Pen-y-gaer - Hanes golygu

Cyfaill Eben am 17:31, 31 Ionawr 2022

2022-01-31T17:31:42Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 18:31, 31 Ionawr 2022
Llinell 3:		Llinell 3:
	Mae'r fryngaer yn dyddio'n ôl i Oes yr Haearn. Mae mur trwchus o gerrig, sydd hyd at 4.5 metr o led mewn mannau, yn amgylchynu pen y bryn gan amgáu o'i fewn tua dwsin o safleoedd cytiau crwn. Ceir grŵp arall o gytiau cynhanesyddol gerllaw, wrth droed y bryn ger fferm Tyddyn-mawr. Ceir caeau cynhanesyddol ger y cytiau ac, er nad oes modd profi eu bod yn gysylltiedig â'r gaer, mae'n debyg eu bod.<ref>Christopher Houlder, ''Wales: an archaeological guide'' (Faber & Faber, 1977), tud. 51; Comisiwn Henebion Cymru, ‘’Caernarvonshire’’ Cyf II (Llundain, 1960), t.103</ref>		Mae'r fryngaer yn dyddio'n ôl i Oes yr Haearn. Mae mur trwchus o gerrig, sydd hyd at 4.5 metr o led mewn mannau, yn amgylchynu pen y bryn gan amgáu o'i fewn tua dwsin o safleoedd cytiau crwn. Ceir grŵp arall o gytiau cynhanesyddol gerllaw, wrth droed y bryn ger fferm Tyddyn-mawr. Ceir caeau cynhanesyddol ger y cytiau ac, er nad oes modd profi eu bod yn gysylltiedig â'r gaer, mae'n debyg eu bod.<ref>Christopher Houlder, ''Wales: an archaeological guide'' (Faber & Faber, 1977), tud. 51; Comisiwn Henebion Cymru, ‘’Caernarvonshire’’ Cyf II (Llundain, 1960), t.103</ref>

	Yn arwain at y fryngaer o gyfeiriad y gogledd-ddwyrain mae hen drac neu ffordd sy'n dyddio'n ôl i gyfnod y fryngaer ei hun. Dyma yn ôl pob tebyg y lôn wreiddiol at y fryngaer a dyma un o ddim ond dwy ffordd o'r Oes Haearn yn Sir Gaernarfon (mae'r llall yn arwain at [[Tre'r Ceiri\|Dre'r Ceiri]]. Mae'r olion yn cychwyn ar ochr y bryn nid nepell o ble mae lôn gefn [[Mynachdy Gwyn]] yn ymuno â'r lôn heibio [[Cwm]] a [[Hengwm]].Mae'r lôn at Ben-y-gaer bron yn syth am hanner milltir ac, ar ôl diflannu am ychydig, mae'n gwyro ychydig at borth y gaer. Am ran o'r ffordd mae'r lôn yn rhedeg rhwng waliau isel a oedd yn ffurfio rhan o system o gaeau.<ref>Comisiwn Henebion Cymru, ‘’Caernarvonshire’’ Cyf II (Llundain, 1960), t.lxv</ref>		Yn arwain at y fryngaer o gyfeiriad y gogledd-ddwyrain mae hen drac neu ffordd sy'n dyddio'n ôl i gyfnod y fryngaer ei hun. Dyma yn ôl pob tebyg y lôn wreiddiol at y fryngaer a dyma un o ddim ond dwy ffordd o'r Oes Haearn yn Sir Gaernarfon (mae'r llall yn arwain at [[Tre'r Ceiri\|Dre'r Ceiri]]). Mae'r olion yn cychwyn ar ochr y bryn nid nepell o ble mae lôn gefn [[Mynachdy Gwyn]] yn ymuno â'r lôn heibio [[Cwm]] a [[Hengwm]]. Mae'r lôn at Ben-y-gaer bron yn syth am hanner milltir ac, ar ôl diflannu am ychydig, mae'n gwyro ychydig at borth y gaer. Am ran o'r ffordd mae'r lôn yn rhedeg rhwng waliau isel a oedd yn ffurfio rhan o system o gaeau.<ref>Comisiwn Henebion Cymru, ‘’Caernarvonshire’’ Cyf II (Llundain, 1960), t.lxv</ref>

