Elernion (tŷ a fferm) - Hanes golygu

Irion am 14:22, 28 Ionawr 2023

2023-01-28T14:22:46Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 15:22, 28 Ionawr 2023
Llinell 13:		Llinell 13:
	[[Categori:Safleoedd nodedig]]		[[Categori:Safleoedd nodedig]]
	[[Categori:Adeiladau ac adeiladwaith]]		[[Categori:Adeiladau ac adeiladwaith]]
			[[Categori:Tai nodedig]]

Cyfaill Eben am 10:22, 30 Rhagfyr 2020

2020-12-30T10:22:20Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 11:22, 30 Rhagfyr 2020
Llinell 1:		Llinell 1:
	Tŷ sy’n dyddio o’r unfed ganrif ar bymtheg yw '''Elernion''', yn ardal [[Trefor]], er bod neuadd ganoloesol ~~cynharach~~ ar y safle. ~~Mae'r tý~~ presennol ~~wedi moderneiddio~~'n ~~fawr~~ yn ystod y 20g gan golli llawer o'i nodweddion.		Tŷ sy’n dyddio o’r unfed ganrif ar bymtheg yw '''Elernion''', yn ardal [[Trefor]], er bod neuadd ganoloesol gynharach ar y safle. Cafodd y tŷ presennol ei foderneiddio'n sylweddol yn ystod yr 20g gan golli llawer o'i nodweddion cynhenid.

	Y ddau deulu amlycaf yn ei hanes yn yr 17g oedd [[Glynniaid Glynllifon]] a [[Bryn Gwydion]] a'r Evansiaid, a oedd yn ddisgynyddion teulu stad Talhenbont yn Eifionydd. Cafwyd priodasau buddiol i'r ddwy ochr rhwng y teuluoedd hyn. Bu Richard Evans, Elernion, yn Uchel Siryf Sir Gaernarfon ym 1625 - arwydd sicr o'i statws ymysg yr uchelwyr tiriog. Mae'n bosib mai ef a wnaeth lawer o'r gwaith o ailadeiladu'r hen dŷ neuadd canoloesol yn blasdy carreg cadarn gyda'i simneiau tal a nodweddai dai diwedd y cyfnod Elisabethaidd a dechrau'r cyfnod Stiwartaidd dilynol. Nid oedd gan y Richard Evans hwn fab a phriododd ei unig ferch a'i aeres â [[William Glynn]] o Lynllifon, a thrwy'r briodas hon mae'n debyg y llwyddwyd i grynhoi hen drefgordd Elernion yn un stad gryno. Mae'n debyg i William Glynn a'i wraig fyw ym mhlas Elernion ac efallai iddynt ychwanegu at y tŷ. Bu William yn Uchel Siryf ym 1634 a'i fab Richard ym 1665. Fel mwyafrif uchelwyr Sir Gaernarfon mae'n debyg iddynt gefnogi achos y brenin yn Rhyfel Cartref Lloegr, er bod tystiolaeth i filwyr y Weriniaeth fynnu llety yn Elernion ar un adeg - yn groes i ddymuniadau'r perchennog mae bron yn sicr.		Y ddau deulu amlycaf yn ei hanes yn yr 17g oedd [[Glynniaid Glynllifon]] a [[Bryn Gwydion]] a'r Evansiaid, a oedd yn ddisgynyddion teulu stad Talhenbont yn Eifionydd. Cafwyd priodasau buddiol i'r ddwy ochr rhwng y teuluoedd hyn. Bu Richard Evans, Elernion, yn Uchel Siryf Sir Gaernarfon ym 1625 - arwydd sicr o'i statws ymysg yr uchelwyr tiriog. Mae'n bosib mai ef a wnaeth lawer o'r gwaith o ailadeiladu'r hen dŷ neuadd canoloesol yn blasdy carreg cadarn gyda'i simneiau tal a nodweddai dai diwedd y cyfnod Elisabethaidd a dechrau'r cyfnod Stiwartaidd dilynol. Nid oedd gan y Richard Evans hwn fab a phriododd ei unig ferch a'i aeres â [[William Glynn]] o Lynllifon, a thrwy'r briodas hon mae'n debyg y llwyddwyd i grynhoi hen drefgordd Elernion yn un stad gryno. Mae'n debyg i William Glynn a'i wraig fyw ym mhlas Elernion ac efallai iddynt ychwanegu at y tŷ. Bu William yn Uchel Siryf ym 1634 a'i fab Richard ym 1665. Fel mwyafrif uchelwyr Sir Gaernarfon mae'n debyg iddynt gefnogi achos y brenin yn Rhyfel Cartref Lloegr, er bod tystiolaeth i filwyr y Weriniaeth fynnu llety yn Elernion ar un adeg - yn groes i ddymuniadau'r perchennog mae bron yn sicr.

Irion am 10:03, 29 Rhagfyr 2020

2020-12-29T10:03:12Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 11:03, 29 Rhagfyr 2020
Llinell 1:		Llinell 1:
	Tŷ sy’n dyddio o’r unfed ganrif ar bymtheg yw '''Elernion''', yn ardal [[Trefor]], er bod neuadd ganoloesol cynharach ar y safle. Mae'r tý presennol wedi moderneiddio'n fawr yn ystod y 20g gan golli llawer o'i nodweddion.		Tŷ sy’n dyddio o’r unfed ganrif ar bymtheg yw '''Elernion''', yn ardal [[Trefor]], er bod neuadd ganoloesol cynharach ar y safle. Mae'r tý presennol wedi moderneiddio'n fawr yn ystod y 20g gan golli llawer o'i nodweddion.

	Y ddau deulu amlycaf yn ei hanes yn yr 17g oedd [[Glynniaid Glynllifon]] a [[~~Bryngwydion~~]] a'r Evansiaid, a oedd yn ddisgynyddion teulu stad Talhenbont yn Eifionydd. Cafwyd priodasau buddiol i'r ddwy ochr rhwng y teuluoedd hyn. Bu Richard Evans, Elernion, yn Uchel Siryf Sir Gaernarfon ym 1625 - arwydd sicr o'i statws ymysg yr uchelwyr tiriog. Mae'n bosib mai ef a wnaeth lawer o'r gwaith o ailadeiladu'r hen dŷ neuadd canoloesol yn blasdy carreg cadarn gyda'i simneiau tal a nodweddai dai diwedd y cyfnod Elisabethaidd a dechrau'r cyfnod Stiwartaidd dilynol. Nid oedd gan y Richard Evans hwn fab a phriododd ei unig ferch a'i aeres â [[William Glynn]] o Lynllifon, a thrwy'r briodas hon mae'n debyg y llwyddwyd i grynhoi hen drefgordd Elernion yn un stad gryno. Mae'n debyg i William Glynn a'i wraig fyw ym mhlas Elernion ac efallai iddynt ychwanegu at y tŷ. Bu William yn Uchel Siryf ym 1634 a'i fab Richard ym 1665. Fel mwyafrif uchelwyr Sir Gaernarfon mae'n debyg iddynt gefnogi achos y brenin yn Rhyfel Cartref Lloegr, er bod tystiolaeth i filwyr y Weriniaeth fynnu llety yn Elernion ar un adeg - yn groes i ddymuniadau'r perchennog mae bron yn sicr.		Y ddau deulu amlycaf yn ei hanes yn yr 17g oedd [[Glynniaid Glynllifon]] a [[Bryn Gwydion]] a'r Evansiaid, a oedd yn ddisgynyddion teulu stad Talhenbont yn Eifionydd. Cafwyd priodasau buddiol i'r ddwy ochr rhwng y teuluoedd hyn. Bu Richard Evans, Elernion, yn Uchel Siryf Sir Gaernarfon ym 1625 - arwydd sicr o'i statws ymysg yr uchelwyr tiriog. Mae'n bosib mai ef a wnaeth lawer o'r gwaith o ailadeiladu'r hen dŷ neuadd canoloesol yn blasdy carreg cadarn gyda'i simneiau tal a nodweddai dai diwedd y cyfnod Elisabethaidd a dechrau'r cyfnod Stiwartaidd dilynol. Nid oedd gan y Richard Evans hwn fab a phriododd ei unig ferch a'i aeres â [[William Glynn]] o Lynllifon, a thrwy'r briodas hon mae'n debyg y llwyddwyd i grynhoi hen drefgordd Elernion yn un stad gryno. Mae'n debyg i William Glynn a'i wraig fyw ym mhlas Elernion ac efallai iddynt ychwanegu at y tŷ. Bu William yn Uchel Siryf ym 1634 a'i fab Richard ym 1665. Fel mwyafrif uchelwyr Sir Gaernarfon mae'n debyg iddynt gefnogi achos y brenin yn Rhyfel Cartref Lloegr, er bod tystiolaeth i filwyr y Weriniaeth fynnu llety yn Elernion ar un adeg - yn groes i ddymuniadau'r perchennog mae bron yn sicr.

	Daeth cangen Glyniaid Elernion i ben yn y ddeunawfed ganrif. Yr olaf ohonynt oedd [[Ellen Glynn]], a sefydlodd yr [[Tai Ellen Glynn\|elusendai]] yn [[Llandwrog]] sy'n dwyn ei henw o hyd. Ar ei marwolaeth aeth Elernion yn eiddo i'w chyfnither, Catherine Goodman, a oedd yn ferch i fasnachwr o Fiwmares. Priododd Catherine wedyn â William Wynne o stad Y Wern, Penmorfa. Gosodwyd Elernion i nifer o wahanol denantiaid yn ystod y 18g. Bu [[Richard Nanney]], rheithor [[Clynnog-fawr]] a phregethwr grymus a oedd yn gwyro at y Methodistiaid, yn byw yno am gyfnod yn nechrau'r 18g ac yn ôl yr Asesiad Treth Tir y tenant ym 1770 oedd un John Griffith. Ym 1785 gwerthwyd Elernion, ynghyd â fferm Penllechog gerllaw (lle roedd hefyd un o [[Melin Penllechog\|felinau'r hen drefgordd]]), gan stad y Wern i stad y Weirglodd Fawr (Broom Hall yn ddiweddarach), a ddaeth yn un o stadau mwyaf Eifionydd erbyn diwedd y bedwaredd ganrif ar bymtheg.<ref>Gwilym Owen, ''Pentref Trefor a Chwarel yr Eifl'', (Penrhyndeudraeth, 1972), tt.12-16. Seiliwyd llawer o'r sylwadau uchod ar wybodaeth am Elernion (yn Saesneg) a anfonwyd at Mr a Mrs Darbishire, Plas yr Eifl, Trefor gan W. Ogwen Williams, cyn archifydd Sir Gaernarfon a darlithydd yng Nholeg y Brifysgol, Aberystwyth; gweler hefyd, Colin A. Gresham, ''Eifionydd'', (Caerdydd, 1973), t.134.</ref>		Daeth cangen Glyniaid Elernion i ben yn y ddeunawfed ganrif. Yr olaf ohonynt oedd [[Ellen Glynn]], a sefydlodd yr [[Tai Ellen Glynn\|elusendai]] yn [[Llandwrog]] sy'n dwyn ei henw o hyd. Ar ei marwolaeth aeth Elernion yn eiddo i'w chyfnither, Catherine Goodman, a oedd yn ferch i fasnachwr o Fiwmares. Priododd Catherine wedyn â William Wynne o stad Y Wern, Penmorfa. Gosodwyd Elernion i nifer o wahanol denantiaid yn ystod y 18g. Bu [[Richard Nanney]], rheithor [[Clynnog-fawr]] a phregethwr grymus a oedd yn gwyro at y Methodistiaid, yn byw yno am gyfnod yn nechrau'r 18g ac yn ôl yr Asesiad Treth Tir y tenant ym 1770 oedd un John Griffith. Ym 1785 gwerthwyd Elernion, ynghyd â fferm Penllechog gerllaw (lle roedd hefyd un o [[Melin Penllechog\|felinau'r hen drefgordd]]), gan stad y Wern i stad y Weirglodd Fawr (Broom Hall yn ddiweddarach), a ddaeth yn un o stadau mwyaf Eifionydd erbyn diwedd y bedwaredd ganrif ar bymtheg.<ref>Gwilym Owen, ''Pentref Trefor a Chwarel yr Eifl'', (Penrhyndeudraeth, 1972), tt.12-16. Seiliwyd llawer o'r sylwadau uchod ar wybodaeth am Elernion (yn Saesneg) a anfonwyd at Mr a Mrs Darbishire, Plas yr Eifl, Trefor gan W. Ogwen Williams, cyn archifydd Sir Gaernarfon a darlithydd yng Nholeg y Brifysgol, Aberystwyth; gweler hefyd, Colin A. Gresham, ''Eifionydd'', (Caerdydd, 1973), t.134.</ref>

Irion am 10:00, 29 Rhagfyr 2020

2020-12-29T10:00:47Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 11:00, 29 Rhagfyr 2020
Llinell 3:		Llinell 3:
	Y ddau deulu amlycaf yn ei hanes yn yr 17g oedd [[Glynniaid Glynllifon]] a [[Bryngwydion]] a'r Evansiaid, a oedd yn ddisgynyddion teulu stad Talhenbont yn Eifionydd. Cafwyd priodasau buddiol i'r ddwy ochr rhwng y teuluoedd hyn. Bu Richard Evans, Elernion, yn Uchel Siryf Sir Gaernarfon ym 1625 - arwydd sicr o'i statws ymysg yr uchelwyr tiriog. Mae'n bosib mai ef a wnaeth lawer o'r gwaith o ailadeiladu'r hen dŷ neuadd canoloesol yn blasdy carreg cadarn gyda'i simneiau tal a nodweddai dai diwedd y cyfnod Elisabethaidd a dechrau'r cyfnod Stiwartaidd dilynol. Nid oedd gan y Richard Evans hwn fab a phriododd ei unig ferch a'i aeres â [[William Glynn]] o Lynllifon, a thrwy'r briodas hon mae'n debyg y llwyddwyd i grynhoi hen drefgordd Elernion yn un stad gryno. Mae'n debyg i William Glynn a'i wraig fyw ym mhlas Elernion ac efallai iddynt ychwanegu at y tŷ. Bu William yn Uchel Siryf ym 1634 a'i fab Richard ym 1665. Fel mwyafrif uchelwyr Sir Gaernarfon mae'n debyg iddynt gefnogi achos y brenin yn Rhyfel Cartref Lloegr, er bod tystiolaeth i filwyr y Weriniaeth fynnu llety yn Elernion ar un adeg - yn groes i ddymuniadau'r perchennog mae bron yn sicr.		Y ddau deulu amlycaf yn ei hanes yn yr 17g oedd [[Glynniaid Glynllifon]] a [[Bryngwydion]] a'r Evansiaid, a oedd yn ddisgynyddion teulu stad Talhenbont yn Eifionydd. Cafwyd priodasau buddiol i'r ddwy ochr rhwng y teuluoedd hyn. Bu Richard Evans, Elernion, yn Uchel Siryf Sir Gaernarfon ym 1625 - arwydd sicr o'i statws ymysg yr uchelwyr tiriog. Mae'n bosib mai ef a wnaeth lawer o'r gwaith o ailadeiladu'r hen dŷ neuadd canoloesol yn blasdy carreg cadarn gyda'i simneiau tal a nodweddai dai diwedd y cyfnod Elisabethaidd a dechrau'r cyfnod Stiwartaidd dilynol. Nid oedd gan y Richard Evans hwn fab a phriododd ei unig ferch a'i aeres â [[William Glynn]] o Lynllifon, a thrwy'r briodas hon mae'n debyg y llwyddwyd i grynhoi hen drefgordd Elernion yn un stad gryno. Mae'n debyg i William Glynn a'i wraig fyw ym mhlas Elernion ac efallai iddynt ychwanegu at y tŷ. Bu William yn Uchel Siryf ym 1634 a'i fab Richard ym 1665. Fel mwyafrif uchelwyr Sir Gaernarfon mae'n debyg iddynt gefnogi achos y brenin yn Rhyfel Cartref Lloegr, er bod tystiolaeth i filwyr y Weriniaeth fynnu llety yn Elernion ar un adeg - yn groes i ddymuniadau'r perchennog mae bron yn sicr.

	Daeth cangen Glyniaid Elernion i ben yn y ddeunawfed ganrif. Yr olaf ohonynt oedd [[Ellen Glynn]], a sefydlodd yr [[Tai Ellen Glynn\|elusendai]] yn [[Llandwrog]] sy'n dwyn ei henw o hyd. Ar ei marwolaeth aeth Elernion yn eiddo i'w chyfnither, Catherine Goodman, a oedd yn ferch i fasnachwr o Fiwmares. Priododd Catherine wedyn â William Wynne o stad Y Wern, Penmorfa. Gosodwyd Elernion i nifer o wahanol denantiaid yn ystod y 18g. Bu [[Richard Nanney]], rheithor [[Clynnog-fawr]] a phregethwr grymus a oedd yn gwyro at y Methodistiaid, yn byw yno am gyfnod yn nechrau'r 18g ac yn ôl yr Asesiad Treth Tir y tenant ym 1770 oedd un John Griffith. Ym 1785 gwerthwyd Elernion, ynghyd â fferm Penllechog gerllaw (lle roedd hefyd un o [[Melin Penllechog\|felinau'r hen drefgordd]]), gan stad y Wern i stad y Weirglodd Fawr (Broom Hall yn ddiweddarach), a ddaeth yn un o stadau mwyaf Eifionydd erbyn diwedd y bedwaredd ganrif ar bymtheg. ~~[1]~~		Daeth cangen Glyniaid Elernion i ben yn y ddeunawfed ganrif. Yr olaf ohonynt oedd [[Ellen Glynn]], a sefydlodd yr [[Tai Ellen Glynn\|elusendai]] yn [[Llandwrog]] sy'n dwyn ei henw o hyd. Ar ei marwolaeth aeth Elernion yn eiddo i'w chyfnither, Catherine Goodman, a oedd yn ferch i fasnachwr o Fiwmares. Priododd Catherine wedyn â William Wynne o stad Y Wern, Penmorfa. Gosodwyd Elernion i nifer o wahanol denantiaid yn ystod y 18g. Bu [[Richard Nanney]], rheithor [[Clynnog-fawr]] a phregethwr grymus a oedd yn gwyro at y Methodistiaid, yn byw yno am gyfnod yn nechrau'r 18g ac yn ôl yr Asesiad Treth Tir y tenant ym 1770 oedd un John Griffith. Ym 1785 gwerthwyd Elernion, ynghyd â fferm Penllechog gerllaw (lle roedd hefyd un o [[Melin Penllechog\|felinau'r hen drefgordd]]), gan stad y Wern i stad y Weirglodd Fawr (Broom Hall yn ddiweddarach), a ddaeth yn un o stadau mwyaf Eifionydd erbyn diwedd y bedwaredd ganrif ar bymtheg.<ref>Gwilym Owen, ''Pentref Trefor a Chwarel yr Eifl'', (Penrhyndeudraeth, 1972), tt.12-16. Seiliwyd llawer o'r sylwadau uchod ar wybodaeth am Elernion (yn Saesneg) a anfonwyd at Mr a Mrs Darbishire, Plas yr Eifl, Trefor gan W. Ogwen Williams, cyn archifydd Sir Gaernarfon a darlithydd yng Nholeg y Brifysgol, Aberystwyth; gweler hefyd, Colin A. Gresham, ''Eifionydd'', (Caerdydd, 1973), t.134.</ref>

	Ym 1950 prynwyd fferm Elernion gan Charles S. Darbishire, Plas yr Eifl, Trefor. Penodwyd beiliff i ofalu am y fferm ac, ysywaeth, cafodd yr hen dŷ o'r unfed a'r ail ganrif ar bymtheg ei dynnu i lawr i bob pwrpas a'i foderneiddio'n sylweddol. Ers blynyddoedd bellach mae'r tŷ wedi ei rannu'n ddwy uned ac oddeutu deg mlynedd ar hugain yn ôl daeth y fferm i ben fel uned amaethyddol gyda'r tir yn cael ei rannu a'i werthu i wahanol berchnogion newydd.		Ym 1950 prynwyd fferm Elernion gan Charles S. Darbishire, Plas yr Eifl, Trefor. Penodwyd beiliff i ofalu am y fferm ac, ysywaeth, cafodd yr hen dŷ o'r unfed a'r ail ganrif ar bymtheg ei dynnu i lawr i bob pwrpas a'i foderneiddio'n sylweddol. Ers blynyddoedd bellach mae'r tŷ wedi ei rannu'n ddwy uned ac oddeutu deg mlynedd ar hugain yn ôl daeth y fferm i ben fel uned amaethyddol gyda'r tir yn cael ei rannu a'i werthu i wahanol berchnogion newydd.

Irion am 09:49, 29 Rhagfyr 2020

2020-12-29T09:49:41Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 10:49, 29 Rhagfyr 2020
Llinell 1:		Llinell 1:
	Tŷ sy’n dyddio o’r unfed ganrif ar bymtheg yw '''Elernion''', yn ardal [[Trefor]], er bod neuadd ganoloesol cynharach ar y safle. Mae'r tý presennol wedi moderneiddio'n fawr yn ystod y 20g gan golli llawer o'i nodweddion.		Tŷ sy’n dyddio o’r unfed ganrif ar bymtheg yw '''Elernion''', yn ardal [[Trefor]], er bod neuadd ganoloesol cynharach ar y safle. Mae'r tý presennol wedi moderneiddio'n fawr yn ystod y 20g gan golli llawer o'i nodweddion.

	Y ddau deulu amlycaf yn ei hanes yn yr 17g oedd [[Glynniaid Glynllifon]] a [[Bryngwydion]] a'r Evansiaid, a oedd yn ddisgynyddion teulu stad Talhenbont yn Eifionydd. Cafwyd priodasau buddiol i'r ddwy ochr rhwng y teuluoedd hyn. Bu Richard Evans, Elernion, yn Uchel Siryf Sir Gaernarfon ym 1625 - arwydd sicr o'i statws ymysg yr uchelwyr tiriog. Mae'n bosib mai ef a wnaeth lawer o'r gwaith o ailadeiladu'r hen dŷ neuadd canoloesol yn blasdy carreg cadarn gyda'i simneiau tal a nodweddai dai diwedd y cyfnod Elisabethaidd a dechrau'r cyfnod Stiwartaidd dilynol. Nid oedd gan y Richard Evans hwn fab a phriododd ei unig ferch a'i aeres â [[William Glynn]]o Lynllifon, a thrwy'r briodas hon mae'n debyg y llwyddwyd i grynhoi hen drefgordd Elernion yn un stad gryno. Mae'n debyg i William Glynn a'i wraig fyw ym mhlas Elernion ac efallai iddynt ychwanegu at y tŷ. Bu William yn Uchel Siryf ym 1634 a'i fab Richard ym 1665. Fel mwyafrif uchelwyr Sir Gaernarfon mae'n debyg iddynt gefnogi achos y brenin yn Rhyfel Cartref Lloegr, er bod tystiolaeth i filwyr y Weriniaeth fynnu llety yn Elernion ar un adeg - yn groes i ddymuniadau'r perchennog mae bron yn sicr.		Y ddau deulu amlycaf yn ei hanes yn yr 17g oedd [[Glynniaid Glynllifon]] a [[Bryngwydion]] a'r Evansiaid, a oedd yn ddisgynyddion teulu stad Talhenbont yn Eifionydd. Cafwyd priodasau buddiol i'r ddwy ochr rhwng y teuluoedd hyn. Bu Richard Evans, Elernion, yn Uchel Siryf Sir Gaernarfon ym 1625 - arwydd sicr o'i statws ymysg yr uchelwyr tiriog. Mae'n bosib mai ef a wnaeth lawer o'r gwaith o ailadeiladu'r hen dŷ neuadd canoloesol yn blasdy carreg cadarn gyda'i simneiau tal a nodweddai dai diwedd y cyfnod Elisabethaidd a dechrau'r cyfnod Stiwartaidd dilynol. Nid oedd gan y Richard Evans hwn fab a phriododd ei unig ferch a'i aeres â [[William Glynn]] o Lynllifon, a thrwy'r briodas hon mae'n debyg y llwyddwyd i grynhoi hen drefgordd Elernion yn un stad gryno. Mae'n debyg i William Glynn a'i wraig fyw ym mhlas Elernion ac efallai iddynt ychwanegu at y tŷ. Bu William yn Uchel Siryf ym 1634 a'i fab Richard ym 1665. Fel mwyafrif uchelwyr Sir Gaernarfon mae'n debyg iddynt gefnogi achos y brenin yn Rhyfel Cartref Lloegr, er bod tystiolaeth i filwyr y Weriniaeth fynnu llety yn Elernion ar un adeg - yn groes i ddymuniadau'r perchennog mae bron yn sicr.

	Daeth cangen Glyniaid Elernion i ben yn y ddeunawfed ganrif. Yr olaf ohonynt oedd [[Ellen Glynn]], a sefydlodd yr [[Tai Ellen Glynn\|elusendai]] yn [[Llandwrog]] sy'n dwyn ei henw o hyd. Ar ei marwolaeth aeth Elernion yn eiddo i'w chyfnither, Catherine Goodman, a oedd yn ferch i fasnachwr o Fiwmares. Priododd Catherine wedyn â William Wynne o stad Y Wern, Penmorfa. Gosodwyd Elernion i nifer o wahanol denantiaid yn ystod y 18g. Bu [[Richard Nanney]], rheithor [[Clynnog-fawr]] a phregethwr grymus a oedd yn gwyro at y Methodistiaid, yn byw yno am gyfnod yn nechrau'r 18g ac yn ôl yr Asesiad Treth Tir y tenant ym 1770 oedd un John Griffith. Ym 1785 gwerthwyd Elernion, ynghyd â fferm Penllechog gerllaw (lle roedd hefyd un o [[Melin Penllechog\|felinau'r hen drefgordd]]), gan stad y Wern i stad y Weirglodd Fawr (Broom Hall yn ddiweddarach), a ddaeth yn un o stadau mwyaf Eifionydd erbyn diwedd y bedwaredd ganrif ar bymtheg. [1]		Daeth cangen Glyniaid Elernion i ben yn y ddeunawfed ganrif. Yr olaf ohonynt oedd [[Ellen Glynn]], a sefydlodd yr [[Tai Ellen Glynn\|elusendai]] yn [[Llandwrog]] sy'n dwyn ei henw o hyd. Ar ei marwolaeth aeth Elernion yn eiddo i'w chyfnither, Catherine Goodman, a oedd yn ferch i fasnachwr o Fiwmares. Priododd Catherine wedyn â William Wynne o stad Y Wern, Penmorfa. Gosodwyd Elernion i nifer o wahanol denantiaid yn ystod y 18g. Bu [[Richard Nanney]], rheithor [[Clynnog-fawr]] a phregethwr grymus a oedd yn gwyro at y Methodistiaid, yn byw yno am gyfnod yn nechrau'r 18g ac yn ôl yr Asesiad Treth Tir y tenant ym 1770 oedd un John Griffith. Ym 1785 gwerthwyd Elernion, ynghyd â fferm Penllechog gerllaw (lle roedd hefyd un o [[Melin Penllechog\|felinau'r hen drefgordd]]), gan stad y Wern i stad y Weirglodd Fawr (Broom Hall yn ddiweddarach), a ddaeth yn un o stadau mwyaf Eifionydd erbyn diwedd y bedwaredd ganrif ar bymtheg. [1]

Irion am 09:49, 29 Rhagfyr 2020

2020-12-29T09:49:03Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 10:49, 29 Rhagfyr 2020
Llinell 1:		Llinell 1:
	Tŷ sy’n dyddio o’r unfed ganrif ar bymtheg yw '''Elernion''', yn ardal [[Trefor]], er bod neuadd ganoloesol cynharach ar y safle. Mae'r tý presennol wedi moderneiddio'n fawr yn ystod y 20g gan golli llawer o'i nodweddion.		Tŷ sy’n dyddio o’r unfed ganrif ar bymtheg yw '''Elernion''', yn ardal [[Trefor]], er bod neuadd ganoloesol cynharach ar y safle. Mae'r tý presennol wedi moderneiddio'n fawr yn ystod y 20g gan golli llawer o'i nodweddion.

	Y ddau deulu amlycaf yn ei hanes yn yr 17g oedd ~~Glyniaid~~ Glynllifon a Bryngwydion a'r Evansiaid, a oedd yn ddisgynyddion teulu stad Talhenbont yn Eifionydd. Cafwyd priodasau buddiol i'r ddwy ochr rhwng y teuluoedd hyn. Bu Richard Evans, Elernion, yn Uchel Siryf Sir Gaernarfon ym 1625 - arwydd sicr o'i statws ymysg yr uchelwyr tiriog. Mae'n bosib mai ef a wnaeth lawer o'r gwaith o ailadeiladu'r hen dŷ neuadd canoloesol yn blasdy carreg cadarn gyda'i simneiau tal a nodweddai dai diwedd y cyfnod Elisabethaidd a dechrau'r cyfnod Stiwartaidd dilynol. Nid oedd gan y Richard Evans hwn fab a phriododd ei unig ferch a'i aeres â William Glynn o Lynllifon, a thrwy'r briodas hon mae'n debyg y llwyddwyd i grynhoi hen drefgordd Elernion yn un stad gryno. Mae'n debyg i William Glynn a'i wraig fyw ym mhlas Elernion ac efallai iddynt ychwanegu at y tŷ. Bu William yn Uchel Siryf ym 1634 a'i fab Richard ym 1665. Fel mwyafrif uchelwyr Sir Gaernarfon mae'n debyg iddynt gefnogi achos y brenin yn Rhyfel Cartref Lloegr, er bod tystiolaeth i filwyr y Weriniaeth fynnu llety yn Elernion ar un adeg - yn groes i ddymuniadau'r perchennog mae bron yn sicr.		Y ddau deulu amlycaf yn ei hanes yn yr 17g oedd [[Glynniaid Glynllifon]] a [[Bryngwydion]] a'r Evansiaid, a oedd yn ddisgynyddion teulu stad Talhenbont yn Eifionydd. Cafwyd priodasau buddiol i'r ddwy ochr rhwng y teuluoedd hyn. Bu Richard Evans, Elernion, yn Uchel Siryf Sir Gaernarfon ym 1625 - arwydd sicr o'i statws ymysg yr uchelwyr tiriog. Mae'n bosib mai ef a wnaeth lawer o'r gwaith o ailadeiladu'r hen dŷ neuadd canoloesol yn blasdy carreg cadarn gyda'i simneiau tal a nodweddai dai diwedd y cyfnod Elisabethaidd a dechrau'r cyfnod Stiwartaidd dilynol. Nid oedd gan y Richard Evans hwn fab a phriododd ei unig ferch a'i aeres â [[William Glynn]]o Lynllifon, a thrwy'r briodas hon mae'n debyg y llwyddwyd i grynhoi hen drefgordd Elernion yn un stad gryno. Mae'n debyg i William Glynn a'i wraig fyw ym mhlas Elernion ac efallai iddynt ychwanegu at y tŷ. Bu William yn Uchel Siryf ym 1634 a'i fab Richard ym 1665. Fel mwyafrif uchelwyr Sir Gaernarfon mae'n debyg iddynt gefnogi achos y brenin yn Rhyfel Cartref Lloegr, er bod tystiolaeth i filwyr y Weriniaeth fynnu llety yn Elernion ar un adeg - yn groes i ddymuniadau'r perchennog mae bron yn sicr.

	Daeth cangen Glyniaid Elernion i ben yn y ddeunawfed ganrif. Yr olaf ohonynt oedd Ellen Glynn, a sefydlodd yr elusendai yn Llandwrog sy'n dwyn ei henw o hyd. Ar ei marwolaeth aeth Elernion yn eiddo i'w chyfnither, Catherine Goodman, a oedd yn ferch i fasnachwr o Fiwmares. Priododd Catherine wedyn â William Wynne o stad Y Wern, Penmorfa. Gosodwyd Elernion i nifer o wahanol denantiaid yn ystod y 18g. Bu Richard Nanney, rheithor Clynnog a phregethwr grymus a oedd yn gwyro at y Methodistiaid, yn byw yno am gyfnod yn nechrau'r 18g ac yn ôl yr Asesiad Treth Tir y tenant ym 1770 oedd un John Griffith. Ym 1785 gwerthwyd Elernion, ynghyd â fferm Penllechog gerllaw (lle roedd hefyd un o felinau'r hen drefgordd), gan stad y Wern i stad y Weirglodd Fawr (Broom Hall yn ddiweddarach), a ddaeth yn un o stadau mwyaf Eifionydd erbyn diwedd y bedwaredd ganrif ar bymtheg. [1]		Daeth cangen Glyniaid Elernion i ben yn y ddeunawfed ganrif. Yr olaf ohonynt oedd [[Ellen Glynn]], a sefydlodd yr [[Tai Ellen Glynn\|elusendai]] yn [[Llandwrog]] sy'n dwyn ei henw o hyd. Ar ei marwolaeth aeth Elernion yn eiddo i'w chyfnither, Catherine Goodman, a oedd yn ferch i fasnachwr o Fiwmares. Priododd Catherine wedyn â William Wynne o stad Y Wern, Penmorfa. Gosodwyd Elernion i nifer o wahanol denantiaid yn ystod y 18g. Bu [[Richard Nanney]], rheithor [[Clynnog-fawr]] a phregethwr grymus a oedd yn gwyro at y Methodistiaid, yn byw yno am gyfnod yn nechrau'r 18g ac yn ôl yr Asesiad Treth Tir y tenant ym 1770 oedd un John Griffith. Ym 1785 gwerthwyd Elernion, ynghyd â fferm Penllechog gerllaw (lle roedd hefyd un o [[Melin Penllechog\|felinau'r hen drefgordd]]), gan stad y Wern i stad y Weirglodd Fawr (Broom Hall yn ddiweddarach), a ddaeth yn un o stadau mwyaf Eifionydd erbyn diwedd y bedwaredd ganrif ar bymtheg. [1]

	Ym 1950 prynwyd fferm Elernion gan Charles S. Darbishire, Plas yr Eifl, Trefor. Penodwyd beiliff i ofalu am y fferm ac, ysywaeth, cafodd yr hen dŷ o'r unfed a'r ail ganrif ar bymtheg ei dynnu i lawr i bob pwrpas a'i foderneiddio'n sylweddol. Ers blynyddoedd bellach mae'r tŷ wedi ei rannu'n ddwy uned ac oddeutu deg mlynedd ar hugain yn ôl daeth y fferm i ben fel uned amaethyddol gyda'r tir yn cael ei rannu a'i werthu i wahanol berchnogion newydd.		Ym 1950 prynwyd fferm Elernion gan Charles S. Darbishire, Plas yr Eifl, Trefor. Penodwyd beiliff i ofalu am y fferm ac, ysywaeth, cafodd yr hen dŷ o'r unfed a'r ail ganrif ar bymtheg ei dynnu i lawr i bob pwrpas a'i foderneiddio'n sylweddol. Ers blynyddoedd bellach mae'r tŷ wedi ei rannu'n ddwy uned ac oddeutu deg mlynedd ar hugain yn ôl daeth y fferm i ben fel uned amaethyddol gyda'r tir yn cael ei rannu a'i werthu i wahanol berchnogion newydd.

Irion am 09:46, 29 Rhagfyr 2020

2020-12-29T09:46:10Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 10:46, 29 Rhagfyr 2020
Llinell 1:		Llinell 1:
	Tŷ sy’n dyddio o’r unfed ganrif ar bymtheg yw '''Elernion''', yn ardal [[Trefor]].		Tŷ sy’n dyddio o’r unfed ganrif ar bymtheg yw '''Elernion''', yn ardal [[Trefor]], er bod neuadd ganoloesol cynharach ar y safle. Mae'r tý presennol wedi moderneiddio'n fawr yn ystod y 20g gan golli llawer o'i nodweddion.

	~~Credir i’r adeilad~~ a ~~welir heddiw fod~~ yn ~~estyniad~~ o hen ~~adeilad~~ oedd ~~yno ynghynt,~~ a ~~chafodd~~ ei ~~adeiladu gan Humphrey Evans tua 1590. Dros amser, daeth y lle~~ i ~~ddwylo’r [[Teulu Glynllifon\|Glyniaid~~ o Lynllifon~~]] trwy~~ briodas ~~merch Richard Evans gyda William Glynne~~ yn ~~yr ail ganrif ar bymtheg~~. ~~Roedd~~ y tŷ ~~hefyd~~ yn ~~rhan o [[Ystad Plas Newydd\|ystâd~~ y ~~Glyniaid o Blas Newydd]]~~, ~~ac yna~~ yn ~~perthyn i’r Wyniaid o’r Wern, Penmorfa.~~		Y ddau deulu amlycaf yn ei hanes yn yr 17g oedd Glyniaid Glynllifon a Bryngwydion a'r Evansiaid, a oedd yn ddisgynyddion teulu stad Talhenbont yn Eifionydd. Cafwyd priodasau buddiol i'r ddwy ochr rhwng y teuluoedd hyn. Bu Richard Evans, Elernion, yn Uchel Siryf Sir Gaernarfon ym 1625 - arwydd sicr o'i statws ymysg yr uchelwyr tiriog. Mae'n bosib mai ef a wnaeth lawer o'r gwaith o ailadeiladu'r hen dŷ neuadd canoloesol yn blasdy carreg cadarn gyda'i simneiau tal a nodweddai dai diwedd y cyfnod Elisabethaidd a dechrau'r cyfnod Stiwartaidd dilynol. Nid oedd gan y Richard Evans hwn fab a phriododd ei unig ferch a'i aeres â William Glynn o Lynllifon, a thrwy'r briodas hon mae'n debyg y llwyddwyd i grynhoi hen drefgordd Elernion yn un stad gryno. Mae'n debyg i William Glynn a'i wraig fyw ym mhlas Elernion ac efallai iddynt ychwanegu at y tŷ. Bu William yn Uchel Siryf ym 1634 a'i fab Richard ym 1665. Fel mwyafrif uchelwyr Sir Gaernarfon mae'n debyg iddynt gefnogi achos y brenin yn Rhyfel Cartref Lloegr, er bod tystiolaeth i filwyr y Weriniaeth fynnu llety yn Elernion ar un adeg - yn groes i ddymuniadau'r perchennog mae bron yn sicr.

	~~Mae’r adeilad hynafol hwn~~ yn ~~dyddio~~'~~n ôl cyn belled â’r unfed ganrif ar bymtheg o leiaf~~.

	~~Roedd [[~~Elernion ~~(trefgordd)\|Elernion]] hefyd~~ yn ~~enw ar un o drefgorddi (neu raniadau) plwyf [[Llanaelhaearn]]~~. ~~Mae sawl enghraifft yng Ngwynedd~~ o ~~enw hen drefgordd neu dreflan barhau~~ hyd ~~heddiw mewn enw fferm sylweddol~~. ~~Hefyd~~, yn ~~achos~~ Elernion, ~~bu'n arfer tan~~ yn ~~weddol ddiweddar ymysg rhai i gyfeirio~~ at ~~ardal Trefor fel~~ 'Elernion'~~.Ond enw arall am yr ardal~~, ~~fwy cyffredin~~, ~~yw 'Hendra'~~.		Daeth cangen Glyniaid Elernion i ben yn y ddeunawfed ganrif. Yr olaf ohonynt oedd Ellen Glynn, a sefydlodd yr elusendai yn Llandwrog sy'n dwyn ei henw o hyd. Ar ei marwolaeth aeth Elernion yn eiddo i'w chyfnither, Catherine Goodman, a oedd yn ferch i fasnachwr o Fiwmares. Priododd Catherine wedyn â William Wynne o stad Y Wern, Penmorfa. Gosodwyd Elernion i nifer o wahanol denantiaid yn ystod y 18g. Bu Richard Nanney, rheithor Clynnog a phregethwr grymus a oedd yn gwyro at y Methodistiaid, yn byw yno am gyfnod yn nechrau'r 18g ac yn ôl yr Asesiad Treth Tir y tenant ym 1770 oedd un John Griffith. Ym 1785 gwerthwyd Elernion, ynghyd â fferm Penllechog gerllaw (lle roedd hefyd un o felinau'r hen drefgordd), gan stad y Wern i stad y Weirglodd Fawr (Broom Hall yn ddiweddarach), a ddaeth yn un o stadau mwyaf Eifionydd erbyn diwedd y bedwaredd ganrif ar bymtheg. [1]

	~~==Ffynonellau==~~

	~~[https://www~~.~~britishlistedbuildings~~.co.~~uk/300004296-elernion-llanaelhaearn Cofnod o’r lle hwn~~ ar ~~wefan ‘British Listed Buildings’~~.]		Ym 1950 prynwyd fferm Elernion gan Charles S. Darbishire, Plas yr Eifl, Trefor. Penodwyd beiliff i ofalu am y fferm ac, ysywaeth, cafodd yr hen dŷ o'r unfed a'r ail ganrif ar bymtheg ei dynnu i lawr i bob pwrpas a'i foderneiddio'n sylweddol. Ers blynyddoedd bellach mae'r tŷ wedi ei rannu'n ddwy uned ac oddeutu deg mlynedd ar hugain yn ôl daeth y fferm i ben fel uned amaethyddol gyda'r tir yn cael ei rannu a'i werthu i wahanol berchnogion newydd.

	~~[http://www.coflein.gov.uk/cy/site/26427/details/elernion-trevor Cofnod o’r lle hwn ar wefan y Comisiwn Brenhinol.]~~		==Cyfeiriadau==
			{{cyfeiriadau}}

	[[Categori: Safleoedd nodedig]]		[[Categori:Ffermydd]]
			[[Categori:Safleoedd nodedig]]
			[[Categori:Adeiladau ac adeiladwaith]]

Irion am 08:17, 26 Mai 2020

2020-05-26T08:17:06Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 09:17, 26 Mai 2020
Llinell 5:		Llinell 5:
	Mae’r adeilad hynafol hwn yn dyddio'n ôl cyn belled â’r unfed ganrif ar bymtheg o leiaf.		Mae’r adeilad hynafol hwn yn dyddio'n ôl cyn belled â’r unfed ganrif ar bymtheg o leiaf.

	Roedd [[Elernion (trefgordd)\|Elernion]] hefyd yn enw ar un o drefgorddi (neu raniadau) plwyf [[Llanaelhaearn]]. Bu'n arfer tan yn weddol ddiweddar ymysg rhai i gyfeirio at ardal Trefor fel 'Elernion'.Ond enw arall am yr ardal, fwy cyffredin, yw 'Hendra'.		Roedd [[Elernion (trefgordd)\|Elernion]] hefyd yn enw ar un o drefgorddi (neu raniadau) plwyf [[Llanaelhaearn]]. Mae sawl enghraifft yng Ngwynedd o enw hen drefgordd neu dreflan barhau hyd heddiw mewn enw fferm sylweddol. Hefyd, yn achos Elernion, bu'n arfer tan yn weddol ddiweddar ymysg rhai i gyfeirio at ardal Trefor fel 'Elernion'.Ond enw arall am yr ardal, fwy cyffredin, yw 'Hendra'.

	==Ffynonellau==		==Ffynonellau==

Irion: Symudodd Heulfryn y dudalen Elernion i Elernion (tŷ a fferm)

2020-05-26T08:15:27Z

Symudodd Heulfryn y dudalen Elernion i Elernion (tŷ a fferm)

← Fersiwn hŷn	Fersiwn yn ôl 09:15, 26 Mai 2020
(Dim gwahaniaeth)

Irion am 19:26, 25 Mai 2020

2020-05-25T19:26:31Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 20:26, 25 Mai 2020
Llinell 1:		Llinell 1:
	Tŷ sy’n dyddio o’r unfed ganrif ar bymtheg yw '''Elernion''', yn ardal [[Trefor]].		Tŷ sy’n dyddio o’r unfed ganrif ar bymtheg yw '''Elernion''', yn ardal [[Trefor]].

	Credir i’r adeilad a welir heddiw fod yn estyniad o hen adeilad oedd yno ynghynt, a chafodd ei adeiladu gan Humphrey Evans tua 1590. Dros amser, daeth y lle i ddwylo’r Glyniaid o Lynllifon trwy briodas merch Richard Evans gyda William Glynne yn yr ail ganrif ar bymtheg. Roedd y tŷ hefyd yn rhan o ystâd y Glyniaid o Blas Newydd, ac yna yn perthyn i’r Wyniaid o’r Wern, Penmorfa.		Credir i’r adeilad a welir heddiw fod yn estyniad o hen adeilad oedd yno ynghynt, a chafodd ei adeiladu gan Humphrey Evans tua 1590. Dros amser, daeth y lle i ddwylo’r [[Teulu Glynllifon\|Glyniaid o Lynllifon]] trwy briodas merch Richard Evans gyda William Glynne yn yr ail ganrif ar bymtheg. Roedd y tŷ hefyd yn rhan o [[Ystad Plas Newydd\|ystâd y Glyniaid o Blas Newydd]], ac yna yn perthyn i’r Wyniaid o’r Wern, Penmorfa.

	Mae’r adeilad hynafol hwn yn dyddio'n ôl cyn belled â’r unfed ganrif ar bymtheg o leiaf.		Mae’r adeilad hynafol hwn yn dyddio'n ôl cyn belled â’r unfed ganrif ar bymtheg o leiaf.

	Roedd Elernion hefyd yn enw ar un o drefgorddi (neu raniadau) plwyf [[Llanaelhaearn]]. Bu'n arfer tan yn weddol ddiweddar ymysg rhai i gyfeirio at ardal Trefor fel 'Elernion'.Ond enw arall am yr ardal, fwy cyffredin, yw 'Hendra'.		Roedd [[Elernion (trefgordd)\|Elernion]] hefyd yn enw ar un o drefgorddi (neu raniadau) plwyf [[Llanaelhaearn]]. Bu'n arfer tan yn weddol ddiweddar ymysg rhai i gyfeirio at ardal Trefor fel 'Elernion'.Ond enw arall am yr ardal, fwy cyffredin, yw 'Hendra'.

	==Ffynonellau==		==Ffynonellau==