Gofaint Aberdesach - Hanes golygu

Cyfaill Eben am 10:05, 20 Mawrth 2021

2021-03-20T10:05:51Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 11:05, 20 Mawrth 2021
Llinell 1:		Llinell 1:
	Go brin y byddai unrhyw un yn awyddus i godi '''gefail gof ar draeth [[Aberdesach]]''' y dyddiau hyn, ond roedd yno un dros dri chan mlynedd yn ôl, a honno bron ar fin y don. Medrwn ddychmygu'r hen geffylau gwedd gorthrymedig yn cael rhuglo eu bacsiau drwy'r tonnau iachus cyn troi am adra ar ôl cael eu pedoli gan y gof.		Go brin y byddai unrhyw un yn awyddus i godi '''gefail gof ar draeth [[Aberdesach]]''' y dyddiau hyn, ond roedd yno un dros dri chan mlynedd yn ôl, a honno bron ar fin y don. Medrwn ddychmygu'r hen geffylau gwedd gorthrymedig yn cael rhuglo eu bacsiau drwy'r tonnau iachus cyn troi am adra ar ôl cael eu pedoli gan y gof.

	Bu teulu o ofaint yn yr efail am o leiaf bum cenhedlaeth, yn dechrau gyda'r cofnod cyntaf hwn yng nghofnodion [[Eglwys Sant Beuno, Clynnog Fawr\|Eglwys Clynnog]]: "William Williams, Smith, A'desach" yn priodi ar 24 Mai 1710 â Gaynor Thomas. Ganwyd mab iddynt ym 1713, sef William Williams arall, a phriododd yntau ag un Gainor Jones ym 1739. Mae'n bosib iddo ef farw'n sydyn, gan nad oes ewyllys iddo, ond fe ~~dystio~~ amodrwymiad yr ysgutor (neu "bond") a'r rhestr o'i eiddo fod ganddo fywoliaeth bach eitha taclus yn ôl safonau'r cyfnod hwnnw:		Bu teulu o ofaint yn yr efail am o leiaf bum cenhedlaeth, yn dechrau gyda'r cofnod cyntaf hwn yng nghofnodion [[Eglwys Sant Beuno, Clynnog Fawr\|Eglwys Clynnog]]: "William Williams, Smith, A'desach" yn priodi ar 24 Mai 1710 â Gaynor Thomas. Ganwyd mab iddynt ym 1713, sef William Williams arall, a phriododd yntau ag un Gainor Jones ym 1739. Mae'n bosib iddo ef farw'n sydyn, gan nad oes ewyllys iddo, ond fe dystia amodrwymiad yr ysgutor (neu "bond") a'r rhestr o'i eiddo fod ganddo fywoliaeth bach eitha taclus yn ôl safonau'r cyfnod hwnnw:

	1 Horse, saddle and bridle £5-00		1 Horse, saddle and bridle £5-00

Irion am 12:05, 19 Mawrth 2021

2021-03-19T12:05:16Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 13:05, 19 Mawrth 2021
Llinell 1:		Llinell 1:
	Go brin y byddai unrhyw un yn awyddus i godi '''gefail gof ar draeth [[Aberdesach]]''' y dyddiau hyn, ond roedd yno un dros dri chan mlynedd yn ôl, a honno bron ar fin y don. Medrwn ddychmygu'r hen geffylau gwedd gorthrymedig yn cael rhuglo eu bacsiau drwy'r tonnau iachus cyn troi am adra ar ôl cael eu pedoli gan y gof.		Go brin y byddai unrhyw un yn awyddus i godi '''gefail gof ar draeth [[Aberdesach]]''' y dyddiau hyn, ond roedd yno un dros dri chan mlynedd yn ôl, a honno bron ar fin y don. Medrwn ddychmygu'r hen geffylau gwedd gorthrymedig yn cael rhuglo eu bacsiau drwy'r tonnau iachus cyn troi am adra ar ôl cael eu pedoli gan y gof.

