Eisteddfod Trefor - Hanes golygu

Irion am 09:02, 19 Tachwedd 2021

2021-11-19T09:02:36Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 10:02, 19 Tachwedd 2021
Llinell 1:		Llinell 1:
	Bu '''Eisteddfod Trefor''' yn achlysur pwysig yng nghalendr blynyddol y pentref am flynyddoedd.		Bu '''Eisteddfod Trefor''' yn achlysur pwysig yng nghalendr blynyddol y pentref am flynyddoedd.

	Fe'i cynhelid o gwmpas Gŵyl Ddewi. Yn y neuadd bentref (y Rhyt i bobl [[Trefor]]) y cynhelid hi i ddechrau ond yna fe'i symudwyd gan gael ei chynnal bob yn ail yng nghapeli [[Capel Gosen (MC), Trefor\|Gosen]] a [[Capel Maesyneuadd (A), Trefor\|Maesyneuadd]]. Bu ar un adeg yn Eisteddfod Gadeiriol fel y gwelir o raglen ''Eisteddfod Gadeiriol Gwyl Ddewi Trefor'' a gynhaliwyd ddydd Llun, 2 Mawrth 1936.<ref>Poster rhaglen ''Eisteddfod Gadeiriol Gwyl Ddewi Trefor'' Dydd Llun, Mawrth 2il 1936, papurau Llyfrgell Genedlaethol Cymru</ref> Cynigiwyd y gadair ar yr achlysur hwnnw am ddarn o farddoniaeth gaeth neu rydd, heb fod dros 60 llinell, ar y testun pruddglwyfus "Myfyrdod wrth fedd Eben Fardd". Fodd bynnag, er ei bod yn eisteddfod gadeiriol bryd hynny mae'r rhestr gystadlaethau (sydd ar un ochr i boster cymharol fychan) yn ddigon byr. Ceid nifer o gystadlaethau canu i unawdwyr, deuawdau a phartïon bach, ynghyd â chystadlaethau megis cân werin ac unawd offerynnol. Dim ond dwy gystadleuaeth adrodd oedd yna, sef Prif Adroddiad - "Cwyn y Diwaith" gan Rolant Wyn (priodol iawn ynghanol y 30au llwm) a hefyd "Adrodd stori fer chwaethus". Yn ogystal ceid ychydig o gystadlaethau coginio a gwaith llaw, fel gwneud hanner pwys o gyflath a hanner dwsin o grempogau a llunio stand ar gyfer lamp drydan, ac un gystadleuaeth arlunio. Un peth trawiadol iawn oedd nad oedd unrhyw gystadlaethau i blant yn yr eisteddfod bryd hynny.		Fe'i cynhelid o gwmpas Gŵyl Ddewi. Yn y [[Neuadd a Chae Chwarae Trefor\|neuadd bentref]] (y Rhyt i bobl [[Trefor]]) y cynhelid hi i ddechrau ond yna fe'i symudwyd gan gael ei chynnal bob yn ail yng nghapeli [[Capel Gosen (MC), Trefor\|Gosen]] a [[Capel Maesyneuadd (A), Trefor\|Maesyneuadd]]. Bu ar un adeg yn Eisteddfod Gadeiriol fel y gwelir o raglen ''Eisteddfod Gadeiriol Gwyl Ddewi Trefor'' a gynhaliwyd ddydd Llun, 2 Mawrth 1936.<ref>Poster rhaglen ''Eisteddfod Gadeiriol Gwyl Ddewi Trefor'' Dydd Llun, Mawrth 2il 1936, papurau Llyfrgell Genedlaethol Cymru</ref> Cynigiwyd y gadair ar yr achlysur hwnnw am ddarn o farddoniaeth gaeth neu rydd, heb fod dros 60 llinell, ar y testun pruddglwyfus "Myfyrdod wrth fedd Eben Fardd". Fodd bynnag, er ei bod yn eisteddfod gadeiriol bryd hynny mae'r rhestr gystadlaethau (sydd ar un ochr i boster cymharol fychan) yn ddigon byr. Ceid nifer o gystadlaethau canu i unawdwyr, deuawdau a phartïon bach, ynghyd â chystadlaethau megis cân werin ac unawd offerynnol. Dim ond dwy gystadleuaeth adrodd oedd yna, sef Prif Adroddiad - "Cwyn y Diwaith" gan Rolant Wyn (priodol iawn ynghanol y 30au llwm) a hefyd "Adrodd stori fer chwaethus". Yn ogystal ceid ychydig o gystadlaethau coginio a gwaith llaw, fel gwneud hanner pwys o gyflath a hanner dwsin o grempogau a llunio stand ar gyfer lamp drydan, ac un gystadleuaeth arlunio. Un peth trawiadol iawn oedd nad oedd unrhyw gystadlaethau i blant yn yr eisteddfod bryd hynny.

