George Rhydero - Hanes golygu

Irion am 17:32, 18 Hydref 2022

2022-10-18T17:32:33Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 18:32, 18 Hydref 2022
Llinell 1:		Llinell 1:
	Roedd y Parch [[George Rhydero]], (1790-1866) yn weinidog ar [[Capel Drws-y-coed (A)\|gapel Drws-y-coed (A)]] rhwng 1839 a 1845. Yn wreiddiol o Benrhyd ger Caerfyrddin,<ref>David Edward Pike, Blog Welldigger, [http://daibach-welldigger.blogspot.com/2019/03/the-chapel-that-was-crushed.html] </ref>, (lle roedd ei deulu, mae'n debyg, yn gyhoeddwyr a llyfrwerthwyr) daeth i ardal [[Dyffryn Nantlle]] ~~ar adeg~~ pan oedd eglwysi annibynnol yn amlhau. Cyn cymryd gofal dros gapel Drws-y-coed, fodd bynnag, roedd wedi priodi ag Ann Williams o Landdeiniolen ar 31 Ionawr 1837 yn Llanddeiniolen - er ei fod o ar y pryd yn byw yn Llantrisant.<ref>''Adysgrif Priodasau a Gostegion Sir Gaernarfon'', t.30, [https://www.findmypast.co.uk/transcript?id=GBPRS/M/896045301/1]</ref> Mae'n debyg mai ym Mhant-y-cogau, Drws-y-coed, yr oedd y teulu'n byw ym 1841 adeg y Cyfrifiad, pan nodir fod Ann Rhydero yn cadw siop. Roedd dwy ferch yn byw dan yr un to; nid oedd George adref y noson honno gan nad ydy o'n cael ei enwi, ond fe'i cofnodir fel gweinidog anghydffurfiol mewn cyfeiriad yn Amlwch.<ref>Cyfrifiadau Llanllyfni ac Amlwch, 1841.</ref>		Roedd y Parch [[George Rhydero]], (1790-1866) yn weinidog ar [[Capel Drws-y-coed (A)\|gapel Drws-y-coed (A)]] rhwng 1839 a 1845. Yn wreiddiol o Benrhyd ger Caerfyrddin,<ref>David Edward Pike, Blog Welldigger, [http://daibach-welldigger.blogspot.com/2019/03/the-chapel-that-was-crushed.html] </ref>, (lle roedd ei deulu, mae'n debyg, yn gyhoeddwyr a llyfrwerthwyr) daeth i ogledd Cymru rywbryd cyn 1826. Ddiwedd Mawrth y flwyddyn honno, fe ddechreuodd un o'r cyfarfodydd a gynhaliwyd ar achlysur agor Capel Bethsaida (A) yn y Bont-newydd. Ceir sôn amdano tua'r un adeg yn cadw ysgol breifat yn Sardis, Bodedern, Môn, pan y'i disgrifir fel "gweinidog o'r enw George Rhydero". Bu i'r enwog bregethwr, Y Parch David Thomas fynychu'r ysgiol dan Rhydero.<ref>''Seren Gomer'', Cyf.11 (Mawrth 1888), t.11</ref> Nid oes sicrwydd pan adawodd Ynys Môn am ardal [[Dyffryn Nantlle]] ond oedd hi'n gyfnod pan oedd eglwysi annibynnol yn amlhau. Cyn cymryd gofal dros gapel Drws-y-coed, fodd bynnag, roedd wedi priodi ag Ann Williams o Landdeiniolen ar 31 Ionawr 1837 yn Llanddeiniolen - er ei fod o ar y pryd yn byw yn Llantrisant. Fe'i disgrifir yn y gofrestr fel gwr gweddw.<ref>''Adysgrif Priodasau a Gostegion Sir Gaernarfon'', t.30, [https://www.findmypast.co.uk/transcript?id=GBPRS/M/896045301/1]</ref> Mae'n debyg mai ym Mhant-y-cogau, Drws-y-coed, yr oedd y teulu'n byw ym 1841 adeg y Cyfrifiad, pan nodir fod Ann Rhydero yn cadw siop. Roedd dwy ferch yn byw dan yr un to; nid oedd George adref y noson honno gan nad ydy o'n cael ei enwi, ond fe'i cofnodir fel gweinidog anghydffurfiol mewn cyfeiriad yn Amlwch.<ref>Cyfrifiadau Llanllyfni ac Amlwch, 1841.</ref>

	Symudodd i weinidogaethu yn y [[Cilgwyn]] o bosibl, lle roedd [[Capel Cilgwyn (A)]] wedi ei godi ym 1842.<ref>[http://www.coflein.gov.uk/en/site/6906/details/cilgwyn-independent-chapel-cilgwyn-pen-y-groeschurch-of-st-john-the-baptist-and-st-george Cofnod o’r Capel ar wefan y Comisiwn Brenhinol]</ref> Erbyn 1845, cymerodd yr awenau wrth adeiladu capel cyntaf [[Capel Gosen (A), Y Groeslon]], er nad yw hanes yr enwad yn ei enwi fel gweinidog ar y lle.<ref>T. Rees a J. Thomas, ''Hanes Eglwysi Annibynnol Cymru'', (Lerpwl, 1873), Cyf. 3, tt.233-4</ref> Serch hynny, mae sôn ei fod wedi bod yn ddiflino wrth geisio codi arian i godi'r capel yn [[Rhosnenan]], fel y gelwid [[Y Groeslon]] y pryd hynny. Bu hefyd yn cadw ysgol ddyddiol i ddysgu darllen a rhifo, gyda Daniel Roberts, Brynengan, yn athro.<ref>''Hanes y Groeslon'', (Caernarfon, 2000), t.52</ref>		Symudodd i weinidogaethu yn y [[Cilgwyn]] o bosibl, lle roedd [[Capel Cilgwyn (A)]] wedi ei godi ym 1842.<ref>[http://www.coflein.gov.uk/en/site/6906/details/cilgwyn-independent-chapel-cilgwyn-pen-y-groeschurch-of-st-john-the-baptist-and-st-george Cofnod o’r Capel ar wefan y Comisiwn Brenhinol]</ref> Erbyn 1845, cymerodd yr awenau wrth adeiladu capel cyntaf [[Capel Gosen (A), Y Groeslon]], er nad yw hanes yr enwad yn ei enwi fel gweinidog ar y lle.<ref>T. Rees a J. Thomas, ''Hanes Eglwysi Annibynnol Cymru'', (Lerpwl, 1873), Cyf. 3, tt.233-4</ref> Serch hynny, mae sôn ei fod wedi bod yn ddiflino wrth geisio codi arian i godi'r capel yn [[Rhosnenan]], fel y gelwid [[Y Groeslon]] y pryd hynny. Bu hefyd yn cadw ysgol ddyddiol i ddysgu darllen a rhifo, gyda Daniel Roberts, Brynengan, yn athro.<ref>''Hanes y Groeslon'', (Caernarfon, 2000), t.52</ref>
Llinell 7:		Llinell 7:
	Roedd ganddo fab, John Rhydero, a oedd yn gefnogol i ysgol Sul [[Capel Hermon (A), Moeltryfan\|Moeltryfan (A)]].<ref>Rees a Thomas, ''op.cit., t.233.</ref> Yn y man, symudodd John, a oedd yn deiliwr a dilledydd, i Fanceinion, gan fagu 6 o blant yn Gymry Cymraeg eu hiaith yn Great Jackson Street.<ref>''Y Dydd'', 17.12.1869</ref>		Roedd ganddo fab, John Rhydero, a oedd yn gefnogol i ysgol Sul [[Capel Hermon (A), Moeltryfan\|Moeltryfan (A)]].<ref>Rees a Thomas, ''op.cit., t.233.</ref> Yn y man, symudodd John, a oedd yn deiliwr a dilledydd, i Fanceinion, gan fagu 6 o blant yn Gymry Cymraeg eu hiaith yn Great Jackson Street.<ref>''Y Dydd'', 17.12.1869</ref>

