Gwyneth ap Tomos - Hanes golygu

Cyfaill Eben am 15:40, 25 Mawrth 2025

2025-03-25T15:40:47Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 16:40, 25 Mawrth 2025
Llinell 3:		Llinell 3:
	Ganwyd yr arlunydd '''Gwyneth ap Tomos''' (1937-2016) yng Nghaeathro. Fe'i magwyd ar dyddyn bychan Tŷ Gwyn yn y pentref. Ni chafodd addysg ffurfiol fel arlunydd ond datblygodd i fod yn arlunydd tirluniau nodedig, yn arbenigo ar luniau o olygfeydd a ffermydd yn ei hardal enedigol. Gwerthai luniau trwy eu harddangos ar waliau y caffi arnofol, y Lee-ho, yn harbwr Caernarfon, lle 'roedd hi'n gweithio.		Ganwyd yr arlunydd '''Gwyneth ap Tomos''' (1937-2016) yng Nghaeathro. Fe'i magwyd ar dyddyn bychan Tŷ Gwyn yn y pentref. Ni chafodd addysg ffurfiol fel arlunydd ond datblygodd i fod yn arlunydd tirluniau nodedig, yn arbenigo ar luniau o olygfeydd a ffermydd yn ei hardal enedigol. Gwerthai luniau trwy eu harddangos ar waliau y caffi arnofol, y Lee-ho, yn harbwr Caernarfon, lle 'roedd hi'n gweithio.

	Yn y man, wedi priodi ei hail ŵr, Dafydd, a oedd ar y pryd yn werthwr pysgod - cyn mynd i gadw siop sglodion yng Nghaernarfon - prynodd y ddau fferm Traean yn y [[Dolydd]], [[Llanwnda]] - er mwyn tyfu tatws ar gyfer y siop, yn ôl yr hanes! Yn man, prynodd y ddau Siop Sglodion XL, [[Pen-y-groes]] a rhedeg honno am rai blynyddoedd yn y 1960au a 1970au. Tra yno, datblygodd Gwyneth ei ~~thalent~~ fel artist, ond fe'i ~~thrawyd hi efo canser~~ yr ymennydd, a bu'n ddifrifol wael am gyfnod. Wedi gwrthod triniaeth radical, gwellhaodd ei hun trwy ddilyn cyngor llysieuol, gan fwyta llawer i bwys o foron bob dydd.		Yn y man, wedi priodi ei hail ŵr, Dafydd, a oedd ar y pryd yn werthwr pysgod - cyn mynd i gadw siop sglodion yng Nghaernarfon - prynodd y ddau fferm Traean yn y [[Dolydd]], [[Llanwnda]] - er mwyn tyfu tatws ar gyfer y siop, yn ôl yr hanes! Yn man, prynodd y ddau Siop Sglodion XL, [[Pen-y-groes]] a rhedeg honno am rai blynyddoedd yn y 1960au a 1970au. Tra yno, datblygodd Gwyneth ei dawn fel artist, ond fe'i trawyd â chanser yr ymennydd, a bu'n ddifrifol wael am gyfnod. Wedi gwrthod triniaeth radical, gwellhaodd ei hun trwy ddilyn cyngor llysieuol, gan fwyta llawer i bwys o foron bob dydd.

	Ar ôl rhai blynyddoedd, gwireddwyd yr ysfa am ~~agior~~ oriel oedd yn ei hysbrydoli ~~trwy iddi~~ hi a'i gŵr, Dafydd, brynu Plas Glyn-y-weddw yn Llanbedrog er mwyn ei achub a'i hadfer fel oriel pan oedd yr adeilad yn ~~brysur~~ fynd yn adfail. Gyda llawer o lafur cariad, fe agorwyd yr adeilad fel oriel gyhoeddus unwaith eto. Aeth y gost yn drech na chwpl preifat, ond sicrhaodd Gwyneth a Dafydd fod eu gweledigaeth yn parhau trwy drosglwyddo'r awennau i elusen.		Ar ôl rhai blynyddoedd, gwireddwyd yr ysfa am agor oriel gelf a oedd yn ei hysbrydoli, pan wnaeth hi a'i gŵr, Dafydd, brynu Plas Glyn-y-weddw yn Llanbedrog er mwyn ei achub a'i hadfer fel oriel, pan oedd yr adeilad yn prysur fynd yn adfail. Gyda llawer o lafur cariad, fe agorwyd yr adeilad fel oriel gyhoeddus unwaith eto. Aeth y gost yn drech na chwpl preifat, ond sicrhaodd Gwyneth a Dafydd fod eu gweledigaeth yn parhau trwy drosglwyddo'r awennau i elusen.

