Melin Bodellog - Hanes golygu

Cyfaill Eben am 14:42, 6 Mawrth 2022

2022-03-06T14:42:30Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 15:42, 6 Mawrth 2022
Llinell 1:		Llinell 1:
	Mae'n amlwg mai rhan o adnoddau trefgordd [[Bodellog]] oedd '''Melin Bodellog''', a safai, mae'n debyg, ar [[Afon Gwyrfai]]. Hen enw [[Plas-y-bont]] yn ogystal ag enw'r drefgordd oedd Bodellog, yn ôl yr hanesydd Gilbert Williams, ac efallai ~~nid~~ oedd safle'r felin yn bell o'r tŷ hwnnw. Ym 1608, roedd y felin werth £60 y flwyddyn i'w deiliaid, ac fe ~~gyfrifid~~ fel melin yr Arglwydd, sef (erbyn hynny) Brenin Lloegr. ~~Arhosai~~ felly tan chwarter cyntaf y 17g., a chan ei ~~fod~~ yn eiddo ~~uniongyrchog~~ i'r Brenin, nid oedd yn perthyn i drefgordd Bodellog yn benodol, dim ond ei bod yn sefyll o fewn ffiniau'r drefgordd honno.<ref>W Gilbert Williams,''Hen Deuluoedd Llanwnda. II - Lewisiaid Plas-y-bont.'', Cylchgrawn Hanes Sir Gaernarfon, Cyf. 5, (1944), t.41.</ref> Mae'n debyg felly bod hen hanes i'r felin yn ymestyn yn ôl i oes y Tywysogion.		Mae'n amlwg mai rhan o adnoddau trefgordd [[Bodellog]] oedd '''Melin Bodellog''', a safai, mae'n debyg, ar [[Afon Gwyrfai]]. Hen enw [[Plas-y-bont]], yn ogystal ag enw'r drefgordd, oedd Bodellog, yn ôl yr hanesydd Gilbert Williams, ac efallai nad oedd safle'r felin yn bell o'r tŷ hwnnw. Ym 1608, roedd y felin yn werth £60 y flwyddyn i'w deiliaid, ac fe'i cyfrifid fel melin yr Arglwydd, sef (erbyn hynny) Brenin Lloegr. Arhosodd felly tan chwarter cyntaf yr 17g., a chan ei bod yn eiddo uniongyrchol i'r Brenin, nid oedd yn perthyn i drefgordd Bodellog yn benodol, dim ond ei bod yn sefyll o fewn ffiniau'r drefgordd honno.<ref>W Gilbert Williams,''Hen Deuluoedd Llanwnda. II - Lewisiaid Plas-y-bont.'', Cylchgrawn Cymdeithas Hanes Sir Gaernarfon, Cyf. 5, (1944), t.41.</ref> Mae'n debyg felly bod hen hanes i'r felin yn ymestyn yn ôl i oes y Tywysogion.

	Enw arall ar ~~Melin~~ Bodellog oedd Melin-y-groes, yn ôl dogfennau llys o 1627, ~~sydd~~ hefyd yn dweud mai at Felin Bodellog yr oedd rhaid i drigolion Llanwnda, Llanfaglan a threfgordd Bodellog ei hun fynd i gael malu eu grawn. Dyma, bron yn sicr, y felin y cyfeirir ati yn [[Stent Uwchgwyrfai 1352]] fel Melin-y-groes. Yr un set o ddogfennau'n nodi hefyd fod y felin hon hefyd yn cael ei galw ar lafar gwlad yn 'Felin y Bont Newydd'. Gwraidd y gynnen yn yr achos llys<ref>Archifdy Gwladol, Cofnodion y Trysorlys, E 134/3and4Chas1/Hil7</ref> oedd y ffaith fod Richard Evans, [[Elernion]] a pherchennog Tyddyn y Bont-faen wedi codi melin newydd yno, sef [[Melin y Bont-faen]], a'r felin honno wedi effeithio i'r fath raddau ar fusnes Melin Bodellog fel nad oedd hi'n talu i'w chadw i fynd. Yn fwy na hynny, roedd y ffrwd felin a wnaed i dywys dŵr yr afon i Felin y Bont-faen wedi effeithio'n ~~dirfawr~~ ar y bysgodfa oedd ynghlwm wrth felin Bodellog. Dadleuwyd beth bynnag fod Melin y Bont-faen wedi ei chodi yn lle hen felin arall, sef [[Melin Cae Mawr]] tua milltir yn uwch i fyny'r afon na Melin Bodellog. Yr oedd ~~felin~~ arall wedi bod yn y cyffiniau ers tro felly, ac ni ddylai'r felin newydd effeithio dim ar ~~Melin~~ Bodellog.		Enw arall ar Felin Bodellog oedd Melin-y-groes, yn ôl dogfennau llys o 1627, a oedd hefyd yn dweud mai i Felin Bodellog yr oedd rhaid i drigolion Llanwnda, Llanfaglan a threfgordd Bodellog ei hun fynd i gael malu eu grawn. Dyma, bron yn sicr, y felin y cyfeirir ati yn [[Stent Uwchgwyrfai 1352]] fel Melin-y-groes. Mae'r un set o ddogfennau'n nodi hefyd fod y felin hon hefyd yn cael ei galw ar lafar gwlad yn 'Felin y Bont Newydd'. Gwraidd y gynnen yn yr achos llys<ref>Archifdy Gwladol, Cofnodion y Trysorlys, E 134/3and4Chas1/Hil7</ref> oedd y ffaith fod Richard Evans, [[Elernion]], a pherchennog Tyddyn y Bont-faen, wedi codi melin newydd yno, sef [[Melin y Bont-faen]], a'r felin honno wedi effeithio i'r fath raddau ar fusnes Melin Bodellog fel nad oedd hi'n talu i'w chadw i fynd. Yn fwy na hynny, roedd y ffrwd felin a wnaed i dywys dŵr yr afon i Felin y Bont-faen wedi effeithio'n ddirfawr ar y bysgodfa oedd ynghlwm wrth felin Bodellog. Dadleuwyd beth bynnag fod Melin y Bont-faen wedi ei chodi yn lle hen felin arall, sef [[Melin Cae Mawr]], tua milltir yn uwch i fyny'r afon na Melin Bodellog. Yr oedd melin arall wedi bod yn y cyffiniau ers tro felly, ac ni ddylai'r felin newydd effeithio dim ar Felin Bodellog.

