Llyn Nantlle Isaf - Hanes golygu

Cyfaill Eben am 13:39, 6 Ebrill 2022

2022-04-06T13:39:35Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 14:39, 6 Ebrill 2022
Llinell 1:		Llinell 1:
	[[Delwedd:Llun Nantlle Isaf tua 1854.jpg\|de\|bawd\|400px\|Lithograff o 1854 yn dangos Llyn Nantlle Isaf. Sylwer ar domen a gwaith Chwarel Dorothea'n dechrau amharu ar y llyn]]		[[Delwedd:Llun Nantlle Isaf tua 1854.jpg\|de\|bawd\|400px\|Lithograff o 1854 yn dangos Llyn Nantlle Isaf. Sylwer ar domen a gwaith Chwarel Dorothea'n dechrau amharu ar y llyn]]

	Safai '''Llyn Nantlle Isaf''' ar lawr [[Dyffryn Nantlle]] gyferbyn â [[Plas Tal-y-sarn\|Phlas Tal-y-sarn]] i'r gogledd a [[Gwernor]] i'r de. Roedd wedi ei gysylltu â [[Llyn Nantlle Uchaf]] gan ~~hyd~~ byr o'r [[Afon Llyfni]] a redai ~~trwy~~'r llyn. Ar y dechrau, roedd bron cymaint â'r llyn uchaf. Rhedai Afon Llyfni allan o'r llyn ger [[Pont Sarn Wyth-dŵr]].		Safai '''Llyn Nantlle Isaf''' ar lawr [[Dyffryn Nantlle]] gyferbyn â [[Plas Tal-y-sarn\|Phlas Tal-y-sarn]] i'r gogledd a [[Gwernor]] i'r de. Roedd wedi ei gysylltu â [[Llyn Nantlle Uchaf]] gan ddarn byr o [[Afon Llyfni]] a redai drwy'r llyn. Ar y dechrau, roedd bron cymaint â'r llyn uchaf. Rhedai Afon Llyfni allan o'r llyn ger [[Pont Sarn Wyth-dŵr]].

	[[Delwedd:Dargyfeirio afon llyfni 1891.jpg\|bawd\|de\|350px\| Dargyfeirio Afon Llyfni tua 1891. Plas Dorothea yn y cefndir.]]		[[Delwedd:Dargyfeirio afon llyfni 1891.jpg\|bawd\|de\|350px\| Dargyfeirio Afon Llyfni tua 1891. Plas Dorothea yn y cefndir.]]

	Roedd [[Chwarel Pen-y-bryn]] a [[Chwarel Dorothea]] ar y glannau gogleddol a [[Chwarel Gwernor]] i'r de ac o dipyn i beth fe gyfyngwyd ar faint y llyn trwy i'r chwareli ollwng gwastraff i'r dŵr. Gan fod chwareli Dyffryn Nantlle ar ffurf tyllau mawr dwfn o dan lefel y tir ~~amgylchynnol~~, roedd perygl cynyddol y byddai dŵr y llyn yn rhedeg i mewn i'r twll, ~~ac mi ddigwyddodd~~ hynny ym 1884. Wedi dargyfeirio'r afon, dechreuodd wagio'r llyn o dipyn i beth ym 1894.<ref>''Hen Luniau Dyffryn Nantlle'', (Caernarfon, 1985), llun 53 a'r capsiwn</ref>		Roedd [[Chwarel Pen-y-bryn]] a [[Chwarel Dorothea]] ar y glannau gogleddol a [[Chwarel Gwernor]] i'r de ac o dipyn i beth fe gyfyngwyd ar faint y llyn trwy i'r chwareli ollwng gwastraff i'r dŵr. Gan fod chwareli Dyffryn Nantlle ar ffurf tyllau mawr dwfn o dan lefel y tir amgylchynol, roedd perygl cynyddol y byddai dŵr y llyn yn rhedeg i mewn i'r twll, a digwyddodd hynny ym 1884. Wedi dargyfeirio'r afon, dechreuodd wagio'r llyn o dipyn i beth ym 1894.<ref>''Hen Luniau Dyffryn Nantlle'', (Caernarfon, 1985), llun 53 a'r capsiwn</ref>

