Meillionydd, Y Fron - Hanes golygu

Cudyll am 21:52, 10 Medi 2024

2024-09-10T21:52:14Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 22:52, 10 Medi 2024
Llinell 12:		Llinell 12:
	Gor-ŵyr i William Ellis Williams oedd y Parch. Stanley H. Williams (1910-1992) a ymddeolodd i Lys Twrog, Y Fron, nid nepell o hen gartref y teulu. Roedd [[Thomas Elwyn Griffiths (Llenyn)]] yn gefnder iddo.<ref>Gwefan Roots Chat, ymholiad am Stanley Haydn Williams, [https://www.rootschat.com/forum/index.php?topic=309837.9], cyrchwyd 12.04.2022</ref>		Gor-ŵyr i William Ellis Williams oedd y Parch. Stanley H. Williams (1910-1992) a ymddeolodd i Lys Twrog, Y Fron, nid nepell o hen gartref y teulu. Roedd [[Thomas Elwyn Griffiths (Llenyn)]] yn gefnder iddo.<ref>Gwefan Roots Chat, ymholiad am Stanley Haydn Williams, [https://www.rootschat.com/forum/index.php?topic=309837.9], cyrchwyd 12.04.2022</ref>

	Wedi i deulu Williams adael yr eiddo, credir fod dyn a fasnachai fel cigydd, Thomas Roberts, wedi byw yno cyn iddo symud yn ddiweddarach i gadw busnes ym Mryn Afon, [[Rhostryfan]] gyda'i fab-yng-nghyfraith, Thomas Orr.<ref>W. Gilbert Williams, Moel Tryfan i'r Traeth, (Cyhoeddiadau Mei, 1983), tt.91-97.</ref>		Wedi i deulu Williams adael yr eiddo, credir fod dyn a fasnachai fel cigydd, Thomas Roberts, wedi byw yno cyn iddo symud yn ddiweddarach i gadw busnes ym Mryn Afon, [[Rhostryfan]] gyda'i fab-yng-nghyfraith, Thomas Orr.<ref>W. Gilbert Williams, ''Moel Tryfan i'r Traeth'', (Cyhoeddiadau Mei, 1983), tt.91-97.</ref>

	Erbyn hyn, mae adeiladau Meillionydd wedi’u troi’n fythynnod haf a osodir i ymwelwyr ers sawl blwyddyn ond, yn y 1980au a'r 1990au, bu’n westy llwyddiannus ac yn gyrchfan i gymdeithasau ar gyfer pryd allan.		Erbyn hyn, mae adeiladau Meillionydd wedi’u troi’n fythynnod haf a osodir i ymwelwyr ers sawl blwyddyn ond, yn y 1980au a'r 1990au, bu’n westy llwyddiannus ac yn gyrchfan i gymdeithasau ar gyfer pryd allan.

	~~{{eginyn}}~~

	==Cyfeiriadau==		==Cyfeiriadau==

Irion am 14:26, 28 Ionawr 2023

2023-01-28T14:26:11Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 15:26, 28 Ionawr 2023
Llinell 23:		Llinell 23:


			[[Categori:Tai nodedig]]
	[[Categori:Adeiladau ac adeiladwaith]]		[[Categori:Adeiladau ac adeiladwaith]]
	[[Categori:Gwestai]]		[[Categori:Gwestai]]

Irion am 11:13, 15 Ebrill 2022

2022-04-15T11:13:36Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 12:13, 15 Ebrill 2022
Llinell 3:		Llinell 3:
	Meillionydd oedd un o dai mwyaf sylweddol y pentref pan y’i codwyd rywbryd tua 1850, ac yn breswylfod digon addas ar gyfer William Ellis Williams (1812-1874) a oedd yn byw yno gyda’i deulu ym 1861. Roedd o’n asiant [[Chwarel Cilgwyn]]. Adeg y Cyfrifiad ym 1861, roedd yn 49 oed, a’i wraig Catherine (1813-1891) flwyddyn yn iau. Roedd ganddynt chwech o blant, tri mab a thair merch, a’r hynaf yn 20 oed ac yn gweithio fel chwarelwr. Ymhen deng mlynedd, a’r teulu'n dal i fyw yno, roedd y tad wedi’i ddyrchafu’n rheolwr y chwarel, a’r mab hynaf, Robert, a’r ail fab, Henry, ill dau wedi cael hen swydd eu tad fel asiantwyr y chwarel. Erbyn 1881, William (mab arall William Ellis Williams), a fu am gyfnod yn Awstralia, oedd yn byw yno, gyda’i wraig Elisabeth a chwech o blant. Roedd y William hwn yn asiant chwarel hefyd, a’r teulu’n ddigon cefnog i gadw morwyn ifanc, Jane Hughes. Ym 1891, roedd y teulu’n dal yno a William wedi ei ddyrchafu’n rheolwr y chwarel - ond nid oedd y teulu’n cadw morwyn bellach. Ym 1901, tri o blant y teulu oedd yn cael eu rhestru gan y cyfrifiad fel rhai a oedd yno ar noson y cyfrif: Kate, 32 oed ac yn ysgolfeistres; Jeannette, a William H. Williams, ill dau’n 15 oed. Dichon fod eu mam i ffwrdd ar y pryd, gan ei bod hi, sef Elisabeth Williams (yn weddw erbyn hynny), yno ym 1911, ac yn cael ei disgrifio fel ffarmwraig. Dim ond un o’i phlant oedd yn dal adref, sef William Henry, ac yntau’n ddi-briod ac yn gweithio mewn chwarel fel pwyswr llechi - sef swydd gymharol gyfrifol. Ymddengys felly fod Meillionydd wedi bod yn gartref i un teulu o’r cychwyn hyd 1911 o leiaf.<ref>Cyfrifiadau plwyf Llandwrog, 1861-1911</ref>		Meillionydd oedd un o dai mwyaf sylweddol y pentref pan y’i codwyd rywbryd tua 1850, ac yn breswylfod digon addas ar gyfer William Ellis Williams (1812-1874) a oedd yn byw yno gyda’i deulu ym 1861. Roedd o’n asiant [[Chwarel Cilgwyn]]. Adeg y Cyfrifiad ym 1861, roedd yn 49 oed, a’i wraig Catherine (1813-1891) flwyddyn yn iau. Roedd ganddynt chwech o blant, tri mab a thair merch, a’r hynaf yn 20 oed ac yn gweithio fel chwarelwr. Ymhen deng mlynedd, a’r teulu'n dal i fyw yno, roedd y tad wedi’i ddyrchafu’n rheolwr y chwarel, a’r mab hynaf, Robert, a’r ail fab, Henry, ill dau wedi cael hen swydd eu tad fel asiantwyr y chwarel. Erbyn 1881, William (mab arall William Ellis Williams), a fu am gyfnod yn Awstralia, oedd yn byw yno, gyda’i wraig Elisabeth a chwech o blant. Roedd y William hwn yn asiant chwarel hefyd, a’r teulu’n ddigon cefnog i gadw morwyn ifanc, Jane Hughes. Ym 1891, roedd y teulu’n dal yno a William wedi ei ddyrchafu’n rheolwr y chwarel - ond nid oedd y teulu’n cadw morwyn bellach. Ym 1901, tri o blant y teulu oedd yn cael eu rhestru gan y cyfrifiad fel rhai a oedd yno ar noson y cyfrif: Kate, 32 oed ac yn ysgolfeistres; Jeannette, a William H. Williams, ill dau’n 15 oed. Dichon fod eu mam i ffwrdd ar y pryd, gan ei bod hi, sef Elisabeth Williams (yn weddw erbyn hynny), yno ym 1911, ac yn cael ei disgrifio fel ffarmwraig. Dim ond un o’i phlant oedd yn dal adref, sef William Henry, ac yntau’n ddi-briod ac yn gweithio mewn chwarel fel pwyswr llechi - sef swydd gymharol gyfrifol. Ymddengys felly fod Meillionydd wedi bod yn gartref i un teulu o’r cychwyn hyd 1911 o leiaf.<ref>Cyfrifiadau plwyf Llandwrog, 1861-1911</ref>