	Beth bynnag am hyn oll, mae Melin Bodellog a'i safle hyd yn oed, wedi diflannu o'r tir ac o gof gwlad. Efallai iddi gau oherwydd effaith melin newydd y Bont-faen - neu efallai iddi gau pan adeiladwyd Melin Wyrfai tua dechrau'r 19g.<ref>W.Gilbert Williams, ''Arfon y Dyddiau Gynt'', (Caernarfon, d.d.), tt.115-136. Yno ceir holl fanylion dyrys yr achos llys.</ref>		Beth bynnag am hyn oll, mae Melin Bodellog, a'i safle hyd yn oed, wedi diflannu o'r tir ac o gof gwlad. Efallai iddi gau oherwydd effaith melin newydd y Bont-faen - neu efallai iddi gau pan adeiladwyd Melin Wyrfai tua dechrau'r 19g.<ref>W.Gilbert Williams, ''Arfon y Dyddiau Gynt'', (Caernarfon, d.d.), tt.115-136. Yno ceir holl fanylion dyrys yr achos llys.</ref>

	==Cyfeiriadau==		==Cyfeiriadau==

Irion am 09:33, 18 Ionawr 2021

2021-01-18T09:33:16Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 10:33, 18 Ionawr 2021
Llinell 1:		Llinell 1:
	Mae'n amlwg mai rhan o adnoddau trefgordd [[Bodellog]] oedd '''Melin Bodellog''', a safai, mae'n debyg, ar [[Afon Gwyrfai]]. Hen enw [[Plas-y-bont]] yn ogystal ag enw'r drefgordd oedd Bodellog, yn ôl yr hanesydd Gilbert Williams, ac efallai nid oedd safle'r felin yn bell o'r tŷ hwnnw. Ym 1608, roedd y felin werth £60 y flwyddyn i'w deiliaid, ac fe gyfrifid fel melin yr Arglwydd, sef (erbyn hynny) Brenin Lloegr. Arhosai felly tan chwarter cyntaf y 17g., a chan ei fod yn eiddo uniongyrchog i'r Brenin, nid oedd yn perthyn i drefgordd Bodellog yn benodol, dim ond ei bod yn sefyll o fewn ffiniau'r drefgordd honno.<ref>W Gilbert Williams,''Hen Deuluoedd Llanwnda. II - Lewisiaid Plas-y-bont.'', Cylchgrawn Hanes Sir Gaernarfon, Cyf. 5, (1944), t.41.</ref> Mae'n debyg felly bod hen hanes i'r felin yn ymestyn yn ôl i oes y Tywysogion.		Mae'n amlwg mai rhan o adnoddau trefgordd [[Bodellog]] oedd '''Melin Bodellog''', a safai, mae'n debyg, ar [[Afon Gwyrfai]]. Hen enw [[Plas-y-bont]] yn ogystal ag enw'r drefgordd oedd Bodellog, yn ôl yr hanesydd Gilbert Williams, ac efallai nid oedd safle'r felin yn bell o'r tŷ hwnnw. Ym 1608, roedd y felin werth £60 y flwyddyn i'w deiliaid, ac fe gyfrifid fel melin yr Arglwydd, sef (erbyn hynny) Brenin Lloegr. Arhosai felly tan chwarter cyntaf y 17g., a chan ei fod yn eiddo uniongyrchog i'r Brenin, nid oedd yn perthyn i drefgordd Bodellog yn benodol, dim ond ei bod yn sefyll o fewn ffiniau'r drefgordd honno.<ref>W Gilbert Williams,''Hen Deuluoedd Llanwnda. II - Lewisiaid Plas-y-bont.'', Cylchgrawn Hanes Sir Gaernarfon, Cyf. 5, (1944), t.41.</ref> Mae'n debyg felly bod hen hanes i'r felin yn ymestyn yn ôl i oes y Tywysogion.

