Pwyllgor y Di-waith Dyffryn Nantlle - Hanes golygu

Irion am 09:08, 5 Hydref 2023

2023-10-05T09:08:19Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 10:08, 5 Hydref 2023
Llinell 9:		Llinell 9:
	Aeth y trefniadau rhagddynt ar gyfer rali, a gynhaliwyd ym Mhafiliwn Caernarfon fis Chwefror 1958, wedi i dros 300 ymdeithio o Ddyffryn Nantlle y tu ôl i [[Seindorf Arian Trefor]]. Cafwyd sylw gan y cyfryngau ar lefel Brydeinig. Anerchwyd y dorf gan nifer o unigolion blaenllaw megis Cadeirydd y Cyngor Sir ac Esgob Bangor, a’r aelodau seneddol Peter Thomas a Goronwy Roberts. Llywydd y cyfarfod oedd cadeirydd pwyllgor y mudiad, Hugh Jones.		Aeth y trefniadau rhagddynt ar gyfer rali, a gynhaliwyd ym Mhafiliwn Caernarfon fis Chwefror 1958, wedi i dros 300 ymdeithio o Ddyffryn Nantlle y tu ôl i [[Seindorf Arian Trefor]]. Cafwyd sylw gan y cyfryngau ar lefel Brydeinig. Anerchwyd y dorf gan nifer o unigolion blaenllaw megis Cadeirydd y Cyngor Sir ac Esgob Bangor, a’r aelodau seneddol Peter Thomas a Goronwy Roberts. Llywydd y cyfarfod oedd cadeirydd pwyllgor y mudiad, Hugh Jones.

	Yr un mis, trefnwyd dirprwyaeth i archwiliad cyhoeddus i’r cynnig i adeiladu atomfa yn Nhrawsfynydd, er mwyn dangos cefnogaeth i’r cyfle hwn am swyddi newydd. Cymerwyd rhan mewn rhaglen deledu Granada ym Manceinion. Ond yn fwyaf arwyddocaol, heb os, oedd dirprwyaeth a aeth i Lundain i gwrdd â Llywydd y Bwrdd Masnach, Syr David Eccles. Aelodau’r ddirprwyaeth oedd Hugh Jones (cadeirydd y Pwyllgor), John Llywelyn Roberts (ysgrifennydd), O. Wyn Roberts (trysorydd), Thomas Edwards (is-ysgrifennydd), Owen Humphreys a Bleddyn Davies.		Yr un mis, trefnwyd dirprwyaeth i archwiliad cyhoeddus i’r cynnig i adeiladu atomfa yn Nhrawsfynydd, er mwyn dangos cefnogaeth i’r cyfle hwn am swyddi newydd. Cymerwyd rhan mewn rhaglen deledu Granada ym Manceinion. Ond yn fwyaf arwyddocaol, heb os, oedd dirprwyaeth a aeth i Lundain i gwrdd â Llywydd y Bwrdd Masnach, Syr David Eccles. Aelodau’r ddirprwyaeth oedd Hugh Jones (cadeirydd y Pwyllgor), [[John Llywelyn Roberts]] (ysgrifennydd), O. Wyn Roberts (trysorydd), Thomas Edwards (is-ysgrifennydd), Owen Humphreys a Bleddyn Davies.