Cyfaill Eben am 17:29, 31 Ionawr 2022

2022-01-31T17:29:16Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 18:29, 31 Ionawr 2022
Llinell 1:		Llinell 1:
	'''Pen-y-gaer''' yw enw un o'r pum copa yng ngrŵp bryniau neu fynyddoedd isel [[Gurn Ddu]]. Mae hefyd yn enw ar y ~~bryngaer~~ sydd yn amgylchynu holl ben y bryn. Mae'n sefyll ar gyrion mwyaf dwyreiniol plwyf [[Llanaelhaearn]]. Ei uchder yw 1270 troedfedd neu 387 metr uwchben lefel y môr. Ar ei lethr ogleddol ceir olion hen waith manganîs.<ref>Map Ordnans</ref>		'''Pen-y-gaer''' yw enw un o'r pum copa yng ngrŵp bryniau neu fynyddoedd isel [[Gurn Ddu]]. Mae hefyd yn enw ar y fryngaer sydd yn amgylchynu holl ben y bryn. Mae'n sefyll ar gyrion mwyaf dwyreiniol plwyf [[Llanaelhaearn]]. Ei uchder yw 1270 troedfedd neu 387 metr uwchben lefel y môr. Ar ei lethr ogleddol ceir olion hen waith manganîs.<ref>Map Ordnans</ref>

	Mae'r ~~bryngaer~~ yn dyddio'n ôl i Oes yr Haearn. Mae mur trwchus o gerrig, sydd ~~â lled o~~ hyd at 4.5 metr mewn mannau, yn amgylchynu pen y bryn gan amgáu o'i fewn tua dwsin o safleoedd cytiau crwn. Ceir grŵp arall o gytiau cynhanesyddol gerllaw, wrth droed y bryn ger fferm Tyddyn-mawr. Ceir caeau cynhanesyddol ger y cytiau ac er nad oes modd profi eu bod yn gysylltiedig â'r gaer mae'n debyg eu bod.<ref>Christopher Houlder, ''Wales: an archaeological guide'' (Faber & Faber, 1977), tud. 51; Comisiwn Henebion Cymru, ‘’Caernarvonshire’’ Cyf II (Llundain, 1960), t.103</ref>		Mae'r fryngaer yn dyddio'n ôl i Oes yr Haearn. Mae mur trwchus o gerrig, sydd hyd at 4.5 metr o led mewn mannau, yn amgylchynu pen y bryn gan amgáu o'i fewn tua dwsin o safleoedd cytiau crwn. Ceir grŵp arall o gytiau cynhanesyddol gerllaw, wrth droed y bryn ger fferm Tyddyn-mawr. Ceir caeau cynhanesyddol ger y cytiau ac, er nad oes modd profi eu bod yn gysylltiedig â'r gaer, mae'n debyg eu bod.<ref>Christopher Houlder, ''Wales: an archaeological guide'' (Faber & Faber, 1977), tud. 51; Comisiwn Henebion Cymru, ‘’Caernarvonshire’’ Cyf II (Llundain, 1960), t.103</ref>

