Mabinogion - Hanes golygu

Irion am 12:02, 14 Rhagfyr 2020

2020-12-14T12:02:02Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 13:02, 14 Rhagfyr 2020
Llinell 8:		Llinell 8:
	==Cyfeiriadau==		==Cyfeiriadau==
	{{cyfeiriadau}}		{{cyfeiriadau}}
	[[Categori:Llenyddiaeth]]		[[Categori:Llenyddiaeth gynnar]]
	[[Categori:Chwedloniaeth]]		[[Categori:Chwedloniaeth]]
			[[Categori:Diwylliant]]

Irion am 12:01, 14 Rhagfyr 2020

2020-12-14T12:01:02Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 13:01, 14 Rhagfyr 2020
Llinell 1:		Llinell 1:
	Chwedlau'r '''Mabinogion''' yw un o brif ogoniannau ein llenyddiaeth fel Cymry. Chwedlau llafar oeddent i ddechrau ac yn cael eu trosglwyddo ar lafar o genhedlaeth i genhedlaeth cyn iddynt gael eu hysgrifennu ar femrwn (croen anifeiliaid wedi'i drin a'i sychu) yn y pen draw. Datblygodd y chwedlau hyn dros gyfnod maith iawn ac mae'n sicr fod gwreiddiau rhai ohonynt yn mynd yn ôl i'r cyfnod cyn-Gristnogol gan ymwneud â rhai o dduwiau'r Celtiaid a'u campau. Mae hynny'n arbennig o wir o ran y pedair chwedl a elwir yn Bedair Cainc y Mabinogi. Mae'n bosib fod fersiynau cynnar o'r chwedlau wedi cael eu hysgrifennu mor fuan â'r unfed ganrif ar ddeg, ond aeth y rhain yn golledig ers canrifoedd. Mae testunau o'r chwedlau wedi eu diogelu mewn nifer o lawysgrifau, ond ceir y casgliad helaethaf ohonynt yn y ddwy lawysgrif bwysig, Llyfr Gwyn Rhydderch a Llyfr Coch Hergest, a ysgrifennwyd oddeutu diwedd y bedwaredd ganrif ar ddeg a dechrau'r bymthegfed ganrif. Mae'r Llyfr Gwyn yn un o brif drysorau Llyfrgell Genedlaethol Cymru, tra bo'r Llyfr Coch yn eiddo i Goleg Iesu, Rhydychen.		Chwedlau'r '''Mabinogion''' yw un o brif ogoniannau ein llenyddiaeth fel Cymry. Chwedlau llafar oeddent i ddechrau ac yn cael eu trosglwyddo ar lafar o genhedlaeth i genhedlaeth cyn iddynt gael eu hysgrifennu ar femrwn (croen anifeiliaid wedi'i drin a'i sychu) yn y pen draw. Datblygodd y chwedlau hyn dros gyfnod maith iawn ac mae'n sicr fod gwreiddiau rhai ohonynt yn mynd yn ôl i'r cyfnod cyn-Gristnogol gan ymwneud â rhai o dduwiau'r Celtiaid a'u campau. Mae hynny'n arbennig o wir o ran y pedair chwedl a elwir yn Bedair Cainc y Mabinogi. Mae'n bosib fod fersiynau cynnar o'r chwedlau wedi cael eu hysgrifennu mor fuan â'r unfed ganrif ar ddeg, ond aeth y rhain yn golledig ers canrifoedd. Mae testunau o'r chwedlau wedi eu diogelu mewn nifer o lawysgrifau, ond ceir y casgliad helaethaf ohonynt yn y ddwy lawysgrif bwysig, Llyfr Gwyn Rhydderch a Llyfr Coch Hergest, a ysgrifennwyd oddeutu diwedd y bedwaredd ganrif ar ddeg a dechrau'r bymthegfed ganrif. Mae'r Llyfr Gwyn yn un o brif drysorau Llyfrgell Genedlaethol Cymru, tra bo'r Llyfr Coch yn eiddo i Goleg Iesu, Rhydychen.

