John Jones, Tal-y-sarn - Hanes golygu

Irion am 21:41, 11 Medi 2023

2023-09-11T21:41:19Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 22:41, 11 Medi 2023
Llinell 2:		Llinell 2:
	[[Delwedd:Tan y Castell cartref J Jones TyS 1.JPG\|bawd\|300px\|de\|Cartref cyntaf John Jones, Tan-y-castell, Dolwyddelan]]		[[Delwedd:Tan y Castell cartref J Jones TyS 1.JPG\|bawd\|300px\|de\|Cartref cyntaf John Jones, Tan-y-castell, Dolwyddelan]]
	[[Delwedd:Tai Penamnen 1.JPG\|bawd\|300px\|de\|Murddyn cartref Angharad James Penamnen, Dolwyddelan]]		[[Delwedd:Tai Penamnen 1.JPG\|bawd\|300px\|de\|Murddyn cartref Angharad James Penamnen, Dolwyddelan]]
	[[Delwedd:Masnachdyjohnjonestalysarn.jpg\|bawd\|300px\|de\|Siop John a Fanny ~~J0nes~~ yn Nhal-y-sarn]]		[[Delwedd:Masnachdyjohnjonestalysarn.jpg\|bawd\|300px\|de\|Siop John a Fanny Jones yn Nhal-y-sarn]]

	Roedd '''John Jones, Tal-y-sarn''' (1 Mawrth 1796 - 18 Awst 1857) yn weinidog adnabyddus gyda’r Methodistiaid Calfinaidd ac yn un o bregethwyr mwyaf dylanwadol Cymru ganol y bedwaredd ganrif ar bymtheg. Cyfeirir ato fel radical peryglus gan John Elias (1774-1841), ond a bod yn wrthrychol, roedd John Elias yn ddyn â rhagfarnau yn erbyn y rhai na chytunai ag ef.		Roedd '''John Jones, Tal-y-sarn''' (1 Mawrth 1796 - 18 Awst 1857) yn weinidog adnabyddus gyda’r Methodistiaid Calfinaidd ac yn un o bregethwyr mwyaf dylanwadol Cymru ganol y bedwaredd ganrif ar bymtheg. Cyfeirir ato fel radical peryglus gan John Elias (1774-1841), ond a bod yn wrthrychol, roedd John Elias yn ddyn â rhagfarnau yn erbyn y rhai na chytunai ag ef.
Llinell 12:		Llinell 12:
	Ymunodd â chrefyddwyr yn ardal Llangernyw ar ôl dod dan ddylanwad Diwygiad Beddgelert (1819). Dechreuodd bregethu o gwmpas 1821, er ei fod heb dderbyn llawer o addysg ffurfiol ac eithrio ychydig hyfforddiant gan Evan Evans (Ieuan Glan Geirionydd) yn Nhrefriw. Ym 1822 derbyniwyd ef yn aelod o gyfarfod misol Sir Feirionnydd yn Y Bala.		Ymunodd â chrefyddwyr yn ardal Llangernyw ar ôl dod dan ddylanwad Diwygiad Beddgelert (1819). Dechreuodd bregethu o gwmpas 1821, er ei fod heb dderbyn llawer o addysg ffurfiol ac eithrio ychydig hyfforddiant gan Evan Evans (Ieuan Glan Geirionydd) yn Nhrefriw. Ym 1822 derbyniwyd ef yn aelod o gyfarfod misol Sir Feirionnydd yn Y Bala.

	Gan fod cyfnither John Jones wedi priodi â Griffith Williams, un o oruchwylwyr [[Chwarel Tal-y-sarn]], cafodd swydd yno ym 1822. Priododd y flwyddyn wedyn â Fanny, merch [[Thomas Edwards]], goruchwyliwr [[Cloddfa'r Lôn]]. Gadawodd y chwarel ac aeth [[Fanny Jones\|Fanny]] i gadw siop y drws nesaf i'r capel ac wrth ymyl y chwarel hefyd. Gwerthid popeth o duntur riwbob i arfau chwarel yn y siop ryfeddol honno! Nodwedd o fywyd pregethwyr y cyfnod, ac yn enwedig pregethwyr Methodistaidd, oedd yr arferiad i'w gwragedd gadw siop tra'r elent hwy ar deithiau pregethu. Gadawodd y chwarel ym 1824 gan ennill bywoliaeth o siop ei briod. Derbyniwyd ef yn aelod o'r gymdeithasfa ym 1824, a chafodd ei ordeinio ym 1829 – bu ar y maes am 28 mlynedd arall. Oherwydd busnes y siop dan ofal ei wraig gallodd John Jones ymroi bron yn llwyr i bregethu a bu ar deithiau pregethu maith drwy Gymru benbaladr. Dywedir iddo ddechrau dull newydd o bregethu – gyda phwyslais arbennig ar yr ymarferol yn hytrach na’r athrawiaethol. Nodweddid ei bregethau gan nerth - nerth meddwl, nerth ymadrodd, nerth argyhoeddiad ac ymgysegriad. Er na chafodd lawer o addysg ffurfiol darllenodd yn helaeth iawn a deuai ei wybodaeth doreithiog i'r amlwg yn ei bregethu. Roedd hefyd yn gerddor rhagorol a meddai ar lais cadarn a phersain.		Gan fod cyfnither John Jones wedi priodi â Griffith Williams, un o oruchwylwyr [[Chwarel Tal-y-sarn]], cafodd swydd yno ym 1822. Priododd y flwyddyn wedyn â Fanny, merch Thomas Edwards, goruchwyliwr [[Cloddfa'r Lôn]]. Gadawodd y chwarel ac aeth [[Fanny Jones\|Fanny]] i gadw siop y drws nesaf i'r capel ac wrth ymyl y chwarel hefyd. Gwerthid popeth o duntur riwbob i arfau chwarel yn y siop ryfeddol honno! Nodwedd o fywyd pregethwyr y cyfnod, ac yn enwedig pregethwyr Methodistaidd, oedd yr arferiad i'w gwragedd gadw siop tra'r elent hwy ar deithiau pregethu. Gadawodd y chwarel ym 1824 gan ennill bywoliaeth o siop ei briod. Derbyniwyd ef yn aelod o'r gymdeithasfa ym 1824, a chafodd ei ordeinio ym 1829 – bu ar y maes am 28 mlynedd arall. Oherwydd busnes y siop dan ofal ei wraig gallodd John Jones ymroi bron yn llwyr i bregethu a bu ar deithiau pregethu maith drwy Gymru benbaladr. Dywedir iddo ddechrau dull newydd o bregethu – gyda phwyslais arbennig ar yr ymarferol yn hytrach na’r athrawiaethol. Nodweddid ei bregethau gan nerth - nerth meddwl, nerth ymadrodd, nerth argyhoeddiad ac ymgysegriad. Er na chafodd lawer o addysg ffurfiol darllenodd yn helaeth iawn a deuai ei wybodaeth doreithiog i'r amlwg yn ei bregethu. Roedd hefyd yn gerddor rhagorol a meddai ar lais cadarn a phersain.