	Bu dwy o ferched Ellis a Catherine Williams yn byw yn yr Aifft am nifer o flynyddoedd. Priododd un o’u merched – Catherine (Kate) Williams (1857-1921) ag Edward Davies Bryan ym 1891. Roedd brodyr Edward, John a Joseph, yn werthwyr dillad yng Nghaernarfon (Siop Brodyr Bryan - 12, Y Bont Bridd) ond roeddynt yn hanu o ardal Llanarmon-yn-Iâl, Sir Ddinbych. Ym 1888 ymfudodd Edward at ei frawd Joseph, a oedd wedi sefydlu siop yng Nghairo, ac yno aeth Kate wedi ei phriodas gan ddychwelyd i Gymru ar gyfer genedigaeth eu hunig ferch Olwen ym 1895. Bu chwaer ieuengaf ddi-briod, Ellen Williams (1860-1928), yn byw gyda Kate ac Edward yn yr Aifft am rhan fwyaf o’i hoes. Y chwaer hon a gadwai ‘Siop yr Aifft’ ar Stryd Llyn, Caernarfon.		Bu dwy o ferched Ellis a Catherine Williams yn byw yn yr Aifft am nifer o flynyddoedd. Priododd un o’u merched – Catherine (Kate) Williams (1857-1921) ag Edward Davies Bryan ym 1891. Roedd brodyr Edward, John a Joseph, yn werthwyr dillad yng Nghaernarfon (Siop Brodyr Bryan - 12, Y Bont Bridd) ond roeddynt yn hanu o ardal Llanarmon-yn-Iâl, Sir Ddinbych. Ym 1888 ymfudodd Edward at ei frawd Joseph, a oedd wedi sefydlu siop yng Nghairo, ac yno aeth Kate wedi ei phriodas gan ddychwelyd i Gymru ar gyfer genedigaeth eu hunig ferch Olwen ym 1895. Bu chwaer ieuengaf ddi-briod, Ellen Williams (1860-1928), yn byw gyda Kate ac Edward yn yr Aifft am y rhan fwyaf o’i hoes. Y chwaer hon a gadwai ‘Siop yr Aifft’ ar Stryd Llyn, Caernarfon.

	Erbyn diwedd yr 1890au a dechrau’r ugeinfed ganrif roedd y Brodyr Davies Bryan yr Aifft yn enwog ymysg y Cymry am eu croeso cynnes ac ymwelodd nifer o bobl amlwg y cyfnod â’r teulu, gan gynnwys yr aelod seneddol Tom Ellis [https://cy.wikipedia.org/wiki/Thomas_Edward_Ellis]		Erbyn diwedd yr 1890au a dechrau’r ugeinfed ganrif roedd y Brodyr Davies Bryan yr Aifft yn enwog ymysg y Cymry am eu croeso cynnes ac ymwelodd nifer o bobl amlwg y cyfnod â’r teulu, gan gynnwys yr aelod seneddol Tom Ellis <ref>Gwefan Wicipedia, [https://cy.wikipedia.org/wiki/Thomas_Edward_Ellis]</ref>
	a'r bardd T. Gwynn Jones [https://cy.wikipedia.org/wiki/Thomas_Gwynn_Jones]. Gyda llwyddiant y busnes yn yr Aifft adeiladwyd tŷ mawr moethus ym mhorthladd Alexandria o’r enw ‘Hafod’ a fu'n noddfa i sawl milwr yn ystod y Rhyfel Byd Cyntaf. Ymwelydd cyson yno oedd y bardd a’r cerddor Robert Bryan[https://cy.wikipedia.org/wiki/~~Robert_Bryanhttps~~://bywgraffiadur.cymru/article/c-BRYA-ROB-1858#?]		a'r bardd T. Gwynn Jones <ref>Gwefan Wicipedia[https://cy.wikipedia.org/wiki/Thomas_Gwynn_Jones]</ref>. Gyda llwyddiant y busnes yn yr Aifft adeiladwyd tŷ mawr moethus ym mhorthladd Alexandria o’r enw ‘Hafod’ a fu'n noddfa i sawl milwr yn ystod y Rhyfel Byd Cyntaf. Ymwelydd cyson yno oedd y bardd a’r cerddor Robert Bryan<ref>Gwefan Wicipedia, [https://cy.wikipedia.org/wiki/Robert_Bryan]; Gwefan Y Bywgraffiadur Ar-lein, https://bywgraffiadur.cymru/article/c-BRYA-ROB-1858#?]</ref>, brawd arall i Edward, a arferai dreulio’r gaeafau yn yr Aifft oherwydd ei iechyd bregus. (Bu Robert Bryan yn athro yn [[Ysgol Tal-y-sarn]] am gyfnod byr ond rhoddodd y gorau i'w swydd oherwydd gwaeledd.)
	, brawd arall i Edward, a arferai dreulio’r gaeafau yn yr Aifft oherwydd ei iechyd bregus. (Bu Robert Bryan yn athro yn ~~ysgol Talysarn~~ am gyfnod byr ond rhoddodd y gorau i'w swydd oherwydd gwaeledd.)

	Bu farw Kate yn yr Hafod, Alexandria, ym 1921 a fe’i claddwyd ~~yn y~~ mynwent Brotestannaidd Chatby yno ond mae cofeb iddi ar waelod y bedd teuluol ym Mynwent Eglwys Sant Thomas, Y Groeslon (ochr ddeheuol y fynwent gyda cholofn, cronnell a rheiliau haearn) gyda chwpled o waith ei brawd-yng- nghyfraith Robert Bryan wedi ei thorri arni.		Bu farw Kate yn yr Hafod, Alexandria, ym 1921 a fe’i claddwyd ym mynwent Brotestannaidd Chatby yno ond mae cofeb iddi ar waelod y bedd teuluol ym Mynwent Eglwys Sant Thomas, Y Groeslon (ochr ddeheuol y fynwent gyda cholofn, cronnell a rheiliau haearn) gyda chwpled o waith ei brawd-yng- nghyfraith Robert Bryan wedi ei thorri arni.<ref> Siân Wyn Jones, ''O gamddwr i Gairo: Hanes y Brodyr Davies Bryan (1851- 1935)'', Llyfrau’r Bont, 2004.</ref>

	</ref> 'O gamddwr i Gairo: Hanes y Brodyr Davies Bryan (1851- 1935)'~~, Siân Wyn Jones~~, Llyfrau’r Bont, 2004.</ref>

	Gor-ŵyr i William Ellis Williams oedd y Parch. Stanley H. Williams (1910-1992) a ymddeolodd i Lys Twrog, Y Fron, nid nepell o hen gartref y teulu. Roedd [[Thomas Elwyn Griffiths (Llenyn)]] yn gefnder iddo.<ref>Gwefan Roots Chat, ymholiad am Stanley Haydn Williams, [https://www.rootschat.com/forum/index.php?topic=309837.9], cyrchwyd 12.04.2022</ref>		Gor-ŵyr i William Ellis Williams oedd y Parch. Stanley H. Williams (1910-1992) a ymddeolodd i Lys Twrog, Y Fron, nid nepell o hen gartref y teulu. Roedd [[Thomas Elwyn Griffiths (Llenyn)]] yn gefnder iddo.<ref>Gwefan Roots Chat, ymholiad am Stanley Haydn Williams, [https://www.rootschat.com/forum/index.php?topic=309837.9], cyrchwyd 12.04.2022</ref>

Rhygyfarch am 18:06, 13 Ebrill 2022

2022-04-13T18:06:03Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 19:06, 13 Ebrill 2022
Llinell 9:		Llinell 9:
	, brawd arall i Edward, a arferai dreulio’r gaeafau yn yr Aifft oherwydd ei iechyd bregus. (Bu Robert Bryan yn athro yn ysgol Talysarn am gyfnod byr ond rhoddodd y gorau i'w swydd oherwydd gwaeledd.)		, brawd arall i Edward, a arferai dreulio’r gaeafau yn yr Aifft oherwydd ei iechyd bregus. (Bu Robert Bryan yn athro yn ysgol Talysarn am gyfnod byr ond rhoddodd y gorau i'w swydd oherwydd gwaeledd.)