	Mae angen gwahaniaethu rhwng y term Mabinogion a Mabinogi. Mae'r Mabinogion yn cynnwys un ar ddeg o chwedlau, sef Pedair Cainc y Mabinogi (chwedlau Pwyll Pendefig Dyfed, Branwen ferch Llŷr, Manawydan fab Llŷr a [[Math fab Mathonwy]]), Breuddwyd Macsen Wledig, Cyfranc (sef Stori) Lludd a Llefelys, Culhwch ac Olwen, Breuddwyd Rhonabwy, Chwedl Iarlles y Ffynnon, Hanes Peredur Fab Efrog a Geraint Fab Erbin. Mae'r [[Pedwaredd Gainc y Mabinogi\|bedwaredd chwedl]] ym Mhedair Cainc y Mabinogi, sef Math fab Mathonwy, yn ymwneud â nifer o fannau yng nghwmwd [[Uwchgwyrfai]] - gweler yr erthyglau yn Cof y Cwmwd ar [[Pedwaredd Gainc y Mabinogi]], [[Lleu Llaw Gyffes]], [[Math fab Mathonwy]] a [[Dôl Bebin]].		Mae angen gwahaniaethu rhwng y term Mabinogion a Mabinogi. Mae'r Mabinogion yn cynnwys un ar ddeg o chwedlau, sef Pedair Cainc y Mabinogi (chwedlau Pwyll Pendefig Dyfed, Branwen ferch Llŷr, Manawydan fab Llŷr a [[Math fab Mathonwy]]), Breuddwyd Macsen Wledig, Cyfranc (sef Stori) Lludd a Llefelys, Culhwch ac Olwen, Breuddwyd Rhonabwy, Chwedl Iarlles y Ffynnon, Hanes Peredur Fab Efrog a Geraint Fab Erbin. Mae'r [[Pedwaredd Gainc y Mabinogi\|bedwaredd chwedl]] ym Mhedair Cainc y Mabinogi, sef Math fab Mathonwy, yn ymwneud â nifer o fannau yng nghwmwd [[Uwchgwyrfai]] - gweler yr erthyglau yn '''Cof y Cwmwd''' ar [[Pedwaredd Gainc y Mabinogi]], [[Lleu Llaw Gyffes]], [[Math fab Mathonwy]] a [[Dôl Bebin]].

	Os hoffech ddarllen chwedlau'r Mabinogion mewn Cymraeg diweddar graenus, mae'r gyfrol ''Y Mabinogion'', Diweddariad gan Dafydd a Rhiannon Ifans, (Gwasg Gomer, 1980), yn rhagorol, ac yn y gyfrol ceir rhagymadrodd llawn a diddorol yn ymdrin â'r chwedlau gan Yr Athro Brynley F. Roberts.		Os hoffech ddarllen chwedlau'r Mabinogion mewn Cymraeg diweddar graenus, mae'r gyfrol ''Y Mabinogion'', Diweddariad gan Dafydd a Rhiannon Ifans, (Gwasg Gomer, 1980), yn rhagorol, ac yn y gyfrol ceir rhagymadrodd llawn a diddorol yn ymdrin â'r chwedlau gan Yr Athro Brynley F. Roberts.