	Ym 1848 daeth y les ar [[Chwarel Dorothea]] i ben a ffurfiodd John Jones ac eraill gwmni lleol i'w rhedeg. Ond er ei fod ef a'i bartneriaid yn deall y graig dechreuodd y fasnach lechi ddirywio yn gyffredinol. Gostyngwyd cyflogau a daeth yntau dan lach y gweithwyr. Aeth pethau yn waeth arno pan gyhuddwyd ef o fod yn annheg drwy ddiswyddo ei weithwyr gorau. Cyfiawnhai yntau hyn am ei fod yn ceisio sicrhau gwaith i'r chwarelwyr tlotaf, oedd efallai yn llai o grefftwyr. Ym 1852 bu ond y dim iddo gael damwain angheuol yn y chwarel ac o ganlyniad penderfynodd dorri ei gysylltiad efo'r diwydiant a gwerthodd ei holl gyfranddaliadau.		Ym 1848 daeth y les ar [[Chwarel Dorothea]] i ben a ffurfiodd John Jones ac eraill gwmni lleol i'w rhedeg. Ond er ei fod ef a'i bartneriaid yn deall y graig dechreuodd y fasnach lechi ddirywio yn gyffredinol. Gostyngwyd cyflogau a daeth yntau dan lach y gweithwyr. Aeth pethau yn waeth arno pan gyhuddwyd ef o fod yn annheg drwy ddiswyddo ei weithwyr gorau. Cyfiawnhai yntau hyn am ei fod yn ceisio sicrhau gwaith i'r chwarelwyr tlotaf, oedd efallai yn llai o grefftwyr. Ym 1852 bu ond y dim iddo gael damwain angheuol yn y chwarel ac o ganlyniad penderfynodd dorri ei gysylltiad efo'r diwydiant a gwerthodd ei holl gyfranddaliadau.

Cyfaill Eben am 14:39, 8 Mehefin 2022

2022-06-08T14:39:06Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 15:39, 8 Mehefin 2022
Llinell 4:		Llinell 4:
	[[Delwedd:Masnachdyjohnjonestalysarn.jpg\|bawd\|300px\|de\|Siop John a Fanny J0nes yn Nhal-y-sarn]]		[[Delwedd:Masnachdyjohnjonestalysarn.jpg\|bawd\|300px\|de\|Siop John a Fanny J0nes yn Nhal-y-sarn]]

	Roedd '''John Jones, Tal-y-sarn''' (1 Mawrth 1796 - 18 Awst 1857) yn ~~bregethwr~~ adnabyddus gyda’r Methodistiaid Calfinaidd ac yn un o bregethwyr mwyaf dylanwadol Cymru ganol y bedwaredd ganrif ar bymtheg. ~~Fe gyfeirir~~ ato fel radical peryglus gan John Elias (1774-1841), ond a bod yn wrthrychol, roedd John Elias yn ddyn â rhagfarnau yn erbyn y rhai na chytunai ag ef.		Roedd '''John Jones, Tal-y-sarn''' (1 Mawrth 1796 - 18 Awst 1857) yn weinidog adnabyddus gyda’r Methodistiaid Calfinaidd ac yn un o bregethwyr mwyaf dylanwadol Cymru ganol y bedwaredd ganrif ar bymtheg. Cyfeirir ato fel radical peryglus gan John Elias (1774-1841), ond a bod yn wrthrychol, roedd John Elias yn ddyn â rhagfarnau yn erbyn y rhai na chytunai ag ef.

	Ganwyd John Jones mewn cartref nodedig o'r enw Tanycastell, Dolwyddelan, ar 1 Mawrth 1796, yn ~~ddisgynydd~~ ar ochr ei dad a'i fam i William Prichard ac Angharad James o Gwm Penamnen. ~~Ganwyd~~ mae'n debyg yn 1796, er bod ei fywgraffydd yn ~~cofnodi~~ amheuaeth ~~ynglŷn â~~ ai ym 1796 eu 1797 ~~yr oedd~~. Ni chafodd addysg ffurfiol, ac roedd yn uniaith Gymraeg. Roedd yn frawd i weinidog amlwg arall, David Jones, Treborth, a cheir cofeb i'r brodyr dawnus hyn wrth eu hen gartref.		Ganwyd John Jones mewn cartref nodedig o'r enw Tanycastell, Dolwyddelan, ar 1 Mawrth 1796, yn ddisgynnydd ar ochr ei dad a'i fam i William Prichard ac Angharad James o Gwm Penamnen. Fe'i ganed mae'n debyg ym 1796, er bod ei fywgraffydd yn nodi amheuaeth p'un ai ym 1796 ynteu 1797 y digwyddodd hynny. Ni chafodd addysg ffurfiol ac roedd yn uniaith Gymraeg. Roedd yn frawd i weinidog amlwg arall, David Jones, Treborth, a cheir cofeb i'r brodyr dawnus hyn wrth eu hen gartref.

	Tua 1820, ac yntau'n ddyn ifanc, roedd yn weithiwr ar adeiladu ffordd newydd Thomas Telford rhwng Capel Curig a Llyn Ogwen - sef yr A5 ~~presennol~~. Bu wedyn yn gweithio mewn chwarel yn Nhrefriw. Tua'r un adeg, roedd hefyd yn ymddiddori mewn materion crefydd, a bu'n treulio amser ar ben ei hun mewn ceunant o'r enw Nant y Tylathau, ar lethrau Moel Siabod, yn myfyrio ac ystyried pregethu. ~~Aeth ymlaen~~ i fod yn chwarelwr, ac yn 1822 symudodd i fyw i ardal [[Tal-y-sarn]]. <ref>Wicipedia, erthygl ar John Jones, [https://cy.wikipedia.org/wiki/John_Jones,_Talysarn], adalwyd, 6.9.2018 </ref>		Tua 1820, ac yntau'n ddyn ifanc, roedd yn weithiwr ar adeiladu ffordd newydd Thomas Telford rhwng Capel Curig a Llyn Ogwen - sef yr A5 bresennol. Bu wedyn yn gweithio mewn chwarel yn Nhrefriw. Tua'r un adeg, roedd hefyd yn ymddiddori mewn materion crefydd, a bu'n treulio amser ar ei ben ei hun mewn ceunant o'r enw Nant y Tylathau, ar lethrau Moel Siabod, yn myfyrio ac ystyried pregethu. Parhaodd i fod yn chwarelwr, ac ym 1822 symudodd i fyw i ardal [[Tal-y-sarn]]. <ref>Wicipedia, erthygl ar John Jones, [https://cy.wikipedia.org/wiki/John_Jones,_Talysarn], adalwyd, 6.9.2018 </ref>

	Ymunodd â chrefyddwyr yn ardal Llangernyw ar ôl dod dan ddylanwad Diwygiad Beddgelert (1819). Dechreuodd bregethu o gwmpas 1821, er ei fod heb dderbyn llawer o addysg ffurfiol ac eithrio ychydig hyfforddiant gan Evan Evans (Ieuan Glan Geirionydd) yn Nhrefriw. Yn 1822 derbyniwyd ef yn aelod o gyfarfod misol Sir Feirionnydd yn Y Bala.		Ymunodd â chrefyddwyr yn ardal Llangernyw ar ôl dod dan ddylanwad Diwygiad Beddgelert (1819). Dechreuodd bregethu o gwmpas 1821, er ei fod heb dderbyn llawer o addysg ffurfiol ac eithrio ychydig hyfforddiant gan Evan Evans (Ieuan Glan Geirionydd) yn Nhrefriw. Ym 1822 derbyniwyd ef yn aelod o gyfarfod misol Sir Feirionnydd yn Y Bala.

