https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?action=history&feed=atom&title=Eisteddfod_Gadeiriol_Pen-y-groesEisteddfod Gadeiriol Pen-y-groes - Hanes golygu2026-05-06T11:11:23ZHanes diwygio'r dudalen hon ar y wiciMediaWiki 1.43.1https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Eisteddfod_Gadeiriol_Pen-y-groes&diff=14905&oldid=prevIrion am 21:52, 11 Medi 20232023-09-11T21:52:33Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="cy">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Fersiwn hŷn</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Fersiwn yn ôl 22:52, 11 Medi 2023</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l17">Llinell 17:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">Llinell 17:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> Y rhai a gerfir ar greigiau Arfon.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> Y rhai a gerfir ar greigiau Arfon.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> Gyda gwasanaeth llywydd llengarol fel y Parch E Davies, Ebrwyad Llanllyfni, ac ysgrifenydd difefl yn mherson Mr [[Griffith Lewis|G. Lewis]], llyfrwerthwr, [[Pen-y-groes|Penygroes]], llwyddodd y pwyllgor i gario allan y symudiad clodwiw hyd at anterth llwyddiant, a chyda phleser mawr y deallasom, ar ddiwedd y gweithrediadau, fod yr Eisteddfod hon yn rhagori ym mhob ystyr ar yr un flaenorol a gynhaliwyd ym Mhenygroes. Adeiladydd y babell brydferth ydoedd Mr Wm. Hughes, Penygroes. Addurnwyd hi yn y modd mwyaf chwaethus a chywrain, a dygwyd y gwaith hwn oddiamgylch gan Mrs Williams, [[Ysgol Llanllyfni|Board School, Llanllyfni]]; Miss Roberts, Manchester House, eto; Miss Jones, Post Office, eto; Miss Jones, Tydraw-i'r-afon; Miss E. Griffith, Dolifan; Mrs Williams, [[Ysgol Bro Lleu|Board School, Penygroes]]; Miss Williams, eto; Miss Mackey; Miss Bownes, Tanybryn; Miss Roberts, Yr Ynys; Miss L. Jones, Bethel-terrace; Miss Jones, Mount Pleasant, [[Tal-y-sarn|Talysarn]]; Miss Dora Jones, eto; Miss Wood, [[Ysgol <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">gynradd </del>Tal-y-sarn|Board School]]; Miss Jones, Vronoleu; Bryn'rodyn; Miss Watts, [[Ysgol Penfforddelen|Penfforddelen School]]; Miss Rees, eto; Miss Hughes, [[Llwyn-y-gwalch]], Miss Williams a Miss Roberts, [[Brynaerau|Bryneura]]; Miss Davies, [[Pengwern]], Caernarfon; Miss Williams, Shop-y-Maes, eto; Miss Ellen Williams, eto; Miss Kate Williams, Grove House, Bangor-street, eto; Miss Emma Paul, Ty'nyweirglodd, Llanllyfni; Miss Jones, Bryndeulyn; Mr Williams, Board School, Penygroes; Mr W. Griffith, Dolifan, a Mr H. Williams, Eryri Quarry, &c. Oherwydd gerwinder yr hin, nid rhyw luosog iawn ydoedd nifer y dyrfa a ddaeth i gyfarfod cyntaf yr Eisteddfod, a gynhaliwyd </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> Gyda gwasanaeth llywydd llengarol fel y Parch E Davies, Ebrwyad Llanllyfni, ac ysgrifenydd difefl yn mherson Mr [[Griffith Lewis|G. Lewis]], llyfrwerthwr, [[Pen-y-groes|Penygroes]], llwyddodd y pwyllgor i gario allan y symudiad clodwiw hyd at anterth llwyddiant, a chyda phleser mawr y deallasom, ar ddiwedd y gweithrediadau, fod yr Eisteddfod hon