Lôn Newydd, Trefor - Hanes golygu

Irion am 13:02, 27 Mawrth 2025

2025-03-27T13:02:51Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 14:02, 27 Mawrth 2025
Llinell 1:		Llinell 1:
	Am flynyddoedd maith dim ond un lôn oedd yn mynd i lawr o briffordd Pwllheli - Caernarfon i bentref [[Trefor]], ac ardal yr [[Yr ~~Hendref (Llanaelhaearn)~~\|Hendra]] cyn bodolaeth y pentref chwarelyddol. Hon oedd yr Hen Lôn (a dyna ei henw o hyd i'r trigolion) gul a throellog sy'n cychwyn o Ben Lôn ac yn mynd ymlaen i ganol y pentref ar [[Pen Hendra, Trefor\|Ben Hendra]]. Bu galw am ddegawdau am well ffordd i'r pentref ac ym mis Mawrth 1936 dechreuwyd ar y gwaith o adeiladu ffordd newydd lydan a syth bin i lawr o'r briffordd i Drefor, a honno rhyw hanner milltir yn nes i Gaernarfon na'r hen ffordd gan fynd heibio i ffermydd Capas Lwyd a Tir Du. [[Cyngor Sir Gaernarfon]] oedd tu ôl i'r cynllun a'r bwriad oedd rhoi gwaith i rai o'r chwarelwyr ynghanol y tri-degau llwm. Fodd bynnag, yn ôl [[Gwilym Owen]] ychydig o'r chwarelwyr lleol a gyflogwyd ar y cynllun yn y diwedd. Rhoddwyd y tir yn rhad gan Ystad Broom Hall, Aber-erch a chwmni'r chwarel, y [[Penmaenmawr & Welsh Granite Company]]. Goruchwyliwyd y gwaith ar ran y Cyngor Sir gan David Owen Jones, a fu ar un adeg yn Gynghorydd Sirol ac yn Ysgrifennydd cangen yr undeb yn [[Chwarel yr Eifl]].<ref>Gwilym Owen, ''Pentref Trefor a Chwarel yr Eifl'', Penrhyndeudraeth, 1972, tt.84-5.</ref> Er ei bod bellach bron yn 90 oed (2025) gelwir y ffordd hon o hyd yn Lôn Newydd a'r fan lle mae'n cychwyn o'r briffordd yn Ben Lôn Newydd.		Am flynyddoedd maith dim ond un lôn oedd yn mynd i lawr o briffordd Pwllheli - Caernarfon i bentref [[Trefor]], ac ardal yr [[Yr Hendra\|Hendra]] cyn bodolaeth y pentref chwarelyddol. Hon oedd yr Hen Lôn (a dyna ei henw o hyd i'r trigolion) gul a throellog sy'n cychwyn o Ben Lôn ac yn mynd ymlaen i ganol y pentref ar [[Pen Hendra, Trefor\|Ben Hendra]]. Bu galw am ddegawdau am well ffordd i'r pentref ac ym mis Mawrth 1936 dechreuwyd ar y gwaith o adeiladu ffordd newydd lydan a syth bin i lawr o'r briffordd i Drefor, a honno rhyw hanner milltir yn nes i Gaernarfon na'r hen ffordd gan fynd heibio i ffermydd Capas Lwyd a Tir Du. [[Cyngor Sir Gaernarfon]] oedd tu ôl i'r cynllun a'r bwriad oedd rhoi gwaith i rai o'r chwarelwyr ynghanol y tri-degau llwm. Fodd bynnag, yn ôl [[Gwilym Owen]] ychydig o'r chwarelwyr lleol a gyflogwyd ar y cynllun yn y diwedd. Rhoddwyd y tir yn rhad gan Ystad Broom Hall, Aber-erch a chwmni'r chwarel, y [[Cwmni Penmaenmawr ac Ithfaen Cymreig, Cyf.\|Penmaenmawr & Welsh Granite Company]]. Goruchwyliwyd y gwaith ar ran y Cyngor Sir gan David Owen Jones, a fu ar un adeg yn Gynghorydd Sirol ac yn Ysgrifennydd cangen yr undeb yn [[Chwarel yr Eifl]].<ref>Gwilym Owen, ''Pentref Trefor a Chwarel yr Eifl'', Penrhyndeudraeth, 1972, tt.84-5.</ref> Er ei bod bellach bron yn 90 oed (2025) gelwir y ffordd hon o hyd yn Lôn Newydd a'r fan lle mae'n cychwyn o'r briffordd yn Ben Lôn Newydd.

