<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="cy">
	<id>https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Morris_Thomas</id>
	<title>Morris Thomas - Hanes golygu</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Morris_Thomas"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Morris_Thomas&amp;action=history"/>
	<updated>2026-04-06T12:31:16Z</updated>
	<subtitle>Hanes diwygio&#039;r dudalen hon ar y wici</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.43.1</generator>
	<entry>
		<id>https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Morris_Thomas&amp;diff=14467&amp;oldid=prev</id>
		<title>Irion am 18:53, 14 Ionawr 2023</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Morris_Thomas&amp;diff=14467&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2023-01-14T18:53:51Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;cy&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Fersiwn hŷn&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;Fersiwn yn ôl 19:53, 14 Ionawr 2023&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;Llinell 1:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Llinell 1:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Roedd &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Morris Thomas&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; (1874-1959) yn weinidog gyda&amp;#039;r Methodistiaid Calfinaidd, llenor a hanesydd.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Roedd &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Morris Thomas&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; (1874-1959) yn weinidog gyda&amp;#039;r Methodistiaid Calfinaidd, llenor a hanesydd.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Fe&#039;i ganed ym 1874 yn Nhal-y-sarn yn fab i Robert Thomas, chwarelwr. Pan oedd Morris yn 12 oed roedd ei dad ymysg yr wyth o chwarelwyr a foddwyd pan dorrodd Llyn Nantlle, a bu&#039;n rhaid iddo adael yr ysgol a dechrau gweithio fel chwarelwr ei hun. Sylwodd ei weinidog, William Williams, fod gallu arbennig yn y llanc ac fe&#039;i hanogodd i fynd ymlaen â&#039;i addysg. Yn dilyn cwrs yn Ysgol Ragbaratoawl Clynnog, aeth i Goleg y Bala ac yna i Goleg Prifysgol Gogledd Cymru, Bangor, lle graddiodd mewn Saesneg ac Athroniaeth ym 1905. Daeth dan ddylanwad Diwygiad 1904-05 ac yn dilyn ei ordeinio ym 1908 bu&#039;n weinidog mewn nifer o fannau, gan orffen yn Nolwyddelan.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Fe&#039;i ganed ym 1874 yn &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[Tal-y-sarn|&lt;/ins&gt;Nhal-y-sarn&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;yn fab i Robert Thomas, chwarelwr. Pan oedd Morris yn 12 oed roedd ei dad ymysg yr wyth o chwarelwyr a foddwyd pan dorrodd &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;Llyn Nantlle &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Isaf]]&lt;/ins&gt;, a bu&#039;n rhaid iddo adael yr ysgol a dechrau gweithio fel chwarelwr ei hun. Sylwodd ei weinidog, William Williams, fod gallu arbennig yn y llanc ac fe&#039;i hanogodd i fynd ymlaen â&#039;i addysg. Yn dilyn cwrs yn &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;Ysgol Ragbaratoawl Clynnog&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]]&lt;/ins&gt;, aeth i Goleg y Bala ac yna i Goleg Prifysgol Gogledd Cymru, Bangor, lle graddiodd mewn Saesneg ac Athroniaeth ym 1905. Daeth dan ddylanwad Diwygiad 1904-05 ac yn dilyn ei ordeinio ym 1908 bu&#039;n weinidog mewn nifer o fannau, gan orffen yn Nolwyddelan.