	Bu teulu o ofaint yn yr efail am o leiaf bum cenhedlaeth, yn dechrau gyda'r cofnod cyntaf hwn yng nghofnodion [[Eglwys Sant ~~beuno~~, Clynnog Fawr\|Eglwys Clynnog]]: "William Williams, Smith, A'desach" yn priodi ar 24 Mai 1710 â Gaynor Thomas. Ganwyd mab iddynt ym 1713, sef William Williams arall, a phriododd yntau ag un Gainor Jones ym 1739. Mae'n bosib iddo ef farw'n sydyn, gan nad oes ewyllys iddo, ond fe dystio amodrwymiad yr ysgutor (neu "bond") a'r rhestr o'i eiddo fod ganddo fywoliaeth bach eitha taclus yn ôl safonau'r cyfnod hwnnw:		Bu teulu o ofaint yn yr efail am o leiaf bum cenhedlaeth, yn dechrau gyda'r cofnod cyntaf hwn yng nghofnodion [[Eglwys Sant Beuno, Clynnog Fawr\|Eglwys Clynnog]]: "William Williams, Smith, A'desach" yn priodi ar 24 Mai 1710 â Gaynor Thomas. Ganwyd mab iddynt ym 1713, sef William Williams arall, a phriododd yntau ag un Gainor Jones ym 1739. Mae'n bosib iddo ef farw'n sydyn, gan nad oes ewyllys iddo, ond fe dystio amodrwymiad yr ysgutor (neu "bond") a'r rhestr o'i eiddo fod ganddo fywoliaeth bach eitha taclus yn ôl safonau'r cyfnod hwnnw:

	1 Horse, saddle and bridle £5-00		1 Horse, saddle and bridle £5-00
	4 Cows £15-00		4 Cows £15-00
	28 Sheep £5-12		28 Sheep £5-12
	Implements and Household Stuff £19-4		Implements and Household Stuff £19-4
	Cyfanswm £44-16 (hynny ym 1794)		Cyfanswm £44-16 (hynny ym 1794)

	Daeth ei fab Hugh Williams i'w ddilyn ef. Wedyn daeth ei fab yntau, David Hughes. Priododd o ag Ann Roberts a oedd 12 mlynedd yn hŷn nag ef, ac mae carreg fedd iddynt ym mynwent Clynnog, ar fin y llwybr sy'n arwain i lawr at yr eglwys o'r porth. Daeth eu mab hwythau, William Hughes, wedyn yn of yn ôl troed ei dad gan fod y bumed genhedlaeth i weithredu'r grefft yn Aberdesach.		Daeth ei fab Hugh Williams i'w ddilyn ef. Wedyn daeth ei fab yntau, David Hughes. Priododd o ag Ann Roberts a oedd 12 mlynedd yn hŷn nag ef, ac mae carreg fedd iddynt ym mynwent Clynnog, ar fin y llwybr sy'n arwain i lawr at yr eglwys o'r porth. Daeth eu mab hwythau, William Hughes, wedyn yn of yn ôl troed ei dad gan fod y bumed genhedlaeth i weithredu'r grefft yn Aberdesach.
Llinell 19:		Llinell 19:

	[[Categori:Diwydiant a Masnach]]		[[Categori:Diwydiant a Masnach]]
	[[Categori:~~Gofaint~~]]		[[Categori:Gefeiliau]]
	[[Categori:Pobl]]		[[Categori:Pobl]]

Irion am 12:03, 19 Mawrth 2021

2021-03-19T12:03:05Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 13:03, 19 Mawrth 2021
Llinell 1:		Llinell 1:
	Go brin y byddai unrhyw un yn awyddus i godi gefail gof ar draeth Aberdesach y dyddiau hyn, ond roedd yno un dros dri chan mlynedd yn ôl, a honno bron ar fin y don. Medrwn ddychmygu'r hen geffylau gwedd gorthrymedig yn cael rhuglo eu bacsiau drwy'r tonnau iachus cyn troi am adra ar ôl cael eu pedoli gan y gof.		Go brin y byddai unrhyw un yn awyddus i godi '''gefail gof ar draeth [[Aberdesach]]''' y dyddiau hyn, ond roedd yno un dros dri chan mlynedd yn ôl, a honno bron ar fin y don. Medrwn ddychmygu'r hen geffylau gwedd gorthrymedig yn cael rhuglo eu bacsiau drwy'r tonnau iachus cyn troi am adra ar ôl cael eu pedoli gan y gof.