	Fel teyrnged i Gwyneth a Dafydd, mae un o’r ystafelloedd arddangos yn y Plas wedi’i henwi yn 'Oriel ap Tomos' ac mae arddangosfa barhaol yn y Plas yn olrhain eu hanes yn atgyweirio’r adeilad ac agor yr oriel.		Fel teyrnged i Gwyneth a Dafydd, mae un o’r ystafelloedd arddangos yn y Plas wedi’i henwi yn 'Oriel ap Tomos' ac mae arddangosfa barhaol yn y Plas yn olrhain eu hanes yn atgyweirio’r adeilad ac agor yr oriel.

Irion am 17:01, 20 Mawrth 2025

2025-03-20T17:01:34Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 18:01, 20 Mawrth 2025
Llinell 5:		Llinell 5:
	Yn y man, wedi priodi ei hail ŵr, Dafydd, a oedd ar y pryd yn werthwr pysgod - cyn mynd i gadw siop sglodion yng Nghaernarfon - prynodd y ddau fferm Traean yn y [[Dolydd]], [[Llanwnda]] - er mwyn tyfu tatws ar gyfer y siop, yn ôl yr hanes! Yn man, prynodd y ddau Siop Sglodion XL, [[Pen-y-groes]] a rhedeg honno am rai blynyddoedd yn y 1960au a 1970au. Tra yno, datblygodd Gwyneth ei thalent fel artist, ond fe'i thrawyd hi efo canser yr ymennydd, a bu'n ddifrifol wael am gyfnod. Wedi gwrthod triniaeth radical, gwellhaodd ei hun trwy ddilyn cyngor llysieuol, gan fwyta llawer i bwys o foron bob dydd.		Yn y man, wedi priodi ei hail ŵr, Dafydd, a oedd ar y pryd yn werthwr pysgod - cyn mynd i gadw siop sglodion yng Nghaernarfon - prynodd y ddau fferm Traean yn y [[Dolydd]], [[Llanwnda]] - er mwyn tyfu tatws ar gyfer y siop, yn ôl yr hanes! Yn man, prynodd y ddau Siop Sglodion XL, [[Pen-y-groes]] a rhedeg honno am rai blynyddoedd yn y 1960au a 1970au. Tra yno, datblygodd Gwyneth ei thalent fel artist, ond fe'i thrawyd hi efo canser yr ymennydd, a bu'n ddifrifol wael am gyfnod. Wedi gwrthod triniaeth radical, gwellhaodd ei hun trwy ddilyn cyngor llysieuol, gan fwyta llawer i bwys o foron bob dydd.

	Ar ôl rhai blynyddoedd, gwireddwyd yr ysfa am agior oriel oedd yn ei hysbrydoli trwy iddi hi a'i gŵr, Dafydd, brynu [[Plas Glyn-y-weddw]] yn Llanbedrog er mwyn ei achub a'i hadfer fel oriel pan oedd yr adeilad yn brysur fynd yn adfail. Gyda llawer o lafur cariad, fe agorwyd yr adeilad fel oriel gyhoeddus unwaith eto. Aeth y gost yn drech na chwpl preifat, ond sicrhaodd Gwyneth a Dafydd fod eu gweledigaeth yn parhau trwy drosglwyddo'r awennau i elusen.		Ar ôl rhai blynyddoedd, gwireddwyd yr ysfa am agior oriel oedd yn ei hysbrydoli trwy iddi hi a'i gŵr, Dafydd, brynu Plas Glyn-y-weddw yn Llanbedrog er mwyn ei achub a'i hadfer fel oriel pan oedd yr adeilad yn brysur fynd yn adfail. Gyda llawer o lafur cariad, fe agorwyd yr adeilad fel oriel gyhoeddus unwaith eto. Aeth y gost yn drech na chwpl preifat, ond sicrhaodd Gwyneth a Dafydd fod eu gweledigaeth yn parhau trwy drosglwyddo'r awennau i elusen.