	Roedd cryn dipyn o'r llyn wedi diflannu dan y tipiau erbyn arolwg Ordnans 1888 ac erbyn 1901 roedd y llyn wedi colli tri chwarter yr arwynebedd oedd ~~wedi bod ar ôl~~ 13 mlynedd ynghynt. Roedd cwrs Afon Llyfni wedi ei wyro at ochr Gwernor i'r dyffryn tua 1891,<ref>''Hen Luniau Dyffryn Nantlle'', (Caernarfon, 1985), llun 34 a'r capsiwn</ref> gan adael llawer o dir corsiog gyferbyn â Chwarel Dorothea. Erbyn 1913, dim ond pwll corsiog oedd ar ôl yn llawn brwyn, ac erbyn map 1949 roedd y map yn dangos nad oedd llyn yno o gwbl, a hyd yn oed enw'r llyn wedi'i ddileu - er i'r llyn uchaf ~~yn dal~~ i gael ei alw'n ''Llyn Nantlle Uchaf'' ar y mapiau.<ref>Mapiau Ordnans 6" i'r filltir, i'w gweld ar wefan Llyfrgell Genedlaethol yr Alban, [https://maps.nls.uk/view/101606664]</ref>		Roedd cryn dipyn o'r llyn wedi diflannu dan y tipiau erbyn arolwg Ordnans 1888 ac erbyn 1901 roedd y llyn wedi colli tri chwarter yr arwynebedd oedd iddo 13 mlynedd ynghynt. Roedd cwrs Afon Llyfni wedi ei wyro at ochr Gwernor i'r dyffryn tua 1891,<ref>''Hen Luniau Dyffryn Nantlle'', (Caernarfon, 1985), llun 34 a'r capsiwn</ref> gan adael llawer o dir corsiog gyferbyn â Chwarel Dorothea. Erbyn 1913, dim ond pwll corsiog oedd ar ôl yn llawn brwyn, ac erbyn map 1949 roedd y map yn dangos nad oedd llyn yno o gwbl, a hyd yn oed enw'r llyn wedi'i ddileu - er i'r llyn uchaf ddal i gael ei alw'n ''Llyn Nantlle Uchaf'' ar y mapiau.<ref>Mapiau Ordnans 6" i'r filltir, i'w gweld ar wefan Llyfrgell Genedlaethol yr Alban, [https://maps.nls.uk/view/101606664]</ref>

	Erbyn hyn nid oes dim ~~byd~~ o'r llyn ar ôl eithr tir gweddol gorsiog ar waelod y rhan honno o'r dyffryn.		Erbyn hyn nid oes dim o'r llyn ar ôl eithr tir gweddol gorsiog ar waelod y rhan honno o'r dyffryn.

	{{eginyn}}		{{eginyn}}

Cudyll am 12:54, 28 Rhagfyr 2020

2020-12-28T12:54:39Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 13:54, 28 Rhagfyr 2020
Llinell 1:		Llinell 1:
	[[Delwedd:Llun Nantlle Isaf tua 1854.jpg\|de\|bawd\|400px\|~~lithograff~~ o 1854 yn dangos Llyn Nantlle Isaf. Sylwer ar domen a gwaith Chwarel Dorothea'n dechrau amharu ar y llyn]]		[[Delwedd:Llun Nantlle Isaf tua 1854.jpg\|de\|bawd\|400px\|Lithograff o 1854 yn dangos Llyn Nantlle Isaf. Sylwer ar domen a gwaith Chwarel Dorothea'n dechrau amharu ar y llyn]]