yn rhagori ym mhob ystyr ar yr un flaenorol a gynhaliwyd ym Mhenygroes. Adeiladydd y babell brydferth ydoedd Mr Wm. Hughes, Penygroes. Addurnwyd hi yn y modd mwyaf chwaethus a chywrain, a dygwyd y gwaith hwn oddiamgylch gan Mrs Williams, [[Ysgol Llanllyfni|Board School, Llanllyfni]]; Miss Roberts, Manchester House, eto; Miss Jones, Post Office, eto; Miss Jones, Tydraw-i'r-afon; Miss E. Griffith, Dolifan; Mrs Williams, [[Ysgol Bro Lleu|Board School, Penygroes]]; Miss Williams, eto; Miss Mackey; Miss Bownes, Tanybryn; Miss Roberts, Yr Ynys; Miss L. Jones, Bethel-terrace; Miss Jones, Mount Pleasant, [[Tal-y-sarn|Talysarn]]; Miss Dora Jones, eto; Miss Wood, [[Ysgol Tal-y-sarn|Board School]]; Miss Jones, Vronoleu; Bryn'rodyn; Miss Watts, [[Ysgol Penfforddelen|Penfforddelen School]]; Miss Rees, eto; Miss Hughes, [[Llwyn-y-gwalch]], Miss Williams a Miss Roberts, [[Brynaerau|Bryneura]]; Miss Davies, [[Pengwern]], Caernarfon; Miss Williams, Shop-y-Maes, eto; Miss Ellen Williams, eto; Miss Kate Williams, Grove House, Bangor-street, eto; Miss Emma Paul, Ty'nyweirglodd, Llanllyfni; Miss Jones, Bryndeulyn; Mr Williams, Board School, Penygroes; Mr W. Griffith, Dolifan, a Mr H. Williams, Eryri Quarry, &c. Oherwydd gerwinder yr hin, nid rhyw luosog iawn ydoedd nifer y dyrfa a ddaeth i gyfarfod cyntaf yr Eisteddfod, a gynhaliwyd </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> NOS SADWRN</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> NOS SADWRN</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l62">Llinell 62:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">Llinell 62:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>:::::::''Areithiwr uwch gwyr Athen'' </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>:::::::''Areithiwr uwch gwyr Athen'' </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>:::::::''A dawn y byd yn ei ben. '' </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>:::::::''A dawn y byd yn ei ben. '' </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> Datganwyd unawdau a darnau yn ystod y gweddill o'r eyfarfod gan y Llew, Mr <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Daviea</del>, Mr Jenkins, Mrs Edwards, Miss Griffith, a'r cor, a chafwyd hefyd berfformiadau gan y seindorf. Cyfeilydd yr Eisteddfod ydoedd Mr J. Williams, Maes, Caernarfon. Terfynodd y gweithrediadau yn brydlawn, ac yr oedd yr holl drefniadau yn gyfryw fel na ddigwyddodd yr anhap leiaf. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> Datganwyd unawdau a darnau yn ystod y gweddill o'r eyfarfod gan y Llew, Mr <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Davies</ins>, Mr Jenkins, Mrs Edwards, Miss Griffith, a'r cor, a chafwyd hefyd berfformiadau gan y seindorf. Cyfeilydd yr Eisteddfod ydoedd Mr J. Williams, Maes, Caernarfon. Terfynodd y gweithrediadau yn brydlawn, ac yr oedd yr holl drefniadau yn gyfryw fel na ddigwyddodd yr anhap leiaf. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Mae sawl peth y gellid ei ddweud am yr adroddiad uchod. Yn sicr, mae prif ddiddordeb y gohebydd (neu efallai ei or-awydd i gynffona!) oedd manylu ar y llywyddion anrhydeddus, y cyfarchion gor-ganmoliaethus iddynt a'i sylwadau bur flodeuog a gormodieithol hwythau mewn atebiad. Sylwer hefyd ar bennawd yr adroddiad: cyfrifwyd barn mab y plas lleol, C<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">,</del>H. Wynn, am Brifysgol Cymru yn bwysicach nag enwau'r enillwyr.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Mae sawl peth y gellid ei ddweud am yr adroddiad uchod. Yn sicr, mae prif ddiddordeb y gohebydd (neu efallai ei or-awydd i gynffona!) oedd manylu ar y llywyddion anrhydeddus, y cyfarchion gor-ganmoliaethus iddynt a'i sylwadau bur flodeuog a gormodieithol hwythau mewn atebiad. Sylwer hefyd ar bennawd yr adroddiad: cyfrifwyd barn mab y plas lleol, C<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins>H. Wynn, am Brifysgol Cymru yn bwysicach nag enwau'r enillwyr.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Yn ail, nid oedd yr eisteddfod yn dilyn patrwm eisteddfodau heddiw. Rhoddwyd lle mawr i berfformiadau gan gorau, unawdwyr ac adroddwyr yn ogystal â chystadleuwyr. Ymddengys mai ychydig oedd nifer y cystadlaethau i gymharu â heddiw, ac at ei gilydd, ychydig oedd y cystadleuwyr. Nid oedd y beirniaid yn amharod i atal gwobrwyon ychwaith. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Yn ail, nid oedd yr eisteddfod yn dilyn patrwm eisteddfodau heddiw. Rhoddwyd lle mawr i berfformiadau gan gorau, unawdwyr ac adroddwyr yn ogystal â chystadleuwyr. Ymddengys mai ychydig oedd nifer y cystadlaethau i gymharu â heddiw, ac at ei gilydd, ychydig oedd y cystadleuwyr. Nid oedd y beirniaid yn amharod i atal gwobrwyon ychwaith. </div></td></tr>
</table>Irionhttps://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Eisteddfod_Gadeiriol_Pen-y-groes&diff=14889&oldid=prevIrion am 20:15, 7 Medi 20232023-09-07T20:15:50Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="cy">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Fersiwn hŷn</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Fersiwn yn ôl 21:15, 7 Medi 2023</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l21">Llinell 21:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">Llinell 21:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> NOS SADWRN</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> NOS SADWRN</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> Agorwyd y cyfarfod trwy i [[Seindorf Dulyn|Seindorf Bres Dulyn]], o dan arweiniad Mr W. Evans ([[Eos Eifion]]), chwareu nifer o ddawns-donau a elwid "Autumn," neu, fel y dywedodd y Llew (yr arweinydd), <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">caf wyd </del>ganddynt yr hydref yn y gauaf. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> Agorwyd y cyfarfod trwy i [[Seindorf Dulyn|Seindorf Bres Dulyn]], o dan arweiniad Mr W. Evans ([[Eos Eifion]]), chwareu nifer o ddawns-donau a elwid "Autumn," neu, fel y dywedodd y Llew (yr arweinydd), <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">cafwyd </ins>ganddynt yr hydref yn y gauaf. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> Yn absenoldeb Mr O. T. Owen, [[Chwarel Dorothea|Dorothea]], daeth Mr Jones, [[Cloddfa'r Lôn|Cloddfa'r Lon]], yn mlaen, a darllenodd yr anerchiad ganlynol i'r Llywydd: "Cyflwynedig i'r Parchedig E. Davies, Rector, Llanllyfni, Cadeirydd Pwyllgor Eisteddfod Gadeiriol Eryri yn Penygroes, 1879. - Barchedig syr, Ar ran Pwyllgor Eisteddfod Gadeiriol Eryri, yr hon sydd yn awr ar gael ei chynal yn Penygroes, yr wyf yn ostyngedig gyflwyno i'ch ffafr chwi yr anerchiad hwn fel amlygiad o'r parch a deimlir tuagatoch ar gyfrif eich ymostyngiad a'ch tiriolideb arferol, a'ch defnyddioldeb trwy gyflawniad cyson ac ymroddiadol o'ch swydd fel Cadeirydd y Pwyllgor, ac fel cydnabyddiad o'ch cymhwysder i eistedd yn nghadair lywyddol ein Heisteddfod. Y mae gan y pwyllgor yr hyfrydwch o ddymuno eich gweled yn parhau i ddefnyddio eich talentau, eich dysgeidiaeth, a'ch gwybodaeth eang i ddyrchafu llenyddiaeth yn ein mysg, i ledaenu gwybodaeth yn gyffredinol, i fod yn foddion i goethi, dyrchafu, a dadblygu talentau yn eu hamrywiol agweddau: ac i argraphu yn ddwfn ar feddyliau ieuenctyd ein cymydogaethau, a'n gwlad yn gyffredinol, y pwysigrwydd iddynt osod yn eu meddwl nôd digon sylweddol, uchel, ac anrhydeddus i ymgyrhaedd ato, modd y bydd yn ddiogel ddibetrus i hwn neu arall eto, eich cyflawn groesawu fel cymwynaswr ac ymgeleddwr pob amcan Cymreig teilwng. Teimlir parch personol i chwi am yr ysbryd hynaws, addfwyn, boneddigaidd, a charuaidd a feddwch tuagat bawb, ac am na welwyd ynoch un amcan i darfu teimladau neb, na rhoddi lle i deimlad o atgasrwydd ffynu yn nghalonau eich cymydogion tuagatoch; ond yn hytrach, meddwch ein dyledus barch am eich cyd-ymdrech i weithio allan amcanion daionus yn gyffredinol, ac yn enwedig am eich zel a'ch gweithgarwch ar ran sobrwydd a dirwest - ar ran rhinwedd, a phob daioni, yn foesol a chrefyddol. Derbyniwch gan hyny, yr arwydd bychan yma o'n parch i chwi, a'n cydnabyddiaeth o'ch gwasanaeth gwerthfawr yn amrywiol gylchoedd cymdeithas. Parhaed eich diwydrwydd, eich zel, eich gweithgarwch, a'ch defnyddioldeb yn ein mysg. Parhaed a chynydded y brawdgarwch a feddwch tuagat bawb yn gyffredinol ddieithriad: a chaffed ohonoch ysbryd helaethach eto i wneuthur daioni yn dymhorol, moesol, a chrefyddol. A thywallted y ffurfafen ragluniaethol ei gronynau elusengar yn helaeth arnoch, gyda hir oes ac iechyd i'w mwynhau: a'ch bywyd a fyddo hyd fedd yn anrhydedd i chwi, ac yn anrhydedd i'ch gwlad a'ch cenedl" (uchel gymeradwyaeth). </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Yn absenoldeb Mr O. T. Owen, [[Chwarel Dorothea|Dorothea]], daeth Mr Jones, [[Cloddfa'r Lôn|Cloddfa'r Lon]], yn mlaen, a darllenodd yr anerchiad ganlynol i'r Llywydd: "Cyflwynedig i'r Parchedig E. Davies, Rector, Llanllyfni, Cadeirydd Pwyllgor Eisteddfod Gadeiriol Eryri yn Penygroes, 1879. - Barchedig syr, Ar ran Pwyllgor Eisteddfod Gadeiriol Eryri, yr hon sydd yn awr ar gael ei chynal yn Penygroes, yr wyf yn ostyngedig gyflwyno i'ch ffafr chwi yr anerchiad hwn fel amlygiad o'r parch a deimlir tuagatoch ar gyfrif eich ymostyngiad a'ch tiriolideb arferol, a'ch defnyddioldeb trwy gyflawniad cyson ac ymroddiadol o'ch swydd fel Cadeirydd y Pwyllgor, ac fel cydnabyddiad o'ch cymhwysder i eistedd yn nghadair