	Bu farw Kate yn yr Hafod, Alexandria, ym 1921 a fe’i claddwyd yn y mynwent Brotestannaidd Chatby yno ond mae cofeb iddi ar waelod y bedd teuluol ym Mynwent Eglwys Sant Thomas, Y Groeslon (ochr ddeheuol y fynwent ~~gydag obelisg~~ a rheiliau haearn) gyda chwpled o waith ei brawd-yng- nghyfraith Robert Bryan wedi ei thorri arni.		Bu farw Kate yn yr Hafod, Alexandria, ym 1921 a fe’i claddwyd yn y mynwent Brotestannaidd Chatby yno ond mae cofeb iddi ar waelod y bedd teuluol ym Mynwent Eglwys Sant Thomas, Y Groeslon (ochr ddeheuol y fynwent gyda cholofn, cronnell a rheiliau haearn) gyda chwpled o waith ei brawd-yng- nghyfraith Robert Bryan wedi ei thorri arni.

	</ref> 'O gamddwr i Gairo: Hanes y Brodyr Davies Bryan (1851- 1935)', Siân Wyn Jones, Llyfrau’r Bont, 2004.</ref>		</ref> 'O gamddwr i Gairo: Hanes y Brodyr Davies Bryan (1851- 1935)', Siân Wyn Jones, Llyfrau’r Bont, 2004.</ref>

Cyfaill Eben am 17:10, 13 Ebrill 2022

2022-04-13T17:10:39Z

109.152.235.113 am 12:20, 13 Ebrill 2022

2022-04-13T12:20:19Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 13:20, 13 Ebrill 2022
Llinell 3:		Llinell 3:
	Meillionydd oedd un o dai mwyaf sylweddol y pentref pan y’i codwyd rywbryd tua 1850, ac yn breswylfod digon addas ar gyfer William Ellis Williams (1812-1874) oedd yn byw yno gyda’i deulu ym 1861. Roedd o’n asiant [[Chwarel Cilgwyn]]. Adeg y Cyfrifiad ym 1861, roedd o’n 49 oed, a’i wraig Catherine (1813 - 1891). Roedd ganddynt chwech o blant, tri mab a thair merch, a’r hynaf yn 20 oed ac yn gweithio fel chwarelwr. Ymhen deng mlynedd, a’r teulu dal i fyw yno, roedd y tad wedi’i ddyrchafu’n rheolwr y chwarel, a’r mab hynaf, Robert, a’r ail fab, Henry, ill dau wedi cael hen swydd eu tad fel asiantwyr y chwarel - ac yr un oedd y sefyllfa ym Meillionydd ym 1871 hefyd. Erbyn 1881, William (mab arall William Ellis Williams), a fu am gyfnod yn Awstralia, oedd yn byw yno, gyda’i wraig Elisabeth a chwech o blant. Roedd y William hwn yn asiant chwarel hefyd, a’r teulu’n ddigon cefnog i gadw morwyn ifanc, Jane Hughes. Ym 1891, roedd y teulu’n dal yno a William wedi ei ddyrchafu’n rheolwr y chwarel - ond nid oedd y teulu’n cadw morwyn bellach. Ym 1901, tri o blant y teulu oedd yn cael eu rhestr gan y cyfrifiad fel y rhai a oedd yno ar noson y cyfrif: Kate, 32 oed ac yn ysgolfeistres; Jeannette, a William H. Williams, ill dau’n 15 oed. Dichon fod eu mam i ffwrdd ar y pryd, gan ei bod hi, sef Elisabeth Williams (yn weddw erbyn hynny) yno ym 1911, ac yn cael ei disgrifio fel ffarmwraig. Dim ond un o’i phlant oedd yn dal adref, sef William Henry, ac yntau’n ddi-briod ac yn gweithio mewn chwarel fel pwyswr llechi - sef swydd gymharol gyfrifol. Ymddengys felly fod Meillionydd wedi bod yn gartref i un teulu o’r cychwyn hyd 1911 o leiaf.<ref>Cyfrifiadau plwyf Llandwrog, 1861-1911</ref>		Meillionydd oedd un o dai mwyaf sylweddol y pentref pan y’i codwyd rywbryd tua 1850, ac yn breswylfod digon addas ar gyfer William Ellis Williams (1812-1874) oedd yn byw yno gyda’i deulu ym 1861. Roedd o’n asiant [[Chwarel Cilgwyn]]. Adeg y Cyfrifiad ym 1861, roedd o’n 49 oed, a’i wraig Catherine (1813 - 1891). Roedd ganddynt chwech o blant, tri mab a thair merch, a’r hynaf yn 20 oed ac yn gweithio fel chwarelwr. Ymhen deng mlynedd, a’r teulu dal i fyw yno, roedd y tad wedi’i ddyrchafu’n rheolwr y chwarel, a’r mab hynaf, Robert, a’r ail fab, Henry, ill dau wedi cael hen swydd eu tad fel asiantwyr y chwarel - ac yr un oedd y sefyllfa ym Meillionydd ym 1871 hefyd. Erbyn 1881, William (mab arall William Ellis Williams), a fu am gyfnod yn Awstralia, oedd yn byw yno, gyda’i wraig Elisabeth a chwech o blant. Roedd y William hwn yn asiant chwarel hefyd, a’r teulu’n ddigon cefnog i gadw morwyn ifanc, Jane Hughes. Ym 1891, roedd y teulu’n dal yno a William wedi ei ddyrchafu’n rheolwr y chwarel - ond nid oedd y teulu’n cadw morwyn bellach. Ym 1901, tri o blant y teulu oedd yn cael eu rhestr gan y cyfrifiad fel y rhai a oedd yno ar noson y cyfrif: Kate, 32 oed ac yn ysgolfeistres; Jeannette, a William H. Williams, ill dau’n 15 oed. Dichon fod eu mam i ffwrdd ar y pryd, gan ei bod hi, sef Elisabeth Williams (yn weddw erbyn hynny) yno ym 1911, ac yn cael ei disgrifio fel ffarmwraig. Dim ond un o’i phlant oedd yn dal adref, sef William Henry, ac yntau’n ddi-briod ac yn gweithio mewn chwarel fel pwyswr llechi - sef swydd gymharol gyfrifol. Ymddengys felly fod Meillionydd wedi bod yn gartref i un teulu o’r cychwyn hyd 1911 o leiaf.<ref>Cyfrifiadau plwyf Llandwrog, 1861-1911</ref>

	Bu dwy o ferched Ellis a Catherine Williams yn byw yn yr Aifft am nifer o flynyddoedd.Priododd un o’u merched – Catherine (Kate) Williams (1857-1921) ag Edward Davies Bryan yn 1891. Roedd brodyr Edward, John a Joseph, yn gwerthwyr dillad yng Nghaernarfon (Siop Brodyr Bryan - 12, Y Bont Bridd) ond roeddynt yn hanu o ardal Llanarmon-yn-Iâl, Sir Ddinbych. Yn 1888 mudodd Edward at ei frawd Joseph oedd wedi sefydlu siop yng Nghairo ac yno aeth Kate wedi ei phriodas gan ddychwelyd i Gymru ar gyfer genedigaeth eu hunig ferch Olwen yn 1895. Bu chwaer ieuengaf dibriod, Ellen Williams (1860-1928), yn byw gyda Kate ac Edward yn yr Aifft am rhan fywaf o’i hoes. Y chwaer hon a gadwai ‘Siop yr Aifft’ ar Stryd Llyn, Caernarfon ~~</ref>~~.		Bu dwy o ferched Ellis a Catherine Williams yn byw yn yr Aifft am nifer o flynyddoedd.Priododd un o’u merched – Catherine (Kate) Williams (1857-1921) ag Edward Davies Bryan yn 1891. Roedd brodyr Edward, John a Joseph, yn gwerthwyr dillad yng Nghaernarfon (Siop Brodyr Bryan - 12, Y Bont Bridd) ond roeddynt yn hanu o ardal Llanarmon-yn-Iâl, Sir Ddinbych. Yn 1888 mudodd Edward at ei frawd Joseph oedd wedi sefydlu siop yng Nghairo ac yno aeth Kate wedi ei phriodas gan ddychwelyd i Gymru ar gyfer genedigaeth eu hunig ferch Olwen yn 1895. Bu chwaer ieuengaf dibriod, Ellen Williams (1860-1928), yn byw gyda Kate ac Edward yn yr Aifft am rhan fywaf o’i hoes. Y chwaer hon a gadwai ‘Siop yr Aifft’ ar Stryd Llyn, Caernarfon.