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Ysgrifennodd gryn dipyn i gyhoeddiadau ei enwad. Yn Eisteddfod Genedlaethol Y Fenni 1913 enillodd am gyfieithiad i&#039;r Gymraeg o nofel enwog Robert Louis Stevenson, &#039;&#039;Treasure Island&#039;&#039; ac am &quot;draethawd beirniadol ar weithiau ac athrylith Islwyn&quot;. Yn Eisteddfod Genedlaethol Pwllheli 1925 daeth yn gyd-fuddugol yng nghystadleuaeth llunio nofel wreiddiol gyda&#039;i gyfrol &#039;&#039;Toriad y Wawr&#039;&#039;, sy&#039;n ymdrin â hanes cynnar Methodistiaeth yn Llŷn yn y 18g. Fe&#039;i cyhoeddwyd gan Hugh Evans a&#039;i Feibion, Lerpwl ym 1928. Drachefn ym 1931, enillodd y wobr gyntaf yn Eisteddfod Genedlaethol Bangor am ei nofel &#039;&#039;Pen yr Yrfa&#039;&#039;, a gyhoeddwyd yn swyddfa&#039;r &#039;&#039;Goleuad&#039;&#039; yng Nghaernarfon y flwyddyn ddilynol. Byddai&#039;n arfer ganddo hefyd gyfrannu stori fer i rifynnau&#039;r Nadolig o&#039;r &#039;&#039;Goleuad&#039;&#039; am nifer o flynyddoedd. Ar sail ei fedrusrwydd fel hanesydd gofynnwyd iddo ysgrifennu hanes Henaduriaeth Llŷn ac Eifionydd - gwaith a ddechreuwyd gan Y Parch. Henry Hughes, Bryncir. Ond cymaint oedd y dasg o geisio rhoi trefn ar nodiadau tameidiog a gwasgarog Henry Hughes fel y digalonodd Morris Thomas, gan ddefnyddio peth o&#039;r deunydd yn hytrach yn y nofel &#039;&#039;Toriad y Wawr&#039;&#039;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Ysgrifennodd gryn dipyn i gyhoeddiadau ei enwad. Yn Eisteddfod Genedlaethol Y Fenni 1913 enillodd am gyfieithiad i&#039;r Gymraeg o nofel enwog Robert Louis Stevenson, &#039;&#039;Treasure Island&#039;&#039; ac am &quot;draethawd beirniadol ar weithiau ac athrylith Islwyn&quot;. Yn Eisteddfod Genedlaethol Pwllheli 1925 daeth yn gyd-fuddugol yng nghystadleuaeth llunio nofel wreiddiol gyda&#039;i gyfrol &#039;&#039;Toriad y Wawr&#039;&#039;, sy&#039;n ymdrin â hanes cynnar Methodistiaeth yn Llŷn yn y 18g. Fe&#039;i cyhoeddwyd gan Hugh Evans a&#039;i Feibion, Lerpwl ym 1928. Drachefn ym 1931, enillodd y wobr gyntaf yn Eisteddfod Genedlaethol Bangor am ei nofel &#039;&#039;Pen yr Yrfa&#039;&#039;, a gyhoeddwyd yn swyddfa&#039;r &#039;&#039;Goleuad&#039;&#039; yng Nghaernarfon y flwyddyn ddilynol. Byddai&#039;n arfer ganddo hefyd gyfrannu stori fer i rifynnau&#039;r Nadolig o&#039;r &#039;&#039;Goleuad&#039;&#039; am nifer o flynyddoedd. Ar sail ei fedrusrwydd fel hanesydd gofynnwyd iddo ysgrifennu hanes &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;Henaduriaeth Llŷn ac Eifionydd&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;- gwaith a ddechreuwyd gan Y Parch. Henry Hughes, Bryncir. Ond cymaint oedd y dasg o geisio rhoi trefn ar nodiadau tameidiog a gwasgarog Henry Hughes fel y digalonodd Morris Thomas, gan ddefnyddio peth o&#039;r deunydd yn hytrach yn y nofel &#039;&#039;Toriad y Wawr&#039;&#039;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Ymddeolodd Morris Thomas o&#039;i waith fel gweinidog ym 1945 ac aeth ef a&#039;i briod i fyw i Dal-y-bont, Dyffryn Conwy. Bu farw yno ar 10 Awst 1959.&amp;lt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;sup&lt;/del&gt;&amp;gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[1]&lt;/del&gt;&amp;lt;/&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;sup&lt;/del&gt;&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Ymddeolodd Morris Thomas o&#039;i waith fel gweinidog ym 1945 ac aeth ef a&#039;i briod i fyw i Dal-y-bont, Dyffryn Conwy. Bu farw yno ar 10 Awst 1959.&amp;lt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ref&lt;/ins&gt;&amp;gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Gweler erthygl hwy yn &#039;&#039;Y Bywgraffiadur Cymreig 1951-1970&#039;&#039;, (Llundain, 1997), t.209.&lt;/ins&gt;&amp;lt;/&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ref&lt;/ins&gt;&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== Cyfeiriadau ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== Cyfeiriadau ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;1. Gweler erthygl hwy yn &#039;&#039;Y Bywgraffiadur Cymreig 1951-1970&#039;&#039;, (Llundain, 1997), t.209.&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[Categori:Pobl]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[Categori:Gweinidogion]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[Categori:Llenorion]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[Categori:Awduron]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Irion</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Morris_Thomas&amp;diff=14465&amp;oldid=prev</id>