lywyddol ein Heisteddfod. Y mae gan y pwyllgor yr hyfrydwch o ddymuno eich gweled yn parhau i ddefnyddio eich talentau, eich dysgeidiaeth, a'ch gwybodaeth eang i ddyrchafu llenyddiaeth yn ein mysg, i ledaenu gwybodaeth yn gyffredinol, i fod yn foddion i goethi, dyrchafu, a dadblygu talentau yn eu hamrywiol agweddau: ac i argraphu yn ddwfn ar feddyliau ieuenctyd ein cymydogaethau, a'n gwlad yn gyffredinol, y pwysigrwydd iddynt osod yn eu meddwl nôd digon sylweddol, uchel, ac anrhydeddus i ymgyrhaedd ato, modd y bydd yn ddiogel ddibetrus i hwn neu arall eto, eich cyflawn groesawu fel cymwynaswr ac ymgeleddwr pob amcan Cymreig teilwng. Teimlir parch personol i chwi am yr ysbryd hynaws, addfwyn, boneddigaidd, a charuaidd a feddwch tuagat bawb, ac am na welwyd ynoch un amcan i darfu teimladau neb, na rhoddi lle i deimlad o atgasrwydd ffynu yn nghalonau eich cymydogion tuagatoch; ond yn hytrach, meddwch ein dyledus barch am eich cyd-ymdrech i weithio allan amcanion daionus yn gyffredinol, ac yn enwedig am eich zel a'ch gweithgarwch ar ran sobrwydd a dirwest - ar ran rhinwedd, a phob daioni, yn foesol a chrefyddol. Derbyniwch gan hyny, yr arwydd bychan yma o'n parch i chwi, a'n cydnabyddiaeth o'ch gwasanaeth gwerthfawr yn amrywiol gylchoedd cymdeithas. Parhaed eich diwydrwydd, eich zel, eich gweithgarwch, a'ch defnyddioldeb yn ein mysg. Parhaed a chynydded y brawdgarwch a feddwch tuagat bawb yn gyffredinol ddieithriad: a chaffed ohonoch ysbryd helaethach eto i wneuthur daioni yn dymhorol, moesol, a chrefyddol. A thywallted y ffurfafen ragluniaethol ei gronynau elusengar yn helaeth arnoch, gyda hir oes ac iechyd i'w mwynhau: a'ch bywyd a fyddo hyd fedd yn anrhydedd i chwi, ac yn anrhydedd i'ch gwlad a'ch cenedl" (uchel gymeradwyaeth). </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> Y llywydd parchedig, wrth godi i draddodi ei anerchiad. a dderbyniwyd gyda banllefau o gymeradwyaeth cynes. Os, meddai, yr oedd ei gyfaill Mr Herbert Jones wedi amlygu ei anghymwysder i ddarllen yr anerchiad, llawer mwy anghymhwys oedd ef (y llywydd) i'w derbyn; ond gan fod teimladau da y pwyllgor yn gynwysedig yn yr hyn a ddarllenwyd, nid oedd ganddo ef yn y lle cyntaf ddim i'w wneyd ond cyflwyna iddynt, un ac oll, ei ddiolchgarwch gwresocaf. Yr oedd yn bleser mawr iddo ef gael cydweithredu a hwy yn nygiad oddi amgylch y cyfarfodydd eisteddfodol hyn, pa rai, hyderai, fyddent yn anrhydedd iddynt hwy fel cymydogaeth, ac yn fendith arosol iddynt fel cenedl yn y dyfodol, trwy eu cynysgaeddu hwy a'r fraint o gael darllen, drosodd a throsodd drachefn, y gwahanol gyfansoddiadau a dderbyniwyd (cymeradwyaeth). Credai ef fod yr hen sefydliad gogoneddus ag yr oeddynt hwy yn awr yn ei gynhal yn Mhenygroes yn haeddu cydweithrediad a serch pob Cymro trylwyr trwy'r holl Dywysogaeth, a phawb drwy'r byd yn ddiwahaniaeth. Yr oedd ef yn credu - er fod rhai ar y llwyfan hon yn fwy galluog nag ef i draetliu ar y pwnc hwn - mai dyma'r unig nodweddiad cenedlaethol a bcrthynai i'r Cymro sydd yn gwahaniaethu oddiwrth eiddo cenedloedd ereill ar wyneb y ddaear - yr eisteddfod (clywch, clywch, a chymeradwyaeth). Nid oedd ef yn