Irion am 12:00, 14 Rhagfyr 2020

2020-12-14T12:00:45Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 13:00, 14 Rhagfyr 2020
Llinell 1:		Llinell 1:
	Chwedlau'r '''Mabinogion''' yw un o brif ogoniannau ein llenyddiaeth fel Cymry. Chwedlau llafar oeddent i ddechrau ac yn cael eu trosglwyddo ar lafar o genhedlaeth i genhedlaeth cyn iddynt gael eu hysgrifennu ar femrwn (croen anifeiliaid wedi'i drin a'i sychu) yn y pen draw. Datblygodd y chwedlau hyn dros gyfnod maith iawn ac mae'n sicr fod gwreiddiau rhai ohonynt yn mynd yn ôl i'r cyfnod cyn-Gristnogol gan ymwneud â rhai o dduwiau'r Celtiaid a'u campau. Mae hynny'n arbennig o wir o ran y pedair chwedl a elwir yn Bedair Cainc y Mabinogi. Mae'n bosib fod fersiynau cynnar o'r chwedlau wedi cael eu hysgrifennu mor fuan â'r unfed ganrif ar ddeg, ond aeth y rhain yn golledig ers canrifoedd. Mae testunau o'r chwedlau wedi eu diogelu mewn nifer o lawysgrifau, ond ceir y casgliad helaethaf ohonynt yn y ddwy lawysgrif bwysig, Llyfr Gwyn Rhydderch a Llyfr Coch Hergest, a ysgrifennwyd oddeutu diwedd y bedwaredd ganrif ar ddeg a dechrau'r bymthegfed ganrif. Mae'r Llyfr Gwyn yn un o brif drysorau Llyfrgell Genedlaethol Cymru, tra bo'r Llyfr Coch yn eiddo i Goleg Iesu, Rhydychen.		Chwedlau'r '''Mabinogion''' yw un o brif ogoniannau ein llenyddiaeth fel Cymry. Chwedlau llafar oeddent i ddechrau ac yn cael eu trosglwyddo ar lafar o genhedlaeth i genhedlaeth cyn iddynt gael eu hysgrifennu ar femrwn (croen anifeiliaid wedi'i drin a'i sychu) yn y pen draw. Datblygodd y chwedlau hyn dros gyfnod maith iawn ac mae'n sicr fod gwreiddiau rhai ohonynt yn mynd yn ôl i'r cyfnod cyn-Gristnogol gan ymwneud â rhai o dduwiau'r Celtiaid a'u campau. Mae hynny'n arbennig o wir o ran y pedair chwedl a elwir yn Bedair Cainc y Mabinogi. Mae'n bosib fod fersiynau cynnar o'r chwedlau wedi cael eu hysgrifennu mor fuan â'r unfed ganrif ar ddeg, ond aeth y rhain yn golledig ers canrifoedd. Mae testunau o'r chwedlau wedi eu diogelu mewn nifer o lawysgrifau, ond ceir y casgliad helaethaf ohonynt yn y ddwy lawysgrif bwysig, Llyfr Gwyn Rhydderch a Llyfr Coch Hergest, a ysgrifennwyd oddeutu diwedd y bedwaredd ganrif ar ddeg a dechrau'r bymthegfed ganrif. Mae'r Llyfr Gwyn yn un o brif drysorau Llyfrgell Genedlaethol Cymru, tra bo'r Llyfr Coch yn eiddo i Goleg Iesu, Rhydychen.

	Mae angen gwahaniaethu rhwng y term Mabinogion a Mabinogi. Mae'r Mabinogion yn cynnwys un ar ddeg o chwedlau, sef Pedair Cainc y Mabinogi (chwedlau Pwyll Pendefig Dyfed, Branwen ferch Llŷr, Manawydan fab Llŷr a [[Math fab Mathonwy]]), Breuddwyd Macsen Wledig, Cyfranc (sef Stori) Lludd a Llefelys, Culhwch ac Olwen, Breuddwyd Rhonabwy, Chwedl Iarlles y Ffynnon, Hanes Peredur Fab Efrog a Geraint Fab Erbin. Mae'r [[Pedwaredd ~~Cainc~~ y Mabinogi\|bedwaredd chwedl]] ym Mhedair Cainc y Mabinogi, sef Math fab Mathonwy, yn ymwneud â nifer o fannau yng nghwmwd [[Uwchgwyrfai]] - gweler yr erthyglau yn Cof y Cwmwd ar [[Pedwaredd Gainc y Mabinogi]], [[Lleu Llaw Gyffes]], [[Math fab Mathonwy]] a [[Dôl Bebin]].		Mae angen gwahaniaethu rhwng y term Mabinogion a Mabinogi. Mae'r Mabinogion yn cynnwys un ar ddeg o chwedlau, sef Pedair Cainc y Mabinogi (chwedlau Pwyll Pendefig Dyfed, Branwen ferch Llŷr, Manawydan fab Llŷr a [[Math fab Mathonwy]]), Breuddwyd Macsen Wledig, Cyfranc (sef Stori) Lludd a Llefelys, Culhwch ac Olwen, Breuddwyd Rhonabwy, Chwedl Iarlles y Ffynnon, Hanes Peredur Fab Efrog a Geraint Fab Erbin. Mae'r [[Pedwaredd Gainc y Mabinogi\|bedwaredd chwedl]] ym Mhedair Cainc y Mabinogi, sef Math fab Mathonwy, yn ymwneud â nifer o fannau yng nghwmwd [[Uwchgwyrfai]] - gweler yr erthyglau yn Cof y Cwmwd ar [[Pedwaredd Gainc y Mabinogi]], [[Lleu Llaw Gyffes]], [[Math fab Mathonwy]] a [[Dôl Bebin]].