	Bu teulu o ofaint yn yr efail am o leiaf bum cenhedlaeth, yn dechrau gyda'r cofnod cyntaf hwn yng nghofnodion Eglwys Clynnog: "William Williams, Smith, A'desach" yn priodi ar 24 Mai 1710 â Gaynor Thomas. Ganwyd mab iddynt ym 1713, sef William Williams arall, a phriododd yntau ag un Gainor Jones ym 1739. Mae'n bosib iddo ef farw'n sydyn, gan nad oes ewyllys iddo, ond fe ~~dystia'r~~ "~~Bond~~" a'r ~~"Inventory"~~ o'i eiddo fod ganddo fywoliaeth bach eitha taclus yn ôl safonau'r cyfnod hwnnw:		Bu teulu o ofaint yn yr efail am o leiaf bum cenhedlaeth, yn dechrau gyda'r cofnod cyntaf hwn yng nghofnodion [[Eglwys Sant beuno, Clynnog Fawr\|Eglwys Clynnog]]: "William Williams, Smith, A'desach" yn priodi ar 24 Mai 1710 â Gaynor Thomas. Ganwyd mab iddynt ym 1713, sef William Williams arall, a phriododd yntau ag un Gainor Jones ym 1739. Mae'n bosib iddo ef farw'n sydyn, gan nad oes ewyllys iddo, ond fe dystio amodrwymiad yr ysgutor (neu "bond") a'r rhestr o'i eiddo fod ganddo fywoliaeth bach eitha taclus yn ôl safonau'r cyfnod hwnnw:

	1 Horse, saddle and bridle £5-00		1 Horse, saddle and bridle £5-00
	4 Cows £15-00		4 Cows £15-00
	28 Sheep £5-12		28 Sheep £5-12
Llinell 11:		Llinell 11:
	Daeth ei fab Hugh Williams i'w ddilyn ef. Wedyn daeth ei fab yntau, David Hughes. Priododd o ag Ann Roberts a oedd 12 mlynedd yn hŷn nag ef, ac mae carreg fedd iddynt ym mynwent Clynnog, ar fin y llwybr sy'n arwain i lawr at yr eglwys o'r porth. Daeth eu mab hwythau, William Hughes, wedyn yn of yn ôl troed ei dad gan fod y bumed genhedlaeth i weithredu'r grefft yn Aberdesach.		Daeth ei fab Hugh Williams i'w ddilyn ef. Wedyn daeth ei fab yntau, David Hughes. Priododd o ag Ann Roberts a oedd 12 mlynedd yn hŷn nag ef, ac mae carreg fedd iddynt ym mynwent Clynnog, ar fin y llwybr sy'n arwain i lawr at yr eglwys o'r porth. Daeth eu mab hwythau, William Hughes, wedyn yn of yn ôl troed ei dad gan fod y bumed genhedlaeth i weithredu'r grefft yn Aberdesach.