	Yn arwain at y ~~bryngaer~~ o gyfeiriad y ~~Gogledd~~-ddwyrain ~~mai~~ hen drac neu ffordd sy'n dyddio'n ôl i gyfnod y ~~bryngaer~~ ei hun. Dyma yn ôl pob tebyg y lôn wreiddiol at y ~~bryngaer~~ a dyma un o ddim ond dwy ffordd o'r Oes Haearn yn Sir Gaernarfon (mae'r llall yn arwain at [[Tre'r Ceiri\|Dre'r Ceiri]]. Mae'r olion yn cychwyn ar ochr y bryn nid nepell o ble mae lôn gefn [[Mynachdy Gwyn]] yn ymuno â'r lôn heibio [[Cwm]] a [[Hengwm]].Mae'r lôn at Ben-y-gaer bron yn syth am hanner milltir, ac ar ol diflannu, mae'~~r wyro~~ ychydig at borth y gaer. Am ran o'r ffordd mae'r lôn yn rhedeg rhwng waliau isel oedd yn ffurfio rhan o system o gaeau.<ref>Comisiwn Henebion Cymru, ‘’Caernarvonshire’’ Cyf II (Llundain, 1960), t.lxv</ref>		Yn arwain at y fryngaer o gyfeiriad y gogledd-ddwyrain mae hen drac neu ffordd sy'n dyddio'n ôl i gyfnod y fryngaer ei hun. Dyma yn ôl pob tebyg y lôn wreiddiol at y fryngaer a dyma un o ddim ond dwy ffordd o'r Oes Haearn yn Sir Gaernarfon (mae'r llall yn arwain at [[Tre'r Ceiri\|Dre'r Ceiri]]. Mae'r olion yn cychwyn ar ochr y bryn nid nepell o ble mae lôn gefn [[Mynachdy Gwyn]] yn ymuno â'r lôn heibio [[Cwm]] a [[Hengwm]].Mae'r lôn at Ben-y-gaer bron yn syth am hanner milltir ac, ar ôl diflannu am ychydig, mae'n gwyro ychydig at borth y gaer. Am ran o'r ffordd mae'r lôn yn rhedeg rhwng waliau isel a oedd yn ffurfio rhan o system o gaeau.<ref>Comisiwn Henebion Cymru, ‘’Caernarvonshire’’ Cyf II (Llundain, 1960), t.lxv</ref>

Irion am 13:35, 30 Rhagfyr 2020

2020-12-30T13:35:19Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 14:35, 30 Rhagfyr 2020
Llinell 3:		Llinell 3:
	Mae'r bryngaer yn dyddio'n ôl i Oes yr Haearn. Mae mur trwchus o gerrig, sydd â lled o hyd at 4.5 metr mewn mannau, yn amgylchynu pen y bryn gan amgáu o'i fewn tua dwsin o safleoedd cytiau crwn. Ceir grŵp arall o gytiau cynhanesyddol gerllaw, wrth droed y bryn ger fferm Tyddyn-mawr. Ceir caeau cynhanesyddol ger y cytiau ac er nad oes modd profi eu bod yn gysylltiedig â'r gaer mae'n debyg eu bod.<ref>Christopher Houlder, ''Wales: an archaeological guide'' (Faber & Faber, 1977), tud. 51; Comisiwn Henebion Cymru, ‘’Caernarvonshire’’ Cyf II (Llundain, 1960), t.103</ref>		Mae'r bryngaer yn dyddio'n ôl i Oes yr Haearn. Mae mur trwchus o gerrig, sydd â lled o hyd at 4.5 metr mewn mannau, yn amgylchynu pen y bryn gan amgáu o'i fewn tua dwsin o safleoedd cytiau crwn. Ceir grŵp arall o gytiau cynhanesyddol gerllaw, wrth droed y bryn ger fferm Tyddyn-mawr. Ceir caeau cynhanesyddol ger y cytiau ac er nad oes modd profi eu bod yn gysylltiedig â'r gaer mae'n debyg eu bod.<ref>Christopher Houlder, ''Wales: an archaeological guide'' (Faber & Faber, 1977), tud. 51; Comisiwn Henebion Cymru, ‘’Caernarvonshire’’ Cyf II (Llundain, 1960), t.103</ref>