	Mae'n debyg i George Rhydero symud rywdro yn ystod y 1850au i Sir Fôn, o ble hanai ei wraig yn wreiddiol.		Mae'n debyg i George Rhydero symud rywdro yn ystod y 1850au i Sir Fôn, o ble hanai ei wraig yn wreiddiol, cyn dderbyn galwad o Gapel Rhiw ym mhlwyf Llansannan ym 1856. Mae portread ohono yn ''Y Cronicl'' yn rhoi disgrifiad diddorol ohono fel cymeriad:
			Addfwyn, gostyngedig a diolchgar am bob cymwynas, a'i ymddangosiad a'i ymddygiadau bob amser yn foneddigaidd. Yr oedd yn pregethu yn Feiblaidd - er na fedrai dynnu y miloedd ar ei ôl.<ref>''Y Cronicl'', XXIV, rhif 281 (Medi 1866), t.26</ref>

	Bu farw ar ddechrau 1866 yn Chorlton, Swydd Gaerhirfryn, sef ardal fabwysiedig ~~ei fab~~.<ref>Adysgrif Marwolaethau Cymru a Lloegr, chwarter 1, 1866</ref>		Bu farw ar ddechrau 1866 yn Chorlton, Swydd Gaerhirfryn, sef ardal fabwysiedig John y mab.<ref>Adysgrif Marwolaethau Cymru a Lloegr, chwarter 1, 1866</ref>

			Dichon i'w cyfenw anghyffredin ddod o lurguniad o'r enw Rhydderch - ym 1745, clywyd am Richard Rhydero neu Richard Rhydderch, llyfrwerthwr yng Nghaerfyrddin.

			Ôl nodyn sydd heb fod yn amherthnasol yw'r ffaith bod chwaer Rhydero, Elizabeth, wedi priodi un o deulu Bagnall, bancwyr yng Nghaerfyrddin. Enwyd eu mab yn George Rhydero Bagnall. Priododd hwnnw Ann Hughes, hithau o Gaerfyrddin. Symudwyd y teulu i Sunderland yn Lloegr yn y man, ac yno y magwyd mab G. Rh. Bagnall, sef Wynn Bagnall, a aeth yn 16 oed i Galgary i weithio fel "rancher". Fe anrhydeddir Wynn Bagnall (1890-1931) hyd heddiw fel un o arwyr rhyfel pwysicaf y Rhyfel Byd Cyntaf yng Nghanada, wedi iddo ennill medal y Croes Filwrol. Dilynodd yrfa fel cyfrifydd ac ariannwr yng Nghanada ac wedyn yn Efrog Newydd.<ref>Wikipedia, erthygl ar Wynn Bagnall.[https://en.wikipedia.org/wiki/Wynn_Bagnall], cyrchwyd 18.10.2022</ref>

	==Cyfeiriadau==		==Cyfeiriadau==
	[[Categori:Gweinidogion]]		[[Categori:Gweinidogion]]
	[[Categori:Athrawon]]		[[Categori:Athrawon]]
			[[Categori:Pobl]]