	Parhau, os ar lefel lai amlwg, a wnaeth y pwyllgor am ychydig, ond aeth pethau’n dawel iawn ym 1959. Un o'r prif lwyddiannau y gellid ei briodoli'n rhannol oherwydd pwysau’r pwyllgor oedd agor gwaith graean newydd, sef [[Chwarel Cefn Graeanog]]. Erbyn diwedd 1959, fodd bynnag, roedd y Mudiad wedi medru trefnu ymweliad yr Arglwydd Aberhonddu, y Gweinidog newydd dros Faterion Cymreig, ddechrau Ionawr 1960. Trefnwyd cynhadledd, lle daeth yn amlwg bod yna deimlad cyffredinol y dylid ehangu’r gweithgareddau i gynnwys gweddill i sir. Boed hynny fel y bo, rhwng bod rhai o’r pwyllgor wedi derbyn gwaith a sawl siomedigaeth (er enghraifft penderfyniad i beidio â chodi ffatri cemegolion ar dir [[Glynllifon]]) fe gollodd y mudiad unrhyw fomentwm oedd ar ôl.		Parhau, os ar lefel lai amlwg, a wnaeth y pwyllgor am ychydig, ond aeth pethau’n dawel iawn ym 1959. Un o'r prif lwyddiannau y gellid ei briodoli'n rhannol oherwydd pwysau’r pwyllgor oedd agor gwaith graean newydd, sef [[Chwarel Cefn Graeanog]]. Erbyn diwedd 1959, fodd bynnag, roedd y Mudiad wedi medru trefnu ymweliad yr Arglwydd Aberhonddu, y Gweinidog newydd dros Faterion Cymreig, ddechrau Ionawr 1960. Trefnwyd cynhadledd, lle daeth yn amlwg bod yna deimlad cyffredinol y dylid ehangu’r gweithgareddau i gynnwys gweddill i sir. Boed hynny fel y bo, rhwng bod rhai o’r pwyllgor wedi derbyn gwaith a sawl siomedigaeth (er enghraifft penderfyniad i beidio â chodi ffatri cemegolion ar dir [[Glynllifon]]) fe gollodd y mudiad unrhyw fomentwm oedd ar ôl.

Cyfaill Eben am 10:58, 23 Rhagfyr 2022

2022-12-23T10:58:23Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 11:58, 23 Rhagfyr 2022
Llinell 1:		Llinell 1:
	Sefydlwyd '''Pwyllgor y Di-waith Dyffryn Nantlle''' ym 1956 yn wyneb y diweithdra dybryd yn [[Sir Gaernarfon]] wedi cyfnod yr Ail Ryfel Byd, ac yn [[Dyffryn Nantlle\|Nyffryn Nantlle]] yn arbennig. Erbyn 1957, roedd dau gant a hanner o’r boblogaeth yn ddi-waith. Roedd ffatri Dennis Ferranti a arferai gyflogi tua 200 wedi gostwng nifer y gweithlu nes bod ond pump ar hugain ar ôl~~, a’r~~ chwareli yn cau neu’n lleihau nifer eu gweithwyr, rhyw 250 yn gweithio ~~yno~~ lle gynt yr oedd 1300 o swyddi ar gael. Roedd y dynion ifanc bron i gyd yn gadael i chwilio am waith. Beth a wnaeth y sefyllfa’n fwy torcalonnus oedd y ffaith fod Prydain yn gyffredinol yn ffynnu.		Sefydlwyd '''Pwyllgor y Di-waith Dyffryn Nantlle''' ym 1956 yn wyneb y diweithdra dybryd yn [[Sir Gaernarfon]] wedi cyfnod yr Ail Ryfel Byd, ac yn [[Dyffryn Nantlle\|Nyffryn Nantlle]] yn arbennig. Erbyn 1957, roedd dau gant a hanner o’r boblogaeth yn ddi-waith. Roedd ffatri Dennis Ferranti, a arferai gyflogi tua 200, wedi gostwng nifer y gweithlu nes bod ond pump ar hugain ar ôl. Roedd y chwareli hefyd yn cau neu’n lleihau nifer eu gweithwyr, gyda rhyw 250 yn gweithio ynddynt erbyn hynny, lle gynt yr oedd 1300 o swyddi ar gael. Roedd y dynion ifanc bron i gyd yn gadael i chwilio am waith. Beth a wnaeth y sefyllfa’n fwy torcalonnus oedd y ffaith fod Prydain yn gyffredinol yn ffynnu.

