https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?action=history&feed=atom&title=Plas_NantllePlas Nantlle - Hanes golygu2026-05-06T12:04:01ZHanes diwygio'r dudalen hon ar y wiciMediaWiki 1.43.1https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Plas_Nantlle&diff=15379&oldid=prevSionyn am 10:24, 3 Chwefror 20242024-02-03T10:24:11Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="cy">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Fersiwn hŷn</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Fersiwn yn ôl 11:24, 3 Chwefror 2024</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">Llinell 1:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">Llinell 1:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Mae '''Plas Nantlle''' a elwir heddiw yn "Tŷ Mawr" hefyd wedi cael ei alw'n Blas yn Nantlle, Tŷ Mawr Nantlle neu hyd yn oed Nantlle yn ystod y saith ganrif ers iddo gael ei godi'n wreiddiol. Heddiw mae o'n un o'r plastai hynaf a mwyaf diddorol yn [[Uwchgwyrfai]] er nad yw'n gyfarwydd i lawer, gan ei fod yn parhau'n dŷ preifat ac yn gymharol ddi-nod o'r ffordd. Saif i'r chwith o'r ffordd B4418 wrth i honno droi i'r dde i gyfeiriad [[Drws-y-coed]] yng nghanol pentref [[Nantlle|Nantlle (pentref)]]. Y Plas, yn wir, sydd wedi rhoi'r enw i'r pentref, gan mai terasau o dai ar dir oedd yn eiddo i'r Plas yw'r rhan fwyaf o dai'r pentref, na ddaeth i fodolaeth tan ail hanner y 19g.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Mae '''Plas Nantlle''' a elwir heddiw yn "Tŷ Mawr" hefyd wedi cael ei alw'n Blas yn Nantlle, Tŷ Mawr Nantlle neu hyd yn oed Nantlle yn ystod y saith ganrif ers iddo gael ei godi'n wreiddiol. Heddiw mae o'n un o'r plastai hynaf a mwyaf diddorol yn [[Uwchgwyrfai]] er nad yw'n gyfarwydd i lawer, gan ei fod yn parhau'n dŷ preifat ac yn gymharol ddi-nod o'r ffordd. Saif i'r chwith o'r ffordd B4418 wrth i honno droi i'r dde i gyfeiriad [[Drws-y-coed]] yng nghanol pentref [[Nantlle|Nantlle (pentref)]]. Y Plas, yn wir, sydd wedi rhoi'r enw i'r pentref, gan mai terasau o dai ar dir oedd yn eiddo i'r Plas yw'r rhan fwyaf o dai'r pentref, na ddaeth i fodolaeth tan ail hanner y 19g.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Mae enw Nantlle ei hun yn debygol o fod yn hŷn na'r tŷ cyntaf ar y safle, fel disgrifiad o'r ardal, sef Nant = Dyffryn (fel yn enw Nant Gwytheyrn) ac wedyn Lleu, y ffigwr mytholegol - er <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">mod </del>rhai wedi ceisio ei ddehongli fel Nantllynnau, gan fod dau lyn yno.<ref>Glenda Carr, ''Hen Enwau o Arfon, Llŷn ac Eifionydd'' (Caernarfon, 2011), tt.205-7</ref></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Mae enw Nantlle ei hun yn debygol o fod yn hŷn na'r tŷ cyntaf ar y safle, fel disgrifiad o'r ardal, sef Nant = Dyffryn (fel yn enw Nant Gwytheyrn) ac wedyn Lleu, y ffigwr mytholegol - er <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">fod </ins>rhai wedi ceisio ei ddehongli fel Nantllynnau, gan fod dau lyn yno.<ref>Glenda Carr, ''Hen Enwau o Arfon, Llŷn ac Eifionydd'' (Caernarfon, 2011), tt.205-7</ref></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Dichon fod Plas Nantlle'n sefyll ar safle [[Llys Baladeulyn]], a oedd yn llys uchelwyr yn amser Llywelyn Fawr, ac a feddiannwyd gan y brenin Iorwerth I ym 1284. Tŷ neuadd pren fyddai adeilad o'r cyfnod hwnnw'n ôl pob tebyg, a buan y byddai'n mynd yn adfail wedi i'r teulu wreiddiol farw neu gael eu symud oddi yno. Yr oedd y tir oedd yn gysylltiedig â Llys Baladeulyn yn debygol o fod wedi ymestyn ar draws ardal eang o [[Dyffryn Nantlle|Ddyffryn Nantlle]], yn cynnwys y llethrau lle datblygwyd [[Chwarel Pen-yr-orsedd]] ymhen rhai canrifoedd. Tua 1356 neu'n fuan wedyn, fe roddwyd chwe "carucate", neu oddeutu 720 erw o dir, yn wobr i un o ddisgynyddion [[Ystrwyth ab Ednowain]], sef [[Tudur ap Goronwy]], am ei wasanaeth yn ymladd yn erbyn Ffrainc ym myddin Lloegr, lle arweiniodd, meddid, 12000 o filwyr Cymreig - er bod y nifer hwnnw, mae'n debyg, yn or-ddweud sylweddol. ar ei ystâd newydd fe gododd dŷ newydd yn ol pob sôn,sef Plas Nantlle.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Dichon fod Plas Nantlle'n sefyll ar safle [[Llys Baladeulyn]], a oedd yn llys uchelwyr yn amser Llywelyn Fawr, ac a feddiannwyd gan y brenin Iorwerth I ym 1284. Tŷ neuadd pren fyddai adeilad o'r cyfnod hwnnw'n ôl pob tebyg, a buan y byddai'n mynd yn adfail wedi i'r teulu wreiddiol farw neu gael eu symud oddi yno. Yr oedd y tir oedd yn gysylltiedig â Llys Baladeulyn yn debygol o fod wedi ymestyn ar draws ardal eang o [[Dyffryn Nantlle|Ddyffryn Nantlle]], yn cynnwys y llethrau lle datblygwyd [[Chwarel Pen-yr-orsedd]] ymhen rhai canrifoedd. Tua 1356 neu'n fuan wedyn, fe roddwyd chwe "carucate", neu oddeutu 720 erw o dir, yn wobr i un o ddisgynyddion [[Ystrwyth ab Ednowain]], sef [[Tudur ap Goronwy]], am ei wasanaeth yn ymladd yn erbyn Ffrainc ym myddin Lloegr, lle arweiniodd, meddid, 12000 o filwyr Cymreig - er bod y nifer hwnnw, mae'n debyg, yn or-ddweud sylweddol. ar ei ystâd newydd fe gododd dŷ newydd yn ol pob sôn,sef Plas Nantlle.</div></td></tr>
</table>Sionynhttps://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Plas_Nantlle&diff=14535&oldid=prevIrion am 14:27, 28 Ionawr 20232023-01-28T14:27:44Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="cy">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Fersiwn hŷn</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Fersiwn yn ôl 15:27, 28 Ionawr 2023</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l37">Llinell 37:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">Llinell 37:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Categori:Plastai]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Categori:Plastai]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Categori:Adeiladau ac adeiladwaith]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Categori:Adeiladau ac adeiladwaith]]</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Categori:Tai nodedig]]</ins></div></td></tr>