	Fel teyrnged i Gwyneth a Dafydd, mae un o’r ystafelloedd arddangos yn y Plas wedi’i henwi yn 'Oriel ap Tomos' ac mae arddangosfa barhaol yn y Plas yn olrhain eu hanes yn atgyweirio’r adeilad ac agor yr oriel.		Fel teyrnged i Gwyneth a Dafydd, mae un o’r ystafelloedd arddangos yn y Plas wedi’i henwi yn 'Oriel ap Tomos' ac mae arddangosfa barhaol yn y Plas yn olrhain eu hanes yn atgyweirio’r adeilad ac agor yr oriel.

Irion am 16:58, 20 Mawrth 2025

2025-03-20T16:58:13Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 17:58, 20 Mawrth 2025
Llinell 1:		Llinell 1:
	[[Delwedd:Llun o Ddyffryn Nantlle gan Gwyneth ap Tomos.jpg\|de\|bawd\|350px\|Dyffryn Nantlle gan Gwyneth ap Tomos]]		[[Delwedd:Llun o Ddyffryn Nantlle gan Gwyneth ap Tomos.jpg\|de\|bawd\|350px\|Dyffryn Nantlle gan Gwyneth ap Tomos]]
			[[Delwedd:Traean, Dolydd.jpg\|de\|bawd\|350px\| Traean yn y 1970au pan oedd yn gartref i Gwyneth]]
	Ganwyd yr arlunydd '''Gwyneth ap Tomos''' (1937-2016) yng Nghaeathro. Fe'i magwyd ar dyddyn bychan Tŷ Gwyn yn y pentref. Ni chafodd addysg ffurfiol fel arlunydd ond datblygodd i fod yn arlunydd tirluniau nodedig, yn arbenigo ar luniau o olygfeydd a ffermydd yn ei hardal enedigol. Gwerthai luniau trwy eu harddangos ar waliau y caffi arnofol, y Lee-ho, yn harbwr Caernarfon, lle 'roedd hi'n gweithio.		Ganwyd yr arlunydd '''Gwyneth ap Tomos''' (1937-2016) yng Nghaeathro. Fe'i magwyd ar dyddyn bychan Tŷ Gwyn yn y pentref. Ni chafodd addysg ffurfiol fel arlunydd ond datblygodd i fod yn arlunydd tirluniau nodedig, yn arbenigo ar luniau o olygfeydd a ffermydd yn ei hardal enedigol. Gwerthai luniau trwy eu harddangos ar waliau y caffi arnofol, y Lee-ho, yn harbwr Caernarfon, lle 'roedd hi'n gweithio.

Irion am 16:55, 20 Mawrth 2025

2025-03-20T16:55:15Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 17:55, 20 Mawrth 2025
Llinell 1:		Llinell 1:
	[[Delwedd:Llun o Ddyffryn Nantlle gan Gwyneth ap Tomos.jpg\|de\|bawd\|Dyffryn Nantlle gan ~~Gwyneth ap Tomos]]~~		[[Delwedd:Llun o Ddyffryn Nantlle gan Gwyneth ap Tomos.jpg\|de\|bawd\|350px\|Dyffryn Nantlle gan Gwyneth ap Tomos]]
	~~[[Delwedd:Traean, Dolydd.jpg\|de\|bawd\|350px\| Fferm Traean, yn y Dolydd pan yn gartref i~~ Gwyneth ap Tomos]]

	Ganwyd yr arlunydd '''Gwyneth ap Tomos''' (1937-2016) yng Nghaeathro. Fe'i magwyd ar dyddyn bychan Tŷ Gwyn yn y pentref. Ni chafodd addysg ffurfiol fel arlunydd ond datblygodd i fod yn arlunydd tirluniau nodedig, yn arbenigo ar luniau o olygfeydd a ffermydd yn ei hardal enedigol. Gwerthai luniau trwy eu harddangos ar waliau y caffi arnofol, y Lee-ho, yn harbwr Caernarfon, lle 'roedd hi'n gweithio.		Ganwyd yr arlunydd '''Gwyneth ap Tomos''' (1937-2016) yng Nghaeathro. Fe'i magwyd ar dyddyn bychan Tŷ Gwyn yn y pentref. Ni chafodd addysg ffurfiol fel arlunydd ond datblygodd i fod yn arlunydd tirluniau nodedig, yn arbenigo ar luniau o olygfeydd a ffermydd yn ei hardal enedigol. Gwerthai luniau trwy eu harddangos ar waliau y caffi arnofol, y Lee-ho, yn harbwr Caernarfon, lle 'roedd hi'n gweithio.