	Os hoffech ddarllen chwedlau'r Mabinogion mewn Cymraeg diweddar graenus, mae'r gyfrol ''Y Mabinogion'', Diweddariad gan Dafydd a Rhiannon Ifans, (Gwasg Gomer, 1980), yn rhagorol, ac yn y gyfrol ceir rhagymadrodd llawn a diddorol yn ymdrin â'r chwedlau gan Yr Athro Brynley F. Roberts.		Os hoffech ddarllen chwedlau'r Mabinogion mewn Cymraeg diweddar graenus, mae'r gyfrol ''Y Mabinogion'', Diweddariad gan Dafydd a Rhiannon Ifans, (Gwasg Gomer, 1980), yn rhagorol, ac yn y gyfrol ceir rhagymadrodd llawn a diddorol yn ymdrin â'r chwedlau gan Yr Athro Brynley F. Roberts.

Irion am 12:00, 14 Rhagfyr 2020

2020-12-14T12:00:29Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 13:00, 14 Rhagfyr 2020
Llinell 1:		Llinell 1:
	Chwedlau'r Mabinogion yw un o brif ogoniannau ein llenyddiaeth fel Cymry. Chwedlau llafar oeddent i ddechrau ac yn cael eu trosglwyddo ar lafar o genhedlaeth i genhedlaeth cyn iddynt gael eu hysgrifennu ar femrwn (croen anifeiliaid wedi'i drin a'i sychu) yn y pen draw. Datblygodd y chwedlau hyn dros gyfnod maith iawn ac mae'n sicr fod gwreiddiau rhai ohonynt yn mynd yn ôl i'r cyfnod cyn-Gristnogol gan ymwneud â rhai o dduwiau'r Celtiaid a'u campau. Mae hynny'n arbennig o wir o ran y pedair chwedl a elwir yn Bedair Cainc y Mabinogi. Mae'n bosib fod fersiynau cynnar o'r chwedlau wedi cael eu hysgrifennu mor fuan â'r unfed ganrif ar ddeg, ond aeth y rhain yn golledig ers canrifoedd. Mae testunau o'r chwedlau wedi eu diogelu mewn nifer o lawysgrifau, ond ceir y casgliad helaethaf ohonynt yn y ddwy lawysgrif bwysig, Llyfr Gwyn Rhydderch a Llyfr Coch Hergest, a ysgrifennwyd oddeutu diwedd y bedwaredd ganrif ar ddeg a dechrau'r bymthegfed ganrif. Mae'r Llyfr Gwyn yn un o brif drysorau Llyfrgell Genedlaethol Cymru, tra bo'r Llyfr Coch yn eiddo i Goleg Iesu, Rhydychen.		Chwedlau'r '''Mabinogion''' yw un o brif ogoniannau ein llenyddiaeth fel Cymry. Chwedlau llafar oeddent i ddechrau ac yn cael eu trosglwyddo ar lafar o genhedlaeth i genhedlaeth cyn iddynt gael eu hysgrifennu ar femrwn (croen anifeiliaid wedi'i drin a'i sychu) yn y pen draw. Datblygodd y chwedlau hyn dros gyfnod maith iawn ac mae'n sicr fod gwreiddiau rhai ohonynt yn mynd yn ôl i'r cyfnod cyn-Gristnogol gan ymwneud â rhai o dduwiau'r Celtiaid a'u campau. Mae hynny'n arbennig o wir o ran y pedair chwedl a elwir yn Bedair Cainc y Mabinogi. Mae'n bosib fod fersiynau cynnar o'r chwedlau wedi cael eu hysgrifennu mor fuan â'r unfed ganrif ar ddeg, ond aeth y rhain yn golledig ers canrifoedd. Mae testunau o'r chwedlau wedi eu diogelu mewn nifer o lawysgrifau, ond ceir y casgliad helaethaf ohonynt yn y ddwy lawysgrif bwysig, Llyfr Gwyn Rhydderch a Llyfr Coch Hergest, a ysgrifennwyd oddeutu diwedd y bedwaredd ganrif ar ddeg a dechrau'r bymthegfed ganrif. Mae'r Llyfr Gwyn yn un o brif drysorau Llyfrgell Genedlaethol Cymru, tra bo'r Llyfr Coch yn eiddo i Goleg Iesu, Rhydychen.