	Erbyn diwedd yr 1890au a dechrau’r ugienfed ganrif roedd y Brodyr Davies Bryan yr Aifft yn enwog ymysg y Cymry am eu croeso cynnes ac ymwelodd nifer o bobl amlwg y cyfnod â’r teulu gan gynnwys yr aelod ~~senneddol~~ Tom Ellis a'r bardd T. Gwynn Jones. Gyda llwyddiant y busnes yn yr Aifft adeilwyd tŷ mawr moethus ym mhorthladd Alexandria o’r enw ‘Hafod’ a fu'n noddfa i sawl milwr yn ystod y Rhyfel Byd Gyntaf. Ymwelydd cyson yno oedd y bardd a’r cerddor [[Robert Bryan]], brawd arall i Edward, arferai dreuliuo’r gaeafau yn yr Aifft oherywdd ei iechyd bregus. (Bu Robert Bryan yn dysgu yn ysgol Talysarn am gyfnod fer ond rhoddod y gorau i'w swydd oherywdd gwaeledd).		Erbyn diwedd yr 1890au a dechrau’r ugienfed ganrif roedd y Brodyr Davies Bryan yr Aifft yn enwog ymysg y Cymry am eu croeso cynnes ac ymwelodd nifer o bobl amlwg y cyfnod â’r teulu gan gynnwys yr aelod seneddol Tom Ellis [https://cy.wikipedia.org/wiki/Thomas_Edward_Ellis]
			a'r bardd T. Gwynn Jones [https://cy.wikipedia.org/wiki/Thomas_Gwynn_Jones]
			. Gyda llwyddiant y busnes yn yr Aifft adeilwyd tŷ mawr moethus ym mhorthladd Alexandria o’r enw ‘Hafod’ a fu'n noddfa i sawl milwr yn ystod y Rhyfel Byd Gyntaf. Ymwelydd cyson yno oedd y bardd a’r cerddor Robert Bryan[https://cy.wikipedia.org/wiki/Robert_Bryanhttps://bywgraffiadur.cymru/article/c-BRYA-ROB-1858#?]
			, brawd arall i Edward, arferai dreuliuo’r gaeafau yn yr Aifft oherywdd ei iechyd bregus. (Bu Robert Bryan yn dysgu yn ysgol Talysarn am gyfnod fer ond rhoddod y gorau i'w swydd oherywdd gwaeledd).

	Bu farw Kate yn yr Hafod, Alexandria yn 1921 a fe’i chladdwyd yn y mynwent Brotestanaidd Chatby yno ond mae cofeb iddi ar waelod y bedd teuluol ym Mynwent Eglwys Sant Thomas Groeslon (ochr ddeheuol y fynwent ~~gyda~~ obelisg a reiliau haearn) gyda chwpled o waith ei brawd yng nhyfraith Robert Bryan.		Bu farw Kate yn yr Hafod, Alexandria yn 1921 a fe’i chladdwyd yn y mynwent Brotestanaidd Chatby yno ond mae cofeb iddi ar waelod y bedd teuluol ym Mynwent Eglwys Sant Thomas Groeslon (ochr ddeheuol y fynwent gydag obelisg a reiliau haearn) gyda chwpled o waith ei brawd yng nhyfraith Robert Bryan.

	</ref> 'O gamddwr i Gairo: Hanes y Brodyr Davies Bryan (1851- 1935)', Siân Wyn Jones, Llyfrau’r Bont, 2004.</ref>		</ref> 'O gamddwr i Gairo: Hanes y Brodyr Davies Bryan (1851- 1935)', Siân Wyn Jones, Llyfrau’r Bont, 2004.</ref>

Rhygyfarch: Ychydig o hanes merched y teulu

2022-04-13T10:52:33Z

Ychydig o hanes merched y teulu

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 11:52, 13 Ebrill 2022
Llinell 1:		Llinell 1:
	Saif '''Meillionydd''' ym mhentref [[Y Fron]], ychydig is na’r hen [[Ysgol Bron-y-foel\|ysgol]] sydd bellach yn ganolfan gymdeithasol a thŷ Plas Colley, ar y lôn sydd yn arwain at ben uchaf [[Chwarel Pen-yr-orsedd]].		Saif '''Meillionydd''' ym mhentref [[Y Fron]], ychydig is na’r hen [[Ysgol Bron-y-foel\|ysgol]] sydd bellach yn ganolfan gymdeithasol a thŷ Plas Colley, ar y lôn sydd yn arwain at ben uchaf [[Chwarel Pen-yr-orsedd]].

	Meillionydd oedd un o dai mwyaf sylweddol y pentref pan y’i codwyd rywbryd tua 1850, ac yn breswylfod digon addas ar gyfer William Ellis Williams oedd yn byw yno gyda’i deulu ym 1861. Roedd o’n asiant [[Chwarel Cilgwyn]]. Adeg y Cyfrifiad ym 1861, roedd o’n 49 oed, a’i wraig Catherine ~~ddwy flynedd yn iau nag ef~~. Roedd ganddynt chwech o blant, tri mab a thair merch, a’r hynaf yn 20 oed ac yn gweithio fel chwarelwr. Ymhen deng mlynedd, a’r teulu dal i fyw yno, roedd y tad wedi’i ddyrchafu’n rheolwr y chwarel, a’r mab hynaf, Robert, a’r ail fab, Henry, ill dau wedi cael hen swydd eu tad fel asiantwyr y chwarel - ac yr un oedd y sefyllfa ym Meillionydd ym 1871 hefyd. Erbyn 1881, William (mab arall William Ellis Williams), a fu am gyfnod yn Awstralia, oedd yn byw yno, gyda’i wraig Elisabeth a chwech o blant. Roedd y William hwn yn asiant chwarel hefyd, a’r teulu’n ddigon cefnog i gadw morwyn ifanc, Jane Hughes. Ym 1891, roedd y teulu’n dal yno a William wedi ei ddyrchafu’n rheolwr y chwarel - ond nid oedd y teulu’n cadw morwyn bellach. Ym 1901, tri o blant y teulu oedd yn cael eu rhestr gan y cyfrifiad fel y rhai a oedd yno ar noson y cyfrif: Kate, 32 oed ac yn ysgolfeistres; Jeannette, a William H. Williams, ill dau’n 15 oed. Dichon fod eu mam i ffwrdd ar y pryd, gan ei bod hi, sef Elisabeth Williams (yn weddw erbyn hynny) yno ym 1911, ac yn cael ei disgrifio fel ffarmwraig. Dim ond un o’i phlant oedd yn dal adref, sef William Henry, ac yntau’n ddi-briod ac yn gweithio mewn chwarel fel pwyswr llechi - sef swydd gymharol gyfrifol. Ymddengys felly fod Meillionydd wedi bod yn gartref i un teulu o’r cychwyn hyd 1911 o leiaf.<ref>Cyfrifiadau plwyf Llandwrog, 1861-1911</ref>		Meillionydd oedd un o dai mwyaf sylweddol y pentref pan y’i codwyd rywbryd tua 1850, ac yn breswylfod digon addas ar gyfer William Ellis Williams (1812-1874) oedd yn byw yno gyda’i deulu ym 1861. Roedd o’n asiant [[Chwarel Cilgwyn]]. Adeg y Cyfrifiad ym 1861, roedd o’n 49 oed, a’i wraig Catherine (1813 - 1891). Roedd ganddynt chwech o blant, tri mab a thair merch, a’r hynaf yn 20 oed ac yn gweithio fel chwarelwr. Ymhen deng mlynedd, a’r teulu dal i fyw yno, roedd y tad wedi’i ddyrchafu’n rheolwr y chwarel, a’r mab hynaf, Robert, a’r ail fab, Henry, ill dau wedi cael hen swydd eu tad fel asiantwyr y chwarel - ac yr un oedd y sefyllfa ym Meillionydd ym 1871 hefyd. Erbyn 1881, William (mab arall William Ellis Williams), a fu am gyfnod yn Awstralia, oedd yn byw yno, gyda’i wraig Elisabeth a chwech o blant. Roedd y William hwn yn asiant chwarel hefyd, a’r teulu’n ddigon cefnog i gadw morwyn ifanc, Jane Hughes. Ym 1891, roedd y teulu’n dal yno a William wedi ei ddyrchafu’n rheolwr y chwarel - ond nid oedd y teulu’n cadw morwyn bellach. Ym 1901, tri o blant y teulu oedd yn cael eu rhestr gan y cyfrifiad fel y rhai a oedd yno ar noson y cyfrif: Kate, 32 oed ac yn ysgolfeistres; Jeannette, a William H. Williams, ill dau’n 15 oed. Dichon fod eu mam i ffwrdd ar y pryd, gan ei bod hi, sef Elisabeth Williams (yn weddw erbyn hynny) yno ym 1911, ac yn cael ei disgrifio fel ffarmwraig. Dim ond un o’i phlant oedd yn dal adref, sef William Henry, ac yntau’n ddi-briod ac yn gweithio mewn chwarel fel pwyswr llechi - sef swydd gymharol gyfrifol. Ymddengys felly fod Meillionydd wedi bod yn gartref i un teulu o’r cychwyn hyd 1911 o leiaf.<ref>Cyfrifiadau plwyf Llandwrog, 1861-1911</ref>