Cyfaill Eben am 15:41, 12 Chwefror 2022

2022-02-12T15:41:41Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 16:41, 12 Chwefror 2022
Llinell 1:		Llinell 1:
	Roedd y Parch [[George Rhydero]], (1790-1866) yn weinidog ar [[Capel Drws-y-coed (A)\|gapel Drws-y-coed (A)]] rhwng 1839 a 1845. Yn wreiddiol o Benrhyd ger Caerfyrddin,<ref>David Edward Pike, Blog Welldigger, [http://daibach-welldigger.blogspot.com/2019/03/the-chapel-that-was-crushed.html] </ref>, (lle roedd ei deulu, mae'n debyg, yn gyhoeddwyr a llyfrwerthwyr) daeth i ardal [[Dyffryn Nantlle]] ar adeg pan oedd eglwysi annibynnol yn amlhau. Cyn cymryd gofal ar gapel Drws-y-coed, fodd bynnag, roedd wedi priodi Ann Williams o Landdeiniolen ar 31 Ionawr 1837 yn Llanddeiniolen - er ei fod o ar y pryd yn byw yn Llantrisant.<ref>''Adysgrif Priodasau a Gostegion Sir Gaernarfon'', t.30, [https://www.findmypast.co.uk/transcript?id=GBPRS/M/896045301/1]</ref> Mae'n debyg mai ym Mhant-y-cogau, Drws-y-coed, yr oedd y teulu'n byw ym 1841 adeg y Cyfrifiad, pan nodir fod Ann Rhydero yn cadw siop. Roedd dwy ferch yn byw dan yr un to; nid oedd George adref y noson honno gan nad ydy o'n cael ei enwi, ond fe ~~gofnodir~~ fel gweinidog anghydffurfiol mewn cyfeiriad yn Amlwch.<ref>Cyfrifiadau Llanllyfni ac Amlwch, 1841.</ref>		Roedd y Parch [[George Rhydero]], (1790-1866) yn weinidog ar [[Capel Drws-y-coed (A)\|gapel Drws-y-coed (A)]] rhwng 1839 a 1845. Yn wreiddiol o Benrhyd ger Caerfyrddin,<ref>David Edward Pike, Blog Welldigger, [http://daibach-welldigger.blogspot.com/2019/03/the-chapel-that-was-crushed.html] </ref>, (lle roedd ei deulu, mae'n debyg, yn gyhoeddwyr a llyfrwerthwyr) daeth i ardal [[Dyffryn Nantlle]] ar adeg pan oedd eglwysi annibynnol yn amlhau. Cyn cymryd gofal dros gapel Drws-y-coed, fodd bynnag, roedd wedi priodi ag Ann Williams o Landdeiniolen ar 31 Ionawr 1837 yn Llanddeiniolen - er ei fod o ar y pryd yn byw yn Llantrisant.<ref>''Adysgrif Priodasau a Gostegion Sir Gaernarfon'', t.30, [https://www.findmypast.co.uk/transcript?id=GBPRS/M/896045301/1]</ref> Mae'n debyg mai ym Mhant-y-cogau, Drws-y-coed, yr oedd y teulu'n byw ym 1841 adeg y Cyfrifiad, pan nodir fod Ann Rhydero yn cadw siop. Roedd dwy ferch yn byw dan yr un to; nid oedd George adref y noson honno gan nad ydy o'n cael ei enwi, ond fe'i cofnodir fel gweinidog anghydffurfiol mewn cyfeiriad yn Amlwch.<ref>Cyfrifiadau Llanllyfni ac Amlwch, 1841.</ref>

	Symudodd i weinidogaethu yn y [[Cilgwyn]] o bosibl, lle roedd [[Capel Cilgwyn (A)]] wedi ei godi ym 1842.<ref>[http://www.coflein.gov.uk/en/site/6906/details/cilgwyn-independent-chapel-cilgwyn-pen-y-groeschurch-of-st-john-the-baptist-and-st-george Cofnod o’r Capel ar wefan y Comisiwn Brenhinol]</ref> Erbyn 1845, cymerodd awenau wrth adeiladu capel cyntaf [[Capel Gosen (A), Y Groeslon]], er nad yw hanes yr enwad yn ei enwi fel gweinidog ar y lle.<ref>T. Rees a J. Thomas, ''Hanes Eglwysi Annibynnol Cymru'', (Lerpwl, 1873), Cyf. 3, tt.233-4</ref> Serch hynny, mae sôn ei fod wedi bod yn ddiflino wrth geisio codi arian i godi'r capel yn [[Rhosnenan]], fel y gelwid [[Y Groeslon]] y pryd hynny. Bu hefyd yn cadw ysgol ddyddiol i ddysgu darllen a rhifo, gyda Daniel Roberts, Brynengan, yn athro.<ref>''Hanes y Groeslon'', (Caernarfon, 2000), t.52</ref>		Symudodd i weinidogaethu yn y [[Cilgwyn]] o bosibl, lle roedd [[Capel Cilgwyn (A)]] wedi ei godi ym 1842.<ref>[http://www.coflein.gov.uk/en/site/6906/details/cilgwyn-independent-chapel-cilgwyn-pen-y-groeschurch-of-st-john-the-baptist-and-st-george Cofnod o’r Capel ar wefan y Comisiwn Brenhinol]</ref> Erbyn 1845, cymerodd yr awenau wrth adeiladu capel cyntaf [[Capel Gosen (A), Y Groeslon]], er nad yw hanes yr enwad yn ei enwi fel gweinidog ar y lle.<ref>T. Rees a J. Thomas, ''Hanes Eglwysi Annibynnol Cymru'', (Lerpwl, 1873), Cyf. 3, tt.233-4</ref> Serch hynny, mae sôn ei fod wedi bod yn ddiflino wrth geisio codi arian i godi'r capel yn [[Rhosnenan]], fel y gelwid [[Y Groeslon]] y pryd hynny. Bu hefyd yn cadw ysgol ddyddiol i ddysgu darllen a rhifo, gyda Daniel Roberts, Brynengan, yn athro.<ref>''Hanes y Groeslon'', (Caernarfon, 2000), t.52</ref>

	Yng Nghyfrifiad 1851, nodir ei fod yn "weinidog i'r annibynwyr', 60 oed, a bod ei wraig yn saith mlynedd yn hŷn nag ef. Ar y pryd, roedd ~~o'n~~ byw yn un o dai Minffordd, nid nepell o Benrhosnenan a Broniwrch, Y Groeslon, dim ond tafliad carreg o'r Gosen gwreiddiol yr oedd o wedi gwneud cymaint at ei godi.<ref>Cyfrifiad 1851, Llandwrog.</ref>		Yng Nghyfrifiad 1851, nodir ei fod yn "weinidog i'r annibynwyr", 60 oed, a bod ei wraig saith mlynedd yn hŷn nag ef. Ar y pryd, roedd yn byw yn un o dai Minffordd, nid nepell o Benrhosnenan a Broniwrch, Y Groeslon, dim ond tafliad carreg o'r Gosen gwreiddiol yr oedd wedi gwneud cymaint at ei godi.<ref>Cyfrifiad 1851, Llandwrog.</ref>

	Roedd ganddo fab, John Rhydero, a oedd yn gefnogol i ysgol Sul [[Capel Hermon (A), Moeltryfan\|Moeltryfan (A)]].<ref>Rees a Thomas, ''op.cit., t.233.</ref> Yn y man, symudodd John, a oedd yn deiliwr a dilledydd, i Fanceinion, gan fagu 6 o blant yn Gymry Cymraeg eu hiaith yn Great Jackson Street.<ref>''Y Dydd'', 17.12.1869</ref>		Roedd ganddo fab, John Rhydero, a oedd yn gefnogol i ysgol Sul [[Capel Hermon (A), Moeltryfan\|Moeltryfan (A)]].<ref>Rees a Thomas, ''op.cit., t.233.</ref> Yn y man, symudodd John, a oedd yn deiliwr a dilledydd, i Fanceinion, gan fagu 6 o blant yn Gymry Cymraeg eu hiaith yn Great Jackson Street.<ref>''Y Dydd'', 17.12.1869</ref>