	Mae angen gwahaniaethu rhwng y term Mabinogion a Mabinogi. Mae'r Mabinogion yn cynnwys un ar ddeg o chwedlau, sef Pedair Cainc y Mabinogi (chwedlau Pwyll Pendefig Dyfed, Branwen ferch Llŷr, Manawydan fab Llŷr a Math fab Mathonwy), Breuddwyd Macsen Wledig, Cyfranc (sef Stori) Lludd a Llefelys, Culhwch ac Olwen, Breuddwyd Rhonabwy, Chwedl Iarlles y Ffynnon, Hanes Peredur Fab Efrog a Geraint Fab Erbin. Mae'r bedwaredd chwedl ym Mhedair Cainc y Mabinogi, sef Math fab Mathonwy, yn ymwneud â nifer o fannau yng nghwmwd Uwchgwyrfai - gweler yr erthyglau yn Cof y Cwmwd ar Pedwaredd Gainc y Mabinogi, Lleu Llaw Gyffes, Math fab Mathonwy a Dôl Bebin.		Mae angen gwahaniaethu rhwng y term Mabinogion a Mabinogi. Mae'r Mabinogion yn cynnwys un ar ddeg o chwedlau, sef Pedair Cainc y Mabinogi (chwedlau Pwyll Pendefig Dyfed, Branwen ferch Llŷr, Manawydan fab Llŷr a [[Math fab Mathonwy]]), Breuddwyd Macsen Wledig, Cyfranc (sef Stori) Lludd a Llefelys, Culhwch ac Olwen, Breuddwyd Rhonabwy, Chwedl Iarlles y Ffynnon, Hanes Peredur Fab Efrog a Geraint Fab Erbin. Mae'r [[Pedwaredd Cainc y Mabinogi\|bedwaredd chwedl]] ym Mhedair Cainc y Mabinogi, sef Math fab Mathonwy, yn ymwneud â nifer o fannau yng nghwmwd [[Uwchgwyrfai]] - gweler yr erthyglau yn Cof y Cwmwd ar [[Pedwaredd Gainc y Mabinogi]], [[Lleu Llaw Gyffes]], [[Math fab Mathonwy]] a [[Dôl Bebin]].

	Os hoffech ddarllen chwedlau'r Mabinogion mewn Cymraeg diweddar graenus, mae'r gyfrol ''Y Mabinogion'', Diweddariad gan Dafydd a Rhiannon Ifans, (Gwasg Gomer, 1980), yn rhagorol, ac yn y gyfrol ceir rhagymadrodd llawn a diddorol yn ymdrin â'r chwedlau gan Yr Athro Brynley F. Roberts.		Os hoffech ddarllen chwedlau'r Mabinogion mewn Cymraeg diweddar graenus, mae'r gyfrol ''Y Mabinogion'', Diweddariad gan Dafydd a Rhiannon Ifans, (Gwasg Gomer, 1980), yn rhagorol, ac yn y gyfrol ceir rhagymadrodd llawn a diddorol yn ymdrin â'r chwedlau gan Yr Athro Brynley F. Roberts.