	Ffurfiwyd pwyllgor i gydgordio ymgyrch i sicrhau gwaith i’r dyffryn. Er i’r mudiad honni ei fod yn amhleidiol, y Blaid Lafur a arweiniai’r gweithgareddau, gyda chefnogaeth yr Undebwr amlwg Tom Jones (Shotton) a’r aelod seneddol lleol, [[Goronwy Roberts]].		Ffurfiwyd pwyllgor i gydgordio ymgyrch i sicrhau gwaith i’r dyffryn. Er i’r mudiad honni ei fod yn amhleidiol, y Blaid Lafur a arweiniai’r gweithgareddau, gyda chefnogaeth yr Undebwr amlwg Tom Jones (Shotton) a’r aelod seneddol lleol, [[Goronwy Roberts]].
Llinell 5:		Llinell 5:
	Aeth sefyllfa cyflogaeth o ddrwg i waeth yn ystod 1957, gyda llai o chwarelwyr yn gweithio a ffatri Ferranti’n cau, er iddi gael ei sefydlu gydag arian y llywodraeth. Er bod yna addewidion am waith newydd, a chwmni [[Austin Hopkinson]] yn agor ffatri ym [[Pen-y-groes\|Mhen-y-groes]], ystyriwyd nad oedd y sefyllfa ddim gwell ac aed ati i drefnu rali yng Nghaernarfon.		Aeth sefyllfa cyflogaeth o ddrwg i waeth yn ystod 1957, gyda llai o chwarelwyr yn gweithio a ffatri Ferranti’n cau, er iddi gael ei sefydlu gydag arian y llywodraeth. Er bod yna addewidion am waith newydd, a chwmni [[Austin Hopkinson]] yn agor ffatri ym [[Pen-y-groes\|Mhen-y-groes]], ystyriwyd nad oedd y sefyllfa ddim gwell ac aed ati i drefnu rali yng Nghaernarfon.

	Er bod y Gweinidog dros Faterion Cymreig, Henry Brooke, wedi ymweld yn ystod 1957 i weld drosto’i hun beth oedd y sefyllfa, ddaeth ~~ddim~~ byd o’r ymweliad. Naw mis yn ddiweddarach, cafwyd dirprwyaeth arall, y tro hwn yn cynnwys y Gweinidog Cymreig newydd D.V.P. Lewis, a dau ~~uchel~~ was sifil, wedi i’r Pwyllgor bwyso am hynny. Cafwyd cefnogaeth y gweinidog y tro hwn, a gwelwyd hynny fel llwyddiant i’r mudiad.		Er bod y Gweinidog dros Faterion Cymreig, Henry Brooke, wedi ymweld yn ystod 1957 i weld drosto’i hun beth oedd y sefyllfa, ddaeth dim byd o’r ymweliad. Naw mis yn ddiweddarach, cafwyd dirprwyaeth arall, y tro hwn yn cynnwys y Gweinidog Cymreig newydd D.V.P. Lewis, a dau was sifil uchel, wedi i’r Pwyllgor bwyso am hynny. Cafwyd cefnogaeth y gweinidog y tro hwn, a gwelwyd hynny fel llwyddiant i’r mudiad.

	Aeth y trefniadau rhagddynt ar gyfer rali, a gynhaliwyd ym Mhafiliwn Caernarfon fis Chwefror 1958, wedi i dros 300 ymdeithio o Ddyffryn Nantlle y tu ôl i [[Seindorf Arian Trefor]]. Cafwyd sylw gan y cyfryngau ar lefel Brydeinig. Anerchwyd y dorf gan nifer o unigolion blaenllaw megis Cadeirydd y Cyngor Sir ac Esgob Bangor, a’r aelodau seneddol Peter Thomas a Goronwy Roberts. Llywydd y cyfarfod oedd cadeirydd pwyllgor y mudiad, Hugh Jones.		Aeth y trefniadau rhagddynt ar gyfer rali, a gynhaliwyd ym Mhafiliwn Caernarfon fis Chwefror 1958, wedi i dros 300 ymdeithio o Ddyffryn Nantlle y tu ôl i [[Seindorf Arian Trefor]]. Cafwyd sylw gan y cyfryngau ar lefel Brydeinig. Anerchwyd y dorf gan nifer o unigolion blaenllaw megis Cadeirydd y Cyngor Sir ac Esgob Bangor, a’r aelodau seneddol Peter Thomas a Goronwy Roberts. Llywydd y cyfarfod oedd cadeirydd pwyllgor y mudiad, Hugh Jones.