Irion am 16:26, 20 Mawrth 2025

2025-03-20T16:26:38Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 17:26, 20 Mawrth 2025
Llinell 1:		Llinell 1:
	Ganwyd yr arlunydd '''Gwyneth ap Tomos''' (1937-2016) yng ~~[[Caeathro\|~~Nghaeathro~~]] ger [[Caernarfon]]~~. Fe'i magwyd ar dyddyn bychan Tŷ Gwyn yn y pentref. Ni chafodd addysg ffurfiol fel arlunydd ond datblygodd i fod yn arlunydd tirluniau nodedig, yn arbenigo ar luniau o olygfeydd a ffermydd yn ei hardal enedigol. Gwerthai luniau trwy eu harddangos ar waliau y caffi arnofol, y Lee-ho, yn harbwr Caernarfon, lle 'roedd hi'n gweithio.		[[Delwedd:Llun o Ddyffryn Nantlle gan Gwyneth ap Tomos.jpg\|de\|bawd\|Dyffryn Nantlle gan Gwyneth ap Tomos]]
			[[Delwedd:Traean, Dolydd.jpg\|de\|bawd\|350px\| Fferm Traean, yn y Dolydd pan yn gartref i Gwyneth ap Tomos]]

			Ganwyd yr arlunydd '''Gwyneth ap Tomos''' (1937-2016) yng Nghaeathro. Fe'i magwyd ar dyddyn bychan Tŷ Gwyn yn y pentref. Ni chafodd addysg ffurfiol fel arlunydd ond datblygodd i fod yn arlunydd tirluniau nodedig, yn arbenigo ar luniau o olygfeydd a ffermydd yn ei hardal enedigol. Gwerthai luniau trwy eu harddangos ar waliau y caffi arnofol, y Lee-ho, yn harbwr Caernarfon, lle 'roedd hi'n gweithio.

	Yn y man, wedi priodi ei hail ŵr, Dafydd, a oedd ar y pryd yn werthwr pysgod - cyn mynd i gadw siop sglodion yng Nghaernarfon - prynodd y ddau fferm Traean yn y [[Dolydd]], [[Llanwnda]] - er mwyn tyfu tatws ar gyfer y siop, yn ôl yr hanes! Yn man, prynodd y ddau Siop Sglodion XL, [[Pen-y-groes]] a rhedeg honno am rai blynyddoedd yn y 1960au a 1970au. Tra yno, datblygodd Gwyneth ei thalent fel artist, ond fe'i thrawyd hi efo canser yr ymennydd, a bu'n ddifrifol wael am gyfnod. Wedi gwrthod triniaeth radical, gwellhaodd ei hun trwy ddilyn cyngor llysieuol, gan fwyta llawer i bwys o foron bob dydd.		Yn y man, wedi priodi ei hail ŵr, Dafydd, a oedd ar y pryd yn werthwr pysgod - cyn mynd i gadw siop sglodion yng Nghaernarfon - prynodd y ddau fferm Traean yn y [[Dolydd]], [[Llanwnda]] - er mwyn tyfu tatws ar gyfer y siop, yn ôl yr hanes! Yn man, prynodd y ddau Siop Sglodion XL, [[Pen-y-groes]] a rhedeg honno am rai blynyddoedd yn y 1960au a 1970au. Tra yno, datblygodd Gwyneth ei thalent fel artist, ond fe'i thrawyd hi efo canser yr ymennydd, a bu'n ddifrifol wael am gyfnod. Wedi gwrthod triniaeth radical, gwellhaodd ei hun trwy ddilyn cyngor llysieuol, gan fwyta llawer i bwys o foron bob dydd.