Irion am 08:50, 27 Ebrill 2020

2020-04-27T08:50:23Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 09:50, 27 Ebrill 2020
Llinell 5:		Llinell 5:
	Yng Nghyfrifiad 1851, nodir ei fod yn "weinidog i'r annibynwyr', 60 oed, a bod ei wraig yn saith mlynedd yn hŷn nag ef. Ar y pryd, roedd o'n byw yn un o dai Minffordd, nid nepell o Benrhosnenan a Broniwrch, Y Groeslon, dim ond tafliad carreg o'r Gosen gwreiddiol yr oedd o wedi gwneud cymaint at ei godi.<ref>Cyfrifiad 1851, Llandwrog.</ref>		Yng Nghyfrifiad 1851, nodir ei fod yn "weinidog i'r annibynwyr', 60 oed, a bod ei wraig yn saith mlynedd yn hŷn nag ef. Ar y pryd, roedd o'n byw yn un o dai Minffordd, nid nepell o Benrhosnenan a Broniwrch, Y Groeslon, dim ond tafliad carreg o'r Gosen gwreiddiol yr oedd o wedi gwneud cymaint at ei godi.<ref>Cyfrifiad 1851, Llandwrog.</ref>

	Roedd ganddo fab, John Rhydero, a oedd yn gefnogol i ysgol Sul [[Capel ~~Moel Tryfan~~ (A)]].<ref>Rees a Thomas, ''op.cit., t.233.</ref> Yn y man, symudodd John, a oedd yn deiliwr a dilledydd, i Fanceinion, gan fagu 6 o blant yn Gymry Cymraeg eu hiaith yn Great Jackson Street.<ref>''Y Dydd'', 17.12.1869</ref>		Roedd ganddo fab, John Rhydero, a oedd yn gefnogol i ysgol Sul [[Capel Hermon (A), Moeltryfan\|Moeltryfan (A)]].<ref>Rees a Thomas, ''op.cit., t.233.</ref> Yn y man, symudodd John, a oedd yn deiliwr a dilledydd, i Fanceinion, gan fagu 6 o blant yn Gymry Cymraeg eu hiaith yn Great Jackson Street.<ref>''Y Dydd'', 17.12.1869</ref>

	Mae'n debyg i George Rhydero symud rywdro yn ystod y 1850au i Sir Fôn, o ble hanai ei wraig yn wreiddiol.		Mae'n debyg i George Rhydero symud rywdro yn ystod y 1850au i Sir Fôn, o ble hanai ei wraig yn wreiddiol.

92.3.5.70 am 22:29, 26 Mawrth 2019

2019-03-26T22:29:01Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 23:29, 26 Mawrth 2019
Llinell 9:		Llinell 9:
	Mae'n debyg i George Rhydero symud rywdro yn ystod y 1850au i Sir Fôn, o ble hanai ei wraig yn wreiddiol.		Mae'n debyg i George Rhydero symud rywdro yn ystod y 1850au i Sir Fôn, o ble hanai ei wraig yn wreiddiol.

	Bu farw ar ddechrau 1866 yn Chorlton, Swydd Gaerhirfryn.<ref>Adysgrif Marwolaethau Cymru a Lloegr, chwarter 1, 1866</ref>		Bu farw ar ddechrau 1866 yn Chorlton, Swydd Gaerhirfryn, sef ardal fabwysiedig ei fab.<ref>Adysgrif Marwolaethau Cymru a Lloegr, chwarter 1, 1866</ref>

	==Cyfeiriadau==		==Cyfeiriadau==
	[[Categori:Gweinidogion]]		[[Categori:Gweinidogion]]
	[[Categori:Athrawon]]		[[Categori:Athrawon]]

Irion am 20:06, 25 Mawrth 2019

2019-03-25T20:06:32Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 21:06, 25 Mawrth 2019
Llinell 1:		Llinell 1:
	Roedd y Parch [[George Rhydero]], (1790-1866) yn weinidog ar [[Capel Drws-y-coed (A)\|gapel Drws-y-coed (A)]] rhwng 1839 a 1845. Yn wreiddiol o Benrhyd ger Caerfyrddin,<ref>David Edward Pike, Blog Welldigger, [http://daibach-welldigger.blogspot.com/2019/03/the-chapel-that-was-crushed.html] </ref> daeth i ardal [[Dyffryn Nantlle]] ar adeg pan oedd eglwysi annibynnol yn amlhau. Cyn cymryd gofal ar gapel Drws-y-coed, fodd bynnag, roedd wedi priodi Ann Williams o Landdeiniolen ar 31 Ionawr 1837 yn Llanddeiniolen - er ei fod o ar y pryd yn byw yn Llantrisant.<ref>''Adysgrif Priodasau a Gostegion Sir Gaernarfon'', t.30, [https://www.findmypast.co.uk/transcript?id=GBPRS/M/896045301/1]</ref> Mae'n debyg mai ym Mhant-y-cogau, Drws-y-coed, yr oedd y teulu'n byw ym 1841 adeg y Cyfrifiad, pan nodir fod Ann Rhydero yn cadw siop. Roedd dwy ferch yn byw dan yr un to; nid oedd George adref y noson honno gan nad ydy o'n cael ei enwi, ond fe gofnodir fel gweinidog anghydffurfiol mewn cyfeiriad yn Amlwch.<ref>Cyfrifiadau Llanllyfni ac Amlwch, 1841.</ref>		Roedd y Parch [[George Rhydero]], (1790-1866) yn weinidog ar [[Capel Drws-y-coed (A)\|gapel Drws-y-coed (A)]] rhwng 1839 a 1845. Yn wreiddiol o Benrhyd ger Caerfyrddin,<ref>David Edward Pike, Blog Welldigger, [http://daibach-welldigger.blogspot.com/2019/03/the-chapel-that-was-crushed.html] </ref>, (lle roedd ei deulu, mae'n debyg, yn gyhoeddwyr a llyfrwerthwyr) daeth i ardal [[Dyffryn Nantlle]] ar adeg pan oedd eglwysi annibynnol yn amlhau. Cyn cymryd gofal ar gapel Drws-y-coed, fodd bynnag, roedd wedi priodi Ann Williams o Landdeiniolen ar 31 Ionawr 1837 yn Llanddeiniolen - er ei fod o ar y pryd yn byw yn Llantrisant.<ref>''Adysgrif Priodasau a Gostegion Sir Gaernarfon'', t.30, [https://www.findmypast.co.uk/transcript?id=GBPRS/M/896045301/1]</ref> Mae'n debyg mai ym Mhant-y-cogau, Drws-y-coed, yr oedd y teulu'n byw ym 1841 adeg y Cyfrifiad, pan nodir fod Ann Rhydero yn cadw siop. Roedd dwy ferch yn byw dan yr un to; nid oedd George adref y noson honno gan nad ydy o'n cael ei enwi, ond fe gofnodir fel gweinidog anghydffurfiol mewn cyfeiriad yn Amlwch.<ref>Cyfrifiadau Llanllyfni ac Amlwch, 1841.</ref>