	Yr un mis, trefnwyd dirprwyaeth i archwiliad cyhoeddus i’r cynnig i adeiladu atomfa yn Nhrawsfynydd, er mwyn dangos cefnogaeth i’r ~~agoriad~~ am swyddi newydd. Cymerwyd rhan mewn rhaglen deledu Granada ym Manceinion. Ond yn fwyaf arwyddocaol, heb os, oedd dirprwyaeth a aeth i Lundain i gwrdd â Llywydd y Bwrdd Masnach, Syr David Eccles. Aelodau’r ddirprwyaeth oedd Hugh Jones (cadeirydd y Pwyllgor), John Llywelyn Roberts (ysgrifennydd), O. Wyn Roberts (trysorydd), Thomas Edwards (is-ysgrifennydd), Owen Humphreys a Bleddyn Davies.		Yr un mis, trefnwyd dirprwyaeth i archwiliad cyhoeddus i’r cynnig i adeiladu atomfa yn Nhrawsfynydd, er mwyn dangos cefnogaeth i’r cyfle hwn am swyddi newydd. Cymerwyd rhan mewn rhaglen deledu Granada ym Manceinion. Ond yn fwyaf arwyddocaol, heb os, oedd dirprwyaeth a aeth i Lundain i gwrdd â Llywydd y Bwrdd Masnach, Syr David Eccles. Aelodau’r ddirprwyaeth oedd Hugh Jones (cadeirydd y Pwyllgor), John Llywelyn Roberts (ysgrifennydd), O. Wyn Roberts (trysorydd), Thomas Edwards (is-ysgrifennydd), Owen Humphreys a Bleddyn Davies.

	Parhau, os ar lefel lai amlwg, a wnaeth y pwyllgor am ychydig, ond aeth pethau’n dawel iawn ym 1959. Un o ~~brif~~ lwyddiannau y gellid ~~honni~~ ei ~~fod yn~~ rhannol oherwydd pwysau’r pwyllgor oedd agor gwaith graean newydd, sef [[Chwarel Cefn Graeanog]]. Erbyn diwedd 1959, ~~fod~~ bynnag, roedd y Mudiad wedi medru trefnu ymweliad yr Arglwydd Aberhonddu, y Gweinidog dros Faterion Cymreig ~~newydd~~, ddechrau Ionawr 1960. Trefnwyd cynhadledd, lle daeth yn amlwg bod yna deimlad cyffredinol y dylid ehangu’r gweithgareddau i gynnwys gweddill i sir. Boed hynny fel y bo, rhwng bod rhai o’r pwyllgor wedi derbyn gwaith a sawl siomedigaeth (er enghraifft penderfyniad i beidio â chodi ffatri cemegolion ar dir [[Glynllifon]]) fe gollodd y mudiad unrhyw fomentwm oedd ar ôl.		Parhau, os ar lefel lai amlwg, a wnaeth y pwyllgor am ychydig, ond aeth pethau’n dawel iawn ym 1959. Un o'r prif lwyddiannau y gellid ei briodoli'n rhannol oherwydd pwysau’r pwyllgor oedd agor gwaith graean newydd, sef [[Chwarel Cefn Graeanog]]. Erbyn diwedd 1959, fodd bynnag, roedd y Mudiad wedi medru trefnu ymweliad yr Arglwydd Aberhonddu, y Gweinidog newydd dros Faterion Cymreig, ddechrau Ionawr 1960. Trefnwyd cynhadledd, lle daeth yn amlwg bod yna deimlad cyffredinol y dylid ehangu’r gweithgareddau i gynnwys gweddill i sir. Boed hynny fel y bo, rhwng bod rhai o’r pwyllgor wedi derbyn gwaith a sawl siomedigaeth (er enghraifft penderfyniad i beidio â chodi ffatri cemegolion ar dir [[Glynllifon]]) fe gollodd y mudiad unrhyw fomentwm oedd ar ôl.