	Enw arall ar Melin Bodellog oedd Melin-y-groes, yn ôl dogfennau llys o 1627, sydd hefyd yn dweud mai at Felin Bodellog yr oedd rhaid i drigolion Llanwnda, Llanfaglan a threfgordd Bodellog ei hun fynd i gael malu eu grawn. Yr un set o ddogfennau'n nodi hefyd fod y felin hon hefyd yn cael ei galw ar lafar gwlad yn 'Felin y Bont Newydd'. Gwraidd y gynnen yn yr achos llys<ref>Archifdy Gwladol, Cofnodion y Trysorlys, E 134/3and4Chas1/Hil7</ref> oedd y ffaith fod Richard Evans, [[Elernion]] a pherchennog Tyddyn y Bont-faen wedi codi melin newydd yno, sef [[Melin y Bont-faen]], a'r felin honno wedi effeithio i'r fath raddau ar fusnes Melin Bodellog fel nad oedd hi'n talu i'w chadw i fynd. Yn fwy na hynny, roedd y ffrwd felin a wnaed i dywys dŵr yr afon i Felin y Bont-faen wedi effeithio'n dirfawr ar y bysgodfa oedd ynghlwm wrth felin Bodellog. Dadleuwyd beth bynnag fod Melin y Bont-faen wedi ei chodi yn lle hen felin arall, sef [[Melin Cae Mawr]] tua milltir yn uwch i fyny'r afon na Melin Bodellog. Yr oedd felin arall wedi bod yn y cyffiniau ers tro felly, ac ni ddylai'r felin newydd effeithio dim ar Melin Bodellog.		Enw arall ar Melin Bodellog oedd Melin-y-groes, yn ôl dogfennau llys o 1627, sydd hefyd yn dweud mai at Felin Bodellog yr oedd rhaid i drigolion Llanwnda, Llanfaglan a threfgordd Bodellog ei hun fynd i gael malu eu grawn. Dyma, bron yn sicr, y felin y cyfeirir ati yn [[Stent Uwchgwyrfai 1352]] fel Melin-y-groes. Yr un set o ddogfennau'n nodi hefyd fod y felin hon hefyd yn cael ei galw ar lafar gwlad yn 'Felin y Bont Newydd'. Gwraidd y gynnen yn yr achos llys<ref>Archifdy Gwladol, Cofnodion y Trysorlys, E 134/3and4Chas1/Hil7</ref> oedd y ffaith fod Richard Evans, [[Elernion]] a pherchennog Tyddyn y Bont-faen wedi codi melin newydd yno, sef [[Melin y Bont-faen]], a'r felin honno wedi effeithio i'r fath raddau ar fusnes Melin Bodellog fel nad oedd hi'n talu i'w chadw i fynd. Yn fwy na hynny, roedd y ffrwd felin a wnaed i dywys dŵr yr afon i Felin y Bont-faen wedi effeithio'n dirfawr ar y bysgodfa oedd ynghlwm wrth felin Bodellog. Dadleuwyd beth bynnag fod Melin y Bont-faen wedi ei chodi yn lle hen felin arall, sef [[Melin Cae Mawr]] tua milltir yn uwch i fyny'r afon na Melin Bodellog. Yr oedd felin arall wedi bod yn y cyffiniau ers tro felly, ac ni ddylai'r felin newydd effeithio dim ar Melin Bodellog.

	Beth bynnag am hyn oll, mae Melin Bodellog a'i safle hyd yn oed, wedi diflannu o'r tir ac o gof gwlad. Efallai iddi gau oherwydd effaith melin newydd y Bont-faen - neu efallai iddi gau pan adeiladwyd Melin Wyrfai tua dechrau'r 19g.<ref>W.Gilbert Williams, ''Arfon y Dyddiau Gynt'', (Caernarfon, d.d.), tt.115-136. Yno ceir holl fanylion dyrys yr achos llys.</ref>		Beth bynnag am hyn oll, mae Melin Bodellog a'i safle hyd yn oed, wedi diflannu o'r tir ac o gof gwlad. Efallai iddi gau oherwydd effaith melin newydd y Bont-faen - neu efallai iddi gau pan adeiladwyd Melin Wyrfai tua dechrau'r 19g.<ref>W.Gilbert Williams, ''Arfon y Dyddiau Gynt'', (Caernarfon, d.d.), tt.115-136. Yno ceir holl fanylion dyrys yr achos llys.</ref>

Irion am 12:23, 19 Mehefin 2020

2020-06-19T12:23:29Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 13:23, 19 Mehefin 2020
Llinell 1:		Llinell 1:
	Mae'n amlwg mai rhan o adnoddau trefgordd [[Bodellog]] oedd '''Melin Bodellog''', a safai, mae'n debyg, ar [[Afon Gwyrfai]]. Hen enw [[Plas-y-bont]] yn ogystal ag enw'r drefgordd oedd Bodellog, yn ôl yr hanesydd Gilbert Williams, ac efallai nid oedd safle'r felin yn bell o'r tŷ hwnnw. Ym 1608, roedd y felin werth £60 y flwyddyn i'w deiliaid, ac fe gyfrifid fel melin yr Arglwydd, sef (erbyn hynny) Brenin Lloegr. Arhosai felly tan chwarter cyntaf y 17g., a chan ei fod yn eiddo uniongyrchog i'r Brenin, nid oedd yn perthyn i drefgordd Bodellog yn benodol, dim ond ei bod yn sefyll o fewn ffiniau'r drefgordd honno.<ref>W Gilbert Williams,''Hen Deuluoedd Llanwnda. II - Lewisiaid Plas-y-bont.'', Cylchgrawn Hanes Sir Gaernarfon, Cyf. 5, (1944), t.41.</ref> Mae'n debyg felly bod hen hanes i'r felin yn ymestyn yn ôl i oes y Tywysogion.		Mae'n amlwg mai rhan o adnoddau trefgordd [[Bodellog]] oedd '''Melin Bodellog''', a safai, mae'n debyg, ar [[Afon Gwyrfai]]. Hen enw [[Plas-y-bont]] yn ogystal ag enw'r drefgordd oedd Bodellog, yn ôl yr hanesydd Gilbert Williams, ac efallai nid oedd safle'r felin yn bell o'r tŷ hwnnw. Ym 1608, roedd y felin werth £60 y flwyddyn i'w deiliaid, ac fe gyfrifid fel melin yr Arglwydd, sef (erbyn hynny) Brenin Lloegr. Arhosai felly tan chwarter cyntaf y 17g., a chan ei fod yn eiddo uniongyrchog i'r Brenin, nid oedd yn perthyn i drefgordd Bodellog yn benodol, dim ond ei bod yn sefyll o fewn ffiniau'r drefgordd honno.<ref>W Gilbert Williams,''Hen Deuluoedd Llanwnda. II - Lewisiaid Plas-y-bont.'', Cylchgrawn Hanes Sir Gaernarfon, Cyf. 5, (1944), t.41.</ref> Mae'n debyg felly bod hen hanes i'r felin yn ymestyn yn ôl i oes y Tywysogion.