</table>Irionhttps://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Plas_Nantlle&diff=13134&oldid=prevIrion am 19:46, 17 Mawrth 20222022-03-17T19:46:33Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="cy">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Fersiwn hŷn</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Fersiwn yn ôl 20:46, 17 Mawrth 2022</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l11">Llinell 11:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">Llinell 11:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ar wahân i gyfnod byr pan oedd Mrs Catherine Meyrick, etifeddes yr ystâd, o bosibl yn byw yno rywbryd rhwng 1693 a 1718, hanes o'r teulu yn gosod y tŷ i denantiaid sydd i Blas Nantlle. Perthynas o bell, Robert Griffith, bonheddwr, o Nantlle oedd y tenant cyyntaf, ond wedi iddo farw ym 1718, nid yw'n amlwg fod perthynas rhwng perchennog a thenant. Marwodd Catherine Meyrick ym 1723, ac aeth ei heiddo i berthynas, sef Ann Owen, Bodeon, Sir Fôn. Rywbryd cyn 1700, bu priodas rhwng Ann Owen, cyfnither John Glynn, a Syr Hugh Owen a olygodd y byddai Plas Nantlle'n mynd yn eiddo i deulu Owen o Orielton yn Sir Benfro - ond, sylwer, nid oedd y plas wedi colli cysylltiad yn llwyr â theulu Glynniaid Nantlle a Phlas Newydd.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ar wahân i gyfnod byr pan oedd Mrs Catherine Meyrick, etifeddes yr ystâd, o bosibl yn byw yno rywbryd rhwng 1693 a 1718, hanes o'r teulu yn gosod y tŷ i denantiaid sydd i Blas Nantlle. Perthynas o bell, Robert Griffith, bonheddwr, o Nantlle oedd y tenant cyyntaf, ond wedi iddo farw ym 1718, nid yw'n amlwg fod perthynas rhwng perchennog a thenant. Marwodd Catherine Meyrick ym 1723, ac aeth ei heiddo i berthynas, sef Ann Owen, Bodeon, Sir Fôn. Rywbryd cyn 1700, bu priodas rhwng Ann Owen, cyfnither John Glynn, a Syr Hugh Owen a olygodd y byddai Plas Nantlle'n mynd yn eiddo i deulu Owen o Orielton yn Sir Benfro - ond, sylwer, nid oedd y plas wedi colli cysylltiad yn llwyr â theulu Glynniaid Nantlle a Phlas Newydd.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Pan farwodd Alice Griffith, gweddw Robert Griffith ym 1725, yn sicr tŷ ar rent oedd "Plas Nantlle alias Dol-y-felin" (ac weithiau "Plas Nantlle alias Tŷ-yn-y-nant"), ynghyd â'r fferm sylweddol a [[Melin Nantlle]]. Mae John Dilwyn Williams wedi darganfod enwau nifer o'r preswylwyr:</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Pan farwodd Alice Griffith, gweddw Robert Griffith ym 1725, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">gellir bod </ins>yn sicr <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">mai </ins>tŷ ar rent oedd "Plas Nantlle alias Dol-y-felin" (ac weithiau "Plas Nantlle alias Tŷ-yn-y-nant"), ynghyd â'r fferm sylweddol a [[Melin Nantlle]]. Mae John Dilwyn Williams wedi darganfod enwau nifer o'r preswylwyr:</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* 1735 Edward Owen</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* 1735 Edward Owen</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* 1740-41 Griffith Jones (marw 1741)</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* 1740-41 Griffith Jones (marw 1741)</div></td></tr>
</table>Irionhttps://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Plas_Nantlle&diff=11014&oldid=prevIrion am 13:57, 23 Chwefror 20212021-02-23T13:57:35Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="cy">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Fersiwn hŷn</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Fersiwn yn ôl 14:57, 23 Chwefror 2021</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l26">Llinell 26:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">Llinell 26:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Arhosai Plas Nantlle yn nwylo teulu Hughes (a ddaeth yn Arglwyddi Dinorben ym 1831). Rhwng 1808 ac 1830, David Evans oedd y tenant, a'r eiddo i gyd yn ymestyn dros ryw 260 o erwau. Rhwng 1830 ac 1839, Griffith Hughes oedd yn ffermio'r eiddo ac, mae'n debyg, yn byw yn y Plas - amaethwr olaf hen fferm y Plas i fyw yno, gan fod y tŷ wedyn yn tueddu fod yn gartref i reolwyr un o'r chwareli neu chwarelwyr mwy distadl. Yn y cyfamser, roedd rhan o leiaf o dir Plas Nantlle wedi cael ei brydlesu i [[William Turner]] tua 1816, ac o hynny allan defnyddiwyd mwy a mwy o'r tir at ddiben chwarelu. Yn y man, codwyd [[Plas Baladeulyn]] ar dir Plas Nantlle, ac yn y fan honno yr oedd y ffarmwr yn byw. Defnyddiwyd yr enw "Tŷ Mawr" yn y cyfrifiad am y tro cyntaf ym 1881. Erbyn hynny, roedd pentref wedi dechrau ymffurfio ar dir y Plas, a mabwysiadwyd yr enw "Nantlle" ar gyfer y pentref newydd hwnnw.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Arhosai Plas Nantlle yn nwylo teulu Hughes (a ddaeth yn Arglwyddi Dinorben ym 1831). Rhwng 1808 ac 1830, David Evans oedd y tenant, a'r eiddo i gyd yn ymestyn dros ryw 260 o erwau. Rhwng 1830 ac 1839, Griffith Hughes oedd yn ffermio'r eiddo ac, mae'n debyg, yn byw yn y Plas - amaethwr olaf hen fferm y Plas i fyw yno, gan fod y tŷ wedyn yn tueddu fod yn gartref i reolwyr un o'r chwareli neu chwarelwyr mwy distadl. Yn y cyfamser, roedd rhan o leiaf o dir Plas Nantlle wedi cael ei brydlesu i [[William Turner]] tua 1816, ac o hynny allan defnyddiwyd mwy a mwy o'r tir at ddiben chwarelu. Yn y man, codwyd [[Plas Baladeulyn]] ar dir Plas Nantlle, ac yn y fan honno yr oedd y ffarmwr yn byw. Defnyddiwyd yr enw "Tŷ Mawr" yn y cyfrifiad am y tro cyntaf ym 1881. Erbyn hynny, roedd pentref wedi dechrau ymffurfio ar dir y Plas, a mabwysiadwyd yr enw "Nantlle" ar gyfer y pentref newydd hwnnw.