	Symudodd i weinidogaethu yn y [[Cilgwyn]] o bosibl, lle roedd [[Capel Cilgwyn (A)]] wedi ei godi ym 1842.<ref>[http://www.coflein.gov.uk/en/site/6906/details/cilgwyn-independent-chapel-cilgwyn-pen-y-groeschurch-of-st-john-the-baptist-and-st-george Cofnod o’r Capel ar wefan y Comisiwn Brenhinol]</ref> Erbyn 1845, cymerodd awenau wrth adeiladu capel cyntaf [[Capel Gosen (A), Y Groeslon]], er nad yw hanes yr enwad yn ei enwi fel gweinidog ar y lle.<ref>T. Rees a J. Thomas, ''Hanes Eglwysi Annibynnol Cymru'', (Lerpwl, 1873), Cyf. 3, tt.233-4</ref> Serch hynny, mae sôn ei fod wedi bod yn ddiflino wrth geisio codi arian i godi'r capel yn [[Rhosnenan]], fel y gelwid [[Y Groeslon]] y pryd hynny. Bu hefyd yn cadw ysgol ddyddiol i ddysgu darllen a rhifo, gyda Daniel Roberts, Brynengan, yn athro.<ref>''Hanes y Groeslon'', (Caernarfon, 2000), t.52</ref>		Symudodd i weinidogaethu yn y [[Cilgwyn]] o bosibl, lle roedd [[Capel Cilgwyn (A)]] wedi ei godi ym 1842.<ref>[http://www.coflein.gov.uk/en/site/6906/details/cilgwyn-independent-chapel-cilgwyn-pen-y-groeschurch-of-st-john-the-baptist-and-st-george Cofnod o’r Capel ar wefan y Comisiwn Brenhinol]</ref> Erbyn 1845, cymerodd awenau wrth adeiladu capel cyntaf [[Capel Gosen (A), Y Groeslon]], er nad yw hanes yr enwad yn ei enwi fel gweinidog ar y lle.<ref>T. Rees a J. Thomas, ''Hanes Eglwysi Annibynnol Cymru'', (Lerpwl, 1873), Cyf. 3, tt.233-4</ref> Serch hynny, mae sôn ei fod wedi bod yn ddiflino wrth geisio codi arian i godi'r capel yn [[Rhosnenan]], fel y gelwid [[Y Groeslon]] y pryd hynny. Bu hefyd yn cadw ysgol ddyddiol i ddysgu darllen a rhifo, gyda Daniel Roberts, Brynengan, yn athro.<ref>''Hanes y Groeslon'', (Caernarfon, 2000), t.52</ref>

Irion am 19:43, 25 Mawrth 2019

2019-03-25T19:43:45Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 20:43, 25 Mawrth 2019
Llinell 10:		Llinell 10:

	Bu farw ar ddechrau 1866 yn Chorlton, Swydd Gaerhirfryn.<ref>Adysgrif Marwolaethau Cymru a Lloegr, chwarter 1, 1866</ref>		Bu farw ar ddechrau 1866 yn Chorlton, Swydd Gaerhirfryn.<ref>Adysgrif Marwolaethau Cymru a Lloegr, chwarter 1, 1866</ref>

	~~{{eginyn}}~~

	==Cyfeiriadau==		==Cyfeiriadau==
	[[Categori:Gweinidogion]]		[[Categori:Gweinidogion]]
	[[Categori:Athrawon]]		[[Categori:Athrawon]]

Irion am 19:43, 25 Mawrth 2019

2019-03-25T19:43:27Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 20:43, 25 Mawrth 2019
Llinell 1:		Llinell 1:
	Roedd y Parch [[George Rhydero]], (1790-1866) yn weinidog ar [[Capel Drws-y-coed (A)\|gapel Drws-y-coed (A)]] rhwng 1839 a 1845. Yn wreiddiol o Benrhyd ger Caerfyrddin,<ref>David Edward Pike, Blog Welldigger, [http://daibach-welldigger.blogspot.com/2019/03/the-chapel-that-was-crushed.html] </ref> daeth i ardal [[Dyffryn Nantlle]] ar adeg pan oedd eglwysi annibynnol yn amlhau. Cyn cymryd gofal ar gapel Drws-y-coed, fodd bynnag, roedd wedi priodi Ann Williams o Landdeiniolen ar 31 Ionawr 1837 yn Llanddeiniolen - er ei fod o ar y pryd yn byw yn Llantrisant.<ref>''Adysgrif Priodasau a Gostegion Sir Gaernarfon'', t.30, [https://www.findmypast.co.uk/transcript?id=GBPRS/M/896045301/1]</ref> Symudodd i weinidogaethu yn y [[Cilgwyn]] o bosibl, lle roedd [[Capel Cilgwyn (A)]] wedi ei godi ym 1842.<ref>[http://www.coflein.gov.uk/en/site/6906/details/cilgwyn-independent-chapel-cilgwyn-pen-y-groeschurch-of-st-john-the-baptist-and-st-george Cofnod o’r Capel ar wefan y Comisiwn Brenhinol]</ref> Erbyn 1845, cymerodd awenau wrth adeiladu capel cyntaf [[Capel Gosen (A), Y Groeslon]], er nad yw hanes yr enwad yn ei enwi fel gweinidog ar y lle.<ref>T. Rees a J. Thomas, ''Hanes Eglwysi Annibynnol Cymru'', (Lerpwl, 1873), Cyf. 3, tt.233-4</ref> Serch hynny, mae sôn ei fod wedi bod yn ddiflino wrth geisio codi arian i godi'r capel yn [[Rhosnenan]], fel y gelwid [[Y Groeslon]] y pryd hynny. Bu hefyd yn cadw ysgol ddyddiol i ddysgu darllen a rhifo, gyda Daniel Roberts, Brynengan, yn athro.<ref>''Hanes y Groeslon'', (Caernarfon, 2000), t.52</ref>		Roedd y Parch [[George Rhydero]], (1790-1866) yn weinidog ar [[Capel Drws-y-coed (A)\|gapel Drws-y-coed (A)]] rhwng 1839 a 1845. Yn wreiddiol o Benrhyd ger Caerfyrddin,<ref>David Edward Pike, Blog Welldigger, [http://daibach-welldigger.blogspot.com/2019/03/the-chapel-that-was-crushed.html] </ref> daeth i ardal [[Dyffryn Nantlle]] ar adeg pan oedd eglwysi annibynnol yn amlhau. Cyn cymryd gofal ar gapel Drws-y-coed, fodd bynnag, roedd wedi priodi Ann Williams o Landdeiniolen ar 31 Ionawr 1837 yn Llanddeiniolen - er ei fod o ar y pryd yn byw yn Llantrisant.<ref>''Adysgrif Priodasau a Gostegion Sir Gaernarfon'', t.30, [https://www.findmypast.co.uk/transcript?id=GBPRS/M/896045301/1]</ref> Mae'n debyg mai ym Mhant-y-cogau, Drws-y-coed, yr oedd y teulu'n byw ym 1841 adeg y Cyfrifiad, pan nodir fod Ann Rhydero yn cadw siop. Roedd dwy ferch yn byw dan yr un to; nid oedd George adref y noson honno gan nad ydy o'n cael ei enwi, ond fe gofnodir fel gweinidog anghydffurfiol mewn cyfeiriad yn Amlwch.<ref>Cyfrifiadau Llanllyfni ac Amlwch, 1841.</ref>