	Gan fod cyfnither John Jones wedi priodi ~~efo~~ Griffith Williams, un o oruchwylwyr [[Chwarel Tal-y-sarn]] cafodd swydd yno ym 1822. Priododd y flwyddyn wedyn ~~efo~~ Fanny, merch [[Thomas Edwards]], goruchwyliwr [[Cloddfa'r Lôn]]. Gadawodd y chwarel ac aeth [[Fanny Jones\|Fanny]] i gadw siop y drws nesaf i'r capel ac wrth ymyl y chwarel hefyd. Gwerthid popeth o duntur riwbob i arfau chwarel! Nodwedd o fywyd pregethwyr y cyfnod, ac yn enwedig pregethwyr Methodistaidd, oedd yr arferiad i'w gwragedd gadw siop tra'r elent hwy ar deithiau pregethu. Gadawodd y chwarel yn 1824 gan ennill bywoliaeth o siop ei briod. Derbyniwyd ef yn aelod o'r gymdeithasfa yn 1824, a chafodd ei ordeinio yn 1829 – bu ar y maes am 28 mlynedd arall. Oherwydd busnes y siop dan ofal ei wraig gallodd John Jones ymroi bron yn llwyr i bregethu a bu ar deithiau pregethu maith drwy Gymru benbaladr. Dywedir iddo ddechrau dull newydd o bregethu – gyda phwyslais arbennig ar yr ymarferol yn hytrach na’r athrawiaethol. Nodweddid ei bregethau gan nerth - nerth meddwl,au nerth ymadrodd, nerth argyhoeddiad ac ymgysegriad. Er na chafodd lawer o addysg ffurfiol darllenodd yn helaeth iawn a deuai ei wybodaeth doreithiog i'r amlwg yn ei bregethu. Roedd hefyd yn gerddor rhagorol a meddai ar lais cadarn a phersain.		Gan fod cyfnither John Jones wedi priodi â Griffith Williams, un o oruchwylwyr [[Chwarel Tal-y-sarn]], cafodd swydd yno ym 1822. Priododd y flwyddyn wedyn â Fanny, merch [[Thomas Edwards]], goruchwyliwr [[Cloddfa'r Lôn]]. Gadawodd y chwarel ac aeth [[Fanny Jones\|Fanny]] i gadw siop y drws nesaf i'r capel ac wrth ymyl y chwarel hefyd. Gwerthid popeth o duntur riwbob i arfau chwarel yn y siop ryfeddol honno! Nodwedd o fywyd pregethwyr y cyfnod, ac yn enwedig pregethwyr Methodistaidd, oedd yr arferiad i'w gwragedd gadw siop tra'r elent hwy ar deithiau pregethu. Gadawodd y chwarel ym 1824 gan ennill bywoliaeth o siop ei briod. Derbyniwyd ef yn aelod o'r gymdeithasfa ym 1824, a chafodd ei ordeinio ym 1829 – bu ar y maes am 28 mlynedd arall. Oherwydd busnes y siop dan ofal ei wraig gallodd John Jones ymroi bron yn llwyr i bregethu a bu ar deithiau pregethu maith drwy Gymru benbaladr. Dywedir iddo ddechrau dull newydd o bregethu – gyda phwyslais arbennig ar yr ymarferol yn hytrach na’r athrawiaethol. Nodweddid ei bregethau gan nerth - nerth meddwl, nerth ymadrodd, nerth argyhoeddiad ac ymgysegriad. Er na chafodd lawer o addysg ffurfiol darllenodd yn helaeth iawn a deuai ei wybodaeth doreithiog i'r amlwg yn ei bregethu. Roedd hefyd yn gerddor rhagorol a meddai ar lais cadarn a phersain.

	Ym 1848 daeth y les ar [[Chwarel Dorothea]] i ben a ffurfiodd John Jones ac eraill gwmni lleol i'w rhedeg. Ond er ei fod ef a'i bartneriaid yn deall y graig dechreuodd y fasnach lechi ddirywio yn gyffredinol. Gostyngwyd cyflogau a daeth yntau dan lach y gweithwyr. Aeth pethau yn waeth arno pan gyhuddwyd ef o fod yn annheg drwy ddiswyddo ei weithwyr gorau. Cyfiawnhai yntau hyn am ei fod yn ceisio sicrhau gwaith i'r chwarelwyr tlotaf, oedd efallai yn llai o grefftwyr.		Ym 1848 daeth y les ar [[Chwarel Dorothea]] i ben a ffurfiodd John Jones ac eraill gwmni lleol i'w rhedeg. Ond er ei fod ef a'i bartneriaid yn deall y graig dechreuodd y fasnach lechi ddirywio yn gyffredinol. Gostyngwyd cyflogau a daeth yntau dan lach y gweithwyr. Aeth pethau yn waeth arno pan gyhuddwyd ef o fod yn annheg drwy ddiswyddo ei weithwyr gorau. Cyfiawnhai yntau hyn am ei fod yn ceisio sicrhau gwaith i'r chwarelwyr tlotaf, oedd efallai yn llai o grefftwyr. Ym 1852 bu ond y dim iddo gael damwain angheuol yn y chwarel ac o ganlyniad penderfynodd dorri ei gysylltiad efo'r diwydiant a gwerthodd ei holl gyfranddaliadau.
	Ym 1852 bu ond y dim iddo gael damwain ~~angeuol~~ yn y chwarel ac o ganlyniad penderfynodd dorri ei gysylltiad efo'r diwydiant a gwerthodd ei holl gyfranddaliadau.

	Bu farw 16 Awst 1857, a chladdwyd ef yn Llanllyfni. Roedd ei angladd gyda'r mwyaf a welodd yr ardal erioed gyda thuag 8,000 yn yr orymdaith a ymlwybrodd o Dal-y-sarn i Lanllyfni. Roedd tair arch am y corff - arch dderw i ddechrau, a honno wedyn mewn arch fwy o fahogani a'r rheini wedi eu gosod mewn cist o garreg nadd o'r chwarel yn y bedd ym mynwent [[Eglwys Sant Rhedyw, Llanllyfni]]. Yn ddiweddarach codwyd cofeb sylweddol iawn arno. Mae ''Cofiant John Jones, Tal-y-sarn'' gan Owen Thomas, Lerpwl (a oedd yn daid i Saunders Lewis) yn glasur ymysg y lliaws o gofiannau a gyhoeddwyd i weinidogion yn y bedwaredd ganrif ar bymtheg a cheir toreth o wybodaeth ynddo am bob agwedd ar grefydd anghydffurfiol y cyfnod. Hefyd cyhoeddwyd cofiant i Fanny Jones - un o'r cofiannau prin a gyhoeddwyd i ferched amlwg y cyfnod.		Bu farw 16 Awst 1857, a chladdwyd ef yn Llanllyfni. Roedd ei angladd gyda'r mwyaf a welodd yr ardal erioed gyda thuag 8,000 yn yr orymdaith a ymlwybrodd o Dal-y-sarn i Lanllyfni. Roedd tair arch am y corff - arch dderw i ddechrau, a honno wedyn mewn arch fwy o fahogani a'r rheini wedi eu gosod mewn cist o garreg nadd o'r chwarel yn y bedd ym mynwent [[Eglwys Sant Rhedyw, Llanllyfni]]. Yn ddiweddarach codwyd cofeb sylweddol iawn arno. Mae ''Cofiant John Jones, Tal-y-sarn'' gan Owen Thomas, Lerpwl (a oedd yn daid i Saunders Lewis) yn glasur ymysg y lliaws o gofiannau a gyhoeddwyd i weinidogion yn y bedwaredd ganrif ar bymtheg a cheir toreth o wybodaeth ynddo am bob agwedd ar grefydd anghydffurfiol y cyfnod. Hefyd cyhoeddwyd cofiant i Fanny Jones - un o'r cofiannau prin a gyhoeddwyd i ferched amlwg y cyfnod.