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Parhaodd cyfres o reolwyr chwarel i fyw yn y Plas, a oedd wedi'i brydlesu i Cwmni Pen-yr-orsedd ers 1863, tan rywbryd tua 1958. Wedyn, rhentiwyd yn Plas, neu "Tŷ Mawr" fel y gelwid erbyn hynny i William Thomas a ffermiodd yr 20 acer oedd ar ôl o'r fferm wreiddiol yn ogystal â gweithio fel labrwr yn y chwarel. ym 1963, symudodd Mr a Mrs Nottingham o Flaenau Ffestiniog, gan rentu'r tŷ gan gwmni Pen-yr-orsedd, ac ym 1970 mi ddaru iddynt brynu'r tŷ gan Ystâd Cinmel, gan fyw yno tan tua 1994, pan brynwyd y tŷ gan Dr. Crabtree.<ref>Sylfaen yr erthygl yma yn ei ffurf gychwynnol yw ymchwil John Dilwyn Williams, a gyhoeddwyd yn: J. Dilwyn Williams, ''Tŷ Mawr'', adroddiad gan Brosiect Ddendrocronoleg Gogledd-orllewin Cymru, 2012</ref> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Parhaodd cyfres o reolwyr chwarel i fyw yn y Plas, a oedd wedi'i brydlesu i Cwmni Pen-yr-orsedd ers 1863, tan rywbryd tua 1958. Wedyn, rhentiwyd yn Plas, neu "Tŷ Mawr" fel y gelwid erbyn hynny i William Thomas a ffermiodd yr 20 acer oedd ar ôl o'r fferm wreiddiol yn ogystal â gweithio fel labrwr yn y chwarel. ym 1963, symudodd Mr a Mrs Nottingham o Flaenau Ffestiniog, gan rentu'r tŷ gan gwmni Pen-yr-orsedd, ac ym 1970 mi ddaru iddynt brynu'r tŷ gan Ystâd Cinmel, gan fyw yno tan tua 1994, pan brynwyd y tŷ gan Dr. Crabtree.<ref>Sylfaen yr erthygl yma yn ei ffurf gychwynnol yw ymchwil John Dilwyn Williams, a gyhoeddwyd yn: J. Dilwyn Williams, ''Tŷ Mawr'', adroddiad gan Brosiect Ddendrocronoleg Gogledd-orllewin Cymru, 2012</ref></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">===Darganfyddiad archaeolegol===</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Yn y flwyddyn 1826 yn agos i'r Hen Dŷ Mawr cafwyd dau fathodyn neu 'coin' o aur, ac ar un ochr iddynt roedd argraffiad o ddelw Iorwerth 1af yn eistedd mewn llong, a chleddyf yn ei law ac o'i amgylch yn argraffedig mewn hen lythrennau Lladin' EDWARD, DEI, GRA, REX ANGL, DAS HYB DAQUI'. Ar yr ochr arall roedd argraffiad o bedwar llew a phedair coron gyda'r geiriau canlynol 'ipse, aniem, Transienu, per, medium, morwm ibat'. Dichon bod y rhain yn adlewyrchu hanes dyddiau cynharaf y safle wedi i'r Saeson feddiannu Llys Baladeulyn.<ref>Thomas Alun Williams, "Yr Hen Tŷ Mawr", ''Baladeulyn Ddoe a Heddiw'', cyhoeddwyd yn ddigidol yn unig ar wefan Nantlle.com [http://www.nantlle.com/hanes-nantlle-baladeulyn.htm#7] </ref></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
</table>Irionhttps://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Plas_Nantlle&diff=10259&oldid=prevHebog am 18:36, 8 Ionawr 20212021-01-08T18:36:15Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="cy">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Fersiwn hŷn</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Fersiwn yn ôl 19:36, 8 Ionawr 2021</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l5">Llinell 5:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">Llinell 5:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Dichon fod Plas Nantlle'n sefyll ar safle [[Llys Baladeulyn]], a oedd yn llys uchelwyr yn amser Llywelyn Fawr, ac a feddiannwyd gan y brenin Iorwerth I ym 1284. Tŷ neuadd pren fyddai adeilad o'r cyfnod hwnnw'n ôl pob tebyg, a buan y byddai'n mynd yn adfail wedi i'r teulu wreiddiol farw neu gael eu symud oddi yno. Yr oedd y tir oedd yn gysylltiedig â Llys Baladeulyn yn debygol o fod wedi ymestyn ar draws ardal eang o [[Dyffryn Nantlle|Ddyffryn Nantlle]], yn cynnwys y llethrau lle datblygwyd [[Chwarel Pen-yr-orsedd]] ymhen rhai canrifoedd. Tua 1356 neu'n fuan wedyn, fe roddwyd chwe "carucate", neu oddeutu 720 erw o dir, yn wobr i un o ddisgynyddion [[Ystrwyth ab Ednowain]], sef [[Tudur ap Goronwy]], am ei wasanaeth yn ymladd yn erbyn Ffrainc ym myddin Lloegr, lle arweiniodd, meddid, 12000 o filwyr Cymreig - er bod y nifer hwnnw, mae'n debyg, yn or-ddweud sylweddol. ar ei ystâd newydd fe gododd dŷ newydd yn ol pob sôn,sef Plas Nantlle.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Dichon fod Plas Nantlle'n sefyll ar safle [[Llys Baladeulyn]], a oedd yn llys uchelwyr yn amser Llywelyn Fawr, ac a feddiannwyd gan y brenin Iorwerth I ym 1284. Tŷ neuadd pren fyddai adeilad o'r cyfnod hwnnw'n ôl pob tebyg, a buan y byddai'n mynd yn adfail wedi i'r teulu wreiddiol farw neu gael eu symud oddi yno. Yr oedd y tir oedd yn gysylltiedig â Llys Baladeulyn yn debygol o fod wedi ymestyn ar draws ardal eang o [[Dyffryn Nantlle|Ddyffryn Nantlle]], yn cynnwys y llethrau lle datblygwyd [[Chwarel Pen-yr-orsedd]] ymhen rhai canrifoedd. Tua 1356 neu'n fuan wedyn, fe roddwyd chwe "carucate", neu oddeutu 720 erw o dir, yn wobr i un o ddisgynyddion [[Ystrwyth ab Ednowain]], sef [[Tudur ap Goronwy]], am ei wasanaeth yn ymladd yn erbyn Ffrainc ym myddin Lloegr, lle arweiniodd, meddid, 12000 o filwyr Cymreig - er bod y nifer hwnnw, mae'n debyg, yn or-ddweud sylweddol. ar ei ystâd newydd fe gododd dŷ newydd yn ol pob sôn,sef Plas Nantlle.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Roedd Tudur ap Goronwy wedi priodi Morfudd ferch Hywel a oedd, fel yntau, yn ddisgynnydd i [[Cilmyn Droed-ddu|Gilmyn Droed Ddu]], ac felly roedd tiroedd Nantlle a thiroedd [[Glynllifon]] wedi'u huno. Parhaodd yn un eiddo tan 1509 pan rannwyd yr ystâd rhwng dau etifedd Robert ap Maredudd o Lynllifon a chafodd Rhisiart ap Robert Nantlle a thiroedd lle codwyd [[Plas Newydd]] sydd bellach o fewn [[Wal Glynllifon]]. Yr oedd y ty erbyn hyn yn gant a hanner oed, ac yr oedd symudiad gan y dosbarth bonheddig yn ystod yr 16g. i godi tai newydd modern nad oeddynt yn amddiffynfeydd i raddau nac yn dilyn hen batrwm agored y tŷ neuadd. Wedi i William ab Rhisiart, ei fab etifeddu'r eiddo, aeth ati i godi tŷ newydd yn unol â ffasiwn yr oes yn lle'r hen blas. Mae archwiliadau cylchoedd tyfu'r coed sydd yn nho'r adeilad yn awgrymu dyddiad rhwng 1536 1 1556,<ref>J. Dilwyn Williams, ''Tŷ Mawr'', adroddiad gan Brosiect <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Ddendrochronoleg </del>Gogledd-orllewin Cymru, 2012, t.3 [http://orapweb.rcahms.gov.uk/coflein//D/DCP2013_045_01.pdf]</ref> ac mae hyn yn dangos fod y tŷ wedi ei godi ynghanol y ganrif honno. Mae'r prif strwythur yn para hyd heddiw, er bod ychwanegiadau megis feranda yn rhai modern. Mae'r trefniadau y tu fewn wedi newid yn llwyr gyda pharedau newydd ac ym y blaen. Yr oedd yn dŷ deulawr o'r cychwyn, gyda grisiau cerrig yn codi wrth ochr aelwyd fawr yn y poen gogleddol. Mae tri phâr o gyplau gwreiddiol yn dal y to, sydd yn fodern.