	== Cyfeiriadau ==		== Cyfeiriadau ==

			[[Categori:Daearyddiaeth ddynol]]
			[[Categori:Ffyrdd]]

Irion am 12:57, 27 Mawrth 2025

2025-03-27T12:57:05Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 13:57, 27 Mawrth 2025
Llinell 1:		Llinell 1:
	Am flynyddoedd maith dim ond un lôn oedd yn mynd i lawr o briffordd Pwllheli>Caernarfon i bentref [[Trefor]], ac ardal yr Hendra cyn bodolaeth y pentref chwarelyddol. Hon oedd yr Hen Lôn (a dyna ei henw o hyd i'r trigolion) gul a throellog sy'n cychwyn o Ben Lôn ac yn mynd ymlaen i ganol y pentref ar Ben Hendra. Bu galw am ddegawdau am well ffordd i'r pentref ac ym mis Mawrth 1936 dechreuwyd ar y gwaith o adeiladu ffordd newydd lydan a syth bin i lawr o'r briffordd i Drefor, a honno rhyw hanner milltir yn nes i Gaernarfon na'r hen ffordd gan fynd heibio i ffermydd Capas Lwyd a Tir Du. Cyngor Sir Gaernarfon oedd tu ôl i'r cynllun a'r bwriad oedd rhoi gwaith i rai o'r chwarelwyr ynghanol y tri-degau llwm. Fodd bynnag, yn ôl [[Gwilym Owen]] ychydig o'r chwarelwyr lleol a gyflogwyd ar y cynllun yn y diwedd. Rhoddwyd y tir yn rhad gan Ystad Broom Hall, Aber-erch a chwmni'r chwarel, y [[Penmaenmawr & Welsh Granite Company]]. Goruchwyliwyd y gwaith ar ran y Cyngor Sir gan David Owen Jones, a fu ar un adeg yn Gynghorydd Sirol ac yn Ysgrifennydd cangen yr undeb yn [[Chwarel yr Eifl]].<ref>Gwilym Owen, ''Pentref Trefor a Chwarel yr Eifl'', Penrhyndeudraeth, 1972, tt.84-5.</ref> Er ei bod bellach bron yn 90 oed (2025) gelwir y ffordd hon o hyd yn Lôn Newydd a'r fan lle mae'n cychwyn o'r briffordd yn Ben Lôn Newydd.		Am flynyddoedd maith dim ond un lôn oedd yn mynd i lawr o briffordd Pwllheli - Caernarfon i bentref [[Trefor]], ac ardal yr [[Yr Hendref (Llanaelhaearn)\|Hendra]] cyn bodolaeth y pentref chwarelyddol. Hon oedd yr Hen Lôn (a dyna ei henw o hyd i'r trigolion) gul a throellog sy'n cychwyn o Ben Lôn ac yn mynd ymlaen i ganol y pentref ar [[Pen Hendra, Trefor\|Ben Hendra]]. Bu galw am ddegawdau am well ffordd i'r pentref ac ym mis Mawrth 1936 dechreuwyd ar y gwaith o adeiladu ffordd newydd lydan a syth bin i lawr o'r briffordd i Drefor, a honno rhyw hanner milltir yn nes i Gaernarfon na'r hen ffordd gan fynd heibio i ffermydd Capas Lwyd a Tir Du. [[Cyngor Sir Gaernarfon]] oedd tu ôl i'r cynllun a'r bwriad oedd rhoi gwaith i rai o'r chwarelwyr ynghanol y tri-degau llwm. Fodd bynnag, yn ôl [[Gwilym Owen]] ychydig o'r chwarelwyr lleol a gyflogwyd ar y cynllun yn y diwedd. Rhoddwyd y tir yn rhad gan Ystad Broom Hall, Aber-erch a chwmni'r chwarel, y [[Penmaenmawr & Welsh Granite Company]]. Goruchwyliwyd y gwaith ar ran y Cyngor Sir gan David Owen Jones, a fu ar un adeg yn Gynghorydd Sirol ac yn Ysgrifennydd cangen yr undeb yn [[Chwarel yr Eifl]].<ref>Gwilym Owen, ''Pentref Trefor a Chwarel yr Eifl'', Penrhyndeudraeth, 1972, tt.84-5.</ref> Er ei bod bellach bron yn 90 oed (2025) gelwir y ffordd hon o hyd yn Lôn Newydd a'r fan lle mae'n cychwyn o'r briffordd yn Ben Lôn Newydd.