	Daeth John Lloyd Jones, (1826-93) ei fab hynaf, o Blas y Bryn, [[Y Bontnewydd]] yn un o brif reolwyr [[Chwarel Dorothea]] ac hefyd [[Chwarel Pen-yr-orsedd]]. Bu Fanny Jones farw ym 1877. Ni ddylid anghofio ychwaith fod John Jones yn daid i'r heddychwr George M. Ll. Davies (1880-1949).		Daeth John Lloyd Jones, (1826-93) ei fab hynaf, o Blas y Bryn, [[Y Bontnewydd]] yn un o brif reolwyr [[Chwarel Dorothea]] a hefyd [[Chwarel Pen-yr-orsedd]]. Bu Fanny Jones farw ym 1877. Ni ddylid anghofio ychwaith fod John Jones yn daid i'r heddychwr George M. Ll. Davies (1880-1949).

	Diddorol yw cofnodi hefyd fod John Jones yn un o arwyr mawr [[David Lloyd George]], gyda phortread o John Jones yn cael lle amlwg yn Stryd Downing pan oedd Lloyd George yn Ganghellor y Trysorlys ac yna yn Brif Weinidog. <ref>Seiliwyd llawer o'r erthygl gychwynnol ar wefan Llechi Cymru, sef ''Llechwefan'', 2002, [http://www.llechicymru.info/IQP.cymraeg.htm]</ref>		Diddorol yw cofnodi hefyd fod John Jones yn un o arwyr mawr [[David Lloyd George]], gyda phortread o John Jones yn cael lle amlwg yn Stryd Downing pan oedd Lloyd George yn Ganghellor y Trysorlys ac yna yn Brif Weinidog. <ref>Seiliwyd llawer o'r erthygl gychwynnol ar wefan Llechi Cymru, sef ''Llechwefan'', 2002, [http://www.llechicymru.info/IQP.cymraeg.htm]</ref>

Irion am 10:06, 22 Hydref 2018

2018-10-22T10:06:02Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 11:06, 22 Hydref 2018
Llinell 8:		Llinell 8:
	Ganwyd John Jones mewn cartref nodedig o'r enw Tanycastell, Dolwyddelan, ar 1 Mawrth 1796, yn ddisgynydd ar ochr ei dad a'i fam i William Prichard ac Angharad James o Gwm Penamnen. Ganwyd mae'n debyg yn 1796, er bod ei fywgraffydd yn cofnodi amheuaeth ynglŷn â ai ym 1796 eu 1797 yr oedd. Ni chafodd addysg ffurfiol, ac roedd yn uniaith Gymraeg. Roedd yn frawd i weinidog amlwg arall, David Jones, Treborth, a cheir cofeb i'r brodyr dawnus hyn wrth eu hen gartref.		Ganwyd John Jones mewn cartref nodedig o'r enw Tanycastell, Dolwyddelan, ar 1 Mawrth 1796, yn ddisgynydd ar ochr ei dad a'i fam i William Prichard ac Angharad James o Gwm Penamnen. Ganwyd mae'n debyg yn 1796, er bod ei fywgraffydd yn cofnodi amheuaeth ynglŷn â ai ym 1796 eu 1797 yr oedd. Ni chafodd addysg ffurfiol, ac roedd yn uniaith Gymraeg. Roedd yn frawd i weinidog amlwg arall, David Jones, Treborth, a cheir cofeb i'r brodyr dawnus hyn wrth eu hen gartref.

	Tua 1820, ac yntau'n ddyn ifanc, roedd yn weithiwr ar adeiladu ffordd newydd Thomas Telford rhwng Capel Curig a Llyn Ogwen - sef yr A5 presennol. Bu wedyn yn gweithio mewn chwarel yn ~~NhrefriwTua~~'r un adeg, roedd hefyd yn ymddiddori mewn materion crefydd, a bu'n treulio amser ar ben ei hun mewn ceunant o'r enw Nant y Tylathau, ar lethrau Moel Siabod, yn myfyrio ac ystyried pregethu. Aeth ymlaen i fod yn chwarelwr, ac yn 1822 symudodd i fyw i ardal [[Tal-y-sarn]]. <ref>Wicipedia, erthygl ar John Jones, [https://cy.wikipedia.org/wiki/John_Jones,_Talysarn], adalwyd, 6.9.2018 </ref>		Tua 1820, ac yntau'n ddyn ifanc, roedd yn weithiwr ar adeiladu ffordd newydd Thomas Telford rhwng Capel Curig a Llyn Ogwen - sef yr A5 presennol. Bu wedyn yn gweithio mewn chwarel yn Nhrefriw. Tua'r un adeg, roedd hefyd yn ymddiddori mewn materion crefydd, a bu'n treulio amser ar ben ei hun mewn ceunant o'r enw Nant y Tylathau, ar lethrau Moel Siabod, yn myfyrio ac ystyried pregethu. Aeth ymlaen i fod yn chwarelwr, ac yn 1822 symudodd i fyw i ardal [[Tal-y-sarn]]. <ref>Wicipedia, erthygl ar John Jones, [https://cy.wikipedia.org/wiki/John_Jones,_Talysarn], adalwyd, 6.9.2018 </ref>

	Ymunodd â chrefyddwyr yn ardal Llangernyw ar ôl dod dan ddylanwad Diwygiad Beddgelert (1819). Dechreuodd bregethu o gwmpas 1821, er ei fod heb dderbyn llawer o addysg ffurfiol ac eithrio ychydig hyfforddiant gan Evan Evans (Ieuan Glan Geirionydd) yn Nhrefriw. Yn 1822 derbyniwyd ef yn aelod o gyfarfod misol Sir Feirionnydd yn Y Bala.		Ymunodd â chrefyddwyr yn ardal Llangernyw ar ôl dod dan ddylanwad Diwygiad Beddgelert (1819). Dechreuodd bregethu o gwmpas 1821, er ei fod heb dderbyn llawer o addysg ffurfiol ac eithrio ychydig hyfforddiant gan Evan Evans (Ieuan Glan Geirionydd) yn Nhrefriw. Yn 1822 derbyniwyd ef yn aelod o gyfarfod misol Sir Feirionnydd yn Y Bala.