<ref>Comisiwn Henebion Cymru, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">‘’Caernarvonshire’’</del>, Cyf.2: Central (Llundain, 1960), t.184. Nid yw'r llyfr hwn yn cydnabod pwysigrwydd nac arwyddocâd y safle na'r adeilad yn hanes y cwmwd.</ref></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Roedd Tudur ap Goronwy wedi priodi Morfudd ferch Hywel a oedd, fel yntau, yn ddisgynnydd i [[Cilmyn Droed-ddu|Gilmyn Droed Ddu]], ac felly roedd tiroedd Nantlle a thiroedd [[Glynllifon]] wedi'u huno. Parhaodd yn un eiddo tan 1509 pan rannwyd yr ystâd rhwng dau etifedd Robert ap Maredudd o Lynllifon a chafodd Rhisiart ap Robert Nantlle a thiroedd lle codwyd [[Plas Newydd]] sydd bellach o fewn [[Wal Glynllifon]]. Yr oedd y ty erbyn hyn yn gant a hanner oed, ac yr oedd symudiad gan y dosbarth bonheddig yn ystod yr 16g. i godi tai newydd modern nad oeddynt yn amddiffynfeydd i raddau nac yn dilyn hen batrwm agored y tŷ neuadd. Wedi i William ab Rhisiart, ei fab etifeddu'r eiddo, aeth ati i godi tŷ newydd yn unol â ffasiwn yr oes yn lle'r hen blas. Mae archwiliadau cylchoedd tyfu'r coed sydd yn nho'r adeilad yn awgrymu dyddiad rhwng 1536 1 1556,<ref>J. Dilwyn Williams, ''Tŷ Mawr'', adroddiad gan Brosiect <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Ddendrocronoleg </ins>Gogledd-orllewin Cymru, 2012, t.3 [http://orapweb.rcahms.gov.uk/coflein//D/DCP2013_045_01.pdf]</ref> ac mae hyn yn dangos fod y tŷ wedi ei godi ynghanol y ganrif honno. Mae'r prif strwythur yn para hyd heddiw, er bod ychwanegiadau megis feranda yn rhai modern. Mae'r trefniadau y tu fewn wedi newid yn llwyr gyda pharedau newydd ac ym y blaen. Yr oedd yn dŷ deulawr o'r cychwyn, gyda grisiau cerrig yn codi wrth ochr aelwyd fawr yn y poen gogleddol. Mae tri phâr o gyplau gwreiddiol yn dal y to, sydd yn fodern.<ref>Comisiwn Henebion Cymru, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''Caernarvonshire''</ins>, Cyf.2: Central (Llundain, 1960), t.184. Nid yw'r llyfr hwn yn cydnabod pwysigrwydd nac arwyddocâd y safle na'r adeilad yn hanes y cwmwd.</ref></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Roedd plant y genhedlaeth nesaf wedi mabwysiadu'r cyfenw Glyn neu Glynn, gyda Thomas Glynn, ysw., yn etifeddu'r ystad a'r tŷ ar ôl ei dad. Bu i rai o'r teulu'n byw ym Mhlas Nantlle o leiaf hyd nes i Henry Glynn o Nantlle farw ym 1672.<ref>Archifdy Caernarfon, Cofrestr Plwyf Llandwrog, XPE/24/1</ref> Yr oedd aelodau eraill o'r teulu, ac efallai y gangen bwysicaf, wedi bod yn byw ym Mhlas Newydd, tŷ mwy cyfleus ger i briffordd o Bwllheli i Gaearnarfon, ers bron i ganrif a Mae J. Dilwyn Williams yn awgrymu mai yma 1672 yr ymadawodd y teulu'n derfynnol fel annedd iddynt eu hunai, gan fod tenant o grefftwr yno, sef John ap Huw Robert, teiliwr, yn marw yn Mhlas Nantlle dair blynedd yn ddiweddarach.<ref>J. Dilwyn Williams, ''Tŷ Mawr'', adroddiad gan Brosiect <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Ddendrochronoleg </del>Gogledd-orllewin Cymru, 2012, t.4 [http://orapweb.rcahms.gov.uk/coflein//D/DCP2013_045_01.pdf]</ref></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Roedd plant y genhedlaeth nesaf wedi mabwysiadu'r cyfenw Glyn neu Glynn, gyda Thomas Glynn, ysw., yn etifeddu'r ystad a'r tŷ ar ôl ei dad. Bu i rai o'r teulu'n byw ym Mhlas Nantlle o leiaf hyd nes i Henry Glynn o Nantlle farw ym 1672.<ref>Archifdy Caernarfon, Cofrestr Plwyf Llandwrog, XPE/24/1</ref> Yr oedd aelodau eraill o'r teulu, ac efallai y gangen bwysicaf, wedi bod yn byw ym Mhlas Newydd, tŷ mwy cyfleus ger i briffordd o Bwllheli i Gaearnarfon, ers bron i ganrif a Mae J. Dilwyn Williams yn awgrymu mai yma 1672 yr ymadawodd y teulu'n derfynnol fel annedd iddynt eu hunai, gan fod tenant o grefftwr yno, sef John ap Huw Robert, teiliwr, yn marw yn Mhlas Nantlle dair blynedd yn ddiweddarach.<ref>J. Dilwyn Williams, ''Tŷ Mawr'', adroddiad gan Brosiect <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Ddendrocronoleg </ins>Gogledd-orllewin Cymru, 2012, t.4 [http://orapweb.rcahms.gov.uk/coflein//D/DCP2013_045_01.pdf]</ref></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ar wahân i gyfnod byr pan oedd Mrs Catherine Meyrick, etifeddes yr ystâd, o bosibl yn byw yno rywbryd rhwng 1693 a 1718, hanes o'r teulu yn gosod y tŷ i denantiaid sydd i Blas Nantlle. Perthynas o bell, Robert Griffith, bonheddwr, o Nantlle oedd y tenant cyyntaf, ond wedi iddo farw ym 1718, nid yw'n amlwg fod perthynas rhwng perchennog a thenant. Marwodd Catherine Meyrick ym 1723, ac aeth ei heiddo i berthynas, sef Ann Owen, Bodeon, Sir Fôn. Rywbryd cyn 1700, bu priodas rhwng Ann Owen, cyfnither John Glynn, a Syr Hugh Owen a olygodd y byddai Plas Nantlle'n mynd yn eiddo i deulu Owen o Orielton yn Sir Benfro - ond, sylwer, nid oedd y plas wedi colli cysylltiad yn llwyr â theulu Glynniaid Nantlle a Phlas Newydd.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ar wahân i gyfnod byr pan oedd Mrs Catherine Meyrick, etifeddes yr ystâd, o bosibl yn byw yno rywbryd rhwng 1693 a 1718, hanes o'r teulu yn gosod y tŷ i denantiaid sydd i Blas Nantlle. Perthynas o bell, Robert Griffith, bonheddwr, o Nantlle oedd y tenant cyyntaf, ond wedi iddo farw ym 1718, nid yw'n amlwg fod perthynas rhwng perchennog a thenant. Marwodd Catherine Meyrick ym 1723, ac aeth ei heiddo i berthynas, sef Ann Owen, Bodeon, Sir Fôn. Rywbryd cyn 1700, bu priodas rhwng Ann Owen, cyfnither John Glynn, a Syr Hugh Owen a olygodd y byddai Plas Nantlle'n mynd yn eiddo i deulu Owen o Orielton yn Sir Benfro - ond, sylwer, nid oedd y plas wedi colli cysylltiad yn llwyr â theulu Glynniaid Nantlle a Phlas Newydd.