			Symudodd i weinidogaethu yn y [[Cilgwyn]] o bosibl, lle roedd [[Capel Cilgwyn (A)]] wedi ei godi ym 1842.<ref>[http://www.coflein.gov.uk/en/site/6906/details/cilgwyn-independent-chapel-cilgwyn-pen-y-groeschurch-of-st-john-the-baptist-and-st-george Cofnod o’r Capel ar wefan y Comisiwn Brenhinol]</ref> Erbyn 1845, cymerodd awenau wrth adeiladu capel cyntaf [[Capel Gosen (A), Y Groeslon]], er nad yw hanes yr enwad yn ei enwi fel gweinidog ar y lle.<ref>T. Rees a J. Thomas, ''Hanes Eglwysi Annibynnol Cymru'', (Lerpwl, 1873), Cyf. 3, tt.233-4</ref> Serch hynny, mae sôn ei fod wedi bod yn ddiflino wrth geisio codi arian i godi'r capel yn [[Rhosnenan]], fel y gelwid [[Y Groeslon]] y pryd hynny. Bu hefyd yn cadw ysgol ddyddiol i ddysgu darllen a rhifo, gyda Daniel Roberts, Brynengan, yn athro.<ref>''Hanes y Groeslon'', (Caernarfon, 2000), t.52</ref>

	Yng Nghyfrifiad 1851, nodir ei fod yn "weinidog i'r annibynwyr', 60 oed, a bod ei wraig yn saith mlynedd yn hŷn nag ef. Ar y pryd, roedd o'n byw yn un o dai Minffordd, nid nepell o Benrhosnenan a Broniwrch, Y Groeslon, dim ond tafliad carreg o'r Gosen gwreiddiol yr oedd o wedi gwneud cymaint at ei godi.<ref>Cyfrifiad 1851, Llandwrog.</ref>		Yng Nghyfrifiad 1851, nodir ei fod yn "weinidog i'r annibynwyr', 60 oed, a bod ei wraig yn saith mlynedd yn hŷn nag ef. Ar y pryd, roedd o'n byw yn un o dai Minffordd, nid nepell o Benrhosnenan a Broniwrch, Y Groeslon, dim ond tafliad carreg o'r Gosen gwreiddiol yr oedd o wedi gwneud cymaint at ei godi.<ref>Cyfrifiad 1851, Llandwrog.</ref>