		<title>Cyfaill Eben: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda &#039;Roedd &#039;&#039;&#039;Morris Thomas&#039;&#039;&#039; (1874-1959) yn weinidog gyda&#039;r Methodistiaid Calfinaidd, llenor a hanesydd.   Fe&#039;i ganed ym 1874 yn Nhal-y-sarn yn fab i Robert...&#039;</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Morris_Thomas&amp;diff=14465&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2023-01-14T12:24:33Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda &amp;#039;Roedd &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Morris Thomas&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; (1874-1959) yn weinidog gyda&amp;#039;r Methodistiaid Calfinaidd, llenor a hanesydd.   Fe&amp;#039;i ganed ym 1874 yn Nhal-y-sarn yn fab i Robert...&amp;#039;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Tudalen newydd&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;Roedd &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Morris Thomas&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; (1874-1959) yn weinidog gyda&amp;#039;r Methodistiaid Calfinaidd, llenor a hanesydd. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Fe&amp;#039;i ganed ym 1874 yn Nhal-y-sarn yn fab i Robert Thomas, chwarelwr. Pan oedd Morris yn 12 oed roedd ei dad ymysg yr wyth o chwarelwyr a foddwyd pan dorrodd Llyn Nantlle, a bu&amp;#039;n rhaid iddo adael yr ysgol a dechrau gweithio fel chwarelwr ei hun. Sylwodd ei weinidog, William Williams, fod gallu arbennig yn y llanc ac fe&amp;#039;i hanogodd i fynd ymlaen â&amp;#039;i addysg. Yn dilyn cwrs yn Ysgol Ragbaratoawl Clynnog, aeth i Goleg y Bala ac yna i Goleg Prifysgol Gogledd Cymru, Bangor, lle graddiodd mewn Saesneg ac Athroniaeth ym 1905. Daeth dan ddylanwad Diwygiad 1904-05 ac yn dilyn ei ordeinio ym 1908 bu&amp;#039;n weinidog mewn nifer o fannau, gan orffen yn Nolwyddelan. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Ysgrifennodd gryn dipyn i gyhoeddiadau ei enwad. Yn Eisteddfod Genedlaethol Y Fenni 1913 enillodd am gyfieithiad i&amp;#039;r Gymraeg o nofel enwog Robert Louis Stevenson, &amp;#039;&amp;#039;Treasure Island&amp;#039;&amp;#039; ac am &amp;quot;draethawd beirniadol ar weithiau ac athrylith Islwyn&amp;quot;. Yn Eisteddfod Genedlaethol Pwllheli 1925 daeth yn gyd-fuddugol yng nghystadleuaeth llunio nofel wreiddiol gyda&amp;#039;i gyfrol &amp;#039;&amp;#039;Toriad y Wawr&amp;#039;&amp;#039;, sy&amp;#039;n ymdrin â hanes cynnar Methodistiaeth yn Llŷn yn y 18g. Fe&amp;#039;i cyhoeddwyd gan Hugh Evans a&amp;#039;i Feibion, Lerpwl ym 1928. Drachefn ym 1931, enillodd y wobr gyntaf yn Eisteddfod Genedlaethol Bangor am ei nofel &amp;#039;&amp;#039;Pen yr Yrfa&amp;#039;&amp;#039;, a gyhoeddwyd yn swyddfa&amp;#039;r &amp;#039;&amp;#039;Goleuad&amp;#039;&amp;#039; yng Nghaernarfon y flwyddyn ddilynol. Byddai&amp;#039;n arfer ganddo hefyd gyfrannu stori fer i rifynnau&amp;#039;r Nadolig o&amp;#039;r &amp;#039;&amp;#039;Goleuad&amp;#039;&amp;#039; am nifer o flynyddoedd. Ar sail ei fedrusrwydd fel hanesydd gofynnwyd iddo ysgrifennu hanes Henaduriaeth Llŷn ac Eifionydd - gwaith a ddechreuwyd gan Y Parch. Henry Hughes, Bryncir. Ond cymaint oedd y dasg o geisio rhoi trefn ar nodiadau tameidiog a gwasgarog Henry Hughes fel y digalonodd Morris Thomas, gan ddefnyddio peth o&amp;#039;r deunydd yn hytrach yn y nofel &amp;#039;&amp;#039;Toriad y Wawr&amp;#039;&amp;#039;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Ymddeolodd Morris Thomas o&amp;#039;i waith fel gweinidog ym 1945 ac aeth ef a&amp;#039;i briod i fyw i Dal-y-bont, Dyffryn Conwy. Bu farw yno ar 10 Awst 1959.&amp;lt;sup&amp;gt;[1]&amp;lt;/sup&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Cyfeiriadau ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
1. Gweler erthygl hwy yn &amp;#039;&amp;#039;Y Bywgraffiadur Cymreig 1951-1970&amp;#039;&amp;#039;, (Llundain, 1997), t.209.&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Cyfaill Eben</name></author>
	</entry>
</feed>