	Erbyn y 1960au a'r 1970au, pan gynhelid yr eisteddfod yn y ddau gapel yn eu tro, roedd bri mawr arni fel y cofiaf yn dda. Er nad oedd yn eisteddfod gadeiriol bellach roedd ganddi raglen helaeth o gystadlaethau canu, adrodd ac offerynnol, ynghyd ag adran farddoniaeth a llenyddiaeth. Cynhelid dau gyfarfod bryd hynny, sef cyfarfod y prynhawn i'r plant a chyfarfod y nos i rai dros tua 16 oed. Yn ystod cyfarfod y p'nawn rhoddid rhubanau (coch, glas a melyn) i'r plant buddugol. Gwneid y rhain gan Mrs Gwladys Jones, Cartrefle, a roddodd flynyddoedd o wasanaeth i'r eisteddfod. Yn wir, byddai derbyn rhuban yn aml yn golygu mwy i'r plant na'r wobr ariannol. Ceid cystadlu brwd yn ogystal yng nghyfarfod y nos, gyda phartïon a chorau, yn ogystal ag unawdwyr, yn dod iddi. Teithiai rhai o bell, a chofiaf Dai Jones, Llanilar, yn ennill ar yr Her Unawd, rai blynyddoedd cyn iddo ennill y Rhuban Glas yn y Genedlaethol. Ni fyddai'n ddim i gyfarfod yr hwyr barhau tan 3 o'r gloch y bore wedyn. Daliodd yr eisteddfod ei thir yn weddol dda yn nechrau'r 1980au ond erbyn diwedd y degawd hwnnw roedd yn edwino a daeth i ben yn gymharol fuan wedyn.<ref>Gwybodaeth bersonol</ref>		Erbyn y 1960au a'r 1970au, pan gynhelid yr eisteddfod yn y ddau gapel yn eu tro, roedd bri mawr arni fel y cofiaf yn dda. Er nad oedd yn eisteddfod gadeiriol bellach roedd ganddi raglen helaeth o gystadlaethau canu, adrodd ac offerynnol, ynghyd ag adran farddoniaeth a llenyddiaeth. Cynhelid dau gyfarfod bryd hynny, sef cyfarfod y prynhawn i'r plant a chyfarfod y nos i rai dros tua 16 oed. Yn ystod cyfarfod y p'nawn rhoddid rhubanau (coch, glas a melyn) i'r plant buddugol. Gwneid y rhain gan Mrs Gwladys Jones, Cartrefle, a roddodd flynyddoedd o wasanaeth i'r eisteddfod. Yn wir, byddai derbyn rhuban yn aml yn golygu mwy i'r plant na'r wobr ariannol. Ceid cystadlu brwd yn ogystal yng nghyfarfod y nos, gyda phartïon a chorau, yn ogystal ag unawdwyr, yn dod iddi. Teithiai rhai o bell, a chofiaf Dai Jones, Llanilar, yn ennill ar yr Her Unawd, rai blynyddoedd cyn iddo ennill y Rhuban Glas yn y Genedlaethol. Ni fyddai'n ddim i gyfarfod yr hwyr barhau tan 3 o'r gloch y bore wedyn. Daliodd yr eisteddfod ei thir yn weddol dda yn nechrau'r 1980au ond erbyn diwedd y degawd hwnnw roedd yn edwino a daeth i ben yn gymharol fuan wedyn.<ref>Gwybodaeth bersonol</ref>

Irion am 09:01, 19 Tachwedd 2021

2021-11-19T09:01:41Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 10:01, 19 Tachwedd 2021
Llinell 1:		Llinell 1:
	Bu '''Eisteddfod Trefor''' yn achlysur pwysig yng nghalendr blynyddol y pentref am flynyddoedd.		Bu '''Eisteddfod Trefor''' yn achlysur pwysig yng nghalendr blynyddol y pentref am flynyddoedd.