			Bu dwy o ferched Ellis a Catherine Williams yn byw yn yr Aifft am nifer o flynyddoedd.Priododd un o’u merched – Catherine (Kate) Williams (1857-1921) ag Edward Davies Bryan yn 1891. Roedd brodyr Edward, John a Joseph, yn gwerthwyr dillad yng Nghaernarfon (Siop Brodyr Bryan - 12, Y Bont Bridd) ond roeddynt yn hanu o ardal Llanarmon-yn-Iâl, Sir Ddinbych. Yn 1888 mudodd Edward at ei frawd Joseph oedd wedi sefydlu siop yng Nghairo ac yno aeth Kate wedi ei phriodas gan ddychwelyd i Gymru ar gyfer genedigaeth eu hunig ferch Olwen yn 1895. Bu chwaer ieuengaf dibriod, Ellen Williams (1860-1928), yn byw gyda Kate ac Edward yn yr Aifft am rhan fywaf o’i hoes. Y chwaer hon a gadwai ‘Siop yr Aifft’ ar Stryd Llyn, Caernarfon </ref>.

			Erbyn diwedd yr 1890au a dechrau’r ugienfed ganrif roedd y Brodyr Davies Bryan yr Aifft yn enwog ymysg y Cymry am eu croeso cynnes ac ymwelodd nifer o bobl amlwg y cyfnod â’r teulu gan gynnwys yr aelod senneddol Tom Ellis a'r bardd T. Gwynn Jones. Gyda llwyddiant y busnes yn yr Aifft adeilwyd tŷ mawr moethus ym mhorthladd Alexandria o’r enw ‘Hafod’ a fu'n noddfa i sawl milwr yn ystod y Rhyfel Byd Gyntaf. Ymwelydd cyson yno oedd y bardd a’r cerddor [[Robert Bryan]], brawd arall i Edward, arferai dreuliuo’r gaeafau yn yr Aifft oherywdd ei iechyd bregus. (Bu Robert Bryan yn dysgu yn ysgol Talysarn am gyfnod fer ond rhoddod y gorau i'w swydd oherywdd gwaeledd).

			Bu farw Kate yn yr Hafod, Alexandria yn 1921 a fe’i chladdwyd yn y mynwent Brotestanaidd Chatby yno ond mae cofeb iddi ar waelod y bedd teuluol ym Mynwent Eglwys Sant Thomas Groeslon (ochr ddeheuol y fynwent gyda obelisg a reiliau haearn) gyda chwpled o waith ei brawd yng nhyfraith Robert Bryan.

			</ref> 'O gamddwr i Gairo: Hanes y Brodyr Davies Bryan (1851- 1935)', Siân Wyn Jones, Llyfrau’r Bont, 2004.</ref>

	Gor-ŵyr i William Ellis Williams oedd y Parch. Stanley H. Williams (1910-1992) a ymddeolodd i Lys Twrog, Y Fron, nid nepell o hen gartref y teulu. Roedd [[Thomas Elwyn Griffiths (Llenyn)]] yn gefnder iddo.<ref>Gwefan Roots Chat, ymholiad am Stanley Haydn Williams, [https://www.rootschat.com/forum/index.php?topic=309837.9], cyrchwyd 12.04.2022</ref>		Gor-ŵyr i William Ellis Williams oedd y Parch. Stanley H. Williams (1910-1992) a ymddeolodd i Lys Twrog, Y Fron, nid nepell o hen gartref y teulu. Roedd [[Thomas Elwyn Griffiths (Llenyn)]] yn gefnder iddo.<ref>Gwefan Roots Chat, ymholiad am Stanley Haydn Williams, [https://www.rootschat.com/forum/index.php?topic=309837.9], cyrchwyd 12.04.2022</ref>
Llinell 12:		Llinell 20:

	==Cyfeiriadau==		==Cyfeiriadau==





	[[Categori:Adeiladau ac adeiladwaith]]		[[Categori:Adeiladau ac adeiladwaith]]
	[[Categori:Gwestai]]		[[Categori:Gwestai]]

Irion am 09:36, 12 Ebrill 2022

2022-04-12T09:36:58Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 10:36, 12 Ebrill 2022
Llinell 1:		Llinell 1:
	Saif ~~‘’’Meillionydd’’’~~ ym mhentref [[Y Fron]], ychydig is na’r hen [[Ysgol Bron-y-foel\|ysgol]] sydd bellach yn ganolfan gymdeithasol a thŷ Plas Colley, ar y lôn sydd yn arwain at ben uchaf [[Chwarel Pen-yr-orsedd]].		Saif '''Meillionydd''' ym mhentref [[Y Fron]], ychydig is na’r hen [[Ysgol Bron-y-foel\|ysgol]] sydd bellach yn ganolfan gymdeithasol a thŷ Plas Colley, ar y lôn sydd yn arwain at ben uchaf [[Chwarel Pen-yr-orsedd]].