	Yn arwain at y bryngaer o gyfeiriad y Gogledd-ddwyrain mai hen drac neu ffordd sy'n dyddio'n ôl i gyfnod y bryngaer ei hun. Dyma yn ôl pob tebyg y lôn wreiddiol at y bryngaer a dyma un o ddim ond dwy ffordd o'r Oes Haearn yn Sir Gaernarfon (mae'r llall yn arwain at [[Tre'r Ceiri\|Dre'r Ceiri]]. Mae'r olion yn cychwyn ar ochr y bryn nid nepell o ble mae lôn gefn [[Mynachdy Gwyn]] yn ymuno â'r lôn heibio [[Cwm]] a [Hengwm]].Mae'r lôn at Ben-y-gaer bron yn syth am hanner milltir, ac ar ol diflannu, mae'r wyro ychydig at borth y gaer. Am ran o'r ffordd mae'r lôn yn rhedeg rhwng waliau isel oedd yn ffurfio rhan o system o gaeau.<ref>Comisiwn Henebion Cymru, ‘’Caernarvonshire’’ Cyf II (Llundain, 1960), t.lxv</ref>		Yn arwain at y bryngaer o gyfeiriad y Gogledd-ddwyrain mai hen drac neu ffordd sy'n dyddio'n ôl i gyfnod y bryngaer ei hun. Dyma yn ôl pob tebyg y lôn wreiddiol at y bryngaer a dyma un o ddim ond dwy ffordd o'r Oes Haearn yn Sir Gaernarfon (mae'r llall yn arwain at [[Tre'r Ceiri\|Dre'r Ceiri]]. Mae'r olion yn cychwyn ar ochr y bryn nid nepell o ble mae lôn gefn [[Mynachdy Gwyn]] yn ymuno â'r lôn heibio [[Cwm]] a [[Hengwm]].Mae'r lôn at Ben-y-gaer bron yn syth am hanner milltir, ac ar ol diflannu, mae'r wyro ychydig at borth y gaer. Am ran o'r ffordd mae'r lôn yn rhedeg rhwng waliau isel oedd yn ffurfio rhan o system o gaeau.<ref>Comisiwn Henebion Cymru, ‘’Caernarvonshire’’ Cyf II (Llundain, 1960), t.lxv</ref>

Irion am 16:13, 12 Medi 2019

2019-09-12T16:13:41Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 17:13, 12 Medi 2019
Llinell 3:		Llinell 3:
	Mae'r bryngaer yn dyddio'n ôl i Oes yr Haearn. Mae mur trwchus o gerrig, sydd â lled o hyd at 4.5 metr mewn mannau, yn amgylchynu pen y bryn gan amgáu o'i fewn tua dwsin o safleoedd cytiau crwn. Ceir grŵp arall o gytiau cynhanesyddol gerllaw, wrth droed y bryn ger fferm Tyddyn-mawr. Ceir caeau cynhanesyddol ger y cytiau ac er nad oes modd profi eu bod yn gysylltiedig â'r gaer mae'n debyg eu bod.<ref>Christopher Houlder, ''Wales: an archaeological guide'' (Faber & Faber, 1977), tud. 51; Comisiwn Henebion Cymru, ‘’Caernarvonshire’’ Cyf II (Llundain, 1960), t.103</ref>		Mae'r bryngaer yn dyddio'n ôl i Oes yr Haearn. Mae mur trwchus o gerrig, sydd â lled o hyd at 4.5 metr mewn mannau, yn amgylchynu pen y bryn gan amgáu o'i fewn tua dwsin o safleoedd cytiau crwn. Ceir grŵp arall o gytiau cynhanesyddol gerllaw, wrth droed y bryn ger fferm Tyddyn-mawr. Ceir caeau cynhanesyddol ger y cytiau ac er nad oes modd profi eu bod yn gysylltiedig â'r gaer mae'n debyg eu bod.<ref>Christopher Houlder, ''Wales: an archaeological guide'' (Faber & Faber, 1977), tud. 51; Comisiwn Henebion Cymru, ‘’Caernarvonshire’’ Cyf II (Llundain, 1960), t.103</ref>