	Safai '''Llyn Nantlle Isaf''' ar lawr [[Dyffryn Nantlle]] gyferbyn â [[Plas Tal-y-sarn\|Phlas Tal-y-sarn]] i'r gogledd a [[Gwernor]] i'r de. Roedd wedi ei gysylltu â [[Llyn Nantlle Uchaf]] gan hyd byr o'r [[Afon Llyfni]] a redai trwy'r llyn. Ar y dechrau, roedd bron cymaint â'r llyn uchaf. Rhedai Afon Llyfni allan o'r llyn ger [[Pont Sarn Wyth-dŵr]].		Safai '''Llyn Nantlle Isaf''' ar lawr [[Dyffryn Nantlle]] gyferbyn â [[Plas Tal-y-sarn\|Phlas Tal-y-sarn]] i'r gogledd a [[Gwernor]] i'r de. Roedd wedi ei gysylltu â [[Llyn Nantlle Uchaf]] gan hyd byr o'r [[Afon Llyfni]] a redai trwy'r llyn. Ar y dechrau, roedd bron cymaint â'r llyn uchaf. Rhedai Afon Llyfni allan o'r llyn ger [[Pont Sarn Wyth-dŵr]].

Cudyll am 12:54, 28 Rhagfyr 2020

2020-12-28T12:54:23Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 13:54, 28 Rhagfyr 2020
Llinell 5:		Llinell 5:
	[[Delwedd:Dargyfeirio afon llyfni 1891.jpg\|bawd\|de\|350px\| Dargyfeirio Afon Llyfni tua 1891. Plas Dorothea yn y cefndir.]]		[[Delwedd:Dargyfeirio afon llyfni 1891.jpg\|bawd\|de\|350px\| Dargyfeirio Afon Llyfni tua 1891. Plas Dorothea yn y cefndir.]]

	Roedd [[Chwarel Pen-y-bryn]] a [[Chwarel Dorothea]] ar y glannau gogleddol a [[Chwarel Gwernor]] i'r de ac o dipyn i beth fe gyfyngwyd ar faint y llyn trwy i'r chwareli ollwng gwastraff i'r dŵr. Roedd cryn dipyn o'r llyn wedi diflannu dan y tipiau erbyn arolwg Ordnans 1888 ac erbyn 1901 roedd y llyn wedi colli tri chwarter yr arwynebedd oedd wedi bod ar ôl 13 mlynedd ynghynt. Roedd cwrs Afon Llyfni wedi ei wyro at ochr Gwernor i'r dyffryn tua 1891,<ref>''Hen Luniau Dyffryn Nantlle'', (Caernarfon, 1985), llun 34 a'r capsiwn</ref> gan adael llawer o dir corsiog gyferbyn â Chwarel Dorothea. Erbyn 1913, dim ond pwll corsiog oedd ar ôl yn llawn brwyn, ac erbyn map 1949 roedd y map yn dangos nad oedd llyn yno o gwbl, a hyd yn oed enw'r llyn wedi'i ddileu - er i'r llyn uchaf yn dal i gael ei alw'n ''Llyn Nantlle Uchaf'' ar y mapiau.<ref>Mapiau Ordnans 6" i'r filltir, i'w gweld ar wefan Llyfrgell Genedlaethol yr Alban, [https://maps.nls.uk/view/101606664]</ref>		Roedd [[Chwarel Pen-y-bryn]] a [[Chwarel Dorothea]] ar y glannau gogleddol a [[Chwarel Gwernor]] i'r de ac o dipyn i beth fe gyfyngwyd ar faint y llyn trwy i'r chwareli ollwng gwastraff i'r dŵr. Gan fod chwareli Dyffryn Nantlle ar ffurf tyllau mawr dwfn o dan lefel y tir amgylchynnol, roedd perygl cynyddol y byddai dŵr y llyn yn rhedeg i mewn i'r twll, ac mi ddigwyddodd hynny ym 1884. Wedi dargyfeirio'r afon, dechreuodd wagio'r llyn o dipyn i beth ym 1894.<ref>''Hen Luniau Dyffryn Nantlle'', (Caernarfon, 1985), llun 53 a'r capsiwn</ref>