	Meillionydd oedd un o dai mwyaf sylweddol y pentref pan y’i codwyd rywbryd tua 1850, ac yn breswylfod digon addas ar gyfer William Ellis Williams oedd yn byw yno gyda’i deulu ym 1861. Roedd o’n asiant [[Chwarel Cilgwyn]]. Adeg y Cyfrifiad ym 1861, roedd o’n 49 oed, a’i wraig Catherine ddwy flynedd yn iau nag ef. Roedd ganddynt chwech o blant, tri mab a thair merch, a’r hynaf yn 20 oed ac yn gweithio fel chwarelwr. Ymhen deng mlynedd, a’r teulu dal i fyw yno, roedd y tad wedi’i ddyrchafu’n rheolwr y chwarel, a’r mab hynaf, Robert, a’r ail fab, Henry, ill dau wedi cael hen swydd eu tad fel asiantwyr y chwarel - ac yr un oedd y sefyllfa ym Meillionydd ym 1871 hefyd. Erbyn 1881, William (mab arall William Ellis Williams), a fu am gyfnod yn Awstralia, oedd yn byw yno, gyda’i wraig Elisabeth a chwech o blant. Roedd y William hwn yn asiant chwarel hefyd, a’r teulu’n ddigon cefnog i gadw morwyn ifanc, Jane Hughes. Ym 1891, roedd y teulu’n dal yno a William wedi ei ddyrchafu’n rheolwr y chwarel - ond nid oedd y teulu’n cadw morwyn bellach. Ym 1901, tri o blant y teulu oedd yn cael eu rhestr gan y cyfrifiad fel y rhai a oedd yno ar noson y cyfrif: Kate, 32 oed ac yn ysgolfeistres; Jeannette, a William H. Williams, ill dau’n 15 oed. Dichon fod eu mam i ffwrdd ar y pryd, gan ei bod hi, sef Elisabeth Williams (yn weddw erbyn hynny) yno ym 1911, ac yn cael ei disgrifio fel ffarmwraig. Dim ond un o’i phlant oedd yn dal adref, sef William Henry, ac yntau’n ddi-briod ac yn gweithio mewn chwarel fel pwyswr llechi - sef swydd gymharol gyfrifol. Ymddengys felly fod Meillionydd wedi bod yn gartref i un teulu o’r cychwyn hyd 1911 o leiaf.<ref>Cyfrifiadau plwyf Llandwrog, 1861-1911</ref>		Meillionydd oedd un o dai mwyaf sylweddol y pentref pan y’i codwyd rywbryd tua 1850, ac yn breswylfod digon addas ar gyfer William Ellis Williams oedd yn byw yno gyda’i deulu ym 1861. Roedd o’n asiant [[Chwarel Cilgwyn]]. Adeg y Cyfrifiad ym 1861, roedd o’n 49 oed, a’i wraig Catherine ddwy flynedd yn iau nag ef. Roedd ganddynt chwech o blant, tri mab a thair merch, a’r hynaf yn 20 oed ac yn gweithio fel chwarelwr. Ymhen deng mlynedd, a’r teulu dal i fyw yno, roedd y tad wedi’i ddyrchafu’n rheolwr y chwarel, a’r mab hynaf, Robert, a’r ail fab, Henry, ill dau wedi cael hen swydd eu tad fel asiantwyr y chwarel - ac yr un oedd y sefyllfa ym Meillionydd ym 1871 hefyd. Erbyn 1881, William (mab arall William Ellis Williams), a fu am gyfnod yn Awstralia, oedd yn byw yno, gyda’i wraig Elisabeth a chwech o blant. Roedd y William hwn yn asiant chwarel hefyd, a’r teulu’n ddigon cefnog i gadw morwyn ifanc, Jane Hughes. Ym 1891, roedd y teulu’n dal yno a William wedi ei ddyrchafu’n rheolwr y chwarel - ond nid oedd y teulu’n cadw morwyn bellach. Ym 1901, tri o blant y teulu oedd yn cael eu rhestr gan y cyfrifiad fel y rhai a oedd yno ar noson y cyfrif: Kate, 32 oed ac yn ysgolfeistres; Jeannette, a William H. Williams, ill dau’n 15 oed. Dichon fod eu mam i ffwrdd ar y pryd, gan ei bod hi, sef Elisabeth Williams (yn weddw erbyn hynny) yno ym 1911, ac yn cael ei disgrifio fel ffarmwraig. Dim ond un o’i phlant oedd yn dal adref, sef William Henry, ac yntau’n ddi-briod ac yn gweithio mewn chwarel fel pwyswr llechi - sef swydd gymharol gyfrifol. Ymddengys felly fod Meillionydd wedi bod yn gartref i un teulu o’r cychwyn hyd 1911 o leiaf.<ref>Cyfrifiadau plwyf Llandwrog, 1861-1911</ref>

Irion am 09:36, 12 Ebrill 2022

2022-04-12T09:36:26Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 10:36, 12 Ebrill 2022
Llinell 4:		Llinell 4:

	Gor-ŵyr i William Ellis Williams oedd y Parch. Stanley H. Williams (1910-1992) a ymddeolodd i Lys Twrog, Y Fron, nid nepell o hen gartref y teulu. Roedd [[Thomas Elwyn Griffiths (Llenyn)]] yn gefnder iddo.<ref>Gwefan Roots Chat, ymholiad am Stanley Haydn Williams, [https://www.rootschat.com/forum/index.php?topic=309837.9], cyrchwyd 12.04.2022</ref>		Gor-ŵyr i William Ellis Williams oedd y Parch. Stanley H. Williams (1910-1992) a ymddeolodd i Lys Twrog, Y Fron, nid nepell o hen gartref y teulu. Roedd [[Thomas Elwyn Griffiths (Llenyn)]] yn gefnder iddo.<ref>Gwefan Roots Chat, ymholiad am Stanley Haydn Williams, [https://www.rootschat.com/forum/index.php?topic=309837.9], cyrchwyd 12.04.2022</ref>

			Wedi i deulu Williams adael yr eiddo, credir fod dyn a fasnachai fel cigydd, Thomas Roberts, oedd yn byw yno cyn symud yn ddiweddarach i gadw busnes ym Mryn Afon, [[Rhostryfan]] gyda'i fab-yng-nghyfraith, Thomas Orr.<ref>W. Gilbert Williams, Moel Tryfan i'r Traeth, (Cyhoeddiadau Mei, 1983), tt.91-97.</ref>

	Erbyn hyn, mae adeiladau Meillionydd wedi’u troi’n fythynnod haf a osodir i ymwelwyr ers sawl blwyddyn ond yn y 1980au a 1990au, bu’n westy llwyddiannus ac yn gyrchfan i gymdeithasau ar gyfer pryd allan.		Erbyn hyn, mae adeiladau Meillionydd wedi’u troi’n fythynnod haf a osodir i ymwelwyr ers sawl blwyddyn ond yn y 1980au a 1990au, bu’n westy llwyddiannus ac yn gyrchfan i gymdeithasau ar gyfer pryd allan.

Irion: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda 'Saif ‘’’Meillionydd’’’ ym mhentref Y Fron, ychydig is na’r hen ysgol sydd bellach yn ganolfan gymdeithasol a thŷ...'

2022-04-12T09:32:40Z

Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda 'Saif ‘’’Meillionydd’’’ ym mhentref Y Fron, ychydig is na’r hen ysgol sydd bellach yn ganolfan gymdeithasol a thŷ...'

Tudalen newydd

Saif ‘’’Meillionydd’’’ ym mhentref [[Y Fron]], ychydig is na’r hen [[Ysgol Bron-y-foel|ysgol]] sydd bellach yn ganolfan gymdeithasol a thŷ Plas Colley, ar y lôn sydd yn arwain at ben uchaf [[Chwarel Pen-yr-orsedd]].

Meillionydd oedd un o dai mwyaf sylweddol y pentref pan y’i codwyd rywbryd tua 1850, ac yn breswylfod digon addas ar gyfer William Ellis Williams oedd yn byw yno gyda’i deulu ym 1861. Roedd o’n asiant [[Chwarel Cilgwyn]]. Adeg y Cyfrifiad ym 1861, roedd o’n 49 oed, a’i wraig Catherine ddwy flynedd yn iau nag ef. Roedd ganddynt chwech o blant, tri mab a thair merch, a’r hynaf yn 20 oed ac yn gweithio fel chwarelwr. Ymhen deng mlynedd, a’r teulu dal i fyw yno, roedd y tad wedi’i ddyrchafu’n rheolwr y chwarel, a’r mab hynaf, Robert, a’r ail fab, Henry, ill dau wedi cael hen swydd eu tad fel asiantwyr y chwarel - ac yr un oedd y sefyllfa ym Meillionydd ym 1871 hefyd. Erbyn 1881, William (mab arall William Ellis Williams), a fu am gyfnod yn Awstralia, oedd yn byw yno, gyda’i wraig Elisabeth a chwech o blant. Roedd y William hwn yn asiant chwarel hefyd, a’r teulu’n ddigon cefnog i gadw morwyn ifanc, Jane Hughes. Ym 1891, roedd y teulu’n dal yno a William wedi ei ddyrchafu’n rheolwr y chwarel - ond nid oedd y teulu’n cadw morwyn bellach. Ym 1901, tri o blant y teulu oedd yn cael eu rhestr gan y cyfrifiad fel y rhai a oedd yno ar noson y cyfrif: Kate, 32 oed ac yn ysgolfeistres; Jeannette, a William H. Williams, ill dau’n 15 oed. Dichon fod eu mam i ffwrdd ar y pryd, gan ei bod hi, sef Elisabeth Williams (yn weddw erbyn hynny) yno ym 1911, ac yn cael ei disgrifio fel ffarmwraig. Dim ond un o’i phlant oedd yn dal adref, sef William Henry, ac yntau’n ddi-briod ac yn gweithio mewn chwarel fel pwyswr llechi - sef swydd gymharol gyfrifol. Ymddengys felly fod Meillionydd wedi bod yn gartref i un teulu o’r cychwyn hyd 1911 o leiaf.<ref>Cyfrifiadau plwyf Llandwrog, 1861-1911</ref>