	Enw arall ar Melin Bodellog oedd Melin-y-groes, yn ôl dogfennau llys o 1627, sydd hefyd yn dweud mai at Felin Bodellog yr oedd rhaid i drigolion Llanwnda, Llanfaglan a threfgordd Bodellog ei hun fynd i gael malu eu grawn. Yr un set o ddogfennau'n nodi hefyd fod y felin hon hefyd yn cael ei galw ar lafar gwlad yn 'Felin y Bont Newydd'. Gwraidd y gynnen yn yr achos llys oedd y ffaith fod Richard Evans, [[Elernion]] a pherchennog Tyddyn y Bont-faen wedi codi melin newydd yno, sef [[Melin y Bont-faen]], a'r felin honno wedi effeithio i'r fath raddau ar fusnes Melin Bodellog fel nad oedd hi'n talu i'w chadw i fynd. Yn fwy na hynny, roedd y ffrwd felin a wnaed i dywys dŵr yr afon i Felin y Bont-faen wedi effeithio'n dirfawr ar y bysgodfa oedd ynghlwm wrth felin Bodellog. Dadleuwyd beth bynnag fod Melin y Bont-faen wedi ei chodi yn lle hen felin arall, sef [[Melin Cae Mawr]] tua milltir yn uwch i fyny'r afon na Melin Bodellog. Yr oedd felin arall wedi bod yn y cyffiniau ers tro felly, ac ni ddylai'r felin newydd effeithio dim ar Melin Bodellog.		Enw arall ar Melin Bodellog oedd Melin-y-groes, yn ôl dogfennau llys o 1627, sydd hefyd yn dweud mai at Felin Bodellog yr oedd rhaid i drigolion Llanwnda, Llanfaglan a threfgordd Bodellog ei hun fynd i gael malu eu grawn. Yr un set o ddogfennau'n nodi hefyd fod y felin hon hefyd yn cael ei galw ar lafar gwlad yn 'Felin y Bont Newydd'. Gwraidd y gynnen yn yr achos llys<ref>Archifdy Gwladol, Cofnodion y Trysorlys, E 134/3and4Chas1/Hil7</ref> oedd y ffaith fod Richard Evans, [[Elernion]] a pherchennog Tyddyn y Bont-faen wedi codi melin newydd yno, sef [[Melin y Bont-faen]], a'r felin honno wedi effeithio i'r fath raddau ar fusnes Melin Bodellog fel nad oedd hi'n talu i'w chadw i fynd. Yn fwy na hynny, roedd y ffrwd felin a wnaed i dywys dŵr yr afon i Felin y Bont-faen wedi effeithio'n dirfawr ar y bysgodfa oedd ynghlwm wrth felin Bodellog. Dadleuwyd beth bynnag fod Melin y Bont-faen wedi ei chodi yn lle hen felin arall, sef [[Melin Cae Mawr]] tua milltir yn uwch i fyny'r afon na Melin Bodellog. Yr oedd felin arall wedi bod yn y cyffiniau ers tro felly, ac ni ddylai'r felin newydd effeithio dim ar Melin Bodellog.

	Beth bynnag am hyn oll, mae Melin Bodellog a'i safle hyd yn oed, wedi diflannu o'r tir ac o gof gwlad. Efallai iddi gau oherwydd effaith melin newydd y Bont-faen - neu efallai iddi gau pan adeiladwyd Melin Wyrfai tua dechrau'r 19g.<ref>W.Gilbert Williams, ''Arfon y Dyddiau Gynt'', (Caernarfon, d.d.), tt.115-136. Yno ceir holl fanylion dyrys yr achos llys.</ref>		Beth bynnag am hyn oll, mae Melin Bodellog a'i safle hyd yn oed, wedi diflannu o'r tir ac o gof gwlad. Efallai iddi gau oherwydd effaith melin newydd y Bont-faen - neu efallai iddi gau pan adeiladwyd Melin Wyrfai tua dechrau'r 19g.<ref>W.Gilbert Williams, ''Arfon y Dyddiau Gynt'', (Caernarfon, d.d.), tt.115-136. Yno ceir holl fanylion dyrys yr achos llys.</ref>

Irion am 17:31, 2 Awst 2018

2018-08-02T17:31:13Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 18:31, 2 Awst 2018
Llinell 1:		Llinell 1:
	Mae'n amlwg mai rhan o adnoddau trefgordd [[Bodellog]] oedd '''Melin Bodellog''', a safai, mae'n debyg, ar [[Afon Gwyrfai]]. Hen enw Plas-y-bont yn ogystal ag enw'r drefgordd oedd Bodellog, yn ôl yr hanesydd Gilbert Williams, ac efallai nid oedd safle'r felin yn bell o'r tŷ hwnnw. Ym 1608 roedd y felin werth £60 y flwyddyn i'w deiliaid, ac fe gyfrifid fel melin yr Arglwydd, sef (erbyn hynny) Brenin Lloegr. Mae'n debyg felly bod hen hanes i'r felin yn ymestyn yn ôl i oes y Tywysogion.		Mae'n amlwg mai rhan o adnoddau trefgordd [[Bodellog]] oedd '''Melin Bodellog''', a safai, mae'n debyg, ar [[Afon Gwyrfai]]. Hen enw [[Plas-y-bont]] yn ogystal ag enw'r drefgordd oedd Bodellog, yn ôl yr hanesydd Gilbert Williams, ac efallai nid oedd safle'r felin yn bell o'r tŷ hwnnw. Ym 1608, roedd y felin werth £60 y flwyddyn i'w deiliaid, ac fe gyfrifid fel melin yr Arglwydd, sef (erbyn hynny) Brenin Lloegr. Arhosai felly tan chwarter cyntaf y 17g., a chan ei fod yn eiddo uniongyrchog i'r Brenin, nid oedd yn perthyn i drefgordd Bodellog yn benodol, dim ond ei bod yn sefyll o fewn ffiniau'r drefgordd honno.<ref>W Gilbert Williams,''Hen Deuluoedd Llanwnda. II - Lewisiaid Plas-y-bont.'', Cylchgrawn Hanes Sir Gaernarfon, Cyf. 5, (1944), t.41.</ref> Mae'n debyg felly bod hen hanes i'r felin yn ymestyn yn ôl i oes y Tywysogion.