	Fe'i cynhelid o gwmpas Gŵyl Ddewi. Yn y neuadd bentref (y Rhyt i bobl Trefor) y cynhelid hi i ddechrau ond yna fe'i symudwyd gan gael ei chynnal bob yn ail yng nghapeli Gosen a Maesyneuadd. Bu ar un adeg yn Eisteddfod Gadeiriol fel y gwelir o raglen ''Eisteddfod Gadeiriol Gwyl Ddewi Trefor'' a gynhaliwyd ddydd Llun, 2 Mawrth 1936.<~~sup~~>~~[1]~~</~~sup~~> Cynigiwyd y gadair ar yr achlysur hwnnw am ddarn o farddoniaeth gaeth neu rydd, heb fod dros 60 llinell, ar y testun pruddglwyfus "Myfyrdod wrth fedd Eben Fardd". Fodd bynnag, er ei bod yn eisteddfod gadeiriol bryd hynny mae'r rhestr gystadlaethau (sydd ar un ochr i boster cymharol fychan) yn ddigon byr. Ceid nifer o gystadlaethau canu i unawdwyr, deuawdau a phartïon bach, ynghyd â chystadlaethau megis cân werin ac unawd offerynnol. Dim ond dwy gystadleuaeth adrodd oedd yna, sef Prif Adroddiad - "Cwyn y Diwaith" gan Rolant Wyn (priodol iawn ynghanol y 30au llwm) a hefyd "Adrodd stori fer chwaethus". Yn ogystal ceid ychydig o gystadlaethau coginio a gwaith llaw, fel gwneud hanner pwys o gyflath a hanner dwsin o grempogau a llunio stand ar gyfer lamp drydan, ac un gystadleuaeth arlunio. Un peth trawiadol iawn oedd nad oedd unrhyw gystadlaethau i blant yn yr eisteddfod bryd hynny.		Fe'i cynhelid o gwmpas Gŵyl Ddewi. Yn y neuadd bentref (y Rhyt i bobl [[Trefor]]) y cynhelid hi i ddechrau ond yna fe'i symudwyd gan gael ei chynnal bob yn ail yng nghapeli [[Capel Gosen (MC), Trefor\|Gosen]] a [[Capel Maesyneuadd (A), Trefor\|Maesyneuadd]]. Bu ar un adeg yn Eisteddfod Gadeiriol fel y gwelir o raglen ''Eisteddfod Gadeiriol Gwyl Ddewi Trefor'' a gynhaliwyd ddydd Llun, 2 Mawrth 1936.<ref>Poster rhaglen ''Eisteddfod Gadeiriol Gwyl Ddewi Trefor'' Dydd Llun, Mawrth 2il 1936, papurau Llyfrgell Genedlaethol Cymru</ref> Cynigiwyd y gadair ar yr achlysur hwnnw am ddarn o farddoniaeth gaeth neu rydd, heb fod dros 60 llinell, ar y testun pruddglwyfus "Myfyrdod wrth fedd Eben Fardd". Fodd bynnag, er ei bod yn eisteddfod gadeiriol bryd hynny mae'r rhestr gystadlaethau (sydd ar un ochr i boster cymharol fychan) yn ddigon byr. Ceid nifer o gystadlaethau canu i unawdwyr, deuawdau a phartïon bach, ynghyd â chystadlaethau megis cân werin ac unawd offerynnol. Dim ond dwy gystadleuaeth adrodd oedd yna, sef Prif Adroddiad - "Cwyn y Diwaith" gan Rolant Wyn (priodol iawn ynghanol y 30au llwm) a hefyd "Adrodd stori fer chwaethus". Yn ogystal ceid ychydig o gystadlaethau coginio a gwaith llaw, fel gwneud hanner pwys o gyflath a hanner dwsin o grempogau a llunio stand ar gyfer lamp drydan, ac un gystadleuaeth arlunio. Un peth trawiadol iawn oedd nad oedd unrhyw gystadlaethau i blant yn yr eisteddfod bryd hynny.