meddwl dyweyd fod y Cymry ar y blaen ar ddosparthiadau ereill mewn dysgeidiaeth; ond hyn a ddywedai, nad oedd gan yr un genedl ond cenedl y Cymry ei Heisteddfod. Meddent brofion o fodolaeth yr Eisteddfod cyn cred. Bu y sefydliad hwn yn orsedd barn a llywodraeth i'w cyndadau, a bendithlawn a fu yn mhob oes. Prif dueddiad yr Eisteddfod yw, neu ddylai fod, dal i fyny a meithrin gwybodaeth o'r iaith Gymraeg — iaith ag yr oeddynt hwy ac yntau yn ei charu o waelod eu calonau, iaith yn mha un yr oeddynt yn gallu addoli, siarad, a gwrandaw er pleser ac adeiladaeth, a hyny yn llawer gwell nag mewn unrhyw iaith arall, pa mor glasurol bynag doedd (cymeradwyaeth). Adeg ddu ar Gymru fyddai yr adeg hono pan fyddai yr iaith Gymraeg fel rhwng byw a marw, a phan fyddai y cenedl yn methu gwahaniaethu y naill iaith oddi wrth y llall. Er atal hyn, bydded iddynt oll fel cenedl wneyd eu goreu dros gadw yr hen iaith anwyl yn fyw, a hyny yn ei phurdeb gramadegol; ac ond iddynt wneyd hyn, byddai iddynt ganfod ynddi fwn cyfoethog, a thrysorau gwerthfawr iaith ddysgedig a chlasurol (cymeradwyaeth). A chan mai iddynt hwy yn unig yr oedd yr Eisteddfod yn perthyn, eu dyledswydd hefyd oedd gwneyd eu goreu trwy aberthu eu talent, eu hamser, a'u harian, mewn trefn i gynorthwyo i'w chario yn mlaen o oes i oes. Yna cyfeiriodd y llywydd parchedig at yr enwogion a gyfododd yr Eisteddfod, gan sylwi ar y rhai ymadawedig o'n cyd-genedl ag yr oedd eu henwau yn britho muriau y babell ar bob llaw — enwau enwogion nas gallasem wneyd yn llai na'u caru (cymeradwyaeth). Ar lwyfan yr Eisteddfod yr oedd pob gwahaniaeth barn, yn grefyddol a gwleidyddol, yn cael ei ymlid dros ei godrau, a brawdgarwch a thymher dda yn ffynu. Wrth derfynu amlygodd ei hyder y byddai i'r cyfeillion hyny a lafuriasant yn ystod y misoedd a aethent heibio gael y pleser o wybod nad aeth eu llafur yn ofer, ac y byddai yr eisteddfod hon yn foddion i ddwyn eu cynyrchion i "wyneb haul a llygad goleuni" (uchel gymeradwyaeth). </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> Y llywydd parchedig, wrth godi i draddodi ei anerchiad. a dderbyniwyd gyda banllefau o gymeradwyaeth cynes. Os, meddai, yr oedd ei gyfaill Mr Herbert Jones wedi amlygu ei anghymwysder i ddarllen yr anerchiad, llawer mwy anghymhwys oedd ef (y llywydd) i'w derbyn; ond gan fod teimladau da y pwyllgor yn gynwysedig yn yr hyn a ddarllenwyd, nid oedd ganddo ef yn y lle cyntaf ddim i'w wneyd ond cyflwyna iddynt, un ac oll, ei ddiolchgarwch gwresocaf. Yr oedd yn bleser mawr iddo ef gael cydweithredu a hwy yn nygiad oddi amgylch y cyfarfodydd eisteddfodol hyn, pa rai, hyderai, fyddent yn anrhydedd iddynt hwy fel cymydogaeth, ac yn fendith arosol iddynt fel cenedl yn y dyfodol, trwy eu cynysgaeddu hwy a'r fraint o gael darllen, drosodd a throsodd drachefn, y gwahanol gyfansoddiadau a dderbyniwyd (cymeradwyaeth). Credai ef fod yr hen sefydliad gogoneddus ag yr oeddynt hwy yn awr yn ei gynhal yn Mhenygroes yn haeddu cydweithrediad a serch pob Cymro trylwyr trwy'r holl Dywysogaeth, a phawb drwy'r byd yn ddiwahaniaeth. Yr oedd ef yn credu - er fod rhai ar y llwyfan hon yn fwy galluog nag ef i draetliu