	== Cyfeiriadau ==		== Cyfeiriadau ==

Cyfaill Eben am 16:05, 25 Mawrth 2025

2025-03-25T16:05:45Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 17:05, 25 Mawrth 2025
Llinell 1:		Llinell 1:
	Am flynyddoedd maith dim ond un lôn oedd yn mynd i lawr o briffordd Pwllheli>Caernarfon i bentref [[Trefor]], ac ardal yr Hendra cyn bodolaeth y pentref chwarelyddol. Hon oedd yr Hen Lôn (a dyna ei henw o hyd i'r trigolion) gul a throellog sy'n cychwyn o Ben Lôn ac yn mynd ymlaen i ganol y pentref ar Ben Hendra. Bu galw am ddegawdau am well ffordd i'r pentref ac ym mis Mawrth 1936 dechreuwyd ar y gwaith o adeiladu ffordd newydd lydan a syth bin i lawr o'r briffordd i Drefor, a honno rhyw hanner milltir yn nes i Gaernarfon na'r hen ffordd gan fynd heibio i ffermydd Capas Lwyd a Tir Du. Cyngor Sir Gaernarfon oedd tu ôl i'r cynllun a'r bwriad oedd rhoi gwaith i rai o'r chwarelwyr ynghanol y tri-degau llwm. Fodd bynnag, yn ôl [[Gwilym Owen]] ychydig o'r chwarelwyr lleol a gyflogwyd ar y cynllun yn y diwedd. Rhoddwyd y tir yn rhad gan Ystad Broom Hall, Aber-erch a chwmni'r chwarel, y [[Penmaenmawr & Welsh Granite Company]]. Goruchwyliwyd y gwaith ar ran y Cyngor Sir gan David Owen Jones, a fu ar un adeg yn Gynghorydd Sirol ac yn Ysgrifennydd cangen yr undeb yn [[Chwarel yr Eifl]].<ref>Gwilym Owen, ''Pentref Trefor a Chwarel yr Eifl'', Penrhyndeudraeth, 1972, tt.84-5.</ref> Er ei bod bellach bron yn 90 oed gelwir y ffordd hon o hyd yn Lôn Newydd a'r fan lle mae'n cychwyn o'r briffordd yn Ben Lôn Newydd.		Am flynyddoedd maith dim ond un lôn oedd yn mynd i lawr o briffordd Pwllheli>Caernarfon i bentref [[Trefor]], ac ardal yr Hendra cyn bodolaeth y pentref chwarelyddol. Hon oedd yr Hen Lôn (a dyna ei henw o hyd i'r trigolion) gul a throellog sy'n cychwyn o Ben Lôn ac yn mynd ymlaen i ganol y pentref ar Ben Hendra. Bu galw am ddegawdau am well ffordd i'r pentref ac ym mis Mawrth 1936 dechreuwyd ar y gwaith o adeiladu ffordd newydd lydan a syth bin i lawr o'r briffordd i Drefor, a honno rhyw hanner milltir yn nes i Gaernarfon na'r hen ffordd gan fynd heibio i ffermydd Capas Lwyd a Tir Du. Cyngor Sir Gaernarfon oedd tu ôl i'r cynllun a'r bwriad oedd rhoi gwaith i rai o'r chwarelwyr ynghanol y tri-degau llwm. Fodd bynnag, yn ôl [[Gwilym Owen]] ychydig o'r chwarelwyr lleol a gyflogwyd ar y cynllun yn y diwedd. Rhoddwyd y tir yn rhad gan Ystad Broom Hall, Aber-erch a chwmni'r chwarel, y [[Penmaenmawr & Welsh Granite Company]]. Goruchwyliwyd y gwaith ar ran y Cyngor Sir gan David Owen Jones, a fu ar un adeg yn Gynghorydd Sirol ac yn Ysgrifennydd cangen yr undeb yn [[Chwarel yr Eifl]].<ref>Gwilym Owen, ''Pentref Trefor a Chwarel yr Eifl'', Penrhyndeudraeth, 1972, tt.84-5.</ref> Er ei bod bellach bron yn 90 oed (2025) gelwir y ffordd hon o hyd yn Lôn Newydd a'r fan lle mae'n cychwyn o'r briffordd yn Ben Lôn Newydd.