	Enw arall ar Melin Bodellog oedd Melin-y-groes, yn ôl dogfennau llys o 1627, sydd hefyd yn dweud mai at Felin Bodellog yr oedd rhaid i drigolion Llanwnda, Llanfaglan a threfgordd Bodellog ei hun fynd i gael malu eu grawn. Yr un set o ddogfennau'n nodi hefyd fod y felin hon hefyd yn cael ei galw ar lafar gwlad yn 'Felin y Bont Newydd'. Gwraidd y gynnen yn yr achos llys oedd y ffaith fod Richard Evans, [[Elernion]] a pherchennog Tyddyn y Bont-faen wedi codi melin newydd yno, sef [[Melin y Bont-faen]], a'r felin honno wedi effeithio i'r fath raddau ar fusnes Melin Bodellog fel nad oedd hi'n talu i'w chadw i fynd. Yn fwy na hynny, roedd y ffrwd felin a wnaed i dywys dŵr yr afon i Felin y Bont-faen wedi effeithio'n dirfawr ar y bysgodfa oedd ynghlwm wrth felin Bodellog. Dadleuwyd beth bynnag fod Melin y Bont-faen wedi ei chodi yn lle hen felin arall, sef [[Melin Cae Mawr]] tua milltir yn uwch i fyny'r afon na Melin Bodellog. Yr oedd felin arall wedi bod yn y cyffiniau ers tro felly, ac ni ddylai'r felin newydd effeithio dim ar Melin Bodellog.		Enw arall ar Melin Bodellog oedd Melin-y-groes, yn ôl dogfennau llys o 1627, sydd hefyd yn dweud mai at Felin Bodellog yr oedd rhaid i drigolion Llanwnda, Llanfaglan a threfgordd Bodellog ei hun fynd i gael malu eu grawn. Yr un set o ddogfennau'n nodi hefyd fod y felin hon hefyd yn cael ei galw ar lafar gwlad yn 'Felin y Bont Newydd'. Gwraidd y gynnen yn yr achos llys oedd y ffaith fod Richard Evans, [[Elernion]] a pherchennog Tyddyn y Bont-faen wedi codi melin newydd yno, sef [[Melin y Bont-faen]], a'r felin honno wedi effeithio i'r fath raddau ar fusnes Melin Bodellog fel nad oedd hi'n talu i'w chadw i fynd. Yn fwy na hynny, roedd y ffrwd felin a wnaed i dywys dŵr yr afon i Felin y Bont-faen wedi effeithio'n dirfawr ar y bysgodfa oedd ynghlwm wrth felin Bodellog. Dadleuwyd beth bynnag fod Melin y Bont-faen wedi ei chodi yn lle hen felin arall, sef [[Melin Cae Mawr]] tua milltir yn uwch i fyny'r afon na Melin Bodellog. Yr oedd felin arall wedi bod yn y cyffiniau ers tro felly, ac ni ddylai'r felin newydd effeithio dim ar Melin Bodellog.

	Beth bynnag am hyn oll, mae Melin Bodellog a'i safle hyd yn oed, wedi diflannu o'r tir ac o gof gwlad. Efallai iddi gau oherwydd effaith melin newydd y Bont-faen - neu efallai iddi gau pan ~~adeiladodd~~ Melin Wyrfai tua dechrau'r 19g.<ref>W.Gilbert Williams, ''Arfon y Dyddiau Gynt'', (Caernarfon, d.d.), tt.115-136. Yno ceir holl fanylion dyrys yr achos llys.</ref>		Beth bynnag am hyn oll, mae Melin Bodellog a'i safle hyd yn oed, wedi diflannu o'r tir ac o gof gwlad. Efallai iddi gau oherwydd effaith melin newydd y Bont-faen - neu efallai iddi gau pan adeiladwyd Melin Wyrfai tua dechrau'r 19g.<ref>W.Gilbert Williams, ''Arfon y Dyddiau Gynt'', (Caernarfon, d.d.), tt.115-136. Yno ceir holl fanylion dyrys yr achos llys.</ref>

	==Cyfeiriadau==		==Cyfeiriadau==

Irion am 20:35, 12 Mawrth 2018

2018-03-12T20:35:45Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 21:35, 12 Mawrth 2018
Llinell 7:		Llinell 7:
	==Cyfeiriadau==		==Cyfeiriadau==

	{{cyfeiriadau]]		{{cyfeiriadau}}

	[[Categori:Melinau]]		[[Categori:Melinau]]