	Ond nid oedd y merched yn fodlon gadael y mwg a'r gwreichion chwaith, a chawn Mary Hughes (merch i David ac Ann, a anwyd ym 1807) yn priodi â gof arall, sef Robert Williams (geni 1804) o Bandy Rhydygwystl, Y Ffôr. Fe wnaethant hwy ymgartrefu wedyn yn yr Hen Efail ger yr hyn a ddaeth i gael ei alw'n ddiweddarach yn Pen Lôn Trefor. Yn ôl disgynyddion iddo heddiw, Robert Williams ddaeth yn of cyntaf Chwarel yr Eifl yn Nhrefor er nad oes unrhyw sicrwydd pryd yn union y dechreuodd weithio yno.		Ond nid oedd y merched yn fodlon gadael y mwg a'r gwreichion chwaith, a chawn Mary Hughes (merch i David ac Ann, a anwyd ym 1807) yn priodi â gof arall, sef Robert Williams (geni 1804) o Bandy Rhydygwystl, Y Ffôr. Fe wnaethant hwy ymgartrefu wedyn yn yr Hen Efail ger yr hyn a ddaeth i gael ei alw'n ddiweddarach yn [[Pen Lôn Trefor]]. Yn ôl disgynyddion iddo heddiw, Robert Williams ddaeth yn of cyntaf [[Chwarel yr Eifl]] yn [[Trefor\|Nhrefor]] er nad oes unrhyw sicrwydd pryd yn union y dechreuodd weithio yno.

	Nid oes dim ar ôl bellach o'r hen efail a'r adeiladau cysylltiedig â hi yn Aberdesach. Ond yr sy'n aros yw'r tir. Roedd gan y dynion yma bum acer o dir o gwmpas yr efail, pump o gaeau fel hancesi poced bach twt, a phob un ohonynt wedi ei amgáu â chloddiau cerrig cadarn. Eiddo'r Arglwydd Stanley, stad Penrhos, Caergybi, oedd y tir yma bryd hynny, ac mae enwau'r caeau bach ar gael, sef: Cae Glan Môr, Cae Lôn Bach, Cae Mawr a Cae Coch. Tybed ai'r gofaint a gododd y waliau hyn, ynteu a oeddent yno ynghynt. Mae'n debyg y byddai'n rhaid cael arbenigwr ar gloddiau cerrig i farnu hynny. Mae'n debyg i'r gofaint allu prynu'r caeau gan Yr Arglwydd Stanley, gan iddynt hwy eu gwerthu'n ddiweddarach trwy hysbyseb papur newydd. Tybed pwy sy'n berchen ar y caeau heddiw ac a ydi'r hen enwau arnynt yn dal i gael eu defnyddio? Byddai'n ddifyr gwybod.<~~sup~~>~~[1]~~ </~~sup~~>		Nid oes dim ar ôl bellach o'r hen efail a'r adeiladau cysylltiedig â hi yn Aberdesach. Ond yr hyn sy'n aros yw'r tir. Roedd gan y dynion yma bum acer o dir o gwmpas yr efail, pump o gaeau fel hancesi poced bach twt, a phob un ohonynt wedi ei amgáu â chloddiau cerrig cadarn. Eiddo'r Arglwydd Stanley, stad Penrhos, Caergybi, oedd y tir yma bryd hynny, ac mae enwau'r caeau bach ar gael, sef: Cae Glan Môr, Cae Lôn Bach, Cae Mawr a Cae Coch. Tybed ai'r gofaint a gododd y waliau hyn, ynteu a oeddent yno ynghynt. Mae'n debyg y byddai'n rhaid cael arbenigwr ar gloddiau cerrig i farnu hynny. Mae'n debyg i'r gofaint allu prynu'r caeau gan Yr Arglwydd Stanley, gan iddynt hwy eu gwerthu'n ddiweddarach trwy hysbyseb papur newydd. Tybed pwy sy'n berchen ar y caeau heddiw ac a ydi'r hen enwau arnynt yn dal i gael eu defnyddio? Byddai'n ddifyr gwybod.<ref>Seiliwyd y darn uchod ar waith ymchwil i hanes y teulu a wnaed gan Beryl Griffiths, Trefor ac Ann Zanier, Clynnog - disgynyddion i'r gofaint.</ref>


	== Cyfeiriadau ==		== Cyfeiriadau ==

	~~1. Seiliwyd y darn uchod ar waith ymchwil i hanes y teulu~~ a ~~wnaed gan Beryl Griffiths, Trefor ac Ann Zanier, Clynnog - disgynyddion i'r gofaint.~~		[[Categori:Diwydiant a Masnach]]
			[[Categori:Gofaint]]
			[[Categori:Pobl]]