	== Cyfeiriadau ==		== Cyfeiriadau ==

Cyfaill Eben: Dechrau tudalen newydd gyda "Am flynyddoedd maith dim ond un lôn oedd yn mynd i lawr o briffordd Pwllheli>Caernarfon i bentref Trefor, ac ardal yr Hendra cyn bodolaeth y pentref chwarelyddol. Hon oedd yr Hen Lôn (a dyna ei henw o hyd i'r trigolion) gul a throellog sy'n cychwyn o Ben Lôn ac yn mynd ymlaen i ganol y pentref ar Ben Hendra. Bu galw am ddegawdau am well ffordd i'r pentref ac ym mis Mawrth 1936 dechreuwyd ar y gwaith o adeiladu ffordd newydd lydan a syth bin i lawr o'r br..."

2025-03-25T16:03:20Z

Dechrau tudalen newydd gyda "Am flynyddoedd maith dim ond un lôn oedd yn mynd i lawr o briffordd Pwllheli>Caernarfon i bentref Trefor, ac ardal yr Hendra cyn bodolaeth y pentref chwarelyddol. Hon oedd yr Hen Lôn (a dyna ei henw o hyd i'r trigolion) gul a throellog sy'n cychwyn o Ben Lôn ac yn mynd ymlaen i ganol y pentref ar Ben Hendra. Bu galw am ddegawdau am well ffordd i'r pentref ac ym mis Mawrth 1936 dechreuwyd ar y gwaith o adeiladu ffordd newydd lydan a syth bin i lawr o'r br..."

Tudalen newydd

Am flynyddoedd maith dim ond un lôn oedd yn mynd i lawr o briffordd Pwllheli>Caernarfon i bentref [[Trefor]], ac ardal yr Hendra cyn bodolaeth y pentref chwarelyddol. Hon oedd yr Hen Lôn (a dyna ei henw o hyd i'r trigolion) gul a throellog sy'n cychwyn o Ben Lôn ac yn mynd ymlaen i ganol y pentref ar Ben Hendra. Bu galw am ddegawdau am well ffordd i'r pentref ac ym mis Mawrth 1936 dechreuwyd ar y gwaith o adeiladu ffordd newydd lydan a syth bin i lawr o'r briffordd i Drefor, a honno rhyw hanner milltir yn nes i Gaernarfon na'r hen ffordd gan fynd heibio i ffermydd Capas Lwyd a Tir Du. Cyngor Sir Gaernarfon oedd tu ôl i'r cynllun a'r bwriad oedd rhoi gwaith i rai o'r chwarelwyr ynghanol y tri-degau llwm. Fodd bynnag, yn ôl [[Gwilym Owen]] ychydig o'r chwarelwyr lleol a gyflogwyd ar y cynllun yn y diwedd. Rhoddwyd y tir yn rhad gan Ystad Broom Hall, Aber-erch a chwmni'r chwarel, y [[Penmaenmawr & Welsh Granite Company]]. Goruchwyliwyd y gwaith ar ran y Cyngor Sir gan David Owen Jones, a fu ar un adeg yn Gynghorydd Sirol ac yn Ysgrifennydd cangen yr undeb yn [[Chwarel yr Eifl]].<ref>Gwilym Owen, ''Pentref Trefor a Chwarel yr Eifl'', Penrhyndeudraeth, 1972, tt.84-5.</ref> Er ei bod bellach bron yn 90 oed gelwir y ffordd hon o hyd yn Lôn Newydd a'r fan lle mae'n cychwyn o'r briffordd yn Ben Lôn Newydd.

== Cyfeiriadau ==