			==Cyfeiriadau==
			{{cyfeiriadau}}
			[[Categori:Llenyddiaeth]]
			[[Categori:Chwedloniaeth]]

Cyfaill Eben: Chwedlau'r Mabinogion yw un o brif ogoniannau ein llenyddiaeth fel Cymry.

2020-12-14T10:20:07Z

Chwedlau'r Mabinogion yw un o brif ogoniannau ein llenyddiaeth fel Cymry.

Tudalen newydd

Chwedlau'r Mabinogion yw un o brif ogoniannau ein llenyddiaeth fel Cymry. Chwedlau llafar oeddent i ddechrau ac yn cael eu trosglwyddo ar lafar o genhedlaeth i genhedlaeth cyn iddynt gael eu hysgrifennu ar femrwn (croen anifeiliaid wedi'i drin a'i sychu) yn y pen draw. Datblygodd y chwedlau hyn dros gyfnod maith iawn ac mae'n sicr fod gwreiddiau rhai ohonynt yn mynd yn ôl i'r cyfnod cyn-Gristnogol gan ymwneud â rhai o dduwiau'r Celtiaid a'u campau. Mae hynny'n arbennig o wir o ran y pedair chwedl a elwir yn Bedair Cainc y Mabinogi. Mae'n bosib fod fersiynau cynnar o'r chwedlau wedi cael eu hysgrifennu mor fuan â'r unfed ganrif ar ddeg, ond aeth y rhain yn golledig ers canrifoedd. Mae testunau o'r chwedlau wedi eu diogelu mewn nifer o lawysgrifau, ond ceir y casgliad helaethaf ohonynt yn y ddwy lawysgrif bwysig, Llyfr Gwyn Rhydderch a Llyfr Coch Hergest, a ysgrifennwyd oddeutu diwedd y bedwaredd ganrif ar ddeg a dechrau'r bymthegfed ganrif. Mae'r Llyfr Gwyn yn un o brif drysorau Llyfrgell Genedlaethol Cymru, tra bo'r Llyfr Coch yn eiddo i Goleg Iesu, Rhydychen.

Mae angen gwahaniaethu rhwng y term Mabinogion a Mabinogi. Mae'r Mabinogion yn cynnwys un ar ddeg o chwedlau, sef Pedair Cainc y Mabinogi (chwedlau Pwyll Pendefig Dyfed, Branwen ferch Llŷr, Manawydan fab Llŷr a Math fab Mathonwy), Breuddwyd Macsen Wledig, Cyfranc (sef Stori) Lludd a Llefelys, Culhwch ac Olwen, Breuddwyd Rhonabwy, Chwedl Iarlles y Ffynnon, Hanes Peredur Fab Efrog a Geraint Fab Erbin. Mae'r bedwaredd chwedl ym Mhedair Cainc y Mabinogi, sef Math fab Mathonwy, yn ymwneud â nifer o fannau yng nghwmwd Uwchgwyrfai - gweler yr erthyglau yn Cof y Cwmwd ar Pedwaredd Gainc y Mabinogi, Lleu Llaw Gyffes, Math fab Mathonwy a Dôl Bebin.

Os hoffech ddarllen chwedlau'r Mabinogion mewn Cymraeg diweddar graenus, mae'r gyfrol ''Y Mabinogion'', Diweddariad gan Dafydd a Rhiannon Ifans, (Gwasg Gomer, 1980), yn rhagorol, ac yn y gyfrol ceir rhagymadrodd llawn a diddorol yn ymdrin â'r chwedlau gan Yr Athro Brynley F. Roberts.