	Erbyn y 1960au a'r 1970au, pan gynhelid yr eisteddfod yn y ddau gapel yn eu tro, roedd bri mawr arni fel y cofiaf yn dda. Er nad oedd yn eisteddfod gadeiriol bellach roedd ganddi raglen helaeth o gystadlaethau canu, adrodd ac offerynnol, ynghyd ag adran farddoniaeth a llenyddiaeth. Cynhelid dau gyfarfod bryd hynny, sef cyfarfod y prynhawn i'r plant a chyfarfod y nos i rai dros tua 16 oed. Yn ystod cyfarfod y p'nawn rhoddid rhubanau (coch, glas a melyn) i'r plant buddugol. Gwneid y rhain gan Mrs Gwladys Jones, Cartrefle, a roddodd flynyddoedd o wasanaeth i'r eisteddfod. Yn wir, byddai derbyn rhuban yn aml yn golygu mwy i'r plant na'r wobr ariannol. Ceid cystadlu brwd yn ogystal yng nghyfarfod y nos, gyda phartïon a chorau, yn ogystal ag unawdwyr, yn dod iddi. Teithiai rhai o bell, a chofiaf Dai Jones, Llanilar, yn ennill ar yr Her Unawd, rai blynyddoedd cyn iddo ennill y Rhuban Glas yn y Genedlaethol. Ni fyddai'n ddim i gyfarfod yr hwyr barhau tan 3 o'r gloch y bore wedyn. Daliodd yr eisteddfod ei thir yn weddol dda yn nechrau'r 1980au ond erbyn diwedd y degawd hwnnw roedd yn edwino a daeth i ben yn gymharol fuan wedyn.<~~sup~~>~~[2]~~</~~sup~~>		Erbyn y 1960au a'r 1970au, pan gynhelid yr eisteddfod yn y ddau gapel yn eu tro, roedd bri mawr arni fel y cofiaf yn dda. Er nad oedd yn eisteddfod gadeiriol bellach roedd ganddi raglen helaeth o gystadlaethau canu, adrodd ac offerynnol, ynghyd ag adran farddoniaeth a llenyddiaeth. Cynhelid dau gyfarfod bryd hynny, sef cyfarfod y prynhawn i'r plant a chyfarfod y nos i rai dros tua 16 oed. Yn ystod cyfarfod y p'nawn rhoddid rhubanau (coch, glas a melyn) i'r plant buddugol. Gwneid y rhain gan Mrs Gwladys Jones, Cartrefle, a roddodd flynyddoedd o wasanaeth i'r eisteddfod. Yn wir, byddai derbyn rhuban yn aml yn golygu mwy i'r plant na'r wobr ariannol. Ceid cystadlu brwd yn ogystal yng nghyfarfod y nos, gyda phartïon a chorau, yn ogystal ag unawdwyr, yn dod iddi. Teithiai rhai o bell, a chofiaf Dai Jones, Llanilar, yn ennill ar yr Her Unawd, rai blynyddoedd cyn iddo ennill y Rhuban Glas yn y Genedlaethol. Ni fyddai'n ddim i gyfarfod yr hwyr barhau tan 3 o'r gloch y bore wedyn. Daliodd yr eisteddfod ei thir yn weddol dda yn nechrau'r 1980au ond erbyn diwedd y degawd hwnnw roedd yn edwino a daeth i ben yn gymharol fuan wedyn.<ref>Gwybodaeth bersonol</ref>

	== Cyfeiriadau ==		== Cyfeiriadau ==

	~~1. Poster rhaglen ''Eisteddfod Gadeiriol Gwyl Ddewi Trefor'' Dydd Llun, Mawrth 2il 1936, papurau Llyfrgell Genedlaethol Cymru.~~		[[Categori:Eisteddfodau]]

	~~2. Gwybodaeth bersonol.~~

Cyfaill Eben am 18:04, 18 Tachwedd 2021

2021-11-18T18:04:26Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 19:04, 18 Tachwedd 2021
Llinell 1:		Llinell 1:
	Bu '''Eisteddfod Trefor''' yn achlysur pwysig yng nghalendr blynyddol y pentref am flynyddoedd.		Bu '''Eisteddfod Trefor''' yn achlysur pwysig yng nghalendr blynyddol y pentref am flynyddoedd.

	Fe'i cynhelid o gwmpas Gŵyl Ddewi. Yn y neuadd bentref (y Rhyt i bobl Trefor) y cynhelid hi i ddechrau ond yna fe'i symudwyd gan gael ei chynnal bob yn ail yng nghapeli Gosen a Maesyneuadd. Bu ar un adeg yn Eisteddfod Gadeiriol fel y gwelir o raglen ''Eisteddfod Gadeiriol Gwyl Ddewi Trefor'' a gynhaliwyd ddydd Llun, 2 Mawrth 1936.<sup>[1]</sup> Cynigiwyd y gadair ar yr achlysur hwnnw am ddarn o farddoniaeth ~~caeth~~ neu rydd, heb fod dros 60 llinell, ar y testun pruddglwyfus "Myfyrdod wrth fedd Eben Fardd". Fodd bynnag, er ei bod yn eisteddfod gadeiriol bryd hynny mae'r rhestr gystadlaethau (sydd ar un ochr i boster cymharol fychan) yn ddigon byr. Ceid nifer o gystadlaethau canu i unawdwyr, deuawdau a phartïon bach, ynghyd â chystadlaethau megis cân werin ac unawd offerynnol. Dim ond dwy gystadleuaeth adrodd oedd yna, sef Prif Adroddiad - "Cwyn y Diwaith gan Rolant Wyn (priodol iawn ynghanol y 30au llwm) a hefyd "Adrodd stori fer chwaethus". Yn ogystal ceid ychydig o gystadlaethau coginio a gwaith llaw, fel gwneud hanner pwys o gyflath a hanner dwsin o grempogau a llunio stand ar gyfer lamp drydan, ac un gystadleuaeth arlunio. Un peth trawiadol iawn oedd nad oedd unrhyw gystadlaethau i blant yn yr eisteddfod bryd hynny.		Fe'i cynhelid o gwmpas Gŵyl Ddewi. Yn y neuadd bentref (y Rhyt i bobl Trefor) y cynhelid hi i ddechrau ond yna fe'i symudwyd gan gael ei chynnal bob yn ail yng nghapeli Gosen a Maesyneuadd. Bu ar un adeg yn Eisteddfod Gadeiriol fel y gwelir o raglen ''Eisteddfod Gadeiriol Gwyl Ddewi Trefor'' a gynhaliwyd ddydd Llun, 2 Mawrth 1936.<sup>[1]</sup> Cynigiwyd y gadair ar yr achlysur hwnnw am ddarn o farddoniaeth gaeth neu rydd, heb fod dros 60 llinell, ar y testun pruddglwyfus "Myfyrdod wrth fedd Eben Fardd". Fodd bynnag, er ei bod yn eisteddfod gadeiriol bryd hynny mae'r rhestr gystadlaethau (sydd ar un ochr i boster cymharol fychan) yn ddigon byr. Ceid nifer o gystadlaethau canu i unawdwyr, deuawdau a phartïon bach, ynghyd â chystadlaethau megis cân werin ac unawd offerynnol. Dim ond dwy gystadleuaeth adrodd oedd yna, sef Prif Adroddiad - "Cwyn y Diwaith" gan Rolant Wyn (priodol iawn ynghanol y 30au llwm) a hefyd "Adrodd stori fer chwaethus". Yn ogystal ceid ychydig o gystadlaethau coginio a gwaith llaw, fel gwneud hanner pwys o gyflath a hanner dwsin o grempogau a llunio stand ar gyfer lamp drydan, ac un gystadleuaeth arlunio. Un peth trawiadol iawn oedd nad oedd unrhyw gystadlaethau i blant yn yr eisteddfod bryd hynny.

