<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="cy">
	<id>https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Incl%C3%AAn_Chwarel_yr_Eifl</id>
	<title>Inclên Chwarel yr Eifl - Hanes golygu</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Incl%C3%AAn_Chwarel_yr_Eifl"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Incl%C3%AAn_Chwarel_yr_Eifl&amp;action=history"/>
	<updated>2026-05-06T14:18:02Z</updated>
	<subtitle>Hanes diwygio&#039;r dudalen hon ar y wici</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.43.1</generator>
	<entry>
		<id>https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Incl%C3%AAn_Chwarel_yr_Eifl&amp;diff=12712&amp;oldid=prev</id>
		<title>Cyfaill Eben am 16:39, 21 Ionawr 2022</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Incl%C3%AAn_Chwarel_yr_Eifl&amp;diff=12712&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-01-21T16:39:40Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;cy&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Fersiwn hŷn&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;Fersiwn yn ôl 17:39, 21 Ionawr 2022&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l3&quot;&gt;Llinell 3:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Llinell 3:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Agorwyd yr Inclên Fawr ar yr 20fed o Fai, 1867. Ers yr Hydref 1866, roedd y chwarel newydd wedi bod yn brysur iawn, ac o ganlyniad roedd stoc anferth o gerrig setiau wedi eu storio ar y gwahanol bonciau gan nad oedd modd eu cludo oddi yno. Y rheswm dros yr oedi hwn oedd bod angen adeiladu pont newydd i gario&amp;#039;r inclên dros y ffordd a arweiniai o [[Trefor|Drefor]] i ffermydd Nant Bach a Sychnant. Bu ffermwr y Sychnant yn bur wrthwynebus am gyfnod, ond cafwyd cytundeb yn y diwedd.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Agorwyd yr Inclên Fawr ar yr 20fed o Fai, 1867. Ers yr Hydref 1866, roedd y chwarel newydd wedi bod yn brysur iawn, ac o ganlyniad roedd stoc anferth o gerrig setiau wedi eu storio ar y gwahanol bonciau gan nad oedd modd eu cludo oddi yno. Y rheswm dros yr oedi hwn oedd bod angen adeiladu pont newydd i gario&amp;#039;r inclên dros y ffordd a arweiniai o [[Trefor|Drefor]] i ffermydd Nant Bach a Sychnant. Bu ffermwr y Sychnant yn bur wrthwynebus am gyfnod, ond cafwyd cytundeb yn y diwedd.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Y drefn a ddefnyddid oedd gollwng pedair gwagen lawn i lawr ar y tro, gyda rhaff-wifrau gref wedi &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;e &lt;/del&gt;bachu yn nhin y wagen olaf. Rhyw hanner ffordd i lawr yr Inclên roedd rhai llathenni gwastad, sef y &quot;Brêc&quot;, lle&#039;r arefid y gwagenni cyn eu hailollwng i weddill eu taith. Roedd pen arall y rhaff-wifrau wedi ei fachu yn y blaenaf o&#039;r pedair wagen wag oedd yn barod i ddringo i fyny&#039;r inclên i gael eu hail-lwytho. Yr un drefn ddefnyddid ym Mhenmaenmawr hefyd. Roedd yr Inclên Fawr yn serth ac yn mesur 850 o fetrau o hyd o&#039;r Gwaith i lawr i&#039;r swyddfeydd newydd yn y Weirglodd Fawr. Yn y fan honno câi&#039;r gwagenni llawnion eu tynnu gan geffylau y tri chwarter milltir olaf i lawr i&#039;r harbwr. Ni ddaeth peiriant (&#039;&#039;locomotive&#039;&#039;) i&#039;w tynnu o&#039;r swyddfeydd i lan y môr tan y flwyddyn 1873.