			Roedd cryn dipyn o'r llyn wedi diflannu dan y tipiau erbyn arolwg Ordnans 1888 ac erbyn 1901 roedd y llyn wedi colli tri chwarter yr arwynebedd oedd wedi bod ar ôl 13 mlynedd ynghynt. Roedd cwrs Afon Llyfni wedi ei wyro at ochr Gwernor i'r dyffryn tua 1891,<ref>''Hen Luniau Dyffryn Nantlle'', (Caernarfon, 1985), llun 34 a'r capsiwn</ref> gan adael llawer o dir corsiog gyferbyn â Chwarel Dorothea. Erbyn 1913, dim ond pwll corsiog oedd ar ôl yn llawn brwyn, ac erbyn map 1949 roedd y map yn dangos nad oedd llyn yno o gwbl, a hyd yn oed enw'r llyn wedi'i ddileu - er i'r llyn uchaf yn dal i gael ei alw'n ''Llyn Nantlle Uchaf'' ar y mapiau.<ref>Mapiau Ordnans 6" i'r filltir, i'w gweld ar wefan Llyfrgell Genedlaethol yr Alban, [https://maps.nls.uk/view/101606664]</ref>

	Erbyn hyn nid oes dim byd o'r llyn ar ôl eithr tir gweddol gorsiog ar waelod y rhan honno o'r dyffryn.		Erbyn hyn nid oes dim byd o'r llyn ar ôl eithr tir gweddol gorsiog ar waelod y rhan honno o'r dyffryn.

Cudyll am 12:51, 28 Rhagfyr 2020

2020-12-28T12:51:17Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 13:51, 28 Rhagfyr 2020
Llinell 1:		Llinell 1:
	[[		[[Delwedd:Llun Nantlle Isaf tua 1854.jpg\|de\|bawd\|400px\|lithograff o 1854 yn dangos Llyn Nantlle Isaf. Sylwer ar domen a gwaith Chwarel Dorothea'n dechrau amharu ar y llyn]]

	Safai '''Llyn Nantlle Isaf''' ar lawr [[Dyffryn Nantlle]] gyferbyn â [[Plas Tal-y-sarn\|Phlas Tal-y-sarn]] i'r gogledd a [[Gwernor]] i'r de. Roedd wedi ei gysylltu â [[Llyn Nantlle Uchaf]] gan hyd byr o'r [[Afon Llyfni]] a redai trwy'r llyn. Ar y dechrau, roedd bron cymaint â'r llyn uchaf. Rhedai Afon Llyfni allan o'r llyn ger [[Pont Sarn Wyth-dŵr]].		Safai '''Llyn Nantlle Isaf''' ar lawr [[Dyffryn Nantlle]] gyferbyn â [[Plas Tal-y-sarn\|Phlas Tal-y-sarn]] i'r gogledd a [[Gwernor]] i'r de. Roedd wedi ei gysylltu â [[Llyn Nantlle Uchaf]] gan hyd byr o'r [[Afon Llyfni]] a redai trwy'r llyn. Ar y dechrau, roedd bron cymaint â'r llyn uchaf. Rhedai Afon Llyfni allan o'r llyn ger [[Pont Sarn Wyth-dŵr]].

Cudyll am 12:48, 28 Rhagfyr 2020

2020-12-28T12:48:52Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 13:48, 28 Rhagfyr 2020
Llinell 1:		Llinell 1:
			[[

	Safai '''Llyn Nantlle Isaf''' ar lawr [[Dyffryn Nantlle]] gyferbyn â [[Plas Tal-y-sarn\|Phlas Tal-y-sarn]] i'r gogledd a [[Gwernor]] i'r de. Roedd wedi ei gysylltu â [[Llyn Nantlle Uchaf]] gan hyd byr o'r [[Afon Llyfni]] a redai trwy'r llyn. Ar y dechrau, roedd bron cymaint â'r llyn uchaf. Rhedai Afon Llyfni allan o'r llyn ger [[Pont Sarn Wyth-dŵr]].		Safai '''Llyn Nantlle Isaf''' ar lawr [[Dyffryn Nantlle]] gyferbyn â [[Plas Tal-y-sarn\|Phlas Tal-y-sarn]] i'r gogledd a [[Gwernor]] i'r de. Roedd wedi ei gysylltu â [[Llyn Nantlle Uchaf]] gan hyd byr o'r [[Afon Llyfni]] a redai trwy'r llyn. Ar y dechrau, roedd bron cymaint â'r llyn uchaf. Rhedai Afon Llyfni allan o'r llyn ger [[Pont Sarn Wyth-dŵr]].