	Erbyn y 1960au a'r 1970au, pan gynhelid yr eisteddfod yn y ddau gapel yn eu tro, roedd bri mawr arni fel y cofiaf yn dda. Er nad oedd yn eisteddfod gadeiriol bellach roedd ganddi raglen helaeth o gystadlaethau canu, adrodd ac offerynnol, ynghyd ag adran farddoniaeth a llenyddiaeth. Cynhelid dau gyfarfod bryd hynny, sef cyfarfod y prynhawn i'r plant a chyfarfod y nos i rai dros tua 16 oed. Yn ystod cyfarfod y p'nawn rhoddid rhubanau (coch, glas a melyn) i'r plant buddugol. Gwneid y rhain gan Mrs Gwladys Jones, Cartrefle, a roddodd flynyddoedd o wasanaeth i'r eisteddfod. Yn wir, byddai derbyn rhuban yn aml yn golygu mwy i'r plant na'r wobr ariannol. Ceid cystadlu brwd yn ogystal yng nghyfarfod y nos, gyda phartïon a chorau, yn ogystal ag unawdwyr, yn dod iddi. Teithiai rhai o bell, a chofiaf Dai Jones, Llanilar, yn ennill ar yr Her Unawd, rai blynyddoedd cyn iddo ennill y Rhuban Glas yn y Genedlaethol. Ni fyddai'n ddim i gyfarfod yr hwyr barhau tan 3 o'r gloch y bore wedyn. Daliodd yr eisteddfod ei thir yn weddol dda yn nechrau'r 1980au ond erbyn diwedd y degawd hwnnw roedd yn edwino a daeth i ben yn gymharol fuan wedyn.<sup>[2]</sup>		Erbyn y 1960au a'r 1970au, pan gynhelid yr eisteddfod yn y ddau gapel yn eu tro, roedd bri mawr arni fel y cofiaf yn dda. Er nad oedd yn eisteddfod gadeiriol bellach roedd ganddi raglen helaeth o gystadlaethau canu, adrodd ac offerynnol, ynghyd ag adran farddoniaeth a llenyddiaeth. Cynhelid dau gyfarfod bryd hynny, sef cyfarfod y prynhawn i'r plant a chyfarfod y nos i rai dros tua 16 oed. Yn ystod cyfarfod y p'nawn rhoddid rhubanau (coch, glas a melyn) i'r plant buddugol. Gwneid y rhain gan Mrs Gwladys Jones, Cartrefle, a roddodd flynyddoedd o wasanaeth i'r eisteddfod. Yn wir, byddai derbyn rhuban yn aml yn golygu mwy i'r plant na'r wobr ariannol. Ceid cystadlu brwd yn ogystal yng nghyfarfod y nos, gyda phartïon a chorau, yn ogystal ag unawdwyr, yn dod iddi. Teithiai rhai o bell, a chofiaf Dai Jones, Llanilar, yn ennill ar yr Her Unawd, rai blynyddoedd cyn iddo ennill y Rhuban Glas yn y Genedlaethol. Ni fyddai'n ddim i gyfarfod yr hwyr barhau tan 3 o'r gloch y bore wedyn. Daliodd yr eisteddfod ei thir yn weddol dda yn nechrau'r 1980au ond erbyn diwedd y degawd hwnnw roedd yn edwino a daeth i ben yn gymharol fuan wedyn.<sup>[2]</sup>

Cyfaill Eben: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda 'Bu '''Eisteddfod Trefor''' yn achlysur pwysig yng nghalendr blynyddol y pentref am flynyddoedd. Fe'i cynhelid o gwmpas Gŵyl Ddewi. Yn y neuadd bentref...'

2021-11-18T18:01:24Z

Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda 'Bu '''Eisteddfod Trefor''' yn achlysur pwysig yng nghalendr blynyddol y pentref am flynyddoedd. Fe'i cynhelid o gwmpas Gŵyl Ddewi. Yn y neuadd bentref...'