</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l26">Llinell 26:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">Llinell 26:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Arhosai Plas Nantlle yn nwylo teulu Hughes (a ddaeth yn Arglwyddi Dinorben ym 1831). Rhwng 1808 ac 1830, David Evans oedd y tenant, a'r eiddo i gyd yn ymestyn dros ryw 260 o erwau. Rhwng 1830 ac 1839, Griffith Hughes oedd yn ffermio'r eiddo ac, mae'n debyg, yn byw yn y Plas - amaethwr olaf hen fferm y Plas i fyw yno, gan fod y tŷ wedyn yn tueddu fod yn gartref i reolwyr un o'r chwareli neu chwarelwyr mwy distadl. Yn y cyfamser, roedd rhan o leiaf o dir Plas Nantlle wedi cael ei brydlesu i [[William Turner]] tua 1816, ac o hynny allan defnyddiwyd mwy a mwy o'r tir at ddiben chwarelu. Yn y man, codwyd [[Plas Baladeulyn]] ar dir Plas Nantlle, ac yn y fan honno yr oedd y ffarmwr yn byw. Defnyddiwyd yr enw "Tŷ Mawr" yn y cyfrifiad am y tro cyntaf ym 1881. Erbyn hynny, roedd pentref wedi dechrau ymffurfio ar dir y Plas, a mabwysiadwyd yr enw "Nantlle" ar gyfer y pentref newydd hwnnw.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Arhosai Plas Nantlle yn nwylo teulu Hughes (a ddaeth yn Arglwyddi Dinorben ym 1831). Rhwng 1808 ac 1830, David Evans oedd y tenant, a'r eiddo i gyd yn ymestyn dros ryw 260 o erwau. Rhwng 1830 ac 1839, Griffith Hughes oedd yn ffermio'r eiddo ac, mae'n debyg, yn byw yn y Plas - amaethwr olaf hen fferm y Plas i fyw yno, gan fod y tŷ wedyn yn tueddu fod yn gartref i reolwyr un o'r chwareli neu chwarelwyr mwy distadl. Yn y cyfamser, roedd rhan o leiaf o dir Plas Nantlle wedi cael ei brydlesu i [[William Turner]] tua 1816, ac o hynny allan defnyddiwyd mwy a mwy o'r tir at ddiben chwarelu. Yn y man, codwyd [[Plas Baladeulyn]] ar dir Plas Nantlle, ac yn y fan honno yr oedd y ffarmwr yn byw. Defnyddiwyd yr enw "Tŷ Mawr" yn y cyfrifiad am y tro cyntaf ym 1881. Erbyn hynny, roedd pentref wedi dechrau ymffurfio ar dir y Plas, a mabwysiadwyd yr enw "Nantlle" ar gyfer y pentref newydd hwnnw.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Parhaodd cyfres o reolwyr chwarel i fyw yn y Plas, a oedd wedi'i brydlesu i Cwmni Pen-yr-orsedd ers 1863, tan rywbryd tua 1958. Wedyn, rhentiwyd yn Plas, neu "Tŷ Mawr" fel y gelwid erbyn hynny i William Thomas a ffermiodd yr 20 acer oedd ar ôl o'r fferm wreiddiol yn ogystal â gweithio fel labrwr yn y chwarel. ym 1963, symudodd Mr a Mrs Nottingham o Flaenau Ffestiniog, gan rentu'r tŷ gan gwmni Pen-yr-orsedd, ac ym 1970 mi ddaru iddynt brynu'r tŷ gan Ystâd Cinmel, gan fyw yno tan tua 1994, pan brynwyd y tŷ gan Dr. Crabtree.<ref>Sylfaen yr erthygl yma yn ei ffurf gychwynnol yw ymchwil John Dilwyn Williams, a gyhoeddwyd yn: J. Dilwyn Williams, ''Tŷ Mawr'', adroddiad gan Brosiect <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Ddendrochronoleg </del>Gogledd-orllewin Cymru, 2012</ref> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Parhaodd cyfres o reolwyr chwarel i fyw yn y Plas, a oedd wedi'i brydlesu i Cwmni Pen-yr-orsedd ers 1863, tan rywbryd tua 1958. Wedyn, rhentiwyd yn Plas, neu "Tŷ Mawr" fel y gelwid erbyn hynny i William Thomas a ffermiodd yr 20 acer oedd ar ôl o'r fferm wreiddiol yn ogystal â gweithio fel labrwr yn y chwarel. ym 1963, symudodd Mr a Mrs Nottingham o Flaenau Ffestiniog, gan rentu'r tŷ gan gwmni Pen-yr-orsedd, ac ym 1970 mi ddaru iddynt brynu'r tŷ gan Ystâd Cinmel, gan fyw yno tan tua 1994, pan brynwyd y tŷ gan Dr. Crabtree.<ref>Sylfaen yr erthygl yma yn ei ffurf gychwynnol yw ymchwil John Dilwyn Williams, a gyhoeddwyd yn: J. Dilwyn Williams, ''Tŷ Mawr'', adroddiad gan Brosiect <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Ddendrocronoleg </ins>Gogledd-orllewin Cymru, 2012</ref> </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
</table>Heboghttps://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Plas_Nantlle&diff=10258&oldid=prevHebog am 18:34, 8 Ionawr 20212021-01-08T18:34:51Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="cy">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Fersiwn hŷn</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Fersiwn yn ôl 19:34, 8 Ionawr 2021</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l26">Llinell 26:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">Llinell 26:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Arhosai Plas Nantlle yn nwylo teulu Hughes (a ddaeth yn Arglwyddi Dinorben ym 1831). Rhwng 1808 ac 1830, David Evans oedd y tenant, a'r eiddo i gyd yn ymestyn dros ryw 260 o erwau. Rhwng 1830 ac 1839, Griffith Hughes oedd yn ffermio'r eiddo ac, mae'n debyg, yn byw yn y Plas - amaethwr olaf hen fferm y Plas i fyw yno, gan fod y tŷ wedyn yn tueddu fod yn gartref i reolwyr un o'r chwareli neu chwarelwyr mwy distadl. Yn y cyfamser, roedd rhan o leiaf o dir Plas Nantlle wedi cael ei brydlesu i [[William Turner]] tua 1816, ac o hynny allan defnyddiwyd mwy a mwy o'r tir at ddiben chwarelu. Yn y man, codwyd [[Plas Baladeulyn]] ar dir Plas Nantlle, ac yn y fan honno yr oedd y ffarmwr yn byw. Defnyddiwyd yr enw "Tŷ Mawr" yn y cyfrifiad am y tro cyntaf ym 1881. Erbyn hynny, roedd pentref wedi dechrau ymffurfio ar dir y Plas, a mabwysiadwyd yr enw "Nantlle" ar gyfer y pentref newydd hwnnw.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Arhosai Plas Nantlle yn nwylo teulu Hughes (a ddaeth yn Arglwyddi Dinorben ym 1831). Rhwng 1808 ac 1830, David Evans oedd y tenant, a'r eiddo i gyd yn ymestyn dros ryw 260 o erwau. Rhwng 1830 ac 1839, Griffith Hughes oedd yn ffermio'r eiddo ac, mae'n debyg, yn byw yn y Plas - amaethwr olaf hen fferm y Plas i fyw yno, gan fod y tŷ wedyn yn tueddu fod yn gartref i reolwyr un o'r chwareli neu chwarelwyr mwy distadl. Yn y cyfamser, roedd rhan o leiaf o dir Plas Nantlle wedi cael ei brydlesu i [[William Turner]] tua 1816, ac o hynny allan defnyddiwyd mwy a mwy o'r tir at ddiben chwarelu. Yn y man, codwyd [[Plas Baladeulyn]] ar dir Plas Nantlle, ac yn y fan honno yr oedd y ffarmwr yn byw. Defnyddiwyd yr enw "Tŷ Mawr" yn y cyfrifiad am y tro cyntaf ym 1881. Erbyn hynny, roedd pentref wedi dechrau ymffurfio ar dir y Plas, a mabwysiadwyd yr enw "Nantlle" ar gyfer y pentref newydd hwnnw.