Irion am 20:35, 12 Mawrth 2018

2018-03-12T20:35:30Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 21:35, 12 Mawrth 2018
Llinell 1:		Llinell 1:
	Mae'n amlwg mai rhan o adnoddau trefgordd [[Bodellog]] oedd '''Melin Bodellog''', a safai, mae'n debyg, ar [[Afon Gwyrfai]]. Hen enw Plas-y-bont yn ogystal ag enw'r drefgordd oedd Bodellog, yn ôl yr hanesydd Gilbert Williams, ac efallai nid oedd safle'r felin yn bell o'r tŷ hwnnw. Ym 1608 roedd y felin werth £60 y flwyddyn i'w deiliaid, ac fe gyfrifid fel melin yr Arglwydd, sef (erbyn hynny) Brenin Lloegr. Mae'n debyg felly bod hen hanes i'r felin yn ymestyn yn ôl i oes y Tywysogion.		Mae'n amlwg mai rhan o adnoddau trefgordd [[Bodellog]] oedd '''Melin Bodellog''', a safai, mae'n debyg, ar [[Afon Gwyrfai]]. Hen enw Plas-y-bont yn ogystal ag enw'r drefgordd oedd Bodellog, yn ôl yr hanesydd Gilbert Williams, ac efallai nid oedd safle'r felin yn bell o'r tŷ hwnnw. Ym 1608 roedd y felin werth £60 y flwyddyn i'w deiliaid, ac fe gyfrifid fel melin yr Arglwydd, sef (erbyn hynny) Brenin Lloegr. Mae'n debyg felly bod hen hanes i'r felin yn ymestyn yn ôl i oes y Tywysogion.

	Enw arall ar Melin Bodellog oedd Melin-y-groes, yn ôl dogfennau llys o 1627, sydd hefyd yn dweud mai at Felin Bodellog yr oedd rhaid i drigolion Llanwnda, Llanfaglan a threfgordd Bodellog ei hun fynd i gael malu eu grawn. Yr un set o ddogfennau'n nodi hefyd fod y felin hon hefyd yn cael ei galw ar lafar gwlad yn 'Felin y Bont Newydd'. Gwraidd y gynnen yn yr achos llys oedd y ffaith fod Richard Evans, [[Elernion]] a pherchennog Tyddyn y Bont-faen wedi codi melin newydd yno, sef [[Melin y Bont-faen]], a'r felin honno wedi effeithio i'r fath raddau ar fusnes Melin Bodellog fel nad oedd hi'n talu i'w chadw i fynd. Yn fwy na hynny, roedd y ffrwd felin a wnaed i dywys dŵr yr afon i Felin y Bont-faen wedi effeithio'n dirfawr ar y bysgodfa oedd ynghlwm wrth felin Bodellog. Dadleuwyd beth bynnag fod Melin y Bont-faen wedi ei chodi yn lle hen felin arall, sef [[Melin Cae Mawr]] ~~ychydig~~ yn uwch yr afon na Melin Bodellog. Yr oedd felin arall wedi bod yn y cyffiniau ers tro felly, ac ni ddylai'r felin newydd effeithio dim ar Melin Bodellog.		Enw arall ar Melin Bodellog oedd Melin-y-groes, yn ôl dogfennau llys o 1627, sydd hefyd yn dweud mai at Felin Bodellog yr oedd rhaid i drigolion Llanwnda, Llanfaglan a threfgordd Bodellog ei hun fynd i gael malu eu grawn. Yr un set o ddogfennau'n nodi hefyd fod y felin hon hefyd yn cael ei galw ar lafar gwlad yn 'Felin y Bont Newydd'. Gwraidd y gynnen yn yr achos llys oedd y ffaith fod Richard Evans, [[Elernion]] a pherchennog Tyddyn y Bont-faen wedi codi melin newydd yno, sef [[Melin y Bont-faen]], a'r felin honno wedi effeithio i'r fath raddau ar fusnes Melin Bodellog fel nad oedd hi'n talu i'w chadw i fynd. Yn fwy na hynny, roedd y ffrwd felin a wnaed i dywys dŵr yr afon i Felin y Bont-faen wedi effeithio'n dirfawr ar y bysgodfa oedd ynghlwm wrth felin Bodellog. Dadleuwyd beth bynnag fod Melin y Bont-faen wedi ei chodi yn lle hen felin arall, sef [[Melin Cae Mawr]] tua milltir yn uwch i fyny'r afon na Melin Bodellog. Yr oedd felin arall wedi bod yn y cyffiniau ers tro felly, ac ni ddylai'r felin newydd effeithio dim ar Melin Bodellog.

	Beth bynnag am hyn oll, mae Melin Bodellog a'i safle hyd yn oed, wedi diflannu o'r tir ac o gof gwlad. Efallai iddi gau oherwydd effaith melin newydd y Bont-faen - neu efallai iddi gau pan adeiladodd Melin Wyrfai tua dechrau'r 19g.<ref>W.Gilbert Williams, ''Arfon y Dyddiau Gynt'', (Caernarfon, d.d.), tt.115-136. Yno ceir holl fanylion dyrys yr achos llys.</ref>		Beth bynnag am hyn oll, mae Melin Bodellog a'i safle hyd yn oed, wedi diflannu o'r tir ac o gof gwlad. Efallai iddi gau oherwydd effaith melin newydd y Bont-faen - neu efallai iddi gau pan adeiladodd Melin Wyrfai tua dechrau'r 19g.<ref>W.Gilbert Williams, ''Arfon y Dyddiau Gynt'', (Caernarfon, d.d.), tt.115-136. Yno ceir holl fanylion dyrys yr achos llys.</ref>

