynnog lwyddo i droi’r Athrofa Seisnig yn Athrofa Gymreig, a phwy a wyr pa wahaniaeth fyddai hynny wedi ei wneud i hanes ein gwlad.) Yr oedd nai i Morus Clynnog, y Tad Morgan Clynnog, a oedd ychydig yn hyn na Griffith a Wiliam Jones, i fod yn offeiriad i Babyddion Cymru am 37 o flynyddoedd, ac i’w enwebu yn Esgob Cymru gyfan yn 1615.

Gwenhwyfar% am 20:10, 17 Mawrth 2018

2018-03-17T20:10:39Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 21:10, 17 Mawrth 2018
Llinell 5:		Llinell 5:

	[[Categori:Pobl]]		[[Categori:Pobl]]

			Ni wyddys o ba ffynhonnell y dyfynnir yr uchod ond gan fod yr hyn a ddywed Yr Esgob Daniel Mullins amdano yn wahanol, dyma ddyfynnu yr hyn a ysgrifennodd ef yn y llyfryn "Chwech o’n Merthyron sef hanes y chwech sydd i’w canoneiddio gan y Pab yn Rhufain ar Hydref 25, 1970. Wedi ei seilio ar Six Welsh Martyrs gan Dom Julian Stonor, O.S.B. a’r Bywgraffiadur Cymreig hyd 1940." Cyhoeddwyd gan Y Cylch Catholig, 1970:

			Sant John Jones ~ 1574 (neu 1575) - Gorffennaf 12 1598

			Gwir enw’r gwr oedd Griffith Jones ac fe’i ganwyd yng Nghlynnog ym 1574 neu ’75. Clynnog Fawr yn Arfon oedd Eglwys Sant Beuno o’r seithfed ganrif, ac fe ddaeth yn fynachlog i’r Benedictiaid ac i’r Carmeliaid yn eu tro. Ger y capel lle cedwid llwch corff Beuno, cododd Harri Tudur yr eglwys golegol ysblennydd sydd yn un o ragoriaethau pensaernïol ein gwlad. Cyn hir wedyn daeth taw ar offerenna a phaderu yn y lle, ond parhaodd olion y ffydd yn hir iawn yng Nghlynnog. O’r pentre bach hwn y daeth Wiliam, brawd John, i fod yn un o brif wyr Urdd y Benedictiaid yng nghyfnod diwygiad mawr yr urdd honno, ac yn sefydlydd Mynachlog Cambrai. O’r un pentref y daeth, rai blynyddoedd ynghynt, Dr. Morus Clynnog a benodwyd, ym 1578, yn Rheithor Cyntaf yr Athrofa Seisnig newydd i offeiriaid yn Rhufain. (Bu ond y dim i Morus Clynnog lwyddo i droi’r Athrofa Seisnig yn Athrofa Gymreig, a phwy a wyr pa wahaniaeth fyddai hynny wedi ei wneud i hanes ein gwlad.) Yr oedd nai i Morus Clynnog, y Tad Morgan Clynnog, a oedd ychydig yn hyn na Griffith a Wiliam Jones, i fod yn offeiriad i Babyddion Cymru am 37 o flynyddoedd, ac i’w enwebu yn Esgob Cymru gyfan yn 1615.

			Ni fu unrhyw urdd o fynaich yn debycach i rai oes y saint na’r Ffransisciaid o ran eu brwdfrydedd a’u tlodi, ac fe ddylanwadwyd ar Sant Ffransis ei hun gan y meudwyon Celtaidd hynny. Roedd yn briodol felly i un o’r brodyr o Glynnog ymuno ag Urdd Sant Ffransis ac felly y gwnaeth Griffith, yn Ffrainc. Cyn hir fe’i hurddwyd yn offeiriad, yng nghapel mynachlog Pontoise yn ôl pob tebyg, ac yna aeth i Rufain. Yno fe wnaeth tlodi ac ymroad y Ffransisciaid myfyriol (aelod o Urdd y Ffransisciaid Cwfeintiol oedd Griffith ar y pryd) y fath argraff arno nes iddo fynnu ymuno â nhw ym 1591. Flwyddyn yn ddiweddarach, cynigiodd ymuno â’r "Genhadaeth i Loegr" ac fe’i derbyniwyd gan y Pab Clement VIII mewn cyfweliad arbennig cyn iddo ymadael. Roedd yn rhaid iddo roi’r gorau i wisg lwyd yr urdd, a’r sandalau, er mwyn cuddio’i swydd erbyn cyrraedd Lloegr. Wedi hynny fe’i hadwaenid wrth yr enw John Buckley neu John Herberd. Cyrhaeddodd Lundain ac wedyn fe deithiodd i’r gogledd, efallai ar ei ffordd yn ôl i Wynedd. Fodd bynnag fe’i restiwyd yn swydd Stafford a’i garcharu ym 1594. Dair blynedd wedyn fe’i trosglwyddwyd i Lundain, i’r Marshalsea. Yno cafodd wneud peth gwaith bugeiliol gan y cyrchai llawer ato. Fe ddygwyd gau-dystion i ddweud iddynt gynorthwyo’r Tad John i ganu’r Offeren yn y carchar ac fe’i condemniwyd i farw.

			Fe’i dienyddiwyd ar Orffennaf 12, 1598, ryw ddwy filltir y tu allan i Lundain. Roedd hyd yn oed y dorf fawr yn Llundain o blaid y brawd hwn o Gymro, ac fe wrthodwyd gadael i’r cert gael ei dynnu oddi tano nes iddo orffen siarad. Wrth ei glywed yn ailadrodd dro ar ôl tro, "Iesu tirion, trugarha wrth fy enaid", gwawdiodd rhyw Is-farsial ef am iddo anghofio’r Forwyn Fair. Yna ategodd y Tad John, "Bendigaid Frenhines y Nefoedd, bydd yn eiriolwr drosof a gweddïa drosof yr awr hon ac yn dragywydd". Wedi ei ddienyddio, gosodwyd ei chwarteri ar bedair coeden gerllaw’r ffordd fawr, ond credir i un gael ei ddwyn i’r Mynachdy Ffransiscaidd yn Pontoise. Fe osodwyd ei ben ar bolyn, ond fe ddaeth cymaint o bobl i’w weld nes i rai swyddogion ei dynnu i lawr mewn deuddydd a’i anharddu â’u hewinedd a chyda phowdr-gwn.

			Yr Esgob Daniel J. Mullins, 1970