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Parhaodd cyfres o reolwyr chwarel i fyw yn y Plas, a oedd wedi'i brydlesu i Cwmni Pen-yr-orsedd ers 1863, tan rywbryd tua 1958. Wedyn, rhentiwyd yn Plas, neu "Tŷ Mawr" fel y gelwid erbyn hynny i William Thomas a ffermiodd yr 20 acer oedd ar ôl o'r fferm wreiddiol yn ogystal â gweithio fel labrwr yn y chwarel. ym 1963, symudodd Mr a Mrs Nottingham o Flaenau Ffestiniog, gan rentu'r tŷ gan gwmni Pen-yr-orsedd, ac ym 1970 mi ddaru iddynt brynu'r tŷ gan Ystâd Cinmel, gan fyw yno tan tua 1994, pan brynwyd y tŷ gan Dr. Crabtree.<ref>Sylfaen yr erthygl yma yn ei ffurf gychwynnol yw ymchwil John Dilwyn Williams, a gyhoeddwyd yn: J. Dilwyn Williams, ''Tŷ Mawr'', adroddiad gan Brosiect <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Ddendochronoleg </del>Gogledd-orllewin Cymru, 2012</ref> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Parhaodd cyfres o reolwyr chwarel i fyw yn y Plas, a oedd wedi'i brydlesu i Cwmni Pen-yr-orsedd ers 1863, tan rywbryd tua 1958. Wedyn, rhentiwyd yn Plas, neu "Tŷ Mawr" fel y gelwid erbyn hynny i William Thomas a ffermiodd yr 20 acer oedd ar ôl o'r fferm wreiddiol yn ogystal â gweithio fel labrwr yn y chwarel. ym 1963, symudodd Mr a Mrs Nottingham o Flaenau Ffestiniog, gan rentu'r tŷ gan gwmni Pen-yr-orsedd, ac ym 1970 mi ddaru iddynt brynu'r tŷ gan Ystâd Cinmel, gan fyw yno tan tua 1994, pan brynwyd y tŷ gan Dr. Crabtree.<ref>Sylfaen yr erthygl yma yn ei ffurf gychwynnol yw ymchwil John Dilwyn Williams, a gyhoeddwyd yn: J. Dilwyn Williams, ''Tŷ Mawr'', adroddiad gan Brosiect <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Ddendrochronoleg </ins>Gogledd-orllewin Cymru, 2012</ref> </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
</table>Heboghttps://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Plas_Nantlle&diff=10257&oldid=prevHebog am 18:34, 8 Ionawr 20212021-01-08T18:34:12Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="cy">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Fersiwn hŷn</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Fersiwn yn ôl 19:34, 8 Ionawr 2021</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">Llinell 1:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">Llinell 1:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Mae '''Plas Nantlle''' a elwir heddiw yn "Tŷ Mawr" hefyd wedi cael ei alw'n Blas yn Nantlle, Tŷ Mawr Nantlle neu hyd yn oed Nantlle yn ystod y saith ganrif ers iddo gael ei godi'n wreiddiol. Heddiw mae o'n un o'r plastai hynaf a mwyaf diddorol yn [[Uwchgwyrfai]] er nad yw'n gyfarwydd i lawer, gan ei fod yn parhau'n dŷ preifat ac yn gymharol ddi-nod o'r ffordd. Saif i'r chwith o'r ffordd B4418 wrth i honno droi i'r dde i gyfeiriad [[Drws-y-coed]] yng nghanol pentref [[Nantlle]]. Y Plas, yn wir, sydd wedi rhoi'r enw i'r pentref, gan mai terasau o dai ar dir oedd yn eiddo i'r Plas yw'r rhan fwyaf o dai'r pentref, na ddaeth i fodolaeth tan ail hanner y 19g.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Mae '''Plas Nantlle''' a elwir heddiw yn "Tŷ Mawr" hefyd wedi cael ei alw'n Blas yn Nantlle, Tŷ Mawr Nantlle neu hyd yn oed Nantlle yn ystod y saith ganrif ers iddo gael ei godi'n wreiddiol. Heddiw mae o'n un o'r plastai hynaf a mwyaf diddorol yn [[Uwchgwyrfai]] er nad yw'n gyfarwydd i lawer, gan ei fod yn parhau'n dŷ preifat ac yn gymharol ddi-nod o'r ffordd. Saif i'r chwith o'r ffordd B4418 wrth i honno droi i'r dde i gyfeiriad [[Drws-y-coed]] yng nghanol pentref [[Nantlle<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|Nantlle (pentref)</ins>]]. Y Plas, yn wir, sydd wedi rhoi'r enw i'r pentref, gan mai terasau o dai ar dir oedd yn eiddo i'r Plas yw'r rhan fwyaf o dai'r pentref, na ddaeth i fodolaeth tan ail hanner y 19g.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Mae enw Nantlle ei hun yn debygol o fod yn hŷn na'r tŷ cyntaf ar y safle, fel disgrifiad o'r ardal, sef Nant = Dyffryn (fel yn enw Nant Gwytheyrn) ac wedyn Lleu, y ffigwr mytholegol - er mod rhai wedi ceisio ei ddehongli fel Nantllynnau, gan fod dau lyn yno.<ref>Glenda Carr, ''Hen Enwau o Arfon, Llŷn ac Eifionydd'' (Caernarfon, 2011), tt.205-7</ref></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Mae enw Nantlle ei hun yn debygol o fod yn hŷn na'r tŷ cyntaf ar y safle, fel disgrifiad o'r ardal, sef Nant = Dyffryn (fel yn enw Nant Gwytheyrn) ac wedyn Lleu, y ffigwr mytholegol - er mod rhai wedi ceisio ei ddehongli fel Nantllynnau, gan fod dau lyn yno.<ref>Glenda Carr, ''Hen Enwau o Arfon, Llŷn ac Eifionydd'' (Caernarfon, 2011), tt.205-7</ref></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l24">Llinell 24:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">Llinell 24:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ym 1808 daeth tro ar fyd yn hanes y Plas, pan werthwyd disgynyddion Tudur ap Goronwy, yr eiddo - bron union 450 mlynedd ar ôl i Dudur ei gael yn wobr am ei wasanaeth filwrol. Mae'n amlwg nad oedd y PLas mewn cyflwr da. Mae adroddiad gan Mr Hassall, yr arolygwr a gomisiynwyd i edrych dros yr eiddo, yn dangos llawer o ddiffygion, yn cynnwys y to.<ref>Archifdy Caernarfon, X/Poole/1988</ref> Gwerthwyd yr eiddo mewn ocsiwn i'r Parch. Edward Hughes, perchennog mwynglawdd Mynydd Parys ac erbyn hynny, sgweier ei ystâd ei hun a brynwyd ganddo, sef Parc Cinmel, sir y Fflint. Rhyw ddau fis cyn yr ocsiwn, roedd tenant olaf teulu Owen, sef Owen Humphrey wedi marw, ar ôl prynu [[Nancall]] ychydig yn gynt - gan ei fod, efallai,m wedi deallfod yr eiddo ar werth.