Irion: Dechrau tudalen newydd gyda "Ganwyd yr arlunydd '''Gwyneth ap Tomos''' (1937-2016) yng Nghaeathro ger Caernarfon. Fe'i magwyd ar dyddyn bychan Tŷ Gwyn yn y pentref. Ni chafodd addysg ffurfiol fel arlunydd ond datblygodd i fod yn arlunydd tirluniau nodedig, yn arbenigo ar luniau o olygfeydd a ffermydd yn ei hardal enedigol. Gwerthai luniau trwy eu harddangos ar waliau y caffi arnofol, y Lee-ho, yn harbwr Caernarfon, lle 'roedd hi'n gweithio. Yn y man, wedi priodi ei hail..."

2025-03-20T16:07:20Z

Dechrau tudalen newydd gyda "Ganwyd yr arlunydd '''Gwyneth ap Tomos''' (1937-2016) yng Nghaeathro ger Caernarfon. Fe'i magwyd ar dyddyn bychan Tŷ Gwyn yn y pentref. Ni chafodd addysg ffurfiol fel arlunydd ond datblygodd i fod yn arlunydd tirluniau nodedig, yn arbenigo ar luniau o olygfeydd a ffermydd yn ei hardal enedigol. Gwerthai luniau trwy eu harddangos ar waliau y caffi arnofol, y Lee-ho, yn harbwr Caernarfon, lle 'roedd hi'n gweithio. Yn y man, wedi priodi ei hail..."

Tudalen newydd

Ganwyd yr arlunydd '''Gwyneth ap Tomos''' (1937-2016) yng [[Caeathro|Nghaeathro]] ger [[Caernarfon]]. Fe'i magwyd ar dyddyn bychan Tŷ Gwyn yn y pentref. Ni chafodd addysg ffurfiol fel arlunydd ond datblygodd i fod yn arlunydd tirluniau nodedig, yn arbenigo ar luniau o olygfeydd a ffermydd yn ei hardal enedigol. Gwerthai luniau trwy eu harddangos ar waliau y caffi arnofol, y Lee-ho, yn harbwr Caernarfon, lle 'roedd hi'n gweithio.

Yn y man, wedi priodi ei hail ŵr, Dafydd, a oedd ar y pryd yn werthwr pysgod - cyn mynd i gadw siop sglodion yng Nghaernarfon - prynodd y ddau fferm Traean yn y [[Dolydd]], [[Llanwnda]] - er mwyn tyfu tatws ar gyfer y siop, yn ôl yr hanes! Yn man, prynodd y ddau Siop Sglodion XL, [[Pen-y-groes]] a rhedeg honno am rai blynyddoedd yn y 1960au a 1970au. Tra yno, datblygodd Gwyneth ei thalent fel artist, ond fe'i thrawyd hi efo canser yr ymennydd, a bu'n ddifrifol wael am gyfnod. Wedi gwrthod triniaeth radical, gwellhaodd ei hun trwy ddilyn cyngor llysieuol, gan fwyta llawer i bwys o foron bob dydd.

Ar ôl rhai blynyddoedd, gwireddwyd yr ysfa am agior oriel oedd yn ei hysbrydoli trwy iddi hi a'i gŵr, Dafydd, brynu [[Plas Glyn-y-weddw]] yn Llanbedrog er mwyn ei achub a'i hadfer fel oriel pan oedd yr adeilad yn brysur fynd yn adfail. Gyda llawer o lafur cariad, fe agorwyd yr adeilad fel oriel gyhoeddus unwaith eto. Aeth y gost yn drech na chwpl preifat, ond sicrhaodd Gwyneth a Dafydd fod eu gweledigaeth yn parhau trwy drosglwyddo'r awennau i elusen.

Fel teyrnged i Gwyneth a Dafydd, mae un o’r ystafelloedd arddangos yn y Plas wedi’i henwi yn 'Oriel ap Tomos' ac mae arddangosfa barhaol yn y Plas yn olrhain eu hanes yn atgyweirio’r adeilad ac agor yr oriel.

Yn drist iawn, bu farw Gwyneth yn 2016 wedi ail frwydr ddewr gyda chanser a brofodd y tro hwnnw'n drech na hi.<ref>Gwefan Plas Glyn-y-weddw, [https://www.oriel.org.uk/cy/artistiaid/ap-tomos-gwyneth], cyrchwyd 20.3.2025; gwybodaeth bersonol</ref>

==Cyfeiriadau==