Cyfaill Eben am 10:06, 18 Mawrth 2021

2021-03-18T10:06:33Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 11:06, 18 Mawrth 2021
Llinell 1:		Llinell 1:
	Go brin y byddai unrhyw un yn awyddus i godi gefail gof ar draeth Aberdesach y dyddiau hyn, ond roedd yno un dros dri chan mlynedd yn ôl, a honno bron ar fin y don. Medrwn ddychmygu'r hen geffylau gwedd gorthrymedig yn cael rhuglo eu bacsiau drwy'r tonnau iachus cyn troi am adra ar ôl cael eu pedoli gan y gof.		Go brin y byddai unrhyw un yn awyddus i godi gefail gof ar draeth Aberdesach y dyddiau hyn, ond roedd yno un dros dri chan mlynedd yn ôl, a honno bron ar fin y don. Medrwn ddychmygu'r hen geffylau gwedd gorthrymedig yn cael rhuglo eu bacsiau drwy'r tonnau iachus cyn troi am adra ar ôl cael eu pedoli gan y gof.

	Bu teulu o ofaint yn yr efail am o leiaf bum cenhedlaeth, yn dechrau gyda'r cofnod cyntaf hwn yng nghofnodion Eglwys Clynnog: "William Williams, Smith, A'desach" yn priodi ar 24 Mai 1710 â Gaynor Thomas. Ganwyd mab iddynt ym 1713, sef William Williams arall, a phriododd yntau ag un Gainor Jones ym 1739. Mae'n bosib iddo ef farw'n sydyn, gan nad oes ewyllys iddo, ond fe dystia'r "Bond" a'r "Inventory" o'i eiddo fod ganddo ~~fywyliaeth~~ bach eitha taclus yn ôl safonau'r cyfnod hwnnw:		Bu teulu o ofaint yn yr efail am o leiaf bum cenhedlaeth, yn dechrau gyda'r cofnod cyntaf hwn yng nghofnodion Eglwys Clynnog: "William Williams, Smith, A'desach" yn priodi ar 24 Mai 1710 â Gaynor Thomas. Ganwyd mab iddynt ym 1713, sef William Williams arall, a phriododd yntau ag un Gainor Jones ym 1739. Mae'n bosib iddo ef farw'n sydyn, gan nad oes ewyllys iddo, ond fe dystia'r "Bond" a'r "Inventory" o'i eiddo fod ganddo fywoliaeth bach eitha taclus yn ôl safonau'r cyfnod hwnnw:

	1 Horse, saddle and bridle £5-00		1 Horse, saddle and bridle £5-00
Llinell 18:		Llinell 18:
	== Cyfeiriadau ==		== Cyfeiriadau ==

	1. Seiliwyd y darn uchod ar waith ymchwil i hanes y teulu a wnaed gan Beryl Griffiths, Trefor ac Ann Zanier (Clynnog) - disgynyddion i'r gofaint.		1. Seiliwyd y darn uchod ar waith ymchwil i hanes y teulu a wnaed gan Beryl Griffiths, Trefor ac Ann Zanier, Clynnog - disgynyddion i'r gofaint.

Cyfaill Eben: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda 'Go brin y byddai unrhyw un yn awyddus i godi gefail gof ar draeth Aberdesach y dyddiau hyn, ond roedd yno un dros dri chan mlynedd yn ôl, a honno bron ar...'

2021-03-18T09:59:01Z

Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda 'Go brin y byddai unrhyw un yn awyddus i godi gefail gof ar draeth Aberdesach y dyddiau hyn, ond roedd yno un dros dri chan mlynedd yn ôl, a honno bron ar...'