	Gan fod cyfnither John Jones wedi priodi efo Griffith Williams, un o oruchwylwyr [[Chwarel Tal-y-sarn]] cafodd swydd yno ym 1822. Priododd y flwyddyn wedyn efo Fanny, merch [[Thomas Edwards]], goruchwyliwr [[~~Chwarel~~ Cloddfa'r Lôn]]. Gadawodd y chwarel ac aeth [[Fanny Jones\|Fanny]] i gadw siop y drws nesaf i'r capel ac wrth ymyl y chwarel hefyd. Gwerthid popeth o duntur riwbob i arfau chwarel! Nodwedd o fywyd pregethwyr y cyfnod, ac yn enwedig pregethwyr Methodistaidd, oedd yr arferiad i'w gwragedd gadw siop tra'r elent hwy ar deithiau pregethu. Gadawodd y chwarel yn 1824 gan ennill bywoliaeth o siop ei briod. Derbyniwyd ef yn aelod o'r gymdeithasfa yn 1824, a chafodd ei ordeinio yn 1829 – bu ar y maes am 28 mlynedd arall. Oherwydd busnes y siop dan ofal ei wraig gallodd John Jones ymroi bron yn llwyr i bregethu a bu ar deithiau pregethu maith drwy Gymru benbaladr. Dywedir iddo ddechrau dull newydd o bregethu – gyda phwyslais arbennig ar yr ymarferol yn hytrach na’r athrawiaethol. Nodweddid ei bregethau gan nerth - nerth meddwl,au nerth ymadrodd, nerth argyhoeddiad ac ymgysegriad. Er na chafodd lawer o addysg ffurfiol darllenodd yn helaeth iawn a deuai ei wybodaeth doreithiog i'r amlwg yn ei bregethu. Roedd hefyd yn gerddor rhagorol a meddai ar lais cadarn a phersain.		Gan fod cyfnither John Jones wedi priodi efo Griffith Williams, un o oruchwylwyr [[Chwarel Tal-y-sarn]] cafodd swydd yno ym 1822. Priododd y flwyddyn wedyn efo Fanny, merch [[Thomas Edwards]], goruchwyliwr [[Cloddfa'r Lôn]]. Gadawodd y chwarel ac aeth [[Fanny Jones\|Fanny]] i gadw siop y drws nesaf i'r capel ac wrth ymyl y chwarel hefyd. Gwerthid popeth o duntur riwbob i arfau chwarel! Nodwedd o fywyd pregethwyr y cyfnod, ac yn enwedig pregethwyr Methodistaidd, oedd yr arferiad i'w gwragedd gadw siop tra'r elent hwy ar deithiau pregethu. Gadawodd y chwarel yn 1824 gan ennill bywoliaeth o siop ei briod. Derbyniwyd ef yn aelod o'r gymdeithasfa yn 1824, a chafodd ei ordeinio yn 1829 – bu ar y maes am 28 mlynedd arall. Oherwydd busnes y siop dan ofal ei wraig gallodd John Jones ymroi bron yn llwyr i bregethu a bu ar deithiau pregethu maith drwy Gymru benbaladr. Dywedir iddo ddechrau dull newydd o bregethu – gyda phwyslais arbennig ar yr ymarferol yn hytrach na’r athrawiaethol. Nodweddid ei bregethau gan nerth - nerth meddwl,au nerth ymadrodd, nerth argyhoeddiad ac ymgysegriad. Er na chafodd lawer o addysg ffurfiol darllenodd yn helaeth iawn a deuai ei wybodaeth doreithiog i'r amlwg yn ei bregethu. Roedd hefyd yn gerddor rhagorol a meddai ar lais cadarn a phersain.

	Ym 1848 daeth y les ar [[Chwarel Dorothea]] i ben a ffurfiodd John Jones ac eraill gwmni lleol i'w rhedeg. Ond er ei fod ef a'i bartneriaid yn deall y graig dechreuodd y fasnach lechi ddirywio yn gyffredinol. Gostyngwyd cyflogau a daeth yntau dan lach y gweithwyr. Aeth pethau yn waeth arno pan gyhuddwyd ef o fod yn annheg drwy ddiswyddo ei weithwyr gorau. Cyfiawnhai yntau hyn am ei fod yn ceisio sicrhau gwaith i'r chwarelwyr tlotaf, oedd efallai yn llai o grefftwyr.		Ym 1848 daeth y les ar [[Chwarel Dorothea]] i ben a ffurfiodd John Jones ac eraill gwmni lleol i'w rhedeg. Ond er ei fod ef a'i bartneriaid yn deall y graig dechreuodd y fasnach lechi ddirywio yn gyffredinol. Gostyngwyd cyflogau a daeth yntau dan lach y gweithwyr. Aeth pethau yn waeth arno pan gyhuddwyd ef o fod yn annheg drwy ddiswyddo ei weithwyr gorau. Cyfiawnhai yntau hyn am ei fod yn ceisio sicrhau gwaith i'r chwarelwyr tlotaf, oedd efallai yn llai o grefftwyr.
Llinell 22:		Llinell 22:

	Diddorol yw cofnodi hefyd fod John Jones yn un o arwyr mawr [[David Lloyd George]], gyda phortread o John Jones yn cael lle amlwg yn Stryd Downing pan oedd Lloyd George yn Ganghellor y Trysorlys ac yna yn Brif Weinidog. <ref>Seiliwyd llawer o'r erthygl gychwynnol ar wefan Llechi Cymru, sef ''Llechwefan'', 2002, [http://www.llechicymru.info/IQP.cymraeg.htm]</ref>		Diddorol yw cofnodi hefyd fod John Jones yn un o arwyr mawr [[David Lloyd George]], gyda phortread o John Jones yn cael lle amlwg yn Stryd Downing pan oedd Lloyd George yn Ganghellor y Trysorlys ac yna yn Brif Weinidog. <ref>Seiliwyd llawer o'r erthygl gychwynnol ar wefan Llechi Cymru, sef ''Llechwefan'', 2002, [http://www.llechicymru.info/IQP.cymraeg.htm]</ref>

	~~{{eginyn}}~~

	==Cyfeiriadau==		==Cyfeiriadau==

Irion am 10:05, 22 Hydref 2018

2018-10-22T10:05:18Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 11:05, 22 Hydref 2018
Llinell 4:		Llinell 4:
	[[Delwedd:Masnachdyjohnjonestalysarn.jpg\|bawd\|300px\|de\|Siop John a Fanny J0nes yn Nhal-y-sarn]]		[[Delwedd:Masnachdyjohnjonestalysarn.jpg\|bawd\|300px\|de\|Siop John a Fanny J0nes yn Nhal-y-sarn]]

	~~Un o bregethwyr mwyaf dylanwadol Cymru ganol y bedwaredd ganrif ar bymtheg oedd~~ '''John Jones''' (1796-1857). Fe gyfeirir ato ~~bob tro~~ fel ~~''John Jones, Tal-y-sarn'' yn~~ radical peryglus gan John Elias (1774-1841), ond a bod yn wrthrychol, roedd John Elias yn ddyn â rhagfarnau yn erbyn y rhai na chytunai ag ef.		Roedd '''John Jones, Tal-y-sarn''' (1 Mawrth 1796 - 18 Awst 1857) yn bregethwr adnabyddus gyda’r Methodistiaid Calfinaidd ac yn un o bregethwyr mwyaf dylanwadol Cymru ganol y bedwaredd ganrif ar bymtheg. Fe gyfeirir ato fel radical peryglus gan John Elias (1774-1841), ond a bod yn wrthrychol, roedd John Elias yn ddyn â rhagfarnau yn erbyn y rhai na chytunai ag ef.

	Ganwyd John Jones mewn cartref nodedig o'r enw Tanycastell, Dolwyddelan, ar 1 Mawrth 1796, yn ddisgynydd ar ochr ei dad a'i fam i William Prichard ac Angharad James o Gwm Penamnen. Ganwyd mae'n debyg yn 1796, er bod ei fywgraffydd yn cofnodi amheuaeth ~~ynglyn~~ â ai yn 1796 eu 1797 yr oedd. Ni chafodd addysg ffurfiol, ac roedd yn uniaith Gymraeg.		Ganwyd John Jones mewn cartref nodedig o'r enw Tanycastell, Dolwyddelan, ar 1 Mawrth 1796, yn ddisgynydd ar ochr ei dad a'i fam i William Prichard ac Angharad James o Gwm Penamnen. Ganwyd mae'n debyg yn 1796, er bod ei fywgraffydd yn cofnodi amheuaeth ynglŷn â ai ym 1796 eu 1797 yr oedd. Ni chafodd addysg ffurfiol, ac roedd yn uniaith Gymraeg. Roedd yn frawd i weinidog amlwg arall, David Jones, Treborth, a cheir cofeb i'r brodyr dawnus hyn wrth eu hen gartref.