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ym 1808 daeth tro ar fyd yn hanes y Plas, pan werthwyd disgynyddion Tudur ap Goronwy, yr eiddo - bron union 450 mlynedd ar ôl i Dudur ei gael yn wobr am ei wasanaeth filwrol. Mae'n amlwg nad oedd y PLas mewn cyflwr da. Mae adroddiad gan Mr Hassall, yr arolygwr a gomisiynwyd i edrych dros yr eiddo, yn dangos llawer o ddiffygion, yn cynnwys y to.<ref>Archifdy Caernarfon, X/Poole/1988</ref> Gwerthwyd yr eiddo mewn ocsiwn i'r Parch. Edward Hughes, perchennog mwynglawdd Mynydd Parys ac erbyn hynny, sgweier ei ystâd ei hun a brynwyd ganddo, sef Parc Cinmel, sir y Fflint. Rhyw ddau fis cyn yr ocsiwn, roedd tenant olaf teulu Owen, sef Owen Humphrey wedi marw, ar ôl prynu [[Nancall]] ychydig yn gynt - gan ei fod, efallai,m wedi deallfod yr eiddo ar werth.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Arhosai Plas Nantlle yn nwylo teulu Hughes (a ddaeth yn Arglwyddi Dinorben ym 1831). Rhwng 1808 ac 1830, David Evans oedd y tenant, a'r eiddo i gyd yn ymestyn dros ryw 260 o erwau. Rhwng 1830 ac 1839, Griffith Hughes oedd yn ffermio'r eiddo ac, mae'n debyg, yn byw yn y Plas - amaethwr olaf hen fferm y Plas i fyw yno, gan fod y tŷ wedyn yn tueddu fod yn gartref i reolwyr un o'r chwareli neu chwarelwyr mwy distadl.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Arhosai Plas Nantlle yn nwylo teulu Hughes (a ddaeth yn Arglwyddi Dinorben ym 1831). Rhwng 1808 ac 1830, David Evans oedd y tenant, a'r eiddo i gyd yn ymestyn dros ryw 260 o erwau. Rhwng 1830 ac 1839, Griffith Hughes oedd yn ffermio'r eiddo ac, mae'n debyg, yn byw yn y Plas - amaethwr olaf hen fferm y Plas i fyw yno, gan fod y tŷ wedyn yn tueddu fod yn gartref i reolwyr un o'r chwareli neu chwarelwyr mwy distadl. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Yn y cyfamser, roedd rhan o leiaf o dir Plas Nantlle wedi cael ei brydlesu i [[William Turner]] tua 1816, ac o hynny allan defnyddiwyd mwy a mwy o'r tir at ddiben chwarelu. Yn y man, codwyd [[Plas Baladeulyn]] ar dir Plas Nantlle, ac yn y fan honno yr oedd y ffarmwr yn byw. Defnyddiwyd yr enw "Tŷ Mawr" yn y cyfrifiad am y tro cyntaf ym 1881. Erbyn hynny, roedd pentref wedi dechrau ymffurfio ar dir y Plas, a mabwysiadwyd yr enw "Nantlle" ar gyfer y pentref newydd hwnnw.</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Parhaodd cyfres o reolwyr chwarel i fyw yn y Plas, a oedd wedi'i brydlesu i Cwmni Pen-yr-orsedd ers 1863, tan rywbryd tua 1958. Wedyn, rhentiwyd yn Plas, neu "Tŷ Mawr" fel y gelwid erbyn hynny i William Thomas a ffermiodd yr 20 acer oedd ar ôl o'r fferm wreiddiol yn ogystal â gweithio fel labrwr yn y chwarel. ym 1963, symudodd Mr a Mrs Nottingham o Flaenau Ffestiniog, gan rentu'r tŷ gan gwmni Pen-yr-orsedd, ac ym 1970 mi ddaru iddynt brynu'r tŷ gan Ystâd Cinmel, gan fyw yno tan tua 1994, pan brynwyd y tŷ gan Dr. Crabtree.<ref>Sylfaen yr erthygl yma yn ei ffurf gychwynnol yw ymchwil John Dilwyn Williams, a gyhoeddwyd yn: J. Dilwyn Williams, ''Tŷ Mawr'', adroddiad gan Brosiect Ddendochronoleg Gogledd-orllewin Cymru, 2012</ref> </ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
</table>Heboghttps://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Plas_Nantlle&diff=10256&oldid=prevHebog am 13:56, 8 Ionawr 20212021-01-08T13:56:59Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="cy">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Fersiwn hŷn</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Fersiwn yn ôl 14:56, 8 Ionawr 2021</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l24">Llinell 24:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">Llinell 24:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ym 1808 daeth tro ar fyd yn hanes y Plas, pan werthwyd disgynyddion Tudur ap Goronwy, yr eiddo - bron union 450 mlynedd ar ôl i Dudur ei gael yn wobr am ei wasanaeth filwrol. Mae'n amlwg nad oedd y PLas mewn cyflwr da. Mae adroddiad gan Mr Hassall, yr arolygwr a gomisiynwyd i edrych dros yr eiddo, yn dangos llawer o ddiffygion, yn cynnwys y to.<ref>Archifdy Caernarfon, X/Poole/1988</ref> Gwerthwyd yr eiddo mewn ocsiwn i'r Parch. Edward Hughes, perchennog mwynglawdd Mynydd Parys ac erbyn hynny, sgweier ei ystâd ei hun a brynwyd ganddo, sef Parc Cinmel, sir y Fflint. Rhyw ddau fis cyn yr ocsiwn, roedd tenant olaf teulu Owen, sef Owen Humphrey wedi marw, ar ôl prynu [[Nancall]] ychydig yn gynt - gan ei fod, efallai,m wedi deallfod yr eiddo ar werth.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ym 1808 daeth tro ar fyd yn hanes y Plas, pan werthwyd disgynyddion Tudur ap Goronwy, yr eiddo - bron union 450 mlynedd ar ôl i Dudur ei gael yn wobr am ei wasanaeth filwrol. Mae'n amlwg nad oedd y PLas mewn cyflwr da. Mae adroddiad gan Mr Hassall, yr arolygwr a gomisiynwyd i edrych dros yr eiddo, yn dangos llawer o ddiffygion, yn cynnwys y to.<ref>Archifdy Caernarfon, X/Poole/1988</ref> Gwerthwyd yr eiddo mewn ocsiwn i'r Parch. Edward Hughes, perchennog mwynglawdd Mynydd Parys ac erbyn hynny, sgweier ei ystâd ei hun a brynwyd ganddo, sef Parc Cinmel, sir y Fflint. Rhyw ddau fis cyn yr ocsiwn, roedd tenant olaf teulu Owen, sef Owen Humphrey wedi marw, ar ôl prynu [[Nancall]] ychydig yn gynt - gan ei fod, efallai,m wedi deallfod yr eiddo ar werth.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Arhosai Plas Nantlle yn nwylo teulu Hughes (a ddaeth yn Arglwyddi Dinorben ym 1831). Rhwng 1808 ac 1830, David <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Ebvans was the </del>tenant, a'r eiddo i gyd yn <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ymwestyn </del>dros ryw 260 o erwau. Rhwng 1830 ac 1839, Griffith Hughes oedd yn ffermio'r eiddo ac, mae'n debyg, yn byw yn y Plas - <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">yr </del>amaethwr olaf i fyw yno, gan fod y tŷ wedyn yn tueddu fod yn gartref i reolwyr un o'r chwareli neu chwarelwyr mwy distadl.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Arhosai Plas Nantlle yn nwylo teulu Hughes (a ddaeth yn Arglwyddi Dinorben ym 1831). Rhwng 1808 ac 1830, David <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Evans oedd y </ins>tenant, a'r eiddo i gyd yn <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ymestyn </ins>dros ryw 260 o erwau. Rhwng 1830 ac 1839, Griffith Hughes oedd yn ffermio'r eiddo ac, mae'n debyg, yn byw yn y Plas - amaethwr olaf <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">hen fferm y Plas </ins>i fyw yno, gan fod y tŷ wedyn yn tueddu fod yn gartref i reolwyr un o'r chwareli neu chwarelwyr mwy distadl.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