Tudalen newydd

Go brin y byddai unrhyw un yn awyddus i godi gefail gof ar draeth Aberdesach y dyddiau hyn, ond roedd yno un dros dri chan mlynedd yn ôl, a honno bron ar fin y don. Medrwn ddychmygu'r hen geffylau gwedd gorthrymedig yn cael rhuglo eu bacsiau drwy'r tonnau iachus cyn troi am adra ar ôl cael eu pedoli gan y gof.

Bu teulu o ofaint yn yr efail am o leiaf bum cenhedlaeth, yn dechrau gyda'r cofnod cyntaf hwn yng nghofnodion Eglwys Clynnog: "William Williams, Smith, A'desach" yn priodi ar 24 Mai 1710 â Gaynor Thomas. Ganwyd mab iddynt ym 1713, sef William Williams arall, a phriododd yntau ag un Gainor Jones ym 1739. Mae'n bosib iddo ef farw'n sydyn, gan nad oes ewyllys iddo, ond fe dystia'r "Bond" a'r "Inventory" o'i eiddo fod ganddo fywyliaeth bach eitha taclus yn ôl safonau'r cyfnod hwnnw:

1 Horse, saddle and bridle £5-00
4 Cows £15-00
28 Sheep £5-12
Implements and Household Stuff £19-4
Cyfanswm £44-16 (hynny ym 1794)

Daeth ei fab Hugh Williams i'w ddilyn ef. Wedyn daeth ei fab yntau, David Hughes. Priododd o ag Ann Roberts a oedd 12 mlynedd yn hŷn nag ef, ac mae carreg fedd iddynt ym mynwent Clynnog, ar fin y llwybr sy'n arwain i lawr at yr eglwys o'r porth. Daeth eu mab hwythau, William Hughes, wedyn yn of yn ôl troed ei dad gan fod y bumed genhedlaeth i weithredu'r grefft yn Aberdesach.

Ond nid oedd y merched yn fodlon gadael y mwg a'r gwreichion chwaith, a chawn Mary Hughes (merch i David ac Ann, a anwyd ym 1807) yn priodi â gof arall, sef Robert Williams (geni 1804) o Bandy Rhydygwystl, Y Ffôr. Fe wnaethant hwy ymgartrefu wedyn yn yr Hen Efail ger yr hyn a ddaeth i gael ei alw'n ddiweddarach yn Pen Lôn Trefor. Yn ôl disgynyddion iddo heddiw, Robert Williams ddaeth yn of cyntaf Chwarel yr Eifl yn Nhrefor er nad oes unrhyw sicrwydd pryd yn union y dechreuodd weithio yno.

Nid oes dim ar ôl bellach o'r hen efail a'r adeiladau cysylltiedig â hi yn Aberdesach. Ond yr sy'n aros yw'r tir. Roedd gan y dynion yma bum acer o dir o gwmpas yr efail, pump o gaeau fel hancesi poced bach twt, a phob un ohonynt wedi ei amgáu â chloddiau cerrig cadarn. Eiddo'r Arglwydd Stanley, stad Penrhos, Caergybi, oedd y tir yma bryd hynny, ac mae enwau'r caeau bach ar gael, sef: Cae Glan Môr, Cae Lôn Bach, Cae Mawr a Cae Coch. Tybed ai'r gofaint a gododd y waliau hyn, ynteu a oeddent yno ynghynt. Mae'n debyg y byddai'n rhaid cael arbenigwr ar gloddiau cerrig i farnu hynny. Mae'n debyg i'r gofaint allu prynu'r caeau gan Yr Arglwydd Stanley, gan iddynt hwy eu gwerthu'n ddiweddarach trwy hysbyseb papur newydd. Tybed pwy sy'n berchen ar y caeau heddiw ac a ydi'r hen enwau arnynt yn dal i gael eu defnyddio? Byddai'n ddifyr gwybod.<sup>[1] </sup>

== Cyfeiriadau ==

1. Seiliwyd y darn uchod ar waith ymchwil i hanes y teulu a wnaed gan Beryl Griffiths, Trefor ac Ann Zanier (Clynnog) - disgynyddion i'r gofaint.