	Tua 1820, ac yntau'n ddyn ifanc, roedd yn weithiwr ar adeiladu ffordd newydd Thomas Telford rhwng Capel Curig a Llyn Ogwen - sef yr A5 presennol. ~~Tua~~'r un adeg, roedd hefyd yn ymddiddori mewn materion crefydd, a bu'n treulio amser ar ben ei hun mewn ceunant o'r enw Nant y Tylathau, ar lethrau Moel Siabod, yn myfyrio ac ystyried pregethu. Aeth ymlaen i fod yn chwarelwr, ac yn 1822 symudodd i fyw i ardal [[Tal-y-sarn]]. <ref>Wicipedia, erthygl ar John Jones, [https://cy.wikipedia.org/wiki/John_Jones,_Talysarn], adalwyd, 6.9.2018 </ref>		Tua 1820, ac yntau'n ddyn ifanc, roedd yn weithiwr ar adeiladu ffordd newydd Thomas Telford rhwng Capel Curig a Llyn Ogwen - sef yr A5 presennol. Bu wedyn yn gweithio mewn chwarel yn NhrefriwTua'r un adeg, roedd hefyd yn ymddiddori mewn materion crefydd, a bu'n treulio amser ar ben ei hun mewn ceunant o'r enw Nant y Tylathau, ar lethrau Moel Siabod, yn myfyrio ac ystyried pregethu. Aeth ymlaen i fod yn chwarelwr, ac yn 1822 symudodd i fyw i ardal [[Tal-y-sarn]]. <ref>Wicipedia, erthygl ar John Jones, [https://cy.wikipedia.org/wiki/John_Jones,_Talysarn], adalwyd, 6.9.2018 </ref>

	~~Gan~~ fod ~~cyfnither John Jones wedi priodi efo Griffith Williams, un~~ o ~~oruchwylwyr [[Chwarel Tal-y-sarn]] cafodd swydd yno ym 1822. Priododd y flwyddyn wedyn efo Fanny, merch [[Thomas Edwards]], goruchwyliwr [[Chwarel Cloddfa'r Lôn]]. Gadawodd y chwarel~~ ac ~~aeth [[Fanny Jones\|Fanny]] i gadw siop y drws nesaf i'r capel ac wrth ymyl y chwarel hefyd~~. ~~Gwerthid popeth o duntur riwbob i arfau chwarel! Nodwedd~~ o ~~fywyd pregethwyr y cyfnod, ac~~ yn ~~enwedig pregethwyr Methodistaidd, oedd yr arferiad i'w gwragedd gadw siop tra'r elent hwy ar deithiau pregethu~~.		Ymunodd â chrefyddwyr yn ardal Llangernyw ar ôl dod dan ddylanwad Diwygiad Beddgelert (1819). Dechreuodd bregethu o gwmpas 1821, er ei fod heb dderbyn llawer o addysg ffurfiol ac eithrio ychydig hyfforddiant gan Evan Evans (Ieuan Glan Geirionydd) yn Nhrefriw. Yn 1822 derbyniwyd ef yn aelod o gyfarfod misol Sir Feirionnydd yn Y Bala.

	~~Ym 1848 daeth~~ y ~~les ar~~ [[Chwarel ~~Dorothea~~]] i ~~ben a ffurfiodd John Jones~~ ac ~~eraill gwmni lleol~~ i'w ~~rhedeg~~. ~~Ond er~~ ei ~~fod~~ ef a~~'i bartneriaid~~ yn ~~deall~~ y ~~graig dechreuodd~~ y ~~fasnach lechi ddirywio~~ yn ~~gyffredinol. Gostyngwyd cyflogau~~ a ~~daeth yntau dan lach y gweithwyr~~. ~~Aeth pethau yn waeth arno pan gyhuddwyd ef~~ o ~~fod~~ yn ~~annheg drwy ddiswyddo~~ ei ~~weithwyr gorau~~. ~~Cyfiawnhai yntau hyn am~~ ei ~~fod yn ceisio sicrhau gwaith~~ i'r ~~chwarelwyr tlotaf, oedd efallai~~ yn ~~llai o grefftwyr~~.		Gan fod cyfnither John Jones wedi priodi efo Griffith Williams, un o oruchwylwyr [[Chwarel Tal-y-sarn]] cafodd swydd yno ym 1822. Priododd y flwyddyn wedyn efo Fanny, merch [[Thomas Edwards]], goruchwyliwr [[Chwarel Cloddfa'r Lôn]]. Gadawodd y chwarel ac aeth [[Fanny Jones\|Fanny]] i gadw siop y drws nesaf i'r capel ac wrth ymyl y chwarel hefyd. Gwerthid popeth o duntur riwbob i arfau chwarel! Nodwedd o fywyd pregethwyr y cyfnod, ac yn enwedig pregethwyr Methodistaidd, oedd yr arferiad i'w gwragedd gadw siop tra'r elent hwy ar deithiau pregethu. Gadawodd y chwarel yn 1824 gan ennill bywoliaeth o siop ei briod. Derbyniwyd ef yn aelod o'r gymdeithasfa yn 1824, a chafodd ei ordeinio yn 1829 – bu ar y maes am 28 mlynedd arall. Oherwydd busnes y siop dan ofal ei wraig gallodd John Jones ymroi bron yn llwyr i bregethu a bu ar deithiau pregethu maith drwy Gymru benbaladr. Dywedir iddo ddechrau dull newydd o bregethu – gyda phwyslais arbennig ar yr ymarferol yn hytrach na’r athrawiaethol. Nodweddid ei bregethau gan nerth - nerth meddwl,au nerth ymadrodd, nerth argyhoeddiad ac ymgysegriad. Er na chafodd lawer o addysg ffurfiol darllenodd yn helaeth iawn a deuai ei wybodaeth doreithiog i'r amlwg yn ei bregethu. Roedd hefyd yn gerddor rhagorol a meddai ar lais cadarn a phersain.

	Ym 1852 bu ond y dim iddo gael damwain angeuol yn y chwarel ac o ganlyniad penderfynodd dorri ei gysylltiad efo'r diwydiant a gwerthodd ei holl gyfranddaliadau. ~~Pan fu~~ farw ~~bum mlynedd~~ yn ~~ddiweddarach rhoddwyd~~ ei ~~gorff~~ yn ~~ddiddos mewn~~ tair arch, arch dderw, arch fahogani ~~ac i goroni~~'r ~~cwbl, arch lechen. Ac i selio~~'r ~~diddosrwydd rhoddwyd maen coffa enfawr ar ei fedd~~ ym mynwent [[Eglwys Sant Rhedyw, Llanllyfni]].		Ym 1848 daeth y les ar [[Chwarel Dorothea]] i ben a ffurfiodd John Jones ac eraill gwmni lleol i'w rhedeg. Ond er ei fod ef a'i bartneriaid yn deall y graig dechreuodd y fasnach lechi ddirywio yn gyffredinol. Gostyngwyd cyflogau a daeth yntau dan lach y gweithwyr. Aeth pethau yn waeth arno pan gyhuddwyd ef o fod yn annheg drwy ddiswyddo ei weithwyr gorau. Cyfiawnhai yntau hyn am ei fod yn ceisio sicrhau gwaith i'r chwarelwyr tlotaf, oedd efallai yn llai o grefftwyr.
			Ym 1852 bu ond y dim iddo gael damwain angeuol yn y chwarel ac o ganlyniad penderfynodd dorri ei gysylltiad efo'r diwydiant a gwerthodd ei holl gyfranddaliadau.

