https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?action=history&feed=atom&title=Muriau_Merched_Engan Muriau Merched Engan - Hanes golygu 2026-04-06T08:44:48Z Hanes diwygio'r dudalen hon ar y wici MediaWiki 1.43.1 https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Muriau_Merched_Engan&diff=15612&oldid=prev Cyfaill Eben: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda 'Yn asesiadau'r Dreth Dir ddiwedd y 18g a dechrau'r 19g cyfeirir sawl gwaith at annedd o'r enw '''Muriau Merched Engan''' ym mhlwyf Llanwnda. Ar fap Ar...' 2024-03-25T16:07:36Z <p>Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda &#039;Yn asesiadau&#039;r Dreth Dir ddiwedd y 18g a dechrau&#039;r 19g cyfeirir sawl gwaith at annedd o&#039;r enw &#039;&#039;&#039;Muriau Merched Engan&#039;&#039;&#039; ym mhlwyf <a href="/wici/Llanwnda" title="Llanwnda">Llanwnda</a>. Ar fap Ar...&#039;</p> <p><b>Tudalen newydd</b></p><div>Yn asesiadau&#039;r Dreth Dir ddiwedd y 18g a dechrau&#039;r 19g cyfeirir sawl gwaith at annedd o&#039;r enw &#039;&#039;&#039;Muriau Merched Engan&#039;&#039;&#039; ym mhlwyf [[Llanwnda]]. Ar fap Arolwg Ordnans 1838 mae wedi ei nodi yn [[Rhostryfan]] ond mae&#039;n anodd iawn gweld yr union leoliad ar hwnnw. Ceir ffurf yr enw yn weddol gywir ar asesiad y Dreth Dir ym 1770, sef &#039;&#039;Mirie merched Engan&#039;&#039;, ond ceir ffurfiau tra rhyfedd mewn asesiadau dilynol. Fodd bynnag, mae&#039;n gywir fel &#039;&#039;Muriau merched Engan&#039;&#039; ar fap OS 1838. Mae&#039;r elfen &#039;&#039;muriau&#039;&#039; yn awgrymu adfeilion ond ni all hynny fod yn gywir gan fod y lle ar ei draed a phreswylwyr ynddo ddiwedd y 18g a dechrau&#039;r 19. Hefyd gwelir y ffurf &#039;&#039;muriau&#039;&#039; yn rhan o enwau lleoedd, neu fel enw ar ei ben ei hun, mewn ardaloedd eraill yn Llŷn ac Arfon. Ffurf ar yr enw priod &#039;&#039;Einion&#039;&#039; yw &#039;&#039;Engan&#039;&#039; ond, gwaetha&#039;r modd, nid oes unrhyw beth yn hysbys am yr Engan hwn nac am ei ferched nas enwir. Y tebygolrwydd oedd nad oedd ganddo etifedd gwrywaidd a bod ei ferched wedi etifeddu&#039;r lle ar ôl ei farwolaeth. Ceir enwau tebyg fel &#039;&#039;Cae Mab Ynyr&#039;&#039; yn Y Waunfawr a &#039;&#039;Cae Mab Adda&#039;&#039; ym Mangor. &lt;ref&gt;Glenda Carr, &#039;&#039;Hen Enwau o Arfon, Llŷn ac Eifionydd&#039;&#039;, (Gwasg y Bwthyn, 2011), tt.203-4.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Cyfeiriadau ==</div> Cyfaill Eben