Cudyll am 12:39, 28 Rhagfyr 2020

2020-12-28T12:39:13Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 13:39, 28 Rhagfyr 2020
Llinell 1:		Llinell 1:
	Safai '''Llyn Nantlle Isaf''' ar lawr [[Dyffryn Nantlle]] gyferbyn â [[Plas Tal-y-sarn\|Phlas Tal-y-sarn]] i'r gogledd a [[Gwernor]] i'r de. Roedd wedi ei gysylltu â [[Llyn Nantlle Uchaf]] gan hyd byr o'r [[Afon Llyfni]] a redai trwy'r llyn. Ar y dechrau, roedd bron cymaint â'r llyn uchaf. Rhedai Afon Llyfni allan o'r llyn ger [[Pont Sarn Wyth-dŵr]].		Safai '''Llyn Nantlle Isaf''' ar lawr [[Dyffryn Nantlle]] gyferbyn â [[Plas Tal-y-sarn\|Phlas Tal-y-sarn]] i'r gogledd a [[Gwernor]] i'r de. Roedd wedi ei gysylltu â [[Llyn Nantlle Uchaf]] gan hyd byr o'r [[Afon Llyfni]] a redai trwy'r llyn. Ar y dechrau, roedd bron cymaint â'r llyn uchaf. Rhedai Afon Llyfni allan o'r llyn ger [[Pont Sarn Wyth-dŵr]].

			[[Delwedd:Dargyfeirio afon llyfni 1891.jpg\|bawd\|de\|350px\| Dargyfeirio Afon Llyfni tua 1891. Plas Dorothea yn y cefndir.]]

	Roedd [[Chwarel Pen-y-bryn]] a [[Chwarel Dorothea]] ar y glannau gogleddol a [[Chwarel Gwernor]] i'r de ac o dipyn i beth fe gyfyngwyd ar faint y llyn trwy i'r chwareli ollwng gwastraff i'r dŵr. Roedd cryn dipyn o'r llyn wedi diflannu dan y tipiau erbyn arolwg Ordnans 1888 ac erbyn 1901 roedd y llyn wedi colli tri chwarter yr arwynebedd oedd wedi bod ar ôl 13 mlynedd ynghynt. Roedd cwrs Afon Llyfni wedi ei wyro at ochr Gwernor i'r dyffryn tua 1891,<ref>''Hen Luniau Dyffryn Nantlle'', (Caernarfon, 1985), llun 34 a'r capsiwn</ref> gan adael llawer o dir corsiog gyferbyn â Chwarel Dorothea. Erbyn 1913, dim ond pwll corsiog oedd ar ôl yn llawn brwyn, ac erbyn map 1949 roedd y map yn dangos nad oedd llyn yno o gwbl, a hyd yn oed enw'r llyn wedi'i ddileu - er i'r llyn uchaf yn dal i gael ei alw'n ''Llyn Nantlle Uchaf'' ar y mapiau.<ref>Mapiau Ordnans 6" i'r filltir, i'w gweld ar wefan Llyfrgell Genedlaethol yr Alban, [https://maps.nls.uk/view/101606664]</ref>		Roedd [[Chwarel Pen-y-bryn]] a [[Chwarel Dorothea]] ar y glannau gogleddol a [[Chwarel Gwernor]] i'r de ac o dipyn i beth fe gyfyngwyd ar faint y llyn trwy i'r chwareli ollwng gwastraff i'r dŵr. Roedd cryn dipyn o'r llyn wedi diflannu dan y tipiau erbyn arolwg Ordnans 1888 ac erbyn 1901 roedd y llyn wedi colli tri chwarter yr arwynebedd oedd wedi bod ar ôl 13 mlynedd ynghynt. Roedd cwrs Afon Llyfni wedi ei wyro at ochr Gwernor i'r dyffryn tua 1891,<ref>''Hen Luniau Dyffryn Nantlle'', (Caernarfon, 1985), llun 34 a'r capsiwn</ref> gan adael llawer o dir corsiog gyferbyn â Chwarel Dorothea. Erbyn 1913, dim ond pwll corsiog oedd ar ôl yn llawn brwyn, ac erbyn map 1949 roedd y map yn dangos nad oedd llyn yno o gwbl, a hyd yn oed enw'r llyn wedi'i ddileu - er i'r llyn uchaf yn dal i gael ei alw'n ''Llyn Nantlle Uchaf'' ar y mapiau.<ref>Mapiau Ordnans 6" i'r filltir, i'w gweld ar wefan Llyfrgell Genedlaethol yr Alban, [https://maps.nls.uk/view/101606664]</ref>