			Bu farw 16 Awst 1857, a chladdwyd ef yn Llanllyfni. Roedd ei angladd gyda'r mwyaf a welodd yr ardal erioed gyda thuag 8,000 yn yr orymdaith a ymlwybrodd o Dal-y-sarn i Lanllyfni. Roedd tair arch am y corff - arch dderw i ddechrau, a honno wedyn mewn arch fwy o fahogani a'r rheini wedi eu gosod mewn cist o garreg nadd o'r chwarel yn y bedd ym mynwent [[Eglwys Sant Rhedyw, Llanllyfni]]. Yn ddiweddarach codwyd cofeb sylweddol iawn arno. Mae ''Cofiant John Jones, Tal-y-sarn'' gan Owen Thomas, Lerpwl (a oedd yn daid i Saunders Lewis) yn glasur ymysg y lliaws o gofiannau a gyhoeddwyd i weinidogion yn y bedwaredd ganrif ar bymtheg a cheir toreth o wybodaeth ynddo am bob agwedd ar grefydd anghydffurfiol y cyfnod. Hefyd cyhoeddwyd cofiant i Fanny Jones - un o'r cofiannau prin a gyhoeddwyd i ferched amlwg y cyfnod.

	Daeth John Lloyd Jones, (1826-93) ei fab hynaf, o Blas y Bryn, [[Y Bontnewydd]] yn un o brif reolwyr [[Chwarel Dorothea]] ac hefyd [[Chwarel Pen-yr-orsedd]]. Bu Fanny Jones farw ym 1877. Ni ddylid anghofio ychwaith fod John Jones yn daid i'r heddychwr George M. Ll. Davies (1880-1949).		Daeth John Lloyd Jones, (1826-93) ei fab hynaf, o Blas y Bryn, [[Y Bontnewydd]] yn un o brif reolwyr [[Chwarel Dorothea]] ac hefyd [[Chwarel Pen-yr-orsedd]]. Bu Fanny Jones farw ym 1877. Ni ddylid anghofio ychwaith fod John Jones yn daid i'r heddychwr George M. Ll. Davies (1880-1949).

Irion am 18:54, 5 Medi 2018

2018-09-05T18:54:51Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 19:54, 5 Medi 2018
Llinell 28:		Llinell 28:
	[[Categori:Pobl]]		[[Categori:Pobl]]
	[[Categori:Gweinidogion]]		[[Categori:Gweinidogion]]
			[[Categori:Siopau]]

Irion am 18:54, 5 Medi 2018

2018-09-05T18:54:14Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 19:54, 5 Medi 2018
Llinell 1:		Llinell 1:
	~~<ref>Ysgrifennwch droednodyn fan hyn</ref>~~[[Delwedd:J Jones Talysarn.jpg\|bawd\|de\|300px\|John Jones, Tal-y-sarn]]		[[Delwedd:J Jones Talysarn.jpg\|bawd\|de\|300px\|John Jones, Tal-y-sarn]]
	[[Delwedd:Tan y Castell cartref J Jones TyS 1.JPG\|bawd\|300px\|de\|Cartref cyntaf John Jones, Tan-y-castell, Dolwyddelan]]		[[Delwedd:Tan y Castell cartref J Jones TyS 1.JPG\|bawd\|300px\|de\|Cartref cyntaf John Jones, Tan-y-castell, Dolwyddelan]]
	[[Delwedd:Tai Penamnen 1.JPG\|bawd\|300px\|de\|Murddyn cartref Angharad James Penamnen, Dolwyddelan]]		[[Delwedd:Tai Penamnen 1.JPG\|bawd\|300px\|de\|Murddyn cartref Angharad James Penamnen, Dolwyddelan]]

Irion am 18:53, 5 Medi 2018

2018-09-05T18:53:23Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 19:53, 5 Medi 2018
Llinell 1:		Llinell 1:
	[[Delwedd:J Jones Talysarn.jpg\|bawd\|de\|300px\|John Jones, Tal-y-sarn]]		<ref>Ysgrifennwch droednodyn fan hyn</ref>[[Delwedd:J Jones Talysarn.jpg\|bawd\|de\|300px\|John Jones, Tal-y-sarn]]
	[[Delwedd:Tan y Castell cartref J Jones TyS 1.JPG\|bawd\|300px\|de\|Cartref cyntaf John Jones, Tan-y-castell, Dolwyddelan]]		[[Delwedd:Tan y Castell cartref J Jones TyS 1.JPG\|bawd\|300px\|de\|Cartref cyntaf John Jones, Tan-y-castell, Dolwyddelan]]
	[[Delwedd:Tai Penamnen 1.JPG\|bawd\|300px\|de\|Murddyn cartref Angharad James Penamnen, Dolwyddelan]]		[[Delwedd:Tai Penamnen 1.JPG\|bawd\|300px\|de\|Murddyn cartref Angharad James Penamnen, Dolwyddelan]]
Llinell 8:		Llinell 8:
	Ganwyd John Jones mewn cartref nodedig o'r enw Tanycastell, Dolwyddelan, ar 1 Mawrth 1796, yn ddisgynydd ar ochr ei dad a'i fam i William Prichard ac Angharad James o Gwm Penamnen. Ganwyd mae'n debyg yn 1796, er bod ei fywgraffydd yn cofnodi amheuaeth ynglyn â ai yn 1796 eu 1797 yr oedd. Ni chafodd addysg ffurfiol, ac roedd yn uniaith Gymraeg.		Ganwyd John Jones mewn cartref nodedig o'r enw Tanycastell, Dolwyddelan, ar 1 Mawrth 1796, yn ddisgynydd ar ochr ei dad a'i fam i William Prichard ac Angharad James o Gwm Penamnen. Ganwyd mae'n debyg yn 1796, er bod ei fywgraffydd yn cofnodi amheuaeth ynglyn â ai yn 1796 eu 1797 yr oedd. Ni chafodd addysg ffurfiol, ac roedd yn uniaith Gymraeg.

	Tua 1820, ac yntau'n ddyn ifanc, roedd yn weithiwr ar adeiladu ffordd newydd Thomas Telford rhwng Capel Curig a Llyn Ogwen - sef yr A5 presennol. Tua'r un adeg, roedd hefyd yn ymddiddori mewn materion crefydd, a bu'n treulio amser ar ben ei hun mewn ceunant o'r enw Nant y Tylathau, ar lethrau Moel Siabod, yn myfyrio ac ystyried pregethu. Aeth ymlaen i fod yn chwarelwr, ac yn 1822 symudodd i fyw i ardal [[Tal-y-sarn]].		Tua 1820, ac yntau'n ddyn ifanc, roedd yn weithiwr ar adeiladu ffordd newydd Thomas Telford rhwng Capel Curig a Llyn Ogwen - sef yr A5 presennol. Tua'r un adeg, roedd hefyd yn ymddiddori mewn materion crefydd, a bu'n treulio amser ar ben ei hun mewn ceunant o'r enw Nant y Tylathau, ar lethrau Moel Siabod, yn myfyrio ac ystyried pregethu. Aeth ymlaen i fod yn chwarelwr, ac yn 1822 symudodd i fyw i ardal [[Tal-y-sarn]]. <ref>Wicipedia, erthygl ar John Jones, [https://cy.wikipedia.org/wiki/John_Jones,_Talysarn], adalwyd, 6.9.2018 </ref>

	Gan fod cyfnither John Jones wedi priodi efo Griffith Williams, un o oruchwylwyr [[Chwarel Tal-y-sarn]] cafodd swydd yno ym 1822. Priododd y flwyddyn wedyn efo Fanny, merch [[Thomas Edwards]], goruchwyliwr [[Chwarel Cloddfa'r Lôn]]. Gadawodd y chwarel ac aeth [[Fanny Jones\|Fanny]] i gadw siop y drws nesaf i'r capel ac wrth ymyl y chwarel hefyd. Gwerthid popeth o duntur riwbob i arfau chwarel! Nodwedd o fywyd pregethwyr y cyfnod, ac yn enwedig pregethwyr Methodistaidd, oedd yr arferiad i'w gwragedd gadw siop tra'r elent hwy ar deithiau pregethu.		Gan fod cyfnither John Jones wedi priodi efo Griffith Williams, un o oruchwylwyr [[Chwarel Tal-y-sarn]] cafodd swydd yno ym 1822. Priododd y flwyddyn wedyn efo Fanny, merch [[Thomas Edwards]], goruchwyliwr [[Chwarel Cloddfa'r Lôn]]. Gadawodd y chwarel ac aeth [[Fanny Jones\|Fanny]] i gadw siop y drws nesaf i'r capel ac wrth ymyl y chwarel hefyd. Gwerthid popeth o duntur riwbob i arfau chwarel! Nodwedd o fywyd pregethwyr y cyfnod, ac yn enwedig pregethwyr Methodistaidd, oedd yr arferiad i'w gwragedd gadw siop tra'r elent hwy ar deithiau pregethu.

Irion am 18:50, 5 Medi 2018

2018-09-05T18:50:20Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 19:50, 5 Medi 2018
Llinell 2:		Llinell 2:
	[[Delwedd:Tan y Castell cartref J Jones TyS 1.JPG\|bawd\|300px\|de\|Cartref cyntaf John Jones, Tan-y-castell, Dolwyddelan]]		[[Delwedd:Tan y Castell cartref J Jones TyS 1.JPG\|bawd\|300px\|de\|Cartref cyntaf John Jones, Tan-y-castell, Dolwyddelan]]
	[[Delwedd:Tai Penamnen 1.JPG\|bawd\|300px\|de\|Murddyn cartref Angharad James Penamnen, Dolwyddelan]]		[[Delwedd:Tai Penamnen 1.JPG\|bawd\|300px\|de\|Murddyn cartref Angharad James Penamnen, Dolwyddelan]]
			[[Delwedd:Masnachdyjohnjonestalysarn.jpg\|bawd\|300px\|de\|Siop John a Fanny J0nes yn Nhal-y-sarn]]

	Un o bregethwyr mwyaf dylanwadol Cymru ganol y bedwaredd ganrif ar bymtheg oedd '''John Jones''' (1796-1857). Fe gyfeirir ato bob tro fel ''John Jones, Tal-y-sarn'' yn radical peryglus gan John Elias (1774-1841), ond a bod yn wrthrychol, roedd John Elias yn ddyn â rhagfarnau yn erbyn y rhai na chytunai ag ef.		Un o bregethwyr mwyaf dylanwadol Cymru ganol y bedwaredd ganrif ar bymtheg oedd '''John Jones''' (1796-1857). Fe gyfeirir ato bob tro fel ''John Jones, Tal-y-sarn'' yn radical peryglus gan John Elias (1774-1841), ond a bod yn wrthrychol, roedd John Elias yn ddyn â rhagfarnau yn erbyn y rhai na chytunai ag ef.

Irion am 18:42, 5 Medi 2018

2018-09-05T18:42:10Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 19:42, 5 Medi 2018
Llinell 1:		Llinell 1:
	[[Delwedd:J Jones Talysarn.jpg\|bawd\|de\|300px\|John Jones, Tal-y-sarn]]		[[Delwedd:J Jones Talysarn.jpg\|bawd\|de\|300px\|John Jones, Tal-y-sarn]]
	[[Delwedd:Tan y Castell cartref J Jones TyS 1.JPG\|bawd\|300px\|de\|Cartref cyntaf John Jones, Tan-y-castell, Dolwyddelan]]		[[Delwedd:Tan y Castell cartref J Jones TyS 1.JPG\|bawd\|300px\|de\|Cartref cyntaf John Jones, Tan-y-castell, Dolwyddelan]]
			[[Delwedd:Tai Penamnen 1.JPG\|bawd\|300px\|de\|Murddyn cartref Angharad James Penamnen, Dolwyddelan]]

	Un o bregethwyr mwyaf dylanwadol Cymru ganol y bedwaredd ganrif ar bymtheg oedd '''John Jones''' (1796-1857). Fe gyfeirir ato bob tro fel ''John Jones, Tal-y-sarn'' yn radical peryglus gan John Elias (1774-1841), ond a bod yn wrthrychol, roedd John Elias yn ddyn â rhagfarnau yn erbyn y rhai na chytunai ag ef.		Un o bregethwyr mwyaf dylanwadol Cymru ganol y bedwaredd ganrif ar bymtheg oedd '''John Jones''' (1796-1857). Fe gyfeirir ato bob tro fel ''John Jones, Tal-y-sarn'' yn radical peryglus gan John Elias (1774-1841), ond a bod yn wrthrychol, roedd John Elias yn ddyn â rhagfarnau yn erbyn y rhai na chytunai ag ef.

Irion am 18:39, 5 Medi 2018

2018-09-05T18:39:30Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 19:39, 5 Medi 2018
Llinell 1:		Llinell 1:
	[[Delwedd:J Jones Talysarn.jpg\|bawd\|de\|300px\|John Jones, Tal-y-sarn]]		[[Delwedd:J Jones Talysarn.jpg\|bawd\|de\|300px\|John Jones, Tal-y-sarn]]
			[[Delwedd:Tan y Castell cartref J Jones TyS 1.JPG\|bawd\|300px\|de\|Cartref cyntaf John Jones, Tan-y-castell, Dolwyddelan]]

	Un o bregethwyr mwyaf dylanwadol Cymru ganol y bedwaredd ganrif ar bymtheg oedd '''John Jones''' (1796-1857). Fe gyfeirir ato bob tro fel ''John Jones, Tal-y-sarn'' yn radical peryglus gan John Elias (1774-1841), ond a bod yn wrthrychol, roedd John Elias yn ddyn â rhagfarnau yn erbyn y rhai na chytunai ag ef.		Un o bregethwyr mwyaf dylanwadol Cymru ganol y bedwaredd ganrif ar bymtheg oedd '''John Jones''' (1796-1857). Fe gyfeirir ato bob tro fel ''John Jones, Tal-y-sarn'' yn radical peryglus gan John Elias (1774-1841), ond a bod yn wrthrychol, roedd John Elias yn ddyn â rhagfarnau yn erbyn y rhai na chytunai ag ef.

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 19:54, 5 Medi 2018
Llinell 1:		Llinell 1:
	~~<ref>Ysgrifennwch droednodyn fan hyn</ref>~~[[Delwedd:J Jones Talysarn.jpg\|bawd\|de\|300px\|John Jones, Tal-y-sarn]]		[[Delwedd:J Jones Talysarn.jpg\|bawd\|de\|300px\|John Jones, Tal-y-sarn]]
	[[Delwedd:Tan y Castell cartref J Jones TyS 1.JPG\|bawd\|300px\|de\|Cartref cyntaf John Jones, Tan-y-castell, Dolwyddelan]]		[[Delwedd:Tan y Castell cartref J Jones TyS 1.JPG\|bawd\|300px\|de\|Cartref cyntaf John Jones, Tan-y-castell, Dolwyddelan]]
	[[Delwedd:Tai Penamnen 1.JPG\|bawd\|300px\|de\|Murddyn cartref Angharad James Penamnen, Dolwyddelan]]		[[Delwedd:Tai Penamnen 1.JPG\|bawd\|300px\|de\|Murddyn cartref Angharad James Penamnen, Dolwyddelan]]