	Yn arwain at y bryngaer o gyfeiriad y Gogledd-ddwyrain mai hen drac neu ffordd sy'n dyddio'n ôl i gyfnod y bryngaer ei hun. Dyma yn ôl pob tebyg y lôn wreiddiol at y bryngaer a dyma un o ddim ond dwy ffordd o'r Oes Haearn yn Sir Gaernarfon (mae'r llall yn arwain at [[Tre'r Ceiri\|Dre'r Ceiri]]. Mae'r olion yn cychwyn ar ochr y bryn nid nepell o ble mae lôn gefn [[Mynachdy~~-gwyn~~]] yn ymuno â'r lôn heibio [[Cwm]] a [Hengwm]].Mae'r lôn at Ben-y-gaer bron yn syth am hanner milltir, ac ar ol diflannu, mae'r wyro ychydig at borth y gaer. Am ran o'r ffordd mae'r lôn yn rhedeg rhwng waliau isel oedd yn ffurfio rhan o system o gaeau.<ref>Comisiwn Henebion Cymru, ‘’Caernarvonshire’’ Cyf II (Llundain, 1960), t.lxv</ref>		Yn arwain at y bryngaer o gyfeiriad y Gogledd-ddwyrain mai hen drac neu ffordd sy'n dyddio'n ôl i gyfnod y bryngaer ei hun. Dyma yn ôl pob tebyg y lôn wreiddiol at y bryngaer a dyma un o ddim ond dwy ffordd o'r Oes Haearn yn Sir Gaernarfon (mae'r llall yn arwain at [[Tre'r Ceiri\|Dre'r Ceiri]]. Mae'r olion yn cychwyn ar ochr y bryn nid nepell o ble mae lôn gefn [[Mynachdy Gwyn]] yn ymuno â'r lôn heibio [[Cwm]] a [Hengwm]].Mae'r lôn at Ben-y-gaer bron yn syth am hanner milltir, ac ar ol diflannu, mae'r wyro ychydig at borth y gaer. Am ran o'r ffordd mae'r lôn yn rhedeg rhwng waliau isel oedd yn ffurfio rhan o system o gaeau.<ref>Comisiwn Henebion Cymru, ‘’Caernarvonshire’’ Cyf II (Llundain, 1960), t.lxv</ref>

Irion am 16:09, 12 Medi 2019

2019-09-12T16:09:45Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 17:09, 12 Medi 2019
Llinell 3:		Llinell 3:
	Mae'r bryngaer yn dyddio'n ôl i Oes yr Haearn. Mae mur trwchus o gerrig, sydd â lled o hyd at 4.5 metr mewn mannau, yn amgylchynu pen y bryn gan amgáu o'i fewn tua dwsin o safleoedd cytiau crwn. Ceir grŵp arall o gytiau cynhanesyddol gerllaw, wrth droed y bryn ger fferm Tyddyn-mawr. Ceir caeau cynhanesyddol ger y cytiau ac er nad oes modd profi eu bod yn gysylltiedig â'r gaer mae'n debyg eu bod.<ref>Christopher Houlder, ''Wales: an archaeological guide'' (Faber & Faber, 1977), tud. 51; Comisiwn Henebion Cymru, ‘’Caernarvonshire’’ Cyf II (Llundain, 1960), t.103</ref>		Mae'r bryngaer yn dyddio'n ôl i Oes yr Haearn. Mae mur trwchus o gerrig, sydd â lled o hyd at 4.5 metr mewn mannau, yn amgylchynu pen y bryn gan amgáu o'i fewn tua dwsin o safleoedd cytiau crwn. Ceir grŵp arall o gytiau cynhanesyddol gerllaw, wrth droed y bryn ger fferm Tyddyn-mawr. Ceir caeau cynhanesyddol ger y cytiau ac er nad oes modd profi eu bod yn gysylltiedig â'r gaer mae'n debyg eu bod.<ref>Christopher Houlder, ''Wales: an archaeological guide'' (Faber & Faber, 1977), tud. 51; Comisiwn Henebion Cymru, ‘’Caernarvonshire’’ Cyf II (Llundain, 1960), t.103</ref>