Cudyll am 12:22, 28 Rhagfyr 2020

2020-12-28T12:22:33Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 13:22, 28 Rhagfyr 2020
Llinell 1:		Llinell 1:
	Safai '''Llyn Nantlle Isaf''' ar lawr [[Dyffryn Nantlle]] gyferbyn â [[Plas Tal-y-sarn\|Phlas Tal-y-sarn]] i'r gogledd a [[Gwernor]] i'r de. Roedd wedi ei gysylltu â [[Llyn Nantlle Uchaf]] gan hyd byr o'r [[Afon ~~Llyfnwy~~]] a redai trwy'r llyn. Ar y dechrau, roedd bron cymaint â'r llyn uchaf. Rhedai Afon ~~Llyfnwy~~ allan o'r llyn ger [[Pont Sarn Wyth-dŵr]].		Safai '''Llyn Nantlle Isaf''' ar lawr [[Dyffryn Nantlle]] gyferbyn â [[Plas Tal-y-sarn\|Phlas Tal-y-sarn]] i'r gogledd a [[Gwernor]] i'r de. Roedd wedi ei gysylltu â [[Llyn Nantlle Uchaf]] gan hyd byr o'r [[Afon Llyfni]] a redai trwy'r llyn. Ar y dechrau, roedd bron cymaint â'r llyn uchaf. Rhedai Afon Llyfni allan o'r llyn ger [[Pont Sarn Wyth-dŵr]].

	Roedd [[Chwarel Pen-y-bryn]] a [[Chwarel Dorothea]] ar y glannau gogleddol a [[Chwarel Gwernor]] i'r de ac o dipyn i beth fe gyfyngwyd ar faint y llyn trwy i'r chwareli ollwng gwastraff i'r dŵr. Roedd cryn dipyn o'r llyn wedi diflannu dan y tipiau erbyn arolwg Ordnans 1888 ac erbyn 1901 roedd y llyn wedi colli tri ~~chwaretr~~ yr arwynebedd oedd wedi bod ar ôl 13 mlynedd ynghynt~~, gyda~~ cwrs Afon ~~Llyfnwy~~ wedi ei wyro at ~~ylan~~ ochr Gwernor i'r dyffryn, a llawer o dir corsiog gyferbyn â Chwarel Dorothea. Erbyn 1913, dim ond pwll corsiog oedd ar ôl yn llawn brwyn, ac erbyn map 1949 roedd y map yn dangos ~~yr un~~ llyn yno o gwbl, a hyd yn oed enw'r llyn wedi ~~dileu~~ - er i'r llyn uchaf yn dal i gael ei alw'n ''Llyn Nantlle Uchaf''.<ref>Mapiau Ordnans 6" i'r filltir, i'w gweld ar wefan Llyfrgell Genedlaethol yr Alban, [https://maps.nls.uk/view/101606664]</ref>		Roedd [[Chwarel Pen-y-bryn]] a [[Chwarel Dorothea]] ar y glannau gogleddol a [[Chwarel Gwernor]] i'r de ac o dipyn i beth fe gyfyngwyd ar faint y llyn trwy i'r chwareli ollwng gwastraff i'r dŵr. Roedd cryn dipyn o'r llyn wedi diflannu dan y tipiau erbyn arolwg Ordnans 1888 ac erbyn 1901 roedd y llyn wedi colli tri chwarter yr arwynebedd oedd wedi bod ar ôl 13 mlynedd ynghynt. Roedd cwrs Afon Llyfni wedi ei wyro at ochr Gwernor i'r dyffryn tua 1891,<ref>''Hen Luniau Dyffryn Nantlle'', (Caernarfon, 1985), llun 34 a'r capsiwn</ref> gan adael llawer o dir corsiog gyferbyn â Chwarel Dorothea. Erbyn 1913, dim ond pwll corsiog oedd ar ôl yn llawn brwyn, ac erbyn map 1949 roedd y map yn dangos nad oedd llyn yno o gwbl, a hyd yn oed enw'r llyn wedi'i ddileu - er i'r llyn uchaf yn dal i gael ei alw'n ''Llyn Nantlle Uchaf'' ar y mapiau.<ref>Mapiau Ordnans 6" i'r filltir, i'w gweld ar wefan Llyfrgell Genedlaethol yr Alban, [https://maps.nls.uk/view/101606664]</ref>