	Yn sicr, cafwyd rhai llwyddiannau na fyddid yn disgwyl i fudiad lleol eu cael ond roedd y pwysau ar ychydig o unigolion yn feichus. Lleihaodd yr angen am waith hefyd wrth i Ffatri Ferodo a phrosiectau adeiladu atomfeydd yn Nhrawsfynydd a’r Wylfa gychwyn. Daeth y Mudiad i ben ym 1960.		Yn sicr, cafwyd rhai llwyddiannau na fyddid yn disgwyl i fudiad lleol eu cael ond roedd y pwysau ar ychydig o unigolion yn feichus. Lleihaodd yr angen am waith hefyd wrth i Ffatri Ferodo a phrosiectau adeiladu atomfeydd yn Nhrawsfynydd a’r Wylfa gychwyn. Daeth y Mudiad i ben ym 1960.

Irion: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda 'Sefydlwyd '''Pwyllgor y Di-waith Dyffryn Nantlle''' ym 1956 yn wyneb y diweithdra dybryd yn Sir Gaernarfon wedi cyfnod yr Ail Ryfel Byd, ac yn Dyffr...'

2022-12-19T11:54:35Z

Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda 'Sefydlwyd '''Pwyllgor y Di-waith Dyffryn Nantlle''' ym 1956 yn wyneb y diweithdra dybryd yn Sir Gaernarfon wedi cyfnod yr Ail Ryfel Byd, ac yn Dyffr...'

Tudalen newydd

Sefydlwyd '''Pwyllgor y Di-waith Dyffryn Nantlle''' ym 1956 yn wyneb y diweithdra dybryd yn [[Sir Gaernarfon]] wedi cyfnod yr Ail Ryfel Byd, ac yn [[Dyffryn Nantlle|Nyffryn Nantlle]] yn arbennig. Erbyn 1957, roedd dau gant a hanner o’r boblogaeth yn ddi-waith. Roedd ffatri Dennis Ferranti a arferai gyflogi tua 200 wedi gostwng nifer y gweithlu nes bod ond pump ar hugain ar ôl, a’r chwareli yn cau neu’n lleihau nifer eu gweithwyr, rhyw 250 yn gweithio yno lle gynt yr oedd 1300 o swyddi ar gael. Roedd y dynion ifanc bron i gyd yn gadael i chwilio am waith. Beth a wnaeth y sefyllfa’n fwy torcalonnus oedd y ffaith fod Prydain yn gyffredinol yn ffynnu.

Ffurfiwyd pwyllgor i gydgordio ymgyrch i sicrhau gwaith i’r dyffryn. Er i’r mudiad honni ei fod yn amhleidiol, y Blaid Lafur a arweiniai’r gweithgareddau, gyda chefnogaeth yr Undebwr amlwg Tom Jones (Shotton) a’r aelod seneddol lleol, [[Goronwy Roberts]].

Aeth sefyllfa cyflogaeth o ddrwg i waeth yn ystod 1957, gyda llai o chwarelwyr yn gweithio a ffatri Ferranti’n cau, er iddi gael ei sefydlu gydag arian y llywodraeth. Er bod yna addewidion am waith newydd, a chwmni [[Austin Hopkinson]] yn agor ffatri ym [[Pen-y-groes|Mhen-y-groes]], ystyriwyd nad oedd y sefyllfa ddim gwell ac aed ati i drefnu rali yng Nghaernarfon.