ar y pwnc hwn - mai dyma'r unig nodweddiad cenedlaethol a bcrthynai i'r Cymro sydd yn gwahaniaethu oddiwrth eiddo cenedloedd ereill ar wyneb y ddaear - yr eisteddfod (clywch, clywch, a chymeradwyaeth). Nid oedd ef yn meddwl dyweyd fod y Cymry ar y blaen ar ddosparthiadau ereill mewn dysgeidiaeth; ond hyn a ddywedai, nad oedd gan yr un genedl ond cenedl y Cymry ei Heisteddfod. Meddent brofion o fodolaeth yr Eisteddfod cyn cred. Bu y sefydliad hwn yn orsedd barn a llywodraeth i'w cyndadau, a bendithlawn a fu yn mhob oes. Prif dueddiad yr Eisteddfod yw, neu ddylai fod, dal i fyny a meithrin gwybodaeth o'r iaith Gymraeg — iaith ag yr oeddynt hwy ac yntau yn ei charu o waelod eu calonau, iaith yn mha un yr oeddynt yn gallu addoli, siarad, a gwrandaw er pleser ac adeiladaeth, a hyny yn llawer gwell nag mewn unrhyw iaith arall, pa mor glasurol bynag doedd (cymeradwyaeth). Adeg ddu ar Gymru fyddai yr adeg hono pan fyddai yr iaith Gymraeg fel rhwng byw a marw, a phan fyddai y cenedl yn methu gwahaniaethu y naill iaith oddi wrth y llall. Er atal hyn, bydded iddynt oll fel cenedl wneyd eu goreu dros gadw yr hen iaith anwyl yn fyw, a hyny yn ei phurdeb gramadegol; ac ond iddynt wneyd hyn, byddai iddynt ganfod ynddi fwn cyfoethog, a thrysorau gwerthfawr iaith ddysgedig a chlasurol (cymeradwyaeth). A chan mai iddynt hwy yn unig yr oedd yr Eisteddfod yn perthyn, eu dyledswydd hefyd oedd gwneyd eu goreu trwy aberthu eu talent, eu hamser, a'u harian, mewn trefn i gynorthwyo i'w chario yn mlaen o oes i oes. Yna cyfeiriodd y llywydd parchedig at yr enwogion a gyfododd yr Eisteddfod, gan sylwi ar y rhai ymadawedig o'n cyd-genedl ag yr oedd eu henwau yn britho muriau y babell ar bob llaw — enwau enwogion nas gallasem wneyd yn llai na'u caru (cymeradwyaeth). Ar lwyfan yr Eisteddfod yr oedd pob gwahaniaeth barn, yn grefyddol a gwleidyddol, yn cael ei ymlid dros ei godrau, a brawdgarwch a thymher dda yn ffynu. Wrth derfynu amlygodd ei hyder y byddai i'r cyfeillion hyny a lafuriasant yn ystod y misoedd a aethent heibio gael y pleser o wybod nad aeth eu llafur yn ofer, ac y byddai yr eisteddfod hon yn foddion i ddwyn eu cynyrchion i "wyneb haul a llygad goleuni" (uchel gymeradwyaeth). </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l34">Llinell 34:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">Llinell 35:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> Am naw boreu heddyw, ffurfiwyd gorymdaith o feirdd a llenorion gerllaw y [[Tafarn y Stag (Pen-y-groes)|Stag's Head]], o ba le yr ymdeithiwyd i faes cyfagos, lle yr agorwyd yr Orsedd, ac yr urddwyd amryw ymgeiswyr yn feirdd, llenorion, ac yn gerddorion. Wedi hyny aethpwyd i gyfarfod llywydd y dydd, yr hwn a wnaeth ei ymddangosiad yn y babell yn mherson Mr [[W.A. Darbishire]], [[Nantlle]], a'r hwn hefyd a dderbyniwyd gan y dyrfa fawr mewn modd croesawgar iawn. Arweiniwyd y gweithrediadau gan Llew Llwyfo. Mewn atebiad i anerchiad longyfarchiadol a draddodwyd iddo gan y Parch P. W. Jones, cododd y llywydd yn nghanol cymeradwyaeth y gwyddfodolion, a diolchodd yn wresog i'r pwyllgor am yr anrhydedd a osodasant arno trwy ei ddewis i'r gadair lywyