Ffatri wlân Bontnewydd - Hanes golygu

Irion am 13:57, 26 Medi 2025

2025-09-26T13:57:43Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 14:57, 26 Medi 2025
Llinell 5:		Llinell 5:
	Ar fap degwm (c.1841)<ref>[https://lleoedd.llyfrgell.cymru/viewer/4563799#?c=0&m=0&s=0&cv=58&xywh=-732%2C-1%2C2834%2C1190 Cofnod o'r lle yma ar y map degwm]</ref> cyfeirir at y fan yma fel 'Felin'. Ar y rhestr pennu gellir gweld bod llawer o gaeau ynghlwm â'r 'Felin' yma. Gellir gweld fod o leiaf un cae pori, tair gweirglodd a thyddyn yn dod o dan yr un cofnod. Roedd yno William Jones yn denant yn y 'Felin', gyda Catherine Williams yn rhentu tair porfa. Ceir hefyd fod gŵr o'r enw John Ellis yn byw yn y tyddyn. Nid yw'n glir oddi wrth y ffynhonnell hon a oedd y ffatri'n weithredol gan mai melin yn unig sydd wedi ei nodi yma, ac felly ni ellir dweud i sicrwydd fod brethyn yn cael ei gynhyrchu yma cyn gynhared â 1841.		Ar fap degwm (c.1841)<ref>[https://lleoedd.llyfrgell.cymru/viewer/4563799#?c=0&m=0&s=0&cv=58&xywh=-732%2C-1%2C2834%2C1190 Cofnod o'r lle yma ar y map degwm]</ref> cyfeirir at y fan yma fel 'Felin'. Ar y rhestr pennu gellir gweld bod llawer o gaeau ynghlwm â'r 'Felin' yma. Gellir gweld fod o leiaf un cae pori, tair gweirglodd a thyddyn yn dod o dan yr un cofnod. Roedd yno William Jones yn denant yn y 'Felin', gyda Catherine Williams yn rhentu tair porfa. Ceir hefyd fod gŵr o'r enw John Ellis yn byw yn y tyddyn. Nid yw'n glir oddi wrth y ffynhonnell hon a oedd y ffatri'n weithredol gan mai melin yn unig sydd wedi ei nodi yma, ac felly ni ellir dweud i sicrwydd fod brethyn yn cael ei gynhyrchu yma cyn gynhared â 1841.

	Rhwng ~~1861~~ ac 1881, os nad am gyfnod hirach, David Jones, a aned yn ~~Llanabeblig~~ tua 1806, oedd yn rhedeg y felin, a ddisgrifiwyd fel "Bontnewydd Factory". Un o'i weithwyr oedd ei fab, [[Thomas Jones (Eos Beuno)]] a oedd yn byw ger y felin.<ref>Cyfrifiad plwyf Llanwnda ~~1861,~~ 1881</ref>		Rhwng 1848 ac 1881, os nad am gyfnod hirach, David Jones, a aned yn Llanbeblig tua 1806, oedd yn rhedeg y felin, a ddisgrifiwyd fel "Bontnewydd Factory", a hynny wedi iddo symud o'i waith blaenorol yn Sir Fôn. Un o'i weithwyr oedd ei fab, [[Thomas Jones (Eos Beuno)]] a oedd yn byw ger y felin.<ref>Cyfrifiad plwyf Llanwnda 1851-1881</ref>

	Gellir gweld oddi wrth fapiau yr Arolwg Ordnans o 1888 fod y ffatri'n weithredol, a'i bod yn cael ei phweru gan lif [[Afon Gwyrfai]]. Ychydig islaw'r afon mae eiddo o'r enw Dôl-y-pandy, a dichon felly fod pandy hefyd ar un adeg yn cael ei weithredu gan rym y dŵr<ref>[https://maps.nls.uk/view/101606421# Mapiau arlein - Llyfrgell Genedlaethol Yr Alban]</ref>. Mae modd gweld hefyd fod y lle hwn yn weithredol hyd at 1919 gan fod y map y flwyddyn honno'n nodi "Woollen Factory", ac mae annedd o'r enw "Lodge" wedi ei godi erbyn hynny gerllaw.		Gellir gweld oddi wrth fapiau yr Arolwg Ordnans o 1888 fod y ffatri'n weithredol, a'i bod yn cael ei phweru gan lif [[Afon Gwyrfai]]. Ychydig islaw'r afon mae eiddo o'r enw Dôl-y-pandy, a dichon felly fod pandy hefyd ar un adeg yn cael ei weithredu gan rym y dŵr<ref>[https://maps.nls.uk/view/101606421# Mapiau arlein - Llyfrgell Genedlaethol Yr Alban]</ref>. Mae modd gweld hefyd fod y lle hwn yn weithredol hyd at 1919 gan fod y map y flwyddyn honno'n nodi "Woollen Factory", ac mae annedd o'r enw "Lodge" wedi ei godi erbyn hynny gerllaw.

Irion am 13:52, 26 Medi 2025

2025-09-26T13:52:44Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 14:52, 26 Medi 2025
Llinell 5:		Llinell 5:
	Ar fap degwm (c.1841)<ref>[https://lleoedd.llyfrgell.cymru/viewer/4563799#?c=0&m=0&s=0&cv=58&xywh=-732%2C-1%2C2834%2C1190 Cofnod o'r lle yma ar y map degwm]</ref> cyfeirir at y fan yma fel 'Felin'. Ar y rhestr pennu gellir gweld bod llawer o gaeau ynghlwm â'r 'Felin' yma. Gellir gweld fod o leiaf un cae pori, tair gweirglodd a thyddyn yn dod o dan yr un cofnod. Roedd yno William Jones yn denant yn y 'Felin', gyda Catherine Williams yn rhentu tair porfa. Ceir hefyd fod gŵr o'r enw John Ellis yn byw yn y tyddyn. Nid yw'n glir oddi wrth y ffynhonnell hon a oedd y ffatri'n weithredol gan mai melin yn unig sydd wedi ei nodi yma, ac felly ni ellir dweud i sicrwydd fod brethyn yn cael ei gynhyrchu yma cyn gynhared â 1841.		Ar fap degwm (c.1841)<ref>[https://lleoedd.llyfrgell.cymru/viewer/4563799#?c=0&m=0&s=0&cv=58&xywh=-732%2C-1%2C2834%2C1190 Cofnod o'r lle yma ar y map degwm]</ref> cyfeirir at y fan yma fel 'Felin'. Ar y rhestr pennu gellir gweld bod llawer o gaeau ynghlwm â'r 'Felin' yma. Gellir gweld fod o leiaf un cae pori, tair gweirglodd a thyddyn yn dod o dan yr un cofnod. Roedd yno William Jones yn denant yn y 'Felin', gyda Catherine Williams yn rhentu tair porfa. Ceir hefyd fod gŵr o'r enw John Ellis yn byw yn y tyddyn. Nid yw'n glir oddi wrth y ffynhonnell hon a oedd y ffatri'n weithredol gan mai melin yn unig sydd wedi ei nodi yma, ac felly ni ellir dweud i sicrwydd fod brethyn yn cael ei gynhyrchu yma cyn gynhared â 1841.

	Ym 1881, David Jones, ~~gwr 77 oed~~, ~~oeddd~~ yn rhedeg y felin, a ddisgrifiwyd fel "Bontnewydd Factory". ~~Yn ôl cyfrifiad y flwyddyn honno, gwneuthurwr defnyddiau a gwlannen ydoedd. Mae'n bur debyg mai un~~ o'i weithwyr oedd [[Thomas Jones (Eos Beuno)]] a oedd yn byw ger y felin.<ref>Cyfrifiad plwyf Llanwnda 1881</ref>		Rhwng 1861 ac 1881, os nad am gyfnod hirach, David Jones, a aned yn Llanabeblig tua 1806, oedd yn rhedeg y felin, a ddisgrifiwyd fel "Bontnewydd Factory". Un o'i weithwyr oedd ei fab, [[Thomas Jones (Eos Beuno)]] a oedd yn byw ger y felin.<ref>Cyfrifiad plwyf Llanwnda 1861, 1881</ref>

	Gellir gweld oddi wrth fapiau yr Arolwg Ordnans o 1888 fod y ffatri'n weithredol, a'i bod yn cael ei phweru gan lif [[Afon Gwyrfai]]. Ychydig islaw'r afon mae eiddo o'r enw Dôl-y-pandy, a dichon felly fod pandy hefyd ar un adeg yn cael ei weithredu gan rym y dŵr<ref>[https://maps.nls.uk/view/101606421# Mapiau arlein - Llyfrgell Genedlaethol Yr Alban]</ref>. Mae modd gweld hefyd fod y lle hwn yn weithredol hyd at 1919 gan fod y map y flwyddyn honno'n nodi "Woollen Factory", ac mae annedd o'r enw "Lodge" wedi ei godi erbyn hynny gerllaw.		Gellir gweld oddi wrth fapiau yr Arolwg Ordnans o 1888 fod y ffatri'n weithredol, a'i bod yn cael ei phweru gan lif [[Afon Gwyrfai]]. Ychydig islaw'r afon mae eiddo o'r enw Dôl-y-pandy, a dichon felly fod pandy hefyd ar un adeg yn cael ei weithredu gan rym y dŵr<ref>[https://maps.nls.uk/view/101606421# Mapiau arlein - Llyfrgell Genedlaethol Yr Alban]</ref>. Mae modd gweld hefyd fod y lle hwn yn weithredol hyd at 1919 gan fod y map y flwyddyn honno'n nodi "Woollen Factory", ac mae annedd o'r enw "Lodge" wedi ei godi erbyn hynny gerllaw.

Irion am 13:16, 26 Medi 2025

2025-09-26T13:16:12Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 14:16, 26 Medi 2025
Llinell 4:		Llinell 4:

	Ar fap degwm (c.1841)<ref>[https://lleoedd.llyfrgell.cymru/viewer/4563799#?c=0&m=0&s=0&cv=58&xywh=-732%2C-1%2C2834%2C1190 Cofnod o'r lle yma ar y map degwm]</ref> cyfeirir at y fan yma fel 'Felin'. Ar y rhestr pennu gellir gweld bod llawer o gaeau ynghlwm â'r 'Felin' yma. Gellir gweld fod o leiaf un cae pori, tair gweirglodd a thyddyn yn dod o dan yr un cofnod. Roedd yno William Jones yn denant yn y 'Felin', gyda Catherine Williams yn rhentu tair porfa. Ceir hefyd fod gŵr o'r enw John Ellis yn byw yn y tyddyn. Nid yw'n glir oddi wrth y ffynhonnell hon a oedd y ffatri'n weithredol gan mai melin yn unig sydd wedi ei nodi yma, ac felly ni ellir dweud i sicrwydd fod brethyn yn cael ei gynhyrchu yma cyn gynhared â 1841.		Ar fap degwm (c.1841)<ref>[https://lleoedd.llyfrgell.cymru/viewer/4563799#?c=0&m=0&s=0&cv=58&xywh=-732%2C-1%2C2834%2C1190 Cofnod o'r lle yma ar y map degwm]</ref> cyfeirir at y fan yma fel 'Felin'. Ar y rhestr pennu gellir gweld bod llawer o gaeau ynghlwm â'r 'Felin' yma. Gellir gweld fod o leiaf un cae pori, tair gweirglodd a thyddyn yn dod o dan yr un cofnod. Roedd yno William Jones yn denant yn y 'Felin', gyda Catherine Williams yn rhentu tair porfa. Ceir hefyd fod gŵr o'r enw John Ellis yn byw yn y tyddyn. Nid yw'n glir oddi wrth y ffynhonnell hon a oedd y ffatri'n weithredol gan mai melin yn unig sydd wedi ei nodi yma, ac felly ni ellir dweud i sicrwydd fod brethyn yn cael ei gynhyrchu yma cyn gynhared â 1841.

			Ym 1881, David Jones, gwr 77 oed, oeddd yn rhedeg y felin, a ddisgrifiwyd fel "Bontnewydd Factory". Yn ôl cyfrifiad y flwyddyn honno, gwneuthurwr defnyddiau a gwlannen ydoedd. Mae'n bur debyg mai un o'i weithwyr oedd [[Thomas Jones (Eos Beuno)]] a oedd yn byw ger y felin.<ref>Cyfrifiad plwyf Llanwnda 1881</ref>

	Gellir gweld oddi wrth fapiau yr Arolwg Ordnans o 1888 fod y ffatri'n weithredol, a'i bod yn cael ei phweru gan lif [[Afon Gwyrfai]]. Ychydig islaw'r afon mae eiddo o'r enw Dôl-y-pandy, a dichon felly fod pandy hefyd ar un adeg yn cael ei weithredu gan rym y dŵr<ref>[https://maps.nls.uk/view/101606421# Mapiau arlein - Llyfrgell Genedlaethol Yr Alban]</ref>. Mae modd gweld hefyd fod y lle hwn yn weithredol hyd at 1919 gan fod y map y flwyddyn honno'n nodi "Woollen Factory", ac mae annedd o'r enw "Lodge" wedi ei godi erbyn hynny gerllaw.		Gellir gweld oddi wrth fapiau yr Arolwg Ordnans o 1888 fod y ffatri'n weithredol, a'i bod yn cael ei phweru gan lif [[Afon Gwyrfai]]. Ychydig islaw'r afon mae eiddo o'r enw Dôl-y-pandy, a dichon felly fod pandy hefyd ar un adeg yn cael ei weithredu gan rym y dŵr<ref>[https://maps.nls.uk/view/101606421# Mapiau arlein - Llyfrgell Genedlaethol Yr Alban]</ref>. Mae modd gweld hefyd fod y lle hwn yn weithredol hyd at 1919 gan fod y map y flwyddyn honno'n nodi "Woollen Factory", ac mae annedd o'r enw "Lodge" wedi ei godi erbyn hynny gerllaw.

Cyfaill Eben am 14:08, 6 Mawrth 2022

2022-03-06T14:08:30Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 15:08, 6 Mawrth 2022
Llinell 1:		Llinell 1:
	Ffatri wlân ar lan [[Afon Gwyrfai]], ger Plas-y-Bryn ym [[Bontnewydd\|~~Montnewydd~~]] oedd y lle hwn.		Ffatri wlân ar lan [[Afon Gwyrfai]], ger Plas-y-Bryn yn y [[Bontnewydd\|Bontnewydd]] oedd y lle hwn.

	Credir iddi ei sefydlu yn hanner ~~gyntaf~~ y bedwaredd ganrif ar bymtheg, ac mae cofnod mewn erthygl papur newydd 1850 yn nodi ei ~~fod~~ yn weithredol. Yn yr erthygl ~~hwn~~ cawn hanes bechgyn yn dwyn gwlân o ffatri Gydros, Pwllheli a'i gario holl ffordd i ~~Fontnewydd~~ a'i werthu yn y ffatri ~~hwn~~.<ref>North Wales Chronicle, 1850 Tachwedd 16 tt.3</ref>		Credir iddi gael ei sefydlu yn hanner cyntaf y bedwaredd ganrif ar bymtheg, ac mae cofnod mewn erthygl papur newydd ym 1850 yn nodi ei bod yn weithredol. Yn yr erthygl hon cawn hanes bechgyn yn dwyn gwlân o ffatri Gydros, Pwllheli a'i gario'r holl ffordd i'r Bontnewydd a'i werthu yn y ffatri hon.<ref>North Wales Chronicle, 1850 Tachwedd 16 tt.3</ref>

	Ar fap degwm (c.1841)<ref>[https://lleoedd.llyfrgell.cymru/viewer/4563799#?c=0&m=0&s=0&cv=58&xywh=-732%2C-1%2C2834%2C1190 Cofnod o'r lle yma ar y map degwm]</ref> cyfeirir at y ~~man~~ yma fel 'Felin'. Ar y rhestr pennu gellir gweld bod llawer o gaeau ~~yng nghlwm~~ â'r 'Felin' yma. Gellir gweld fod o leiaf un ~~porfa~~, tair gweirglodd a ~~tyddyn~~ yn dod o dan yr un cofnod. Roedd yno William Jones yn denant yn y 'Felin', gyda Catherine Williams yn rhentu tair porfa. Ceir hefyd gŵr o'r enw John Ellis yn byw yn y tyddyn. Nid yw'n glir oddi wrth y ffynhonnell hon os oedd y ffatri yn weithredol gan ~~fod~~ mai melin yn unig sydd wedi ei nodi yma, ac felly ni ellir dweud a sicrwydd fod ~~glwan~~ yn cael ei gynhyrchu yma cyn ~~belled a~~ 1841.		Ar fap degwm (c.1841)<ref>[https://lleoedd.llyfrgell.cymru/viewer/4563799#?c=0&m=0&s=0&cv=58&xywh=-732%2C-1%2C2834%2C1190 Cofnod o'r lle yma ar y map degwm]</ref> cyfeirir at y fan yma fel 'Felin'. Ar y rhestr pennu gellir gweld bod llawer o gaeau ynghlwm â'r 'Felin' yma. Gellir gweld fod o leiaf un cae pori, tair gweirglodd a thyddyn yn dod o dan yr un cofnod. Roedd yno William Jones yn denant yn y 'Felin', gyda Catherine Williams yn rhentu tair porfa. Ceir hefyd fod gŵr o'r enw John Ellis yn byw yn y tyddyn. Nid yw'n glir oddi wrth y ffynhonnell hon a oedd y ffatri'n weithredol gan mai melin yn unig sydd wedi ei nodi yma, ac felly ni ellir dweud i sicrwydd fod brethyn yn cael ei gynhyrchu yma cyn gynhared â 1841.

	Gellir gweld oddi ar fapiau yr Arolwg Ordnans o 1888 fod y ffatri yn weithredol, ~~ac ei fod~~ yn cael ei ~~bweru~~ gan lif [[Afon Gwyrfai]].Ychydig islaw'r afon mae eiddo o'r enw ~~Dol~~-y-pandy, a dichon felly fod pandy hefyd ar un adeg ~~a gymerai~~ ei ~~phŵer o~~ rym y dŵr<ref>[https://maps.nls.uk/view/101606421# Mapiau arlein - Llyfrgell Genedlaethol Yr Alban]</ref>. Mae modd gweld hefyd fod y lle hwn yn weithredol hyd at 1919 gan fod y map y flwyddyn ~~yma yn~~ nodi "~~Woolen~~ Factory", ac mae annedd o'r enw "Lodge" wedi ei godi erbyn ~~hyn~~ gerllaw.		Gellir gweld oddi wrth fapiau yr Arolwg Ordnans o 1888 fod y ffatri'n weithredol, a'i bod yn cael ei phweru gan lif [[Afon Gwyrfai]]. Ychydig islaw'r afon mae eiddo o'r enw Dôl-y-pandy, a dichon felly fod pandy hefyd ar un adeg yn cael ei weithredu gan rym y dŵr<ref>[https://maps.nls.uk/view/101606421# Mapiau arlein - Llyfrgell Genedlaethol Yr Alban]</ref>. Mae modd gweld hefyd fod y lle hwn yn weithredol hyd at 1919 gan fod y map y flwyddyn honno'n nodi "Woollen Factory", ac mae annedd o'r enw "Lodge" wedi ei godi erbyn hynny gerllaw.

	Erbyn 1953, mae modd gweld oddi wrth y mapiau fod y ffatri wedi cau, ac erbyn hyn dim ond y sylfeini sydd ar ôl.		Erbyn 1953, mae modd gweld oddi wrth y mapiau fod y ffatri wedi cau, ac erbyn hyn dim ond y sylfeini sydd ar ôl.

Irion am 10:44, 13 Ionawr 2021

2021-01-13T10:44:05Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 11:44, 13 Ionawr 2021
Llinell 7:		Llinell 7:
	Gellir gweld oddi ar fapiau yr Arolwg Ordnans o 1888 fod y ffatri yn weithredol, ac ei fod yn cael ei bweru gan lif [[Afon Gwyrfai]].Ychydig islaw'r afon mae eiddo o'r enw Dol-y-pandy, a dichon felly fod pandy hefyd ar un adeg a gymerai ei phŵer o rym y dŵr<ref>[https://maps.nls.uk/view/101606421# Mapiau arlein - Llyfrgell Genedlaethol Yr Alban]</ref>. Mae modd gweld hefyd fod y lle hwn yn weithredol hyd at 1919 gan fod y map y flwyddyn yma yn nodi "Woolen Factory", ac mae annedd o'r enw "Lodge" wedi ei godi erbyn hyn gerllaw.		Gellir gweld oddi ar fapiau yr Arolwg Ordnans o 1888 fod y ffatri yn weithredol, ac ei fod yn cael ei bweru gan lif [[Afon Gwyrfai]].Ychydig islaw'r afon mae eiddo o'r enw Dol-y-pandy, a dichon felly fod pandy hefyd ar un adeg a gymerai ei phŵer o rym y dŵr<ref>[https://maps.nls.uk/view/101606421# Mapiau arlein - Llyfrgell Genedlaethol Yr Alban]</ref>. Mae modd gweld hefyd fod y lle hwn yn weithredol hyd at 1919 gan fod y map y flwyddyn yma yn nodi "Woolen Factory", ac mae annedd o'r enw "Lodge" wedi ei godi erbyn hyn gerllaw.

	Erbyn 1953, mae modd gweld oddi wrth y mapiau fod y ffatri wedi cau.		Erbyn 1953, mae modd gweld oddi wrth y mapiau fod y ffatri wedi cau, ac erbyn hyn dim ond y sylfeini sydd ar ôl.

	===Cyfeiriadau===		===Cyfeiriadau===

Miriamlloydjones am 19:32, 10 Mai 2018

2018-05-10T19:32:08Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 20:32, 10 Mai 2018
Llinell 3:		Llinell 3:
	Credir iddi ei sefydlu yn hanner gyntaf y bedwaredd ganrif ar bymtheg, ac mae cofnod mewn erthygl papur newydd 1850 yn nodi ei fod yn weithredol. Yn yr erthygl hwn cawn hanes bechgyn yn dwyn gwlân o ffatri Gydros, Pwllheli a'i gario holl ffordd i Fontnewydd a'i werthu yn y ffatri hwn.<ref>North Wales Chronicle, 1850 Tachwedd 16 tt.3</ref>		Credir iddi ei sefydlu yn hanner gyntaf y bedwaredd ganrif ar bymtheg, ac mae cofnod mewn erthygl papur newydd 1850 yn nodi ei fod yn weithredol. Yn yr erthygl hwn cawn hanes bechgyn yn dwyn gwlân o ffatri Gydros, Pwllheli a'i gario holl ffordd i Fontnewydd a'i werthu yn y ffatri hwn.<ref>North Wales Chronicle, 1850 Tachwedd 16 tt.3</ref>

	Ar fap degwm (c.1841)<ref>[~~Cofnod o'r lle yma ar y map degwm~~ https://lleoedd.llyfrgell.cymru/viewer/4563799#?c=0&m=0&s=0&cv=58&xywh=-732%2C-1%2C2834%2C1190]</ref> cyfeirir at y man yma fel 'Felin'. Ar y rhestr pennu gellir gweld bod llawer o gaeau yng nghlwm â'r 'Felin' yma. Gellir gweld fod o leiaf un porfa, tair gweirglodd a tyddyn yn dod o dan yr un cofnod. Roedd yno William Jones yn denant yn y 'Felin', gyda Catherine Williams yn rhentu tair porfa. Ceir hefyd gŵr o'r enw John Ellis yn byw yn y tyddyn. Nid yw'n glir oddi wrth y ffynhonnell hon os oedd y ffatri yn weithredol gan fod mai melin yn unig sydd wedi ei nodi yma, ac felly ni ellir dweud a sicrwydd fod glwan yn cael ei gynhyrchu yma cyn belled a 1841.		Ar fap degwm (c.1841)<ref>[https://lleoedd.llyfrgell.cymru/viewer/4563799#?c=0&m=0&s=0&cv=58&xywh=-732%2C-1%2C2834%2C1190 Cofnod o'r lle yma ar y map degwm]</ref> cyfeirir at y man yma fel 'Felin'. Ar y rhestr pennu gellir gweld bod llawer o gaeau yng nghlwm â'r 'Felin' yma. Gellir gweld fod o leiaf un porfa, tair gweirglodd a tyddyn yn dod o dan yr un cofnod. Roedd yno William Jones yn denant yn y 'Felin', gyda Catherine Williams yn rhentu tair porfa. Ceir hefyd gŵr o'r enw John Ellis yn byw yn y tyddyn. Nid yw'n glir oddi wrth y ffynhonnell hon os oedd y ffatri yn weithredol gan fod mai melin yn unig sydd wedi ei nodi yma, ac felly ni ellir dweud a sicrwydd fod glwan yn cael ei gynhyrchu yma cyn belled a 1841.

	Gellir gweld oddi ar fapiau yr Arolwg Ordnans o 1888 fod y ffatri yn weithredol, ac ei fod yn cael ei bweru gan lif [[Afon Gwyrfai]].Ychydig islaw'r afon mae eiddo o'r enw Dol-y-pandy, a dichon felly fod pandy hefyd ar un adeg a gymerai ei phŵer o rym y dŵr. Mae modd gweld hefyd fod y lle hwn yn weithredol hyd at 1919 gan fod y map y flwyddyn yma yn nodi "Woolen Factory", ac mae annedd o'r enw "Lodge" wedi ei godi erbyn hyn gerllaw.		Gellir gweld oddi ar fapiau yr Arolwg Ordnans o 1888 fod y ffatri yn weithredol, ac ei fod yn cael ei bweru gan lif [[Afon Gwyrfai]].Ychydig islaw'r afon mae eiddo o'r enw Dol-y-pandy, a dichon felly fod pandy hefyd ar un adeg a gymerai ei phŵer o rym y dŵr<ref>[https://maps.nls.uk/view/101606421# Mapiau arlein - Llyfrgell Genedlaethol Yr Alban]</ref>. Mae modd gweld hefyd fod y lle hwn yn weithredol hyd at 1919 gan fod y map y flwyddyn yma yn nodi "Woolen Factory", ac mae annedd o'r enw "Lodge" wedi ei godi erbyn hyn gerllaw.

	Erbyn 1953, mae modd gweld oddi wrth y mapiau fod y ffatri wedi cau.		Erbyn 1953, mae modd gweld oddi wrth y mapiau fod y ffatri wedi cau.

	~~Ychydig islaw'r afon mae eiddoo'r enw Dol-y-pandy, a dichon felly fod pandy hefyd ar un adeg a gymerai ei phŵer o rym y dŵr.~~

	===Cyfeiriadau===		===Cyfeiriadau===

Miriamlloydjones am 19:23, 10 Mai 2018

2018-05-10T19:23:43Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 20:23, 10 Mai 2018
Llinell 3:		Llinell 3:
	Credir iddi ei sefydlu yn hanner gyntaf y bedwaredd ganrif ar bymtheg, ac mae cofnod mewn erthygl papur newydd 1850 yn nodi ei fod yn weithredol. Yn yr erthygl hwn cawn hanes bechgyn yn dwyn gwlân o ffatri Gydros, Pwllheli a'i gario holl ffordd i Fontnewydd a'i werthu yn y ffatri hwn.<ref>North Wales Chronicle, 1850 Tachwedd 16 tt.3</ref>		Credir iddi ei sefydlu yn hanner gyntaf y bedwaredd ganrif ar bymtheg, ac mae cofnod mewn erthygl papur newydd 1850 yn nodi ei fod yn weithredol. Yn yr erthygl hwn cawn hanes bechgyn yn dwyn gwlân o ffatri Gydros, Pwllheli a'i gario holl ffordd i Fontnewydd a'i werthu yn y ffatri hwn.<ref>North Wales Chronicle, 1850 Tachwedd 16 tt.3</ref>

	Ar fap degwm (c.1841)<ref>[Cofnod o'r lle yma ar y map degwm </ref> cyfeirir at y man yma fel 'Felin'. Ar y rhestr pennu gellir gweld bod llawer o gaeau yng nghlwm â'r 'Felin' yma. Gellir gweld fod o leiaf un porfa, tair gweirglodd a tyddyn yn dod o dan yr un cofnod. Roedd yno William Jones yn denant yn y 'Felin', gyda Catherine Williams yn rhentu tair porfa. Ceir hefyd gŵr o'r enw John Ellis yn byw yn y tyddyn. Nid yw'n glir oddi wrth y ffynhonnell hon os oedd y ffatri yn weithredol gan fod mai melin yn unig sydd wedi ei nodi yma, ac felly ni ellir dweud a sicrwydd fod glwan yn cael ei gynhyrchu yma cyn belled a 1841.		Ar fap degwm (c.1841)<ref>[Cofnod o'r lle yma ar y map degwm https://lleoedd.llyfrgell.cymru/viewer/4563799#?c=0&m=0&s=0&cv=58&xywh=-732%2C-1%2C2834%2C1190]</ref> cyfeirir at y man yma fel 'Felin'. Ar y rhestr pennu gellir gweld bod llawer o gaeau yng nghlwm â'r 'Felin' yma. Gellir gweld fod o leiaf un porfa, tair gweirglodd a tyddyn yn dod o dan yr un cofnod. Roedd yno William Jones yn denant yn y 'Felin', gyda Catherine Williams yn rhentu tair porfa. Ceir hefyd gŵr o'r enw John Ellis yn byw yn y tyddyn. Nid yw'n glir oddi wrth y ffynhonnell hon os oedd y ffatri yn weithredol gan fod mai melin yn unig sydd wedi ei nodi yma, ac felly ni ellir dweud a sicrwydd fod glwan yn cael ei gynhyrchu yma cyn belled a 1841.

	Gellir gweld oddi ar fapiau yr Arolwg Ordnans o 1888 fod y ffatri yn weithredol, ac ei fod yn cael ei bweru gan lif [[Afon Gwyrfai]].Ychydig islaw'r afon mae eiddo o'r enw Dol-y-pandy, a dichon felly fod pandy hefyd ar un adeg a gymerai ei phŵer o rym y dŵr. Mae modd gweld hefyd fod y lle hwn yn weithredol hyd at 1919 gan fod y map y flwyddyn yma yn nodi "Woolen Factory", ac mae annedd o'r enw "Lodge" wedi ei godi erbyn hyn gerllaw.		Gellir gweld oddi ar fapiau yr Arolwg Ordnans o 1888 fod y ffatri yn weithredol, ac ei fod yn cael ei bweru gan lif [[Afon Gwyrfai]].Ychydig islaw'r afon mae eiddo o'r enw Dol-y-pandy, a dichon felly fod pandy hefyd ar un adeg a gymerai ei phŵer o rym y dŵr. Mae modd gweld hefyd fod y lle hwn yn weithredol hyd at 1919 gan fod y map y flwyddyn yma yn nodi "Woolen Factory", ac mae annedd o'r enw "Lodge" wedi ei godi erbyn hyn gerllaw.

Miriamlloydjones am 19:16, 10 Mai 2018

2018-05-10T19:16:31Z

@@ Llinell 1: / Llinell 1: @@
-Dangosir ffatri wlân ar lan [[Afon Gwyrfai]] ger Plas-y-Bryn, ychydig uwch i fyny'r afon na [[Melin Wyrfai]] yn [[Y Bontnewydd]], ar fap Ordnans 1887, ac fe ymddengys o'r map fod dwr yn cael ei droi i'r ffatri er mwyn pŵeru'r peiriannau. Ychydig islaw'r afon mae eiddoo'r enw Dol-y-pandy, a dichon felly fod pandy hefyd ar un adeg a gymerai ei phŵer o rym y dŵr. Erbyn 1953, nodir ar fap Ordnans fod y ffatri wedi cau.
+Ffatri wlân ar lan [[Afon Gwyrfai]], ger Plas-y-Bryn ym [[Bontnewydd|Montnewydd]] oedd y lle hwn.
 {{eginyn}}
 [[Categori:Melinau]]

Irion am 18:57, 31 Ionawr 2018

2018-01-31T18:57:59Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 19:57, 31 Ionawr 2018
Llinell 1:		Llinell 1:
	Dangosir ffatri wlân ar lan [[Afon Gwyrfai]] ychydig uwch i fyny'r afon na [[Melin Wyrfai]] yn [[Y Bontnewydd]], ar fap Ordnans 1887, ac fe ymddengys o'r map fod dwr yn cael ei droi i'r ffatri er mwyn ~~pweru~~'r peiriannau.		Dangosir ffatri wlân ar lan [[Afon Gwyrfai]] ger Plas-y-Bryn, ychydig uwch i fyny'r afon na [[Melin Wyrfai]] yn [[Y Bontnewydd]], ar fap Ordnans 1887, ac fe ymddengys o'r map fod dwr yn cael ei droi i'r ffatri er mwyn pŵeru'r peiriannau. Ychydig islaw'r afon mae eiddoo'r enw Dol-y-pandy, a dichon felly fod pandy hefyd ar un adeg a gymerai ei phŵer o rym y dŵr. Erbyn 1953, nodir ar fap Ordnans fod y ffatri wedi cau.




	{{eginyn}}		{{eginyn}}

	[[Categori:Melinau]]		[[Categori:Melinau]]

Irion: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda 'Dangosir ffatri wlân ar lan Afon Gwyrfai ychydig uwch i fyny'r afon na Melin Wyrfai yn Y Bontnewydd, ar fap Ordnans 1887, ac fe ymddengys o'r...'

2018-01-31T18:53:32Z

Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda 'Dangosir ffatri wlân ar lan Afon Gwyrfai ychydig uwch i fyny'r afon na Melin Wyrfai yn Y Bontnewydd, ar fap Ordnans 1887, ac fe ymddengys o'r...'

Tudalen newydd

Dangosir ffatri wlân ar lan [[Afon Gwyrfai]] ychydig uwch i fyny'r afon na [[Melin Wyrfai]] yn [[Y Bontnewydd]], ar fap Ordnans 1887, ac fe ymddengys o'r map fod dwr yn cael ei droi i'r ffatri er mwyn pweru'r peiriannau.

{{eginyn}}

[[Categori:Melinau]]