Irion am 19:33, 25 Mawrth 2019

2019-03-25T19:33:24Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 20:33, 25 Mawrth 2019
Llinell 1:		Llinell 1:
	Roedd y Parch [[George Rhydero]], (1790-~~1867~~) yn weinidog ar [[Capel Drws-y-coed (A)\|gapel Drws-y-coed (A)]] rhwng 1839 a 1845. Yn wreiddiol o Benrhyd ger Caerfyrddin,<ref>David Edward Pike, Blog Welldigger, [http://daibach-welldigger.blogspot.com/2019/03/the-chapel-that-was-crushed.html] </ref> daeth i ardal [[Dyffryn Nantlle]] ar adeg pan oedd eglwysi annibynnol yn amlhau. Cyn cymryd gofal ar gapel Drws-y-coed, fodd bynnag, roedd wedi priodi Ann Williams o Landdeiniolen ar 31 Ionawr 1837 yn Llanddeiniolen - er ei fod o ar y pryd yn byw yn Llantrisant.<ref>''Adysgrif Priodasau a Gostegion Sir Gaernarfon'', t.30, [https://www.findmypast.co.uk/transcript?id=GBPRS/M/896045301/1]</ref> Symudodd i weinidogaethu yn y [[Cilgwyn]] o bosibl, lle roedd [[Capel Cilgwyn (A)]] wedi ei godi ym 1842.<ref>[http://www.coflein.gov.uk/en/site/6906/details/cilgwyn-independent-chapel-cilgwyn-pen-y-groeschurch-of-st-john-the-baptist-and-st-george Cofnod o’r Capel ar wefan y Comisiwn Brenhinol]</ref> Erbyn 1845, cymerodd awenau wrth adeiladu capel cyntaf [[Capel Gosen (A), Y Groeslon]], er nad yw hanes yr enwad yn ei enwi fel gweinidog ar y lle.<ref>T. Rees a J. Thomas, ''Hanes Eglwysi Annibynnol Cymru'', (Lerpwl, 1873), Cyf. 3, tt.233-4</ref> Serch hynny, mae sôn ei fod wedi bod yn ddiflino wrth geisio codi arian i godi'r capel yn [[Rhosnenan]], fel y gelwid [[Y Groeslon]] y pryd hynny. Bu hefyd yn cadw ysgol ddyddiol i ddysgu darllen a rhifo, gyda Daniel Roberts, Brynengan, yn athro.<ref>''Hanes y Groeslon'', (Caernarfon, 2000), t.52</ref>		Roedd y Parch [[George Rhydero]], (1790-1866) yn weinidog ar [[Capel Drws-y-coed (A)\|gapel Drws-y-coed (A)]] rhwng 1839 a 1845. Yn wreiddiol o Benrhyd ger Caerfyrddin,<ref>David Edward Pike, Blog Welldigger, [http://daibach-welldigger.blogspot.com/2019/03/the-chapel-that-was-crushed.html] </ref> daeth i ardal [[Dyffryn Nantlle]] ar adeg pan oedd eglwysi annibynnol yn amlhau. Cyn cymryd gofal ar gapel Drws-y-coed, fodd bynnag, roedd wedi priodi Ann Williams o Landdeiniolen ar 31 Ionawr 1837 yn Llanddeiniolen - er ei fod o ar y pryd yn byw yn Llantrisant.<ref>''Adysgrif Priodasau a Gostegion Sir Gaernarfon'', t.30, [https://www.findmypast.co.uk/transcript?id=GBPRS/M/896045301/1]</ref> Symudodd i weinidogaethu yn y [[Cilgwyn]] o bosibl, lle roedd [[Capel Cilgwyn (A)]] wedi ei godi ym 1842.<ref>[http://www.coflein.gov.uk/en/site/6906/details/cilgwyn-independent-chapel-cilgwyn-pen-y-groeschurch-of-st-john-the-baptist-and-st-george Cofnod o’r Capel ar wefan y Comisiwn Brenhinol]</ref> Erbyn 1845, cymerodd awenau wrth adeiladu capel cyntaf [[Capel Gosen (A), Y Groeslon]], er nad yw hanes yr enwad yn ei enwi fel gweinidog ar y lle.<ref>T. Rees a J. Thomas, ''Hanes Eglwysi Annibynnol Cymru'', (Lerpwl, 1873), Cyf. 3, tt.233-4</ref> Serch hynny, mae sôn ei fod wedi bod yn ddiflino wrth geisio codi arian i godi'r capel yn [[Rhosnenan]], fel y gelwid [[Y Groeslon]] y pryd hynny. Bu hefyd yn cadw ysgol ddyddiol i ddysgu darllen a rhifo, gyda Daniel Roberts, Brynengan, yn athro.<ref>''Hanes y Groeslon'', (Caernarfon, 2000), t.52</ref>

			Yng Nghyfrifiad 1851, nodir ei fod yn "weinidog i'r annibynwyr', 60 oed, a bod ei wraig yn saith mlynedd yn hŷn nag ef. Ar y pryd, roedd o'n byw yn un o dai Minffordd, nid nepell o Benrhosnenan a Broniwrch, Y Groeslon, dim ond tafliad carreg o'r Gosen gwreiddiol yr oedd o wedi gwneud cymaint at ei godi.<ref>Cyfrifiad 1851, Llandwrog.</ref>

	Roedd ganddo fab, John Rhydero, a oedd yn gefnogol i ysgol Sul [[Capel Moel Tryfan (A)]].<ref>Rees a Thomas, ''op.cit., t.233.</ref> Yn y man, symudodd John, a oedd yn deiliwr a dilledydd, i Fanceinion, gan fagu 6 o blant yn Gymry Cymraeg eu hiaith yn Great Jackson Street.<ref>''Y Dydd'', 17.12.1869</ref>		Roedd ganddo fab, John Rhydero, a oedd yn gefnogol i ysgol Sul [[Capel Moel Tryfan (A)]].<ref>Rees a Thomas, ''op.cit., t.233.</ref> Yn y man, symudodd John, a oedd yn deiliwr a dilledydd, i Fanceinion, gan fagu 6 o blant yn Gymry Cymraeg eu hiaith yn Great Jackson Street.<ref>''Y Dydd'', 17.12.1869</ref>

	Mae'n debyg i George Rhydero symud rywdro yn ystod y 1850au i Sir Fôn, o ble hanai ei wraig yn wreiddiol. ~~Yng Nghyfrifiad 1851, nodir ei fod~~ yn ~~"weinidog i'r annibynwyr'~~, ~~60 oed, a bod ei wraig yn saith mlynedd yn hŷn nag ef~~.<ref>~~Cyfrifiad 1851, Llandwrog. Ar y pryd, roedd o'n byw yn un o dai Minffordd, nid nepell o Benrhosnenan~~ a ~~Broniwrch~~, ~~Y Groeslon~~, ~~dim ond tafliad carreg o'r Gosen gwreiddiol yr oedd o wedi gwneud cymaint at ei godi.~~</ref>		Mae'n debyg i George Rhydero symud rywdro yn ystod y 1850au i Sir Fôn, o ble hanai ei wraig yn wreiddiol.

			Bu farw ar ddechrau 1866 yn Chorlton, Swydd Gaerhirfryn.<ref>Adysgrif Marwolaethau Cymru a Lloegr, chwarter 1, 1866</ref>

	{{eginyn}}		{{eginyn}}

Irion am 19:29, 25 Mawrth 2019

2019-03-25T19:29:10Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 20:29, 25 Mawrth 2019
Llinell 3:		Llinell 3:
	Roedd ganddo fab, John Rhydero, a oedd yn gefnogol i ysgol Sul [[Capel Moel Tryfan (A)]].<ref>Rees a Thomas, ''op.cit., t.233.</ref> Yn y man, symudodd John, a oedd yn deiliwr a dilledydd, i Fanceinion, gan fagu 6 o blant yn Gymry Cymraeg eu hiaith yn Great Jackson Street.<ref>''Y Dydd'', 17.12.1869</ref>		Roedd ganddo fab, John Rhydero, a oedd yn gefnogol i ysgol Sul [[Capel Moel Tryfan (A)]].<ref>Rees a Thomas, ''op.cit., t.233.</ref> Yn y man, symudodd John, a oedd yn deiliwr a dilledydd, i Fanceinion, gan fagu 6 o blant yn Gymry Cymraeg eu hiaith yn Great Jackson Street.<ref>''Y Dydd'', 17.12.1869</ref>