Gor-ŵyr i William Ellis Williams oedd y Parch. Stanley H. Williams (1910-1992) a ymddeolodd i Lys Twrog, Y Fron, nid nepell o hen gartref y teulu. Roedd [[Thomas Elwyn Griffiths (Llenyn)]] yn gefnder iddo.<ref>Gwefan Roots Chat, ymholiad am Stanley Haydn Williams, [https://www.rootschat.com/forum/index.php?topic=309837.9], cyrchwyd 12.04.2022</ref>

Erbyn hyn, mae adeiladau Meillionydd wedi’u troi’n fythynnod haf a osodir i ymwelwyr ers sawl blwyddyn ond yn y 1980au a 1990au, bu’n westy llwyddiannus ac yn gyrchfan i gymdeithasau ar gyfer pryd allan.

{{eginyn}}

==Cyfeiriadau==

[[Categori:Adeiladau ac adeiladwaith]]
[[Categori:Gwestai]]

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 18:10, 13 Ebrill 2022
Llinell 1:		Llinell 1:
	Saif '''Meillionydd''' ym mhentref [[Y Fron]], ychydig is na’r hen [[Ysgol Bron-y-foel\|ysgol]] sydd bellach yn ganolfan gymdeithasol a thŷ Plas Colley, ar y lôn sydd yn arwain at ben uchaf [[Chwarel Pen-yr-orsedd]].		Saif '''Meillionydd''' ym mhentref [[Y Fron]], ychydig is na’r hen [[Ysgol Bron-y-foel\|ysgol]] sydd bellach yn ganolfan gymdeithasol, a thŷ Plas Colley, ar y lôn sydd yn arwain at ben uchaf [[Chwarel Pen-yr-orsedd]].

	Meillionydd oedd un o dai mwyaf sylweddol y pentref pan y’i codwyd rywbryd tua 1850, ac yn breswylfod digon addas ar gyfer William Ellis Williams (1812-1874) oedd yn byw yno gyda’i deulu ym 1861. Roedd o’n asiant [[Chwarel Cilgwyn]]. Adeg y Cyfrifiad ym 1861, roedd ~~o’n~~ 49 oed, a’i wraig Catherine (1813 - 1891). Roedd ganddynt chwech o blant, tri mab a thair merch, a’r hynaf yn 20 oed ac yn gweithio fel chwarelwr. Ymhen deng mlynedd, a’r teulu dal i fyw yno, roedd y tad wedi’i ddyrchafu’n rheolwr y chwarel, a’r mab hynaf, Robert, a’r ail fab, Henry, ill dau wedi cael hen swydd eu tad fel asiantwyr y chwarel ~~- ac yr un oedd y sefyllfa ym Meillionydd ym 1871 hefyd~~. Erbyn 1881, William (mab arall William Ellis Williams), a fu am gyfnod yn Awstralia, oedd yn byw yno, gyda’i wraig Elisabeth a chwech o blant. Roedd y William hwn yn asiant chwarel hefyd, a’r teulu’n ddigon cefnog i gadw morwyn ifanc, Jane Hughes. Ym 1891, roedd y teulu’n dal yno a William wedi ei ddyrchafu’n rheolwr y chwarel - ond nid oedd y teulu’n cadw morwyn bellach. Ym 1901, tri o blant y teulu oedd yn cael eu ~~rhestr~~ gan y cyfrifiad fel y rhai a oedd yno ar noson y cyfrif: Kate, 32 oed ac yn ysgolfeistres; Jeannette, a William H. Williams, ill dau’n 15 oed. Dichon fod eu mam i ffwrdd ar y pryd, gan ei bod hi, sef Elisabeth Williams (yn weddw erbyn hynny) yno ym 1911, ac yn cael ei disgrifio fel ffarmwraig. Dim ond un o’i phlant oedd yn dal adref, sef William Henry, ac yntau’n ddi-briod ac yn gweithio mewn chwarel fel pwyswr llechi - sef swydd gymharol gyfrifol. Ymddengys felly fod Meillionydd wedi bod yn gartref i un teulu o’r cychwyn hyd 1911 o leiaf.<ref>Cyfrifiadau plwyf Llandwrog, 1861-1911</ref>		Meillionydd oedd un o dai mwyaf sylweddol y pentref pan y’i codwyd rywbryd tua 1850, ac yn breswylfod digon addas ar gyfer William Ellis Williams (1812-1874) a oedd yn byw yno gyda’i deulu ym 1861. Roedd o’n asiant [[Chwarel Cilgwyn]]. Adeg y Cyfrifiad ym 1861, roedd yn 49 oed, a’i wraig Catherine (1813-1891) flwyddyn yn iau. Roedd ganddynt chwech o blant, tri mab a thair merch, a’r hynaf yn 20 oed ac yn gweithio fel chwarelwr. Ymhen deng mlynedd, a’r teulu'n dal i fyw yno, roedd y tad wedi’i ddyrchafu’n rheolwr y chwarel, a’r mab hynaf, Robert, a’r ail fab, Henry, ill dau wedi cael hen swydd eu tad fel asiantwyr y chwarel. Erbyn 1881, William (mab arall William Ellis Williams), a fu am gyfnod yn Awstralia, oedd yn byw yno, gyda’i wraig Elisabeth a chwech o blant. Roedd y William hwn yn asiant chwarel hefyd, a’r teulu’n ddigon cefnog i gadw morwyn ifanc, Jane Hughes. Ym 1891, roedd y teulu’n dal yno a William wedi ei ddyrchafu’n rheolwr y chwarel - ond nid oedd y teulu’n cadw morwyn bellach. Ym 1901, tri o blant y teulu oedd yn cael eu rhestru gan y cyfrifiad fel rhai a oedd yno ar noson y cyfrif: Kate, 32 oed ac yn ysgolfeistres; Jeannette, a William H. Williams, ill dau’n 15 oed. Dichon fod eu mam i ffwrdd ar y pryd, gan ei bod hi, sef Elisabeth Williams (yn weddw erbyn hynny), yno ym 1911, ac yn cael ei disgrifio fel ffarmwraig. Dim ond un o’i phlant oedd yn dal adref, sef William Henry, ac yntau’n ddi-briod ac yn gweithio mewn chwarel fel pwyswr llechi - sef swydd gymharol gyfrifol. Ymddengys felly fod Meillionydd wedi bod yn gartref i un teulu o’r cychwyn hyd 1911 o leiaf.<ref>Cyfrifiadau plwyf Llandwrog, 1861-1911</ref>