</table>Heboghttps://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Plas_Nantlle&diff=10255&oldid=prevHebog am 13:55, 8 Ionawr 20212021-01-08T13:55:39Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="cy">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Fersiwn hŷn</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Fersiwn yn ôl 14:55, 8 Ionawr 2021</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l24">Llinell 24:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">Llinell 24:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ym 1808 daeth tro ar fyd yn hanes y Plas, pan werthwyd disgynyddion Tudur ap Goronwy, yr eiddo - bron union 450 mlynedd ar ôl i Dudur ei gael yn wobr am ei wasanaeth filwrol. Mae'n amlwg nad oedd y PLas mewn cyflwr da. Mae adroddiad gan Mr Hassall, yr arolygwr a gomisiynwyd i edrych dros yr eiddo, yn dangos llawer o ddiffygion, yn cynnwys y to.<ref>Archifdy Caernarfon, X/Poole/1988</ref> Gwerthwyd yr eiddo mewn ocsiwn i'r Parch. Edward Hughes, perchennog mwynglawdd Mynydd Parys ac erbyn hynny, sgweier ei ystâd ei hun a brynwyd ganddo, sef Parc Cinmel, sir y Fflint. Rhyw ddau fis cyn yr ocsiwn, roedd tenant olaf teulu Owen, sef Owen Humphrey wedi marw, ar ôl prynu [[Nancall]] ychydig yn gynt - gan ei fod, efallai,m wedi deallfod yr eiddo ar werth.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ym 1808 daeth tro ar fyd yn hanes y Plas, pan werthwyd disgynyddion Tudur ap Goronwy, yr eiddo - bron union 450 mlynedd ar ôl i Dudur ei gael yn wobr am ei wasanaeth filwrol. Mae'n amlwg nad oedd y PLas mewn cyflwr da. Mae adroddiad gan Mr Hassall, yr arolygwr a gomisiynwyd i edrych dros yr eiddo, yn dangos llawer o ddiffygion, yn cynnwys y to.<ref>Archifdy Caernarfon, X/Poole/1988</ref> Gwerthwyd yr eiddo mewn ocsiwn i'r Parch. Edward Hughes, perchennog mwynglawdd Mynydd Parys ac erbyn hynny, sgweier ei ystâd ei hun a brynwyd ganddo, sef Parc Cinmel, sir y Fflint. Rhyw ddau fis cyn yr ocsiwn, roedd tenant olaf teulu Owen, sef Owen Humphrey wedi marw, ar ôl prynu [[Nancall]] ychydig yn gynt - gan ei fod, efallai,m wedi deallfod yr eiddo ar werth.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Arhosai Plas Nantlle yn nwylo teulu Hughes (a ddaeth yn Arglwyddi Dinorben ym 1831). Rhwng 1808 ac 1830, David Ebvans was the tenant, a'r eiddo i gyd yn ymwestyn dros ryw 260 o erwau.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Arhosai Plas Nantlle yn nwylo teulu Hughes (a ddaeth yn Arglwyddi Dinorben ym 1831). Rhwng 1808 ac 1830, David Ebvans was the tenant, a'r eiddo i gyd yn ymwestyn dros ryw 260 o erwau<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. Rhwng 1830 ac 1839, Griffith Hughes oedd yn ffermio'r eiddo ac, mae'n debyg, yn byw yn y Plas - yr amaethwr olaf i fyw yno, gan fod y tŷ wedyn yn tueddu fod yn gartref i reolwyr un o'r chwareli neu chwarelwyr mwy distadl</ins>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
</table>Heboghttps://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Plas_Nantlle&diff=10254&oldid=prevIrion am 13:52, 8 Ionawr 20212021-01-08T13:52:30Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="cy">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Fersiwn hŷn</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Fersiwn yn ôl 14:52, 8 Ionawr 2021</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l22">Llinell 22:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">Llinell 22:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* 1806-08 Philip James Hughes,ysw, mab Hugh Hughes.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* 1806-08 Philip James Hughes,ysw, mab Hugh Hughes.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ym 1808 daeth tro ar fyd yn hanes y Plas, pan werthwyd disgynyddion Tudur ap Goronwy, yr eiddo - bron union 450 mlynedd ar ôl i Dudur ei gael yn wobr am ei wasanaeth filwrol. Mae'n amlwg nad oedd y PLas mewn cyflwr da. Mae adroddiad gan Mr Hassall, yr arolygwr a gomisiynwyd i edrych dros yr eiddo, yn dangos llawer o ddiffygion, yn cynnwys y to.<ref>Archifdy Caernarfon, X/Poole/1988</ref> Gwerthwyd yr eiddo mewn ocsiwn i'r Parch. Edward Hughes, perchennog mwynglawdd Mynydd Parys ac erbyn hynny, sgweier ei ystâd ei hun a brynwyd ganddo, sef Parc Cinmel, sir y Fflint.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ym 1808 daeth tro ar fyd yn hanes y Plas, pan werthwyd disgynyddion Tudur ap Goronwy, yr eiddo - bron union 450 mlynedd ar ôl i Dudur ei gael yn wobr am ei wasanaeth filwrol. Mae'n amlwg nad oedd y PLas mewn cyflwr da. Mae adroddiad gan Mr Hassall, yr arolygwr a gomisiynwyd i edrych dros yr eiddo, yn dangos llawer o ddiffygion, yn cynnwys y to.<ref>Archifdy Caernarfon, X/Poole/1988</ref> Gwerthwyd yr eiddo mewn ocsiwn i'r Parch. Edward Hughes, perchennog mwynglawdd Mynydd Parys ac erbyn hynny, sgweier ei ystâd ei hun a brynwyd ganddo, sef Parc Cinmel, sir y Fflint<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. Rhyw ddau fis cyn yr ocsiwn, roedd tenant olaf teulu Owen, sef Owen Humphrey wedi marw, ar ôl prynu [[Nancall]] ychydig yn gynt - gan ei fod, efallai,m wedi deallfod yr eiddo ar werth.</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Arhosai Plas Nantlle yn nwylo teulu Hughes (a ddaeth yn Arglwyddi Dinorben ym 1831). Rhwng 1808 ac 1830, David Ebvans was the tenant, a'r eiddo i gyd yn ymwestyn dros ryw 260 o erwau</ins>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
</table>Irion