Irion am 19:57, 12 Mawrth 2018

2018-03-12T19:57:47Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 20:57, 12 Mawrth 2018
Llinell 3:		Llinell 3:
	Enw arall ar Melin Bodellog oedd Melin-y-groes, yn ôl dogfennau llys o 1627, sydd hefyd yn dweud mai at Felin Bodellog yr oedd rhaid i drigolion Llanwnda, Llanfaglan a threfgordd Bodellog ei hun fynd i gael malu eu grawn. Yr un set o ddogfennau'n nodi hefyd fod y felin hon hefyd yn cael ei galw ar lafar gwlad yn 'Felin y Bont Newydd'. Gwraidd y gynnen yn yr achos llys oedd y ffaith fod Richard Evans, [[Elernion]] a pherchennog Tyddyn y Bont-faen wedi codi melin newydd yno, sef [[Melin y Bont-faen]], a'r felin honno wedi effeithio i'r fath raddau ar fusnes Melin Bodellog fel nad oedd hi'n talu i'w chadw i fynd. Yn fwy na hynny, roedd y ffrwd felin a wnaed i dywys dŵr yr afon i Felin y Bont-faen wedi effeithio'n dirfawr ar y bysgodfa oedd ynghlwm wrth felin Bodellog. Dadleuwyd beth bynnag fod Melin y Bont-faen wedi ei chodi yn lle hen felin arall, sef [[Melin Cae Mawr]] ychydig yn uwch yr afon na Melin Bodellog. Yr oedd felin arall wedi bod yn y cyffiniau ers tro felly, ac ni ddylai'r felin newydd effeithio dim ar Melin Bodellog.		Enw arall ar Melin Bodellog oedd Melin-y-groes, yn ôl dogfennau llys o 1627, sydd hefyd yn dweud mai at Felin Bodellog yr oedd rhaid i drigolion Llanwnda, Llanfaglan a threfgordd Bodellog ei hun fynd i gael malu eu grawn. Yr un set o ddogfennau'n nodi hefyd fod y felin hon hefyd yn cael ei galw ar lafar gwlad yn 'Felin y Bont Newydd'. Gwraidd y gynnen yn yr achos llys oedd y ffaith fod Richard Evans, [[Elernion]] a pherchennog Tyddyn y Bont-faen wedi codi melin newydd yno, sef [[Melin y Bont-faen]], a'r felin honno wedi effeithio i'r fath raddau ar fusnes Melin Bodellog fel nad oedd hi'n talu i'w chadw i fynd. Yn fwy na hynny, roedd y ffrwd felin a wnaed i dywys dŵr yr afon i Felin y Bont-faen wedi effeithio'n dirfawr ar y bysgodfa oedd ynghlwm wrth felin Bodellog. Dadleuwyd beth bynnag fod Melin y Bont-faen wedi ei chodi yn lle hen felin arall, sef [[Melin Cae Mawr]] ychydig yn uwch yr afon na Melin Bodellog. Yr oedd felin arall wedi bod yn y cyffiniau ers tro felly, ac ni ddylai'r felin newydd effeithio dim ar Melin Bodellog.

	Beth bynnag am hyn oll, mae Melin Bodellog a'i safle hyd yn oed, wedi diflannu o'r tir ac o gof gwlad. Efallai iddi gau oherwydd effaith melin newydd y Bont-faen - neu efallai iddi gau pan adeiladodd Melin Wyrfai tua dechrau'r 19g.<ref>W.Gilbert ~~Willioams~~, ''Arfon y Dyddiau Gynt'', (Caernarfon, d.d.), tt.115-136. Yno ceir ~~hollfanylion~~ dyrys yr achos llys.</ref>		Beth bynnag am hyn oll, mae Melin Bodellog a'i safle hyd yn oed, wedi diflannu o'r tir ac o gof gwlad. Efallai iddi gau oherwydd effaith melin newydd y Bont-faen - neu efallai iddi gau pan adeiladodd Melin Wyrfai tua dechrau'r 19g.<ref>W.Gilbert Williams, ''Arfon y Dyddiau Gynt'', (Caernarfon, d.d.), tt.115-136. Yno ceir holl fanylion dyrys yr achos llys.</ref>

	==Cyfeiriadau==		==Cyfeiriadau==

Irion am 19:57, 12 Mawrth 2018

2018-03-12T19:57:26Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 20:57, 12 Mawrth 2018
Llinell 1:		Llinell 1:
	Mae'n amlwg mai rhan o adnoddau trefgordd [[Bodellog]] oedd '''Melin Bodellog''', a safai, mae'n debyg, ar [[Afon Gwyrfai]]. Hen enw Plas-y-bont yn ogystal ag enw'r drefgordd oedd Bodellog, yn ôl yr hanesydd Gilbert Williams, ac efallai nid oedd safle'r felin yn bell o'r tŷ hwnnw. Ym 1608 roedd y felin werth £60 y flwyddyn i'w deiliaid, ac fe gyfrifid fel melin yr Arglwydd, sef (erbyn hynny) Brenin Lloegr. Mae'n debyg felly bod hen hanes i'r felin yn ymestyn yn ôl i oes y Tywysogion.		Mae'n amlwg mai rhan o adnoddau trefgordd [[Bodellog]] oedd '''Melin Bodellog''', a safai, mae'n debyg, ar [[Afon Gwyrfai]]. Hen enw Plas-y-bont yn ogystal ag enw'r drefgordd oedd Bodellog, yn ôl yr hanesydd Gilbert Williams, ac efallai nid oedd safle'r felin yn bell o'r tŷ hwnnw. Ym 1608 roedd y felin werth £60 y flwyddyn i'w deiliaid, ac fe gyfrifid fel melin yr Arglwydd, sef (erbyn hynny) Brenin Lloegr. Mae'n debyg felly bod hen hanes i'r felin yn ymestyn yn ôl i oes y Tywysogion.

	Enw arall ar Melin Bodellog oedd Melin-y-groes, yn ôl dogfennau llys o 1627, sydd hefyd yn dweud mai at Felin Bodellog yr oedd rhaid i drigolion Llanwnda, Llanfaglan a threfgordd Bodellog ei hun fynd i gael malu eu grawn. Yr un set o ddogfennau'n nodi hefyd fod y felin hon hefyd yn cael ei galw ar lafar gwlad yn 'Felin y Bont Newydd'. Gwraidd y gynnen yn yr achos llys oedd y ffaith fod Richard Evans, ~~un o feibion~~ [[Elernion]] a ~~phercennog~~ Tyddyn y Bont ~~Faen~~ wedi codi melin newydd yno, sef [[Melin y Bont-faen]], a'r felin honno wedi effeithio i'r fath raddau ar fusnes Melin Bodellog fel nad oedd hi'n talu i'w chadw i fynd. Dadleuwyd beth bynnag fod Melin y Bont-faen wedi ei chodi yn lle hen felin arall, sef Melin Cae Mawr ychydig yn uwch yr afon na Melin Bodellog. Yr oedd felin arall wedi bod yn y cyffiniau ers tro felly, ac ni ddylai'r felin newydd effeithio dim ar Melin Bodellog.		Enw arall ar Melin Bodellog oedd Melin-y-groes, yn ôl dogfennau llys o 1627, sydd hefyd yn dweud mai at Felin Bodellog yr oedd rhaid i drigolion Llanwnda, Llanfaglan a threfgordd Bodellog ei hun fynd i gael malu eu grawn. Yr un set o ddogfennau'n nodi hefyd fod y felin hon hefyd yn cael ei galw ar lafar gwlad yn 'Felin y Bont Newydd'. Gwraidd y gynnen yn yr achos llys oedd y ffaith fod Richard Evans, [[Elernion]] a pherchennog Tyddyn y Bont-faen wedi codi melin newydd yno, sef [[Melin y Bont-faen]], a'r felin honno wedi effeithio i'r fath raddau ar fusnes Melin Bodellog fel nad oedd hi'n talu i'w chadw i fynd. Yn fwy na hynny, roedd y ffrwd felin a wnaed i dywys dŵr yr afon i Felin y Bont-faen wedi effeithio'n dirfawr ar y bysgodfa oedd ynghlwm wrth felin Bodellog. Dadleuwyd beth bynnag fod Melin y Bont-faen wedi ei chodi yn lle hen felin arall, sef [[Melin Cae Mawr]] ychydig yn uwch yr afon na Melin Bodellog. Yr oedd felin arall wedi bod yn y cyffiniau ers tro felly, ac ni ddylai'r felin newydd effeithio dim ar Melin Bodellog.

			Beth bynnag am hyn oll, mae Melin Bodellog a'i safle hyd yn oed, wedi diflannu o'r tir ac o gof gwlad. Efallai iddi gau oherwydd effaith melin newydd y Bont-faen - neu efallai iddi gau pan adeiladodd Melin Wyrfai tua dechrau'r 19g.<ref>W.Gilbert Willioams, ''Arfon y Dyddiau Gynt'', (Caernarfon, d.d.), tt.115-136. Yno ceir hollfanylion dyrys yr achos llys.</ref>

			==Cyfeiriadau==

			{{cyfeiriadau]]

			[[Categori:Melinau]]

Irion am 19:42, 12 Mawrth 2018

2018-03-12T19:42:56Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 20:42, 12 Mawrth 2018
Llinell 1:		Llinell 1:
	Mae'n amlwg mai rhan o adnoddau trefgordd [[Bodellog]] oedd '''Melin Bodellog''', a safai, mae'n debyg ar [[Afon Gwyrfai]].		Mae'n amlwg mai rhan o adnoddau trefgordd [[Bodellog]] oedd '''Melin Bodellog''', a safai, mae'n debyg, ar [[Afon Gwyrfai]]. Hen enw Plas-y-bont yn ogystal ag enw'r drefgordd oedd Bodellog, yn ôl yr hanesydd Gilbert Williams, ac efallai nid oedd safle'r felin yn bell o'r tŷ hwnnw. Ym 1608 roedd y felin werth £60 y flwyddyn i'w deiliaid, ac fe gyfrifid fel melin yr Arglwydd, sef (erbyn hynny) Brenin Lloegr. Mae'n debyg felly bod hen hanes i'r felin yn ymestyn yn ôl i oes y Tywysogion.

			Enw arall ar Melin Bodellog oedd Melin-y-groes, yn ôl dogfennau llys o 1627, sydd hefyd yn dweud mai at Felin Bodellog yr oedd rhaid i drigolion Llanwnda, Llanfaglan a threfgordd Bodellog ei hun fynd i gael malu eu grawn. Yr un set o ddogfennau'n nodi hefyd fod y felin hon hefyd yn cael ei galw ar lafar gwlad yn 'Felin y Bont Newydd'. Gwraidd y gynnen yn yr achos llys oedd y ffaith fod Richard Evans, un o feibion [[Elernion]] a phercennog Tyddyn y Bont Faen wedi codi melin newydd yno, sef [[Melin y Bont-faen]], a'r felin honno wedi effeithio i'r fath raddau ar fusnes Melin Bodellog fel nad oedd hi'n talu i'w chadw i fynd. Dadleuwyd beth bynnag fod Melin y Bont-faen wedi ei chodi yn lle hen felin arall, sef Melin Cae Mawr ychydig yn uwch yr afon na Melin Bodellog. Yr oedd felin arall wedi bod yn y cyffiniau ers tro felly, ac ni ddylai'r felin newydd effeithio dim ar Melin Bodellog.

Irion: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda 'Mae'n amlwg mai rhan o adnoddau trefgordd Bodellog oedd '''Melin Bodellog''', a safai, mae'n debyg ar Afon Gwyrfai.'

2018-03-12T11:10:56Z

Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda 'Mae'n amlwg mai rhan o adnoddau trefgordd Bodellog oedd '''Melin Bodellog''', a safai, mae'n debyg ar Afon Gwyrfai.'

Tudalen newydd

Mae'n amlwg mai rhan o adnoddau trefgordd [[Bodellog]] oedd '''Melin Bodellog''', a safai, mae'n debyg ar [[Afon Gwyrfai]].