	Bu dwy o ferched Ellis a Catherine Williams yn byw yn yr Aifft am nifer o flynyddoedd.Priododd un o’u merched – Catherine (Kate) Williams (1857-1921) ag Edward Davies Bryan yn 1891. Roedd brodyr Edward, John a Joseph, yn ~~gwerthwyr~~ dillad yng Nghaernarfon (Siop Brodyr Bryan - 12, Y Bont Bridd) ond roeddynt yn hanu o ardal Llanarmon-yn-Iâl, Sir Ddinbych. Yn 1888 ~~mudodd~~ Edward at ei frawd Joseph oedd wedi sefydlu siop yng Nghairo ac yno aeth Kate wedi ei phriodas gan ddychwelyd i Gymru ar gyfer genedigaeth eu hunig ferch Olwen yn 1895. Bu chwaer ieuengaf ~~dibriod~~, Ellen Williams (1860-1928), yn byw gyda Kate ac Edward yn yr Aifft am rhan ~~fywaf~~ o’i hoes. Y chwaer hon a gadwai ‘Siop yr Aifft’ ar Stryd Llyn, Caernarfon.		Bu dwy o ferched Ellis a Catherine Williams yn byw yn yr Aifft am nifer o flynyddoedd. Priododd un o’u merched – Catherine (Kate) Williams (1857-1921) ag Edward Davies Bryan ym 1891. Roedd brodyr Edward, John a Joseph, yn werthwyr dillad yng Nghaernarfon (Siop Brodyr Bryan - 12, Y Bont Bridd) ond roeddynt yn hanu o ardal Llanarmon-yn-Iâl, Sir Ddinbych. Ym 1888 ymfudodd Edward at ei frawd Joseph, a oedd wedi sefydlu siop yng Nghairo, ac yno aeth Kate wedi ei phriodas gan ddychwelyd i Gymru ar gyfer genedigaeth eu hunig ferch Olwen ym 1895. Bu chwaer ieuengaf ddi-briod, Ellen Williams (1860-1928), yn byw gyda Kate ac Edward yn yr Aifft am rhan fwyaf o’i hoes. Y chwaer hon a gadwai ‘Siop yr Aifft’ ar Stryd Llyn, Caernarfon.

	Erbyn diwedd yr 1890au a dechrau’r ~~ugienfed~~ ganrif roedd y Brodyr Davies Bryan yr Aifft yn enwog ymysg y Cymry am eu croeso cynnes ac ymwelodd nifer o bobl amlwg y cyfnod â’r teulu gan gynnwys yr aelod seneddol Tom Ellis [https://cy.wikipedia.org/wiki/Thomas_Edward_Ellis]		Erbyn diwedd yr 1890au a dechrau’r ugeinfed ganrif roedd y Brodyr Davies Bryan yr Aifft yn enwog ymysg y Cymry am eu croeso cynnes ac ymwelodd nifer o bobl amlwg y cyfnod â’r teulu, gan gynnwys yr aelod seneddol Tom Ellis [https://cy.wikipedia.org/wiki/Thomas_Edward_Ellis]
	a'r bardd T. Gwynn Jones [https://cy.wikipedia.org/wiki/Thomas_Gwynn_Jones]		a'r bardd T. Gwynn Jones [https://cy.wikipedia.org/wiki/Thomas_Gwynn_Jones]. Gyda llwyddiant y busnes yn yr Aifft adeiladwyd tŷ mawr moethus ym mhorthladd Alexandria o’r enw ‘Hafod’ a fu'n noddfa i sawl milwr yn ystod y Rhyfel Byd Cyntaf. Ymwelydd cyson yno oedd y bardd a’r cerddor Robert Bryan[https://cy.wikipedia.org/wiki/Robert_Bryanhttps://bywgraffiadur.cymru/article/c-BRYA-ROB-1858#?]
	. Gyda llwyddiant y busnes yn yr Aifft ~~adeilwyd~~ tŷ mawr moethus ym mhorthladd Alexandria o’r enw ‘Hafod’ a fu'n noddfa i sawl milwr yn ystod y Rhyfel Byd ~~Gyntaf~~. Ymwelydd cyson yno oedd y bardd a’r cerddor Robert Bryan[https://cy.wikipedia.org/wiki/Robert_Bryanhttps://bywgraffiadur.cymru/article/c-BRYA-ROB-1858#?]		, brawd arall i Edward, a arferai dreulio’r gaeafau yn yr Aifft oherwydd ei iechyd bregus. (Bu Robert Bryan yn athro yn ysgol Talysarn am gyfnod byr ond rhoddodd y gorau i'w swydd oherwydd gwaeledd.)
	, brawd arall i Edward, arferai ~~dreuliuo’r~~ gaeafau yn yr Aifft ~~oherywdd~~ ei iechyd bregus. (Bu Robert Bryan yn ~~dysgu~~ yn ysgol Talysarn am gyfnod ~~fer~~ ond ~~rhoddod~~ y gorau i'w swydd ~~oherywdd~~ gwaeledd).

	Bu farw Kate yn yr Hafod, Alexandria yn 1921 a fe’i ~~chladdwyd~~ yn y mynwent ~~Brotestanaidd~~ Chatby yno ond mae cofeb iddi ar waelod y bedd teuluol ym Mynwent Eglwys Sant Thomas Groeslon (ochr ddeheuol y fynwent gydag obelisg a ~~reiliau~~ haearn) gyda chwpled o waith ei brawd yng ~~nhyfraith~~ Robert Bryan.		Bu farw Kate yn yr Hafod, Alexandria, ym 1921 a fe’i claddwyd yn y mynwent Brotestannaidd Chatby yno ond mae cofeb iddi ar waelod y bedd teuluol ym Mynwent Eglwys Sant Thomas, Y Groeslon (ochr ddeheuol y fynwent gydag obelisg a rheiliau haearn) gyda chwpled o waith ei brawd-yng- nghyfraith Robert Bryan wedi ei thorri arni.

	</ref> 'O gamddwr i Gairo: Hanes y Brodyr Davies Bryan (1851- 1935)', Siân Wyn Jones, Llyfrau’r Bont, 2004.</ref>		</ref> 'O gamddwr i Gairo: Hanes y Brodyr Davies Bryan (1851- 1935)', Siân Wyn Jones, Llyfrau’r Bont, 2004.</ref>
Llinell 16:		Llinell 15:
	Gor-ŵyr i William Ellis Williams oedd y Parch. Stanley H. Williams (1910-1992) a ymddeolodd i Lys Twrog, Y Fron, nid nepell o hen gartref y teulu. Roedd [[Thomas Elwyn Griffiths (Llenyn)]] yn gefnder iddo.<ref>Gwefan Roots Chat, ymholiad am Stanley Haydn Williams, [https://www.rootschat.com/forum/index.php?topic=309837.9], cyrchwyd 12.04.2022</ref>		Gor-ŵyr i William Ellis Williams oedd y Parch. Stanley H. Williams (1910-1992) a ymddeolodd i Lys Twrog, Y Fron, nid nepell o hen gartref y teulu. Roedd [[Thomas Elwyn Griffiths (Llenyn)]] yn gefnder iddo.<ref>Gwefan Roots Chat, ymholiad am Stanley Haydn Williams, [https://www.rootschat.com/forum/index.php?topic=309837.9], cyrchwyd 12.04.2022</ref>

	Wedi i deulu Williams adael yr eiddo, credir fod dyn a fasnachai fel cigydd, Thomas Roberts, ~~oedd yn~~ byw yno cyn symud yn ddiweddarach i gadw busnes ym Mryn Afon, [[Rhostryfan]] gyda'i fab-yng-nghyfraith, Thomas Orr.<ref>W. Gilbert Williams, Moel Tryfan i'r Traeth, (Cyhoeddiadau Mei, 1983), tt.91-97.</ref>		Wedi i deulu Williams adael yr eiddo, credir fod dyn a fasnachai fel cigydd, Thomas Roberts, wedi byw yno cyn iddo symud yn ddiweddarach i gadw busnes ym Mryn Afon, [[Rhostryfan]] gyda'i fab-yng-nghyfraith, Thomas Orr.<ref>W. Gilbert Williams, Moel Tryfan i'r Traeth, (Cyhoeddiadau Mei, 1983), tt.91-97.</ref>

	Erbyn hyn, mae adeiladau Meillionydd wedi’u troi’n fythynnod haf a osodir i ymwelwyr ers sawl blwyddyn ond yn y 1980au a 1990au, bu’n westy llwyddiannus ac yn gyrchfan i gymdeithasau ar gyfer pryd allan.		Erbyn hyn, mae adeiladau Meillionydd wedi’u troi’n fythynnod haf a osodir i ymwelwyr ers sawl blwyddyn ond, yn y 1980au a'r 1990au, bu’n westy llwyddiannus ac yn gyrchfan i gymdeithasau ar gyfer pryd allan.

	{{eginyn}}		{{eginyn}}