Tudalen newydd

Bu '''Eisteddfod Trefor''' yn achlysur pwysig yng nghalendr blynyddol y pentref am flynyddoedd.

Fe'i cynhelid o gwmpas Gŵyl Ddewi. Yn y neuadd bentref (y Rhyt i bobl Trefor) y cynhelid hi i ddechrau ond yna fe'i symudwyd gan gael ei chynnal bob yn ail yng nghapeli Gosen a Maesyneuadd. Bu ar un adeg yn Eisteddfod Gadeiriol fel y gwelir o raglen ''Eisteddfod Gadeiriol Gwyl Ddewi Trefor'' a gynhaliwyd ddydd Llun, 2 Mawrth 1936.<sup>[1]</sup> Cynigiwyd y gadair ar yr achlysur hwnnw am ddarn o farddoniaeth caeth neu rydd, heb fod dros 60 llinell, ar y testun pruddglwyfus "Myfyrdod wrth fedd Eben Fardd". Fodd bynnag, er ei bod yn eisteddfod gadeiriol bryd hynny mae'r rhestr gystadlaethau (sydd ar un ochr i boster cymharol fychan) yn ddigon byr. Ceid nifer o gystadlaethau canu i unawdwyr, deuawdau a phartïon bach, ynghyd â chystadlaethau megis cân werin ac unawd offerynnol. Dim ond dwy gystadleuaeth adrodd oedd yna, sef Prif Adroddiad - "Cwyn y Diwaith gan Rolant Wyn (priodol iawn ynghanol y 30au llwm) a hefyd "Adrodd stori fer chwaethus". Yn ogystal ceid ychydig o gystadlaethau coginio a gwaith llaw, fel gwneud hanner pwys o gyflath a hanner dwsin o grempogau a llunio stand ar gyfer lamp drydan, ac un gystadleuaeth arlunio. Un peth trawiadol iawn oedd nad oedd unrhyw gystadlaethau i blant yn yr eisteddfod bryd hynny.

Erbyn y 1960au a'r 1970au, pan gynhelid yr eisteddfod yn y ddau gapel yn eu tro, roedd bri mawr arni fel y cofiaf yn dda. Er nad oedd yn eisteddfod gadeiriol bellach roedd ganddi raglen helaeth o gystadlaethau canu, adrodd ac offerynnol, ynghyd ag adran farddoniaeth a llenyddiaeth. Cynhelid dau gyfarfod bryd hynny, sef cyfarfod y prynhawn i'r plant a chyfarfod y nos i rai dros tua 16 oed. Yn ystod cyfarfod y p'nawn rhoddid rhubanau (coch, glas a melyn) i'r plant buddugol. Gwneid y rhain gan Mrs Gwladys Jones, Cartrefle, a roddodd flynyddoedd o wasanaeth i'r eisteddfod. Yn wir, byddai derbyn rhuban yn aml yn golygu mwy i'r plant na'r wobr ariannol. Ceid cystadlu brwd yn ogystal yng nghyfarfod y nos, gyda phartïon a chorau, yn ogystal ag unawdwyr, yn dod iddi. Teithiai rhai o bell, a chofiaf Dai Jones, Llanilar, yn ennill ar yr Her Unawd, rai blynyddoedd cyn iddo ennill y Rhuban Glas yn y Genedlaethol. Ni fyddai'n ddim i gyfarfod yr hwyr barhau tan 3 o'r gloch y bore wedyn. Daliodd yr eisteddfod ei thir yn weddol dda yn nechrau'r 1980au ond erbyn diwedd y degawd hwnnw roedd yn edwino a daeth i ben yn gymharol fuan wedyn.<sup>[2]</sup>

== Cyfeiriadau ==

1. Poster rhaglen ''Eisteddfod Gadeiriol Gwyl Ddewi Trefor'' Dydd Llun, Mawrth 2il 1936, papurau Llyfrgell Genedlaethol Cymru.

2. Gwybodaeth bersonol.