	Yn arwain at y bryngaer o gyfeiriad y Gogledd-ddwyrain mai hen drac neu ffordd sy'n dyddio'n ôl i gyfnod y bryngaer ei hun. Dyma yn ol pob tebyg ~~oedd~~ y lôn at y bryngaer a dyma un o ddim ond dwy ffordd o'r Oes Haearn yn Sir Gaernarfon (mae'r llall yn arwain at [[Tre'r Ceiri\|Dre'r Ceiri]]. Mae'r lôn at Ben-y-gaer bron yn syth am hanner milltir, ac ar ol diflannu, mae'r wyro ychydig at borth y gaer. Am ran o'r ffordd mae'r lôn yn rhedeg rhwng waliau isel oedd yn ffurfio rhan o system o gaeau.<ref>Comisiwn Henebion Cymru, ‘’Caernarvonshire’’ Cyf II (Llundain, 1960), t.lxv</ref>		Yn arwain at y bryngaer o gyfeiriad y Gogledd-ddwyrain mai hen drac neu ffordd sy'n dyddio'n ôl i gyfnod y bryngaer ei hun. Dyma yn ôl pob tebyg y lôn wreiddiol at y bryngaer a dyma un o ddim ond dwy ffordd o'r Oes Haearn yn Sir Gaernarfon (mae'r llall yn arwain at [[Tre'r Ceiri\|Dre'r Ceiri]]. Mae'r olion yn cychwyn ar ochr y bryn nid nepell o ble mae lôn gefn [[Mynachdy-gwyn]] yn ymuno â'r lôn heibio [[Cwm]] a [Hengwm]].Mae'r lôn at Ben-y-gaer bron yn syth am hanner milltir, ac ar ol diflannu, mae'r wyro ychydig at borth y gaer. Am ran o'r ffordd mae'r lôn yn rhedeg rhwng waliau isel oedd yn ffurfio rhan o system o gaeau.<ref>Comisiwn Henebion Cymru, ‘’Caernarvonshire’’ Cyf II (Llundain, 1960), t.lxv</ref>

Irion am 16:03, 12 Medi 2019

2019-09-12T16:03:08Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 17:03, 12 Medi 2019
Llinell 1:		Llinell 1:
	'''Pen-y-gaer''' yw enw un o'r pum copa yng ngrŵp bryniau neu fynyddoedd isel [[Gurn Ddu]]. Mae hefyd yn enw ar y bryngaer sydd yn amgylchynu holl ben y bryn. Mae'n sefyll ar gyrion mwyaf dwyreiniol plwyf [[Llanaelhaearn]]. Ei uchder yw 1270 troedfedd neu 387 metr uwchben lefel y môr. Ar ei lethr ogleddol ceir olion hen waith manganîs.<ref>Map Ordnans</ref>		'''Pen-y-gaer''' yw enw un o'r pum copa yng ngrŵp bryniau neu fynyddoedd isel [[Gurn Ddu]]. Mae hefyd yn enw ar y bryngaer sydd yn amgylchynu holl ben y bryn. Mae'n sefyll ar gyrion mwyaf dwyreiniol plwyf [[Llanaelhaearn]]. Ei uchder yw 1270 troedfedd neu 387 metr uwchben lefel y môr. Ar ei lethr ogleddol ceir olion hen waith manganîs.<ref>Map Ordnans</ref>

	Mae'r bryngaer yn dyddio'n ôl i Oes yr Haearn. Mae mur trwchus o gerrig, sydd â lled o hyd at 4.5 metr mewn mannau, yn amgylchynu pen y bryn gan amgáu o'i fewn tua dwsin o safleoedd cytiau crwn. Ceir grŵp arall o gytiau cynhanesyddol gerllaw, wrth droed y bryn ger fferm Tyddyn-mawr. Ceir caeau cynhanesyddol ger y cytiau ac er nad oes modd profi eu bod yn gysylltiedig â'r gaer mae'n debyg eu bod.<ref>Christopher Houlder, ''Wales: an archaeological guide'' (Faber & Faber, 1977), tud. 51.</ref>		Mae'r bryngaer yn dyddio'n ôl i Oes yr Haearn. Mae mur trwchus o gerrig, sydd â lled o hyd at 4.5 metr mewn mannau, yn amgylchynu pen y bryn gan amgáu o'i fewn tua dwsin o safleoedd cytiau crwn. Ceir grŵp arall o gytiau cynhanesyddol gerllaw, wrth droed y bryn ger fferm Tyddyn-mawr. Ceir caeau cynhanesyddol ger y cytiau ac er nad oes modd profi eu bod yn gysylltiedig â'r gaer mae'n debyg eu bod.<ref>Christopher Houlder, ''Wales: an archaeological guide'' (Faber & Faber, 1977), tud. 51; Comisiwn Henebion Cymru, ‘’Caernarvonshire’’ Cyf II (Llundain, 1960), t.103</ref>