Er bod y Gweinidog dros Faterion Cymreig, Henry Brooke, wedi ymweld yn ystod 1957 i weld drosto’i hun beth oedd y sefyllfa, ddaeth ddim byd o’r ymweliad. Naw mis yn ddiweddarach, cafwyd dirprwyaeth arall, y tro hwn yn cynnwys y Gweinidog Cymreig newydd D.V.P. Lewis, a dau uchel was sifil, wedi i’r Pwyllgor bwyso am hynny. Cafwyd cefnogaeth y gweinidog y tro hwn, a gwelwyd hynny fel llwyddiant i’r mudiad.

Aeth y trefniadau rhagddynt ar gyfer rali, a gynhaliwyd ym Mhafiliwn Caernarfon fis Chwefror 1958, wedi i dros 300 ymdeithio o Ddyffryn Nantlle y tu ôl i [[Seindorf Arian Trefor]]. Cafwyd sylw gan y cyfryngau ar lefel Brydeinig. Anerchwyd y dorf gan nifer o unigolion blaenllaw megis Cadeirydd y Cyngor Sir ac Esgob Bangor, a’r aelodau seneddol Peter Thomas a Goronwy Roberts. Llywydd y cyfarfod oedd cadeirydd pwyllgor y mudiad, Hugh Jones.

Yr un mis, trefnwyd dirprwyaeth i archwiliad cyhoeddus i’r cynnig i adeiladu atomfa yn Nhrawsfynydd, er mwyn dangos cefnogaeth i’r agoriad am swyddi newydd. Cymerwyd rhan mewn rhaglen deledu Granada ym Manceinion. Ond yn fwyaf arwyddocaol, heb os, oedd dirprwyaeth a aeth i Lundain i gwrdd â Llywydd y Bwrdd Masnach, Syr David Eccles. Aelodau’r ddirprwyaeth oedd Hugh Jones (cadeirydd y Pwyllgor), John Llywelyn Roberts (ysgrifennydd), O. Wyn Roberts (trysorydd), Thomas Edwards (is-ysgrifennydd), Owen Humphreys a Bleddyn Davies.

Parhau, os ar lefel lai amlwg, a wnaeth y pwyllgor am ychydig, ond aeth pethau’n dawel iawn ym 1959. Un o brif lwyddiannau y gellid honni ei fod yn rhannol oherwydd pwysau’r pwyllgor oedd agor gwaith graean newydd, sef [[Chwarel Cefn Graeanog]]. Erbyn diwedd 1959, fod bynnag, roedd y Mudiad wedi medru trefnu ymweliad yr Arglwydd Aberhonddu, y Gweinidog dros Faterion Cymreig newydd, ddechrau Ionawr 1960. Trefnwyd cynhadledd, lle daeth yn amlwg bod yna deimlad cyffredinol y dylid ehangu’r gweithgareddau i gynnwys gweddill i sir. Boed hynny fel y bo, rhwng bod rhai o’r pwyllgor wedi derbyn gwaith a sawl siomedigaeth (er enghraifft penderfyniad i beidio â chodi ffatri cemegolion ar dir [[Glynllifon]]) fe gollodd y mudiad unrhyw fomentwm oedd ar ôl.

Yn sicr, cafwyd rhai llwyddiannau na fyddid yn disgwyl i fudiad lleol eu cael ond roedd y pwysau ar ychydig o unigolion yn feichus. Lleihaodd yr angen am waith hefyd wrth i Ffatri Ferodo a phrosiectau adeiladu atomfeydd yn Nhrawsfynydd a’r Wylfa gychwyn. Daeth y Mudiad i ben ym 1960.

Mae holl hanes y Pwyllgor i’w gael yn erthygl Gwyn Edwards yn y cylchgrawn ''Llafur'', sydd ar gael ar y we.<ref>Gwyn Edwards, ''Pwyllgor y Di-waith Dyffryn Nantlle'', ''Llafur'', Cyf,5, 1, tt.29-35, [https://cylchgronau.llyfrgell.cymru/view/1326508/1327977/30#?xywh=124%2C117%2C2666%2C1759]</ref>

==Cyfeiriadau==

[[Categori:Undebwyr]]
[[Categori:Diwydiannau amrywiol]]