	Mae'n debyg i George Rhydero symud rywdro yn ystod y 1850au i Sir Fôn.		Mae'n debyg i George Rhydero symud rywdro yn ystod y 1850au i Sir Fôn, o ble hanai ei wraig yn wreiddiol. Yng Nghyfrifiad 1851, nodir ei fod yn "weinidog i'r annibynwyr', 60 oed, a bod ei wraig yn saith mlynedd yn hŷn nag ef.<ref>Cyfrifiad 1851, Llandwrog. Ar y pryd, roedd o'n byw yn un o dai Minffordd, nid nepell o Benrhosnenan a Broniwrch, Y Groeslon, dim ond tafliad carreg o'r Gosen gwreiddiol yr oedd o wedi gwneud cymaint at ei godi.</ref>

	{{eginyn}}		{{eginyn}}

Irion am 19:23, 25 Mawrth 2019

2019-03-25T19:23:00Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 20:23, 25 Mawrth 2019
Llinell 1:		Llinell 1:
	Roedd y Parch [[George Rhydero]], (1790-1867) yn weinidog ar [[Capel Drws-y-coed (A)\|gapel Drws-y-coed (A)]] rhwng 1839 a 1845. Yn wreiddiol o Benrhyd ger Caerfyrddin,<ref>David Edward Pike, Blog Welldigger, [http://daibach-welldigger.blogspot.com/2019/03/the-chapel-that-was-crushed.html] </ref> daeth i ardal [[Dyffryn Nantlle]] ar adeg pan oedd eglwysi annibynnol yn amlhau. Cyn cymryd gofal ar gapel Drws-y-coed, fodd bynnag, roedd wedi priodi Ann Williams o Landdeiniolen ar 31 Ionawr 1837 yn Llanddeiniolen - er ei fod o ar y pryd yn byw yn Llantrisant. Symudodd i weinidogaethu yn y [[Cilgwyn]] o bosibl, lle roedd [[Capel Cilgwyn (A)]] wedi ei godi ym 1842.<ref>[http://www.coflein.gov.uk/en/site/6906/details/cilgwyn-independent-chapel-cilgwyn-pen-y-groeschurch-of-st-john-the-baptist-and-st-george Cofnod o’r Capel ar wefan y Comisiwn Brenhinol]</ref> Erbyn 1845, cymerodd awenau wrth adeiladu capel cyntaf [[Capel Gosen (A), Y Groeslon]], er nad yw hanes yr enwad yn ei enwi fel gweinidog ar y lle.<ref>T. Rees a J. Thomas, ''Hanes Eglwysi Annibynnol Cymru'', (Lerpwl, 1873), Cyf. 3, tt.233-4</ref> Serch hynny, mae sôn ei fod wedi bod yn ddiflino wrth geisio codi arian i godi'r capel yn [[Rhosnenan]], fel y gelwid [[Y Groeslon]] y pryd hynny. Bu hefyd yn cadw ysgol ddyddiol i ddysgu darllen a rhifo, gyda Daniel Roberts, Brynengan, yn athro.<ref>''Hanes y Groeslon'', (Caernarfon, 2000), t.52</ref>		Roedd y Parch [[George Rhydero]], (1790-1867) yn weinidog ar [[Capel Drws-y-coed (A)\|gapel Drws-y-coed (A)]] rhwng 1839 a 1845. Yn wreiddiol o Benrhyd ger Caerfyrddin,<ref>David Edward Pike, Blog Welldigger, [http://daibach-welldigger.blogspot.com/2019/03/the-chapel-that-was-crushed.html] </ref> daeth i ardal [[Dyffryn Nantlle]] ar adeg pan oedd eglwysi annibynnol yn amlhau. Cyn cymryd gofal ar gapel Drws-y-coed, fodd bynnag, roedd wedi priodi Ann Williams o Landdeiniolen ar 31 Ionawr 1837 yn Llanddeiniolen - er ei fod o ar y pryd yn byw yn Llantrisant.<ref>''Adysgrif Priodasau a Gostegion Sir Gaernarfon'', t.30, [https://www.findmypast.co.uk/transcript?id=GBPRS/M/896045301/1]</ref> Symudodd i weinidogaethu yn y [[Cilgwyn]] o bosibl, lle roedd [[Capel Cilgwyn (A)]] wedi ei godi ym 1842.<ref>[http://www.coflein.gov.uk/en/site/6906/details/cilgwyn-independent-chapel-cilgwyn-pen-y-groeschurch-of-st-john-the-baptist-and-st-george Cofnod o’r Capel ar wefan y Comisiwn Brenhinol]</ref> Erbyn 1845, cymerodd awenau wrth adeiladu capel cyntaf [[Capel Gosen (A), Y Groeslon]], er nad yw hanes yr enwad yn ei enwi fel gweinidog ar y lle.<ref>T. Rees a J. Thomas, ''Hanes Eglwysi Annibynnol Cymru'', (Lerpwl, 1873), Cyf. 3, tt.233-4</ref> Serch hynny, mae sôn ei fod wedi bod yn ddiflino wrth geisio codi arian i godi'r capel yn [[Rhosnenan]], fel y gelwid [[Y Groeslon]] y pryd hynny. Bu hefyd yn cadw ysgol ddyddiol i ddysgu darllen a rhifo, gyda Daniel Roberts, Brynengan, yn athro.<ref>''Hanes y Groeslon'', (Caernarfon, 2000), t.52</ref>

	Roedd ganddo fab, John Rhydero, a oedd yn gefnogol i ysgol Sul [[Capel Moel Tryfan (A)]].<ref>Rees a Thomas, ''op.cit., t.233.</ref> Yn y man, symudodd John, a oedd yn deiliwr a dilledydd, i Fanceinion, gan fagu 6 o blant yn Gymry Cymraeg eu hiaith yn Great Jackson Street.<ref>''Y Dydd'', 17.12.1869</ref>		Roedd ganddo fab, John Rhydero, a oedd yn gefnogol i ysgol Sul [[Capel Moel Tryfan (A)]].<ref>Rees a Thomas, ''op.cit., t.233.</ref> Yn y man, symudodd John, a oedd yn deiliwr a dilledydd, i Fanceinion, gan fagu 6 o blant yn Gymry Cymraeg eu hiaith yn Great Jackson Street.<ref>''Y Dydd'', 17.12.1869</ref>