			Yn arwain at y bryngaer o gyfeiriad y Gogledd-ddwyrain mai hen drac neu ffordd sy'n dyddio'n ôl i gyfnod y bryngaer ei hun. Dyma yn ol pob tebyg oedd y lôn at y bryngaer a dyma un o ddim ond dwy ffordd o'r Oes Haearn yn Sir Gaernarfon (mae'r llall yn arwain at [[Tre'r Ceiri\|Dre'r Ceiri]]. Mae'r lôn at Ben-y-gaer bron yn syth am hanner milltir, ac ar ol diflannu, mae'r wyro ychydig at borth y gaer. Am ran o'r ffordd mae'r lôn yn rhedeg rhwng waliau isel oedd yn ffurfio rhan o system o gaeau.<ref>Comisiwn Henebion Cymru, ‘’Caernarvonshire’’ Cyf II (Llundain, 1960), t.lxv</ref>



	{{eginyn}}		{{eginyn}}

Irion am 13:55, 12 Medi 2019

2019-09-12T13:55:54Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 14:55, 12 Medi 2019
Llinell 9:		Llinell 9:
	[[Categori:Hanes]]		[[Categori:Hanes]]
	[[Categori:Daearyddiaeth ffisegol]]		[[Categori:Daearyddiaeth ffisegol]]
			[[Categori:Safleoedd nodedig]]

Irion: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda ''''Pen-y-gaer''' yw enw un o'r pum copa yng ngrŵp bryniau neu fynyddoedd isel Gurn Ddu. Mae hefyd yn enw ar y bryngaer sydd yn amgylchynu holl ben y...'

2019-09-12T13:55:23Z

Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda ''''Pen-y-gaer''' yw enw un o'r pum copa yng ngrŵp bryniau neu fynyddoedd isel Gurn Ddu. Mae hefyd yn enw ar y bryngaer sydd yn amgylchynu holl ben y...'

Tudalen newydd

'''Pen-y-gaer''' yw enw un o'r pum copa yng ngrŵp bryniau neu fynyddoedd isel [[Gurn Ddu]]. Mae hefyd yn enw ar y bryngaer sydd yn amgylchynu holl ben y bryn. Mae'n sefyll ar gyrion mwyaf dwyreiniol plwyf [[Llanaelhaearn]]. Ei uchder yw 1270 troedfedd neu 387 metr uwchben lefel y môr. Ar ei lethr ogleddol ceir olion hen waith manganîs.<ref>Map Ordnans</ref>

Mae'r bryngaer yn dyddio'n ôl i Oes yr Haearn. Mae mur trwchus o gerrig, sydd â lled o hyd at 4.5 metr mewn mannau, yn amgylchynu pen y bryn gan amgáu o'i fewn tua dwsin o safleoedd cytiau crwn. Ceir grŵp arall o gytiau cynhanesyddol gerllaw, wrth droed y bryn ger fferm Tyddyn-mawr. Ceir caeau cynhanesyddol ger y cytiau ac er nad oes modd profi eu bod yn gysylltiedig â'r gaer mae'n debyg eu bod.<ref>Christopher Houlder, ''Wales: an archaeological guide'' (Faber & Faber, 1977), tud. 51.</ref>

{{eginyn}}
==Cyfeiriadau==
{{cyfeiriadau}}
[[Categori:Bryngaerau]]
[[Categori:Hanes]]
[[Categori:Daearyddiaeth ffisegol]]