John Evans (fforiwr) - Hanes golygu

Irion am 10:30, 4 Rhagfyr 2023

2023-12-04T10:30:28Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 11:30, 4 Rhagfyr 2023
Llinell 1:		Llinell 1:
	Ganed John Evans (1770-1799) yng Ngwredog Uchaf, plwyf [[Llanwnda]] ac fe'i bedyddiwyd 14 Ebrill 1770. Symudodd y teulu yn y man ar draws [[Afon Gwyrfai]] gan ymsefydlu yn yr Hafod Olau, Waunfawr<ref>Bob Owen, ''Yr Ymfudo o Sir Gaernarfon i'r Unol Daleithiau (i)'' (Trafodion Hanes Sir Gaernarfon, Cyf. 13 (1952)), t.46</ref> Yn nechrau’r 1790au roedd diddordeb mawr yng Nghymru, ac ymysg Cymry Llundain yn arbennig, yn y stori fod Madog ab Owain Gwynedd wedi darganfod America yn y 12g, a bod rhai o ddisgynyddion y Cymry yn dal i fyw yng Ngogledd America ac yn siarad Cymraeg. Credid mai llwyth y Mandan oedd y rhain. Esgorodd Iolo Morganwg ar gynllun i deithio i America a chwilio am y Mandan ar hyd Afon Missouri, a chytunodd John Evans i fynd gydag ef. Yn y diwedd nid aeth Iolo, ac ar ei ben ei hun y teithiodd John Evans i America, gan gyrraedd Baltimore yn Hydref 1792. Yng ngwanwyn 1793 aeth i St. Louis yn Louisiana Sbaenaidd, lle carcharwyd ef gan y Sbaenwyr am gyfnod gan eu bod yn amau ei fod yn ysbïwr.		Ganed John Evans (1770-1799) yng [[Gwredog\|Ngwredog Uchaf]], plwyf [[Llanwnda]] ac fe'i bedyddiwyd 14 Ebrill 1770. Symudodd y teulu yn y man ar draws [[Afon Gwyrfai]] gan ymsefydlu yn yr Hafod Olau, Waunfawr<ref>Bob Owen, ''Yr Ymfudo o Sir Gaernarfon i'r Unol Daleithiau (i)'' (Trafodion Hanes Sir Gaernarfon, Cyf. 13 (1952)), t.46</ref> Yn nechrau’r 1790au roedd diddordeb mawr yng Nghymru, ac ymysg Cymry Llundain yn arbennig, yn y stori fod Madog ab Owain Gwynedd wedi darganfod America yn y 12g, a bod rhai o ddisgynyddion y Cymry yn dal i fyw yng Ngogledd America ac yn siarad Cymraeg. Credid mai llwyth y Mandan oedd y rhain. Esgorodd Iolo Morganwg ar gynllun i deithio i America a chwilio am y Mandan ar hyd Afon Missouri, a chytunodd John Evans i fynd gydag ef. Yn y diwedd nid aeth Iolo, ac ar ei ben ei hun y teithiodd John Evans i America, gan gyrraedd Baltimore yn Hydref 1792. Yng ngwanwyn 1793 aeth i St. Louis yn Louisiana Sbaenaidd, lle carcharwyd ef gan y Sbaenwyr am gyfnod gan eu bod yn amau ei fod yn ysbïwr.

	Fodd bynnag, erbyn Ebrill 1795 roedd wedi cael cefnogaeth yr awdurdodau Sbaenaidd i deithio i fyny'r Missouri a cheisio darganfod llwybr at y Môr Tawel o ran uchaf yr afon. Cafodd hyd i’r Mandan ar 23 Medi 1796,<ref>Hafina Clwyd, ''Rhywbeth Bob Dydd'' (Llarwst, 2008)</ref> a threuliodd y gaeaf gyda nhw cyn dychwelyd i St. Louis yn 1797. Ni allodd ddarganfod unrhyw awgrym o eiriau Cymraeg yn eu hiaith. Roedd wedi teithio 1,800 milltir i fyny’r Missouri o’r fan lle mae’n cymeru ag Afon Mississippi a chynhyrchodd fap yn dangos cwrs yr afon. Daeth hwn i ddwylo Thomas Jefferson a throsglwyddodd Jefferson ef i Lewis a Clark a fu’n fforio’r ardal ychydig yn ddiweddarach.		Fodd bynnag, erbyn Ebrill 1795 roedd wedi cael cefnogaeth yr awdurdodau Sbaenaidd i deithio i fyny'r Missouri a cheisio darganfod llwybr at y Môr Tawel o ran uchaf yr afon. Cafodd hyd i’r Mandan ar 23 Medi 1796,<ref>Hafina Clwyd, ''Rhywbeth Bob Dydd'' (Llarwst, 2008)</ref> a threuliodd y gaeaf gyda nhw cyn dychwelyd i St. Louis yn 1797. Ni allodd ddarganfod unrhyw awgrym o eiriau Cymraeg yn eu hiaith. Roedd wedi teithio 1,800 milltir i fyny’r Missouri o’r fan lle mae’n cymeru ag Afon Mississippi a chynhyrchodd fap yn dangos cwrs yr afon. Daeth hwn i ddwylo Thomas Jefferson a throsglwyddodd Jefferson ef i Lewis a Clark a fu’n fforio’r ardal ychydig yn ddiweddarach.

Cyfaill Eben am 12:39, 20 Gorffennaf 2022

2022-07-20T12:39:59Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 13:39, 20 Gorffennaf 2022
Llinell 1:		Llinell 1:
	Ganed John Evans (1770-1799) yng Ngwredog Uchaf, plwyf [[Llanwnda]] ac fe'i bedyddiwyd 14 Ebrill 1770. Symudodd y teulu yn y man ar draws [[Afon Gwyrfai]] gan ymsefydlu yn yr Hafod Olau, Waunfawr<ref>Bob Owen, ''Yr Ymfudo o Sir Gaernarfon i'r Unol Daleithiau (i)'' (Trafodion Hanes Sir Gaernarfon, Cyf. 13 (1952)), t.46</ref> Yn nechrau’r 1790au roedd diddordeb mawr yng Nghymru ac ymysg Cymry Llundain yn arbennig, yn y stori fod Madog ab Owain Gwynedd wedi darganfod America yn y 12g, a bod rhai o ddisgynyddion y Cymry yn dal i fyw yng Ngogledd America ac yn siarad Cymraeg. Credid mai llwyth y Mandan oedd y rhain. Esgorodd Iolo ~~Morgannwg~~ ar gynllun i deithio i America a chwilio am y Mandan ar hyd Afon Missouri, a chytunodd John Evans i fynd gydag ef. Yn y diwedd ni aeth Iolo, ac ar ei ben ei hun y teithiodd John Evans i America, gan gyrraedd Baltimore yn Hydref 1792. Yng ngwanwyn 1793 aeth i St. Louis yn Louisiana ~~Sbaeneg~~, lle carcharwyd ef gan y Sbaenwyr am gyfnod gan eu bod yn amau ei fod yn ~~ysbiwr~~.		Ganed John Evans (1770-1799) yng Ngwredog Uchaf, plwyf [[Llanwnda]] ac fe'i bedyddiwyd 14 Ebrill 1770. Symudodd y teulu yn y man ar draws [[Afon Gwyrfai]] gan ymsefydlu yn yr Hafod Olau, Waunfawr<ref>Bob Owen, ''Yr Ymfudo o Sir Gaernarfon i'r Unol Daleithiau (i)'' (Trafodion Hanes Sir Gaernarfon, Cyf. 13 (1952)), t.46</ref> Yn nechrau’r 1790au roedd diddordeb mawr yng Nghymru, ac ymysg Cymry Llundain yn arbennig, yn y stori fod Madog ab Owain Gwynedd wedi darganfod America yn y 12g, a bod rhai o ddisgynyddion y Cymry yn dal i fyw yng Ngogledd America ac yn siarad Cymraeg. Credid mai llwyth y Mandan oedd y rhain. Esgorodd Iolo Morganwg ar gynllun i deithio i America a chwilio am y Mandan ar hyd Afon Missouri, a chytunodd John Evans i fynd gydag ef. Yn y diwedd nid aeth Iolo, ac ar ei ben ei hun y teithiodd John Evans i America, gan gyrraedd Baltimore yn Hydref 1792. Yng ngwanwyn 1793 aeth i St. Louis yn Louisiana Sbaenaidd, lle carcharwyd ef gan y Sbaenwyr am gyfnod gan eu bod yn amau ei fod yn ysbïwr.

	Fodd bynnag erbyn Ebrill 1795 roedd wedi cael cefnogaeth yr awdurdodau ~~Sbaenig~~ i deithio i fyny'r Missouri a cheisio darganfod llwybr at y Môr Tawel o ran uchaf yr afon. Cafodd hyd i’r Mandan ar 23 Medi 1796,<ref>Hafina Clwyd, ''Rhywbeth Bob Dydd'' (Llarwst, 2008)</ref> a threuliodd y gaeaf gyda nhw cyn dychwelyd i St. Louis yn 1797. Ni allodd ddarganfod unrhyw awgrym o eiriau Cymraeg yn eu hiaith. Roedd wedi teithio 1,800 milltir i fyny’r Missouri o’r fan lle mae’n ~~aberu yn~~ Afon Mississippi a chynhyrchodd fap yn dangos cwrs yr afon. Daeth hwn i ddwylo Thomas Jefferson a throsglwyddodd Jefferson ef i Lewis a Clark fu’n fforio’r ardal ychydig yn ddiweddarach.		Fodd bynnag, erbyn Ebrill 1795 roedd wedi cael cefnogaeth yr awdurdodau Sbaenaidd i deithio i fyny'r Missouri a cheisio darganfod llwybr at y Môr Tawel o ran uchaf yr afon. Cafodd hyd i’r Mandan ar 23 Medi 1796,<ref>Hafina Clwyd, ''Rhywbeth Bob Dydd'' (Llarwst, 2008)</ref> a threuliodd y gaeaf gyda nhw cyn dychwelyd i St. Louis yn 1797. Ni allodd ddarganfod unrhyw awgrym o eiriau Cymraeg yn eu hiaith. Roedd wedi teithio 1,800 milltir i fyny’r Missouri o’r fan lle mae’n cymeru ag Afon Mississippi a chynhyrchodd fap yn dangos cwrs yr afon. Daeth hwn i ddwylo Thomas Jefferson a throsglwyddodd Jefferson ef i Lewis a Clark a fu’n fforio’r ardal ychydig yn ddiweddarach.

	Parhaodd John Evans yng ngwasanaeth yr awdurdodau ~~Sbaenig,~~ ond bu farw yn New Orleans yn mis Mai 1799 wedi ei siomi'n fawr.<ref>David Williams (1963) ''John Evans a chwedl Madog'' (Caerdydd, 1963) a Gwyn A. Williams, ''Madog: the making of a myth'' (Lundain, 1979), ''passim''</ref>		Parhaodd John Evans yng ngwasanaeth yr awdurdodau Sbaenaidd ond bu farw yn New Orleans yn mis Mai 1799 wedi ei siomi'n fawr.<ref>David Williams (1963) ''John Evans a chwedl Madog'' (Caerdydd, 1963) a Gwyn A. Williams, ''Madog: the making of a myth'' (Lundain, 1979), ''passim''</ref>

	==Cyfeiriadau==		==Cyfeiriadau==

Irion: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda 'Ganed John Evans (1770-1799) yng Ngwredog Uchaf, plwyf Llanwnda ac fe'i bedyddiwyd 14 Ebrill 1770. Symudodd y teulu yn y man ar draws Afon Gwyrfai...'

2022-07-18T15:02:20Z

Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda 'Ganed John Evans (1770-1799) yng Ngwredog Uchaf, plwyf Llanwnda ac fe'i bedyddiwyd 14 Ebrill 1770. Symudodd y teulu yn y man ar draws Afon Gwyrfai...'

Tudalen newydd

Ganed John Evans (1770-1799) yng Ngwredog Uchaf, plwyf [[Llanwnda]] ac fe'i bedyddiwyd 14 Ebrill 1770. Symudodd y teulu yn y man ar draws [[Afon Gwyrfai]] gan ymsefydlu yn yr Hafod Olau, Waunfawr<ref>Bob Owen, ''Yr Ymfudo o Sir Gaernarfon i'r Unol Daleithiau (i)'' (Trafodion Hanes Sir Gaernarfon, Cyf. 13 (1952)), t.46</ref> Yn nechrau’r 1790au roedd diddordeb mawr yng Nghymru ac ymysg Cymry Llundain yn arbennig, yn y stori fod Madog ab Owain Gwynedd wedi darganfod America yn y 12g, a bod rhai o ddisgynyddion y Cymry yn dal i fyw yng Ngogledd America ac yn siarad Cymraeg. Credid mai llwyth y Mandan oedd y rhain. Esgorodd Iolo Morgannwg ar gynllun i deithio i America a chwilio am y Mandan ar hyd Afon Missouri, a chytunodd John Evans i fynd gydag ef. Yn y diwedd ni aeth Iolo, ac ar ei ben ei hun y teithiodd John Evans i America, gan gyrraedd Baltimore yn Hydref 1792. Yng ngwanwyn 1793 aeth i St. Louis yn Louisiana Sbaeneg, lle carcharwyd ef gan y Sbaenwyr am gyfnod gan eu bod yn amau ei fod yn ysbiwr.

Fodd bynnag erbyn Ebrill 1795 roedd wedi cael cefnogaeth yr awdurdodau Sbaenig i deithio i fyny'r Missouri a cheisio darganfod llwybr at y Môr Tawel o ran uchaf yr afon. Cafodd hyd i’r Mandan ar 23 Medi 1796,<ref>Hafina Clwyd, ''Rhywbeth Bob Dydd'' (Llarwst, 2008)</ref> a threuliodd y gaeaf gyda nhw cyn dychwelyd i St. Louis yn 1797. Ni allodd ddarganfod unrhyw awgrym o eiriau Cymraeg yn eu hiaith. Roedd wedi teithio 1,800 milltir i fyny’r Missouri o’r fan lle mae’n aberu yn Afon Mississippi a chynhyrchodd fap yn dangos cwrs yr afon. Daeth hwn i ddwylo Thomas Jefferson a throsglwyddodd Jefferson ef i Lewis a Clark fu’n fforio’r ardal ychydig yn ddiweddarach.

Parhaodd John Evans yng ngwasanaeth yr awdurdodau Sbaenig, ond bu farw yn New Orleans yn mis Mai 1799 wedi ei siomi'n fawr.<ref>David Williams (1963) ''John Evans a chwedl Madog'' (Caerdydd, 1963) a Gwyn A. Williams, ''Madog: the making of a myth'' (Lundain, 1979), ''passim''</ref>

==Cyfeiriadau==

[[Categori:Pobl]]
[[Categori:Fforwyr]]
[[Categori:Anturiaethwyr]]