	Erbyn hyn nid oes dim byd o'r llyn ar ôl eithr tir gweddol gorsiog ar ~~waaelod~~ y rhan honno o'r dyffryn.		Erbyn hyn nid oes dim byd o'r llyn ar ôl eithr tir gweddol gorsiog ar waelod y rhan honno o'r dyffryn.

	{{eginyn}}		{{eginyn}}

Irion: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda 'Safai '''Llyn Nantlle Isaf''' ar lawr Dyffryn Nantlle gyferbyn â Phlas Tal-y-sarn i'r gogledd a Gwernor i'r de. Roedd wedi ei...'

2019-01-29T10:00:15Z

Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda 'Safai '''Llyn Nantlle Isaf''' ar lawr Dyffryn Nantlle gyferbyn â Phlas Tal-y-sarn i'r gogledd a Gwernor i'r de. Roedd wedi ei...'

Tudalen newydd

Safai '''Llyn Nantlle Isaf''' ar lawr [[Dyffryn Nantlle]] gyferbyn â [[Plas Tal-y-sarn|Phlas Tal-y-sarn]] i'r gogledd a [[Gwernor]] i'r de. Roedd wedi ei gysylltu â [[Llyn Nantlle Uchaf]] gan hyd byr o'r [[Afon Llyfnwy]] a redai trwy'r llyn. Ar y dechrau, roedd bron cymaint â'r llyn uchaf. Rhedai Afon Llyfnwy allan o'r llyn ger [[Pont Sarn Wyth-dŵr]].

Roedd [[Chwarel Pen-y-bryn]] a [[Chwarel Dorothea]] ar y glannau gogleddol a [[Chwarel Gwernor]] i'r de ac o dipyn i beth fe gyfyngwyd ar faint y llyn trwy i'r chwareli ollwng gwastraff i'r dŵr. Roedd cryn dipyn o'r llyn wedi diflannu dan y tipiau erbyn arolwg Ordnans 1888 ac erbyn 1901 roedd y llyn wedi colli tri chwaretr yr arwynebedd oedd wedi bod ar ôl 13 mlynedd ynghynt, gyda cwrs Afon Llyfnwy wedi ei wyro at ylan ochr Gwernor i'r dyffryn, a llawer o dir corsiog gyferbyn â Chwarel Dorothea. Erbyn 1913, dim ond pwll corsiog oedd ar ôl yn llawn brwyn, ac erbyn map 1949 roedd y map yn dangos yr un llyn yno o gwbl, a hyd yn oed enw'r llyn wedi dileu - er i'r llyn uchaf yn dal i gael ei alw'n ''Llyn Nantlle Uchaf''.<ref>Mapiau Ordnans 6" i'r filltir, i'w gweld ar wefan Llyfrgell Genedlaethol yr Alban, [https://maps.nls.uk/view/101606664]</ref>

Erbyn hyn nid oes dim byd o'r llyn ar ôl eithr tir gweddol gorsiog ar waaelod y rhan honno o'r dyffryn.

{{eginyn}}
==Cyfeiriadau==
{{cyfeiriadau}}
[[Categori:Llynnoedd]]