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Y drefn a ddefnyddid oedd gollwng pedair gwagen lawn i lawr ar y tro, gyda rhaff-wifrau gref wedi &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ei &lt;/ins&gt;bachu yn nhin y wagen olaf. Rhyw hanner ffordd i lawr yr Inclên roedd rhai llathenni gwastad, sef y &quot;Brêc&quot;, lle&#039;r arefid y gwagenni cyn eu hailollwng i weddill eu taith. Roedd pen arall y rhaff-wifrau wedi ei fachu yn y blaenaf o&#039;r pedair wagen wag oedd yn barod i ddringo i fyny&#039;r inclên i gael eu hail-lwytho. Yr un drefn ddefnyddid ym Mhenmaenmawr hefyd. Roedd yr Inclên Fawr yn serth ac yn mesur 850 o fetrau o hyd o&#039;r Gwaith i lawr i&#039;r swyddfeydd newydd yn y Weirglodd Fawr. Yn y fan honno câi&#039;r gwagenni llawnion eu tynnu gan geffylau y tri chwarter milltir olaf i lawr i&#039;r harbwr. Ni ddaeth peiriant (&#039;&#039;locomotive&#039;&#039;) i&#039;w tynnu o&#039;r swyddfeydd i lan y môr tan y flwyddyn 1873.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Ar lethrau serthach 45 gradd, dwy yn tynnu dwy oedd y drefn, hynny ar yr incleniau byrrach a gysylltai ponciau&amp;#039;r chwarel â&amp;#039;i gilydd.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Ar lethrau serthach 45 gradd, dwy yn tynnu dwy oedd y drefn, hynny ar yr incleniau byrrach a gysylltai ponciau&amp;#039;r chwarel â&amp;#039;i gilydd.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Cyfaill Eben</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Incl%C3%AAn_Chwarel_yr_Eifl&amp;diff=8649&amp;oldid=prev</id>
		<title>Irion am 08:19, 21 Ebrill 2020</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Incl%C3%AAn_Chwarel_yr_Eifl&amp;diff=8649&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2020-04-21T08:19:36Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;cy&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Fersiwn hŷn&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;Fersiwn yn ôl 09:19, 21 Ebrill 2020&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;Llinell 1:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Llinell 1:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Pan gaewyd[[ Chwarel Craig y Farchas]] ac agor y [[Chwarel yr Eifl|chwarel newydd]] ar Graig Cae&#039;r Foty ar wyneb gogleddol y mynydd, rhaid oedd cael &#039;&#039;&#039;inclên&#039;&#039;&#039; newydd i gludo&#039;r cerrig i lawr o&#039;r mynydd a draw i&#039;r harbwr i&#039;w llwytho i&#039;r llongau yn y Cei. Hwn oedd yr unig gludiant posibl i gynnyrch y chwarel bryd hynny.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Pan gaewyd [[Chwarel Craig y Farchas]] ac agor y [[Chwarel yr Eifl|chwarel newydd]] ar Graig Cae&#039;r Foty ar wyneb gogleddol y mynydd, rhaid oedd cael &#039;&#039;&#039;inclên&#039;&#039;&#039; newydd i gludo&#039;r cerrig i lawr o&#039;r mynydd a draw i&#039;r harbwr i&#039;w llwytho i&#039;r llongau yn y Cei. Hwn oedd yr unig gludiant posibl i gynnyrch y chwarel bryd hynny.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Agorwyd yr Inclên Fawr ar yr 20fed o Fai, 1867. Ers yr Hydref 1866, roedd y chwarel newydd wedi bod yn brysur iawn, ac o ganlyniad roedd stoc anferth o gerrig setiau wedi eu storio ar y gwahanol bonciau gan nad oedd modd eu cludo oddi yno. Y rheswm dros yr oedi hwn oedd bod angen adeiladu pont newydd i gario&amp;#039;r inclên dros y ffordd a arweiniai o [[Trefor|Drefor]] i ffermydd Nant Bach a Sychnant. Bu ffermwr y Sychnant yn bur wrthwynebus am gyfnod, ond cafwyd cytundeb yn y diwedd.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Agorwyd yr Inclên Fawr ar yr 20fed o Fai, 1867. Ers yr Hydref 1866, roedd y chwarel newydd wedi bod yn brysur iawn, ac o ganlyniad roedd stoc anferth o gerrig setiau wedi eu storio ar y gwahanol bonciau gan nad oedd modd eu cludo oddi yno. Y rheswm dros yr oedi hwn oedd bod angen adeiladu pont newydd i gario&amp;#039;r inclên dros y ffordd a arweiniai o [[Trefor|Drefor]] i ffermydd Nant Bach a Sychnant. Bu ffermwr y Sychnant yn bur wrthwynebus am gyfnod, ond cafwyd cytundeb yn y diwedd.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Irion</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Incl%C3%AAn_Chwarel_yr_Eifl&amp;diff=8648&amp;oldid=prev</id>
		<title>Irion am 08:19, 21 Ebrill 2020</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Incl%C3%AAn_Chwarel_yr_Eifl&amp;diff=8648&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2020-04-21T08:19:23Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;cy&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Fersiwn hŷn&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;Fersiwn yn ôl 09:19, 21 Ebrill 2020&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;Llinell 1:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Llinell 1:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Pan gaewyd Chwarel Craig y Farchas ac agor y chwarel newydd ar Graig Cae&#039;r Foty ar wyneb gogleddol y mynydd, rhaid oedd cael inclên newydd i gludo&#039;r cerrig i lawr o&#039;r mynydd a draw i&#039;r harbwr i&#039;w llwytho i&#039;r llongau yn y Cei. Hwn oedd yr unig gludiant posibl i gynnyrch y chwarel bryd hynny.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Pan gaewyd&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[ &lt;/ins&gt;Chwarel Craig y Farchas&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;ac agor y &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[Chwarel yr Eifl|&lt;/ins&gt;chwarel newydd&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;ar Graig Cae&#039;r Foty ar wyneb gogleddol y mynydd, rhaid oedd cael &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039;&#039;&lt;/ins&gt;inclên&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039;&#039; &lt;/ins&gt;newydd i gludo&#039;r cerrig i lawr o&#039;r mynydd a draw i&#039;r harbwr i&#039;w llwytho i&#039;r llongau yn y Cei. Hwn oedd yr unig gludiant posibl i gynnyrch y chwarel bryd hynny.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Agorwyd yr Inclên Fawr ar yr 20fed o Fai, 1867. Ers yr Hydref 1866, roedd y chwarel newydd wedi bod yn brysur iawn, ac o ganlyniad roedd stoc anferth o gerrig setiau wedi eu storio ar y gwahanol bonciau gan nad oedd modd eu cludo oddi yno. Y rheswm dros yr oedi hwn oedd bod angen adeiladu pont newydd i gario&#039;r inclên dros y ffordd a arweiniai o Drefor i ffermydd Nant Bach a Sychnant. Bu ffermwr y Sychnant yn bur wrthwynebus am gyfnod, ond cafwyd cytundeb yn y diwedd.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Agorwyd yr Inclên Fawr ar yr 20fed o Fai, 1867. Ers yr Hydref 1866, roedd y chwarel newydd wedi bod yn brysur iawn, ac o ganlyniad roedd stoc anferth o gerrig setiau wedi eu storio ar y gwahanol bonciau gan nad oedd modd eu cludo oddi yno. Y rheswm dros yr oedi hwn oedd bod angen adeiladu pont newydd i gario&#039;r inclên dros y ffordd a arweiniai o &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[Trefor|&lt;/ins&gt;Drefor&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;i ffermydd Nant Bach a Sychnant. Bu ffermwr y Sychnant yn bur wrthwynebus am gyfnod, ond cafwyd cytundeb yn y diwedd.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Y drefn a ddefnyddid oedd gollwng pedair gwagen lawn i lawr ar y tro, gyda rhaff-wifrau gref wedi &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ei &lt;/del&gt;bachu yn nhin y wagen olaf. Rhyw hanner ffordd i lawr yr Inclên roedd rhai llathenni gwastad, sef y &quot;Brêc&quot;, lle&#039;r arefid y gwagenni cyn eu hailollwng i weddill eu taith. Roedd pen arall y rhaff-wifrau wedi ei fachu yn y blaenaf o&#039;r pedair wagen wag oedd yn barod i ddringo i fyny&#039;r inclên i gael eu hail-lwytho. Yr un drefn ddefnyddid ym Mhenmaenmawr hefyd. Roedd yr Inclên Fawr yn serth ac yn mesur 850 o fetrau o hyd o&#039;r Gwaith i lawr i&#039;r swyddfeydd newydd yn y Weirglodd Fawr. Yn y fan honno câi&#039;r gwagenni llawnion eu tynnu gan geffylau y tri chwarter milltir olaf i lawr i&#039;r harbwr. Ni ddaeth peiriant (&#039;&#039;locomotive&#039;&#039;) i&#039;w tynnu o&#039;r swyddfeydd i lan y môr tan y flwyddyn 1873.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Y drefn a ddefnyddid oedd gollwng pedair gwagen lawn i lawr ar y tro, gyda rhaff-wifrau gref wedi &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;e &lt;/ins&gt;bachu yn nhin y wagen olaf. Rhyw hanner ffordd i lawr yr Inclên roedd rhai llathenni gwastad, sef y &quot;Brêc&quot;, lle&#039;r arefid y gwagenni cyn eu hailollwng i weddill eu taith. Roedd pen arall y rhaff-wifrau wedi ei fachu yn y blaenaf o&#039;r pedair wagen wag oedd yn barod i ddringo i fyny&#039;r inclên i gael eu hail-lwytho. Yr un drefn ddefnyddid ym Mhenmaenmawr hefyd. Roedd yr Inclên Fawr yn serth ac yn mesur 850 o fetrau o hyd o&#039;r Gwaith i lawr i&#039;r swyddfeydd newydd yn y Weirglodd Fawr. Yn y fan honno câi&#039;r gwagenni llawnion eu tynnu gan geffylau y tri chwarter milltir olaf i lawr i&#039;r harbwr. Ni ddaeth peiriant (&#039;&#039;locomotive&#039;&#039;) i&#039;w tynnu o&#039;r swyddfeydd i lan y môr tan y flwyddyn 1873.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Ar lethrau serthach 45 gradd, dwy yn tynnu dwy oedd y drefn, hynny ar yr incleniau byrrach a gysylltai ponciau&amp;#039;r chwarel â&amp;#039;i gilydd.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Ar lethrau serthach 45 gradd, dwy yn tynnu dwy oedd y drefn, hynny ar yr incleniau byrrach a gysylltai ponciau&amp;#039;r chwarel â&amp;#039;i gilydd.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Bu&#039;r Inclên Fawr yn defnyddio&#039;r un dull yn union am bron i ganrif o amser. Ym 1959, fodd bynnag, cafwyd dull newydd o gludo&#039;r cerrig o&#039;r mynydd. Codwyd y cledrau o&#039;r Gwaith i&#039;r harbwr a chafwyd gwared â&#039;r holl wagenni. Bellach, fe lwythid y cerrig yn y chwarel i lorïau mawrion (&#039;&#039;dumpers&#039;&#039;) a &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;rhddwyd &lt;/del&gt;wyneb tarmacadam ar yr inclên a gweddill y daith i greu ffordd newydd at y llongau. Collodd llawer o ddynion eu gwaith oherwydd hyn, ac fe lysenwyd y lorïau yn &quot;Llwgwrs&quot;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Bu&#039;r Inclên Fawr yn defnyddio&#039;r un dull yn union am bron i ganrif o amser. Ym 1959, fodd bynnag, cafwyd dull newydd o gludo&#039;r cerrig o&#039;r mynydd. Codwyd y cledrau o&#039;r Gwaith i&#039;r harbwr a chafwyd gwared â&#039;r holl wagenni. Bellach, fe lwythid y cerrig yn y chwarel i lorïau mawrion (&#039;&#039;dumpers&#039;&#039;) a &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;rhoddwyd &lt;/ins&gt;wyneb tarmacadam ar yr inclên a gweddill y daith i greu ffordd newydd at y llongau. Collodd llawer o ddynion eu gwaith oherwydd hyn, ac fe lysenwyd y lorïau yn &quot;Llwgwrs&quot;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Mae&amp;#039;r Inclên yn dal yna ac fe&amp;#039;i defnyddir gan berchennog presennol Chwarel yr Eifl i fynd a dod ar hyd-ddi.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Mae&amp;#039;r Inclên yn dal yna ac fe&amp;#039;i defnyddir gan berchennog presennol Chwarel yr Eifl i fynd a dod ar hyd-ddi.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;==Cyfeiriadau==&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;{{cyfeiriadau}}&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[Categori:Chwarelydda]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[Categori:Tramffyrdd]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Irion</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Incl%C3%AAn_Chwarel_yr_Eifl&amp;diff=8634&amp;oldid=prev</id>
		<title>Geraint am 17:36, 20 Ebrill 2020</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Incl%C3%AAn_Chwarel_yr_Eifl&amp;diff=8634&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2020-04-20T17:36:18Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;cy&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Fersiwn hŷn&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;Fersiwn yn ôl 18:36, 20 Ebrill 2020&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;Llinell 1:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Llinell 1:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Pan gaewyd Chwarel Craig y Farchas ac agor y chwarel newydd ar Graig Cae&#039;r Foty ar wyneb gogleddol y mynydd, rhaid oedd cael inclên newydd i gludo&#039;r cerrig i lawr o&#039;r mynydd a draw i&#039;r harbwr i&#039;w llwytho i&#039;r llongau yn y Cei. Hwn oedd unig gludiant i gynnyrch y chwarel.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Pan gaewyd Chwarel Craig y Farchas ac agor y chwarel newydd ar Graig Cae&#039;r Foty ar wyneb gogleddol y mynydd, rhaid oedd cael inclên newydd i gludo&#039;r cerrig i lawr o&#039;r mynydd a draw i&#039;r harbwr i&#039;w llwytho i&#039;r llongau yn y Cei. Hwn oedd &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;yr &lt;/ins&gt;unig gludiant &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;posibl &lt;/ins&gt;i gynnyrch y chwarel &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;bryd hynny&lt;/ins&gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Agorwyd yr Inclên Fawr ar yr 20fed o Fai, 1867. Ers yr Hydref 1866 roedd y chwarel newydd wedi bod yn brysur iawn ac o ganlyniad roedd stoc anferth o gerrig setiau wedi eu storio ar y gwahanol bonciau gan nad oedd modd eu cludo oddi yno. Y rheswm dros yr oedi hwn oedd bod angen adeiladu pont newydd i gario&#039;r inclên dros y ffordd a arweiniai o Drefor i ffermydd Nant Bach a Sychnant. Bu ffermwr y Sychnant yn bur wrthwynebus am gyfnod ond cafwyd cytundeb yn y diwedd.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Agorwyd yr Inclên Fawr ar yr 20fed o Fai, 1867. Ers yr Hydref 1866&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;, &lt;/ins&gt;roedd y chwarel newydd wedi bod yn brysur iawn&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;, &lt;/ins&gt;ac o ganlyniad roedd stoc anferth o gerrig setiau wedi eu storio ar y gwahanol bonciau gan nad oedd modd eu cludo oddi yno. Y rheswm dros yr oedi hwn oedd bod angen adeiladu pont newydd i gario&#039;r inclên dros y ffordd a arweiniai o Drefor i ffermydd Nant Bach a Sychnant. Bu ffermwr y Sychnant yn bur wrthwynebus am gyfnod&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;, &lt;/ins&gt;ond cafwyd cytundeb yn y diwedd.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Y drefn a ddefnyddid oedd gollwng pedair gwagen lawn i lawr ar y tro gyda rhaff-wifrau gref wedi ei bachu yn nhin y wagen olaf. Rhyw hanner ffordd i lawr yr Inclên roedd rhai llathenni gwastad, sef y &quot;Brêc&quot;, lle&#039;r arefid y gwagenni cyn eu hailollwng i weddill eu taith. Roedd pen arall y rhaff-wifrau wedi ei fachu yn y blaenaf o&#039;r pedair wagen wag oedd yn barod i ddringo i fyny&#039;r inclên i gael eu hail-lwytho. Yr un drefn ddefnyddid ym Mhenmaenmawr hefyd. Roedd yr Inclên Fawr yn serth ac yn mesur 850 o fetrau o hyd o&#039;r Gwaith i lawr i&#039;r swyddfeydd newydd yn y Weirglodd Fawr. Yn y fan honno câi&#039;r gwagenni llawnion eu tynnu gan geffylau y tri chwarter milltir &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;arall &lt;/del&gt;i lawr i&#039;r harbwr. Ni ddaeth peiriant (&#039;&#039;locomotive&#039;&#039;) i&#039;w tynnu tan y flwyddyn 1873.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Y drefn a ddefnyddid oedd gollwng pedair gwagen lawn i lawr ar y tro&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;, &lt;/ins&gt;gyda rhaff-wifrau gref wedi ei bachu yn nhin y wagen olaf. Rhyw hanner ffordd i lawr yr Inclên roedd rhai llathenni gwastad, sef y &quot;Brêc&quot;, lle&#039;r arefid y gwagenni cyn eu hailollwng i weddill eu taith. Roedd pen arall y rhaff-wifrau wedi ei fachu yn y blaenaf o&#039;r pedair wagen wag oedd yn barod i ddringo i fyny&#039;r inclên i gael eu hail-lwytho. Yr un drefn ddefnyddid ym Mhenmaenmawr hefyd. Roedd yr Inclên Fawr yn serth ac yn mesur 850 o fetrau o hyd o&#039;r Gwaith i lawr i&#039;r swyddfeydd newydd yn y Weirglodd Fawr. Yn y fan honno câi&#039;r gwagenni llawnion eu tynnu gan geffylau y tri chwarter milltir &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;olaf &lt;/ins&gt;i lawr i&#039;r harbwr. Ni ddaeth peiriant (&#039;&#039;locomotive&#039;&#039;) i&#039;w tynnu &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;o&#039;r swyddfeydd i lan y môr &lt;/ins&gt;tan y flwyddyn 1873.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Ar lethrau serthach 45 gradd, dwy yn tynnu dwy oedd y drefn, hynny ar yr incleniau byrrach a gysylltai ponciau&amp;#039;r chwarel â&amp;#039;i gilydd.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Ar lethrau serthach 45 gradd, dwy yn tynnu dwy oedd y drefn, hynny ar yr incleniau byrrach a gysylltai ponciau&amp;#039;r chwarel â&amp;#039;i gilydd.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Bu&#039;r Inclên Fawr yn defnyddio&#039;r un dull yn union am bron i ganrif o amser. Ym 1959, cafwyd dull newydd o gludo&#039;r cerrig o&#039;r mynydd. Codwyd y &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;rheiliau &lt;/del&gt;o&#039;r Gwaith i&#039;r harbwr a chafwyd gwared â&#039;r holl wagenni. Bellach, fe lwythid y cerrig yn y chwarel i lorïau mawrion (&#039;&#039;dumpers&#039;&#039;) a rhddwyd wyneb tarmacadam ar yr inclên a gweddill y daith i greu ffordd newydd at y llongau. Collodd llawer o ddynion eu gwaith oherwydd hyn, ac fe lysenwyd y lorïau yn &quot;Llwgwrs&quot;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Bu&#039;r Inclên Fawr yn defnyddio&#039;r un dull yn union am bron i ganrif o amser. Ym 1959&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;, fodd bynnag&lt;/ins&gt;, cafwyd dull newydd o gludo&#039;r cerrig o&#039;r mynydd. Codwyd y &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;cledrau &lt;/ins&gt;o&#039;r Gwaith i&#039;r harbwr a chafwyd gwared â&#039;r holl wagenni. Bellach, fe lwythid y cerrig yn y chwarel i lorïau mawrion (&#039;&#039;dumpers&#039;&#039;) a rhddwyd wyneb tarmacadam ar yr inclên a gweddill y daith i greu ffordd newydd at y llongau. Collodd llawer o ddynion eu gwaith oherwydd hyn, ac fe lysenwyd y lorïau yn &quot;Llwgwrs&quot;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Mae&#039;r Inclên yn dal yna ac fe&#039;i defnyddir gan berchennog &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;bpresennol &lt;/del&gt;Chwarel yr Eifl i fynd a dod ar hyd-ddi.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Mae&#039;r Inclên yn dal yna ac fe&#039;i defnyddir gan berchennog &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;presennol &lt;/ins&gt;Chwarel yr Eifl i fynd a dod ar hyd-ddi.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Geraint</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Incl%C3%AAn_Chwarel_yr_Eifl&amp;diff=8633&amp;oldid=prev</id>
		<title>Geraint: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda &#039;Pan gaewyd Chwarel Craig y Farchas ac agor y chwarel newydd ar Graig Cae&#039;r Foty ar wyneb gogleddol y mynydd, rhaid oedd cael inclên newydd i gludo&#039;r cerr...&#039;</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Incl%C3%AAn_Chwarel_yr_Eifl&amp;diff=8633&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2020-04-20T17:29:21Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda &amp;#039;Pan gaewyd Chwarel Craig y Farchas ac agor y chwarel newydd ar Graig Cae&amp;#039;r Foty ar wyneb gogleddol y mynydd, rhaid oedd cael inclên newydd i gludo&amp;#039;r cerr...&amp;#039;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Tudalen newydd&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;Pan gaewyd Chwarel Craig y Farchas ac agor y chwarel newydd ar Graig Cae&amp;#039;r Foty ar wyneb gogleddol y mynydd, rhaid oedd cael inclên newydd i gludo&amp;#039;r cerrig i lawr o&amp;#039;r mynydd a draw i&amp;#039;r harbwr i&amp;#039;w llwytho i&amp;#039;r llongau yn y Cei. Hwn oedd unig gludiant i gynnyrch y chwarel.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Agorwyd yr Inclên Fawr ar yr 20fed o Fai, 1867. Ers yr Hydref 1866 roedd y chwarel newydd wedi bod yn brysur iawn ac o ganlyniad roedd stoc anferth o gerrig setiau wedi eu storio ar y gwahanol bonciau gan nad oedd modd eu cludo oddi yno. Y rheswm dros yr oedi hwn oedd bod angen adeiladu pont newydd i gario&amp;#039;r inclên dros y ffordd a arweiniai o Drefor i ffermydd Nant Bach a Sychnant. Bu ffermwr y Sychnant yn bur wrthwynebus am gyfnod ond cafwyd cytundeb yn y diwedd. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Y drefn a ddefnyddid oedd gollwng pedair gwagen lawn i lawr ar y tro gyda rhaff-wifrau gref wedi ei bachu yn nhin y wagen olaf. Rhyw hanner ffordd i lawr yr Inclên roedd rhai llathenni gwastad, sef y &amp;quot;Brêc&amp;quot;, lle&amp;#039;r arefid y gwagenni cyn eu hailollwng i weddill eu taith. Roedd pen arall y rhaff-wifrau wedi ei fachu yn y blaenaf o&amp;#039;r pedair wagen wag oedd yn barod i ddringo i fyny&amp;#039;r inclên i gael eu hail-lwytho. Yr un drefn ddefnyddid ym Mhenmaenmawr hefyd. Roedd yr Inclên Fawr yn serth ac yn mesur 850 o fetrau o hyd o&amp;#039;r Gwaith i lawr i&amp;#039;r swyddfeydd newydd yn y Weirglodd Fawr. Yn y fan honno câi&amp;#039;r gwagenni llawnion eu tynnu gan geffylau y tri chwarter milltir arall i lawr i&amp;#039;r harbwr. Ni ddaeth peiriant (&amp;#039;&amp;#039;locomotive&amp;#039;&amp;#039;) i&amp;#039;w tynnu tan y flwyddyn 1873.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Ar lethrau serthach 45 gradd, dwy yn tynnu dwy oedd y drefn, hynny ar yr incleniau byrrach a gysylltai ponciau&amp;#039;r chwarel â&amp;#039;i gilydd.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Bu&amp;#039;r Inclên Fawr yn defnyddio&amp;#039;r un dull yn union am bron i ganrif o amser. Ym 1959, cafwyd dull newydd o gludo&amp;#039;r cerrig o&amp;#039;r mynydd. Codwyd y rheiliau o&amp;#039;r Gwaith i&amp;#039;r harbwr a chafwyd gwared â&amp;#039;r holl wagenni. Bellach, fe lwythid y cerrig yn y chwarel i lorïau mawrion (&amp;#039;&amp;#039;dumpers&amp;#039;&amp;#039;) a rhddwyd wyneb tarmacadam ar yr inclên a gweddill y daith i greu ffordd newydd at y llongau. Collodd llawer o ddynion eu gwaith oherwydd hyn, ac fe lysenwyd y lorïau yn &amp;quot;Llwgwrs&amp;quot;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Mae&amp;#039;r Inclên yn dal yna ac fe&amp;#039;i defnyddir gan berchennog bpresennol Chwarel yr Eifl i fynd a dod ar hyd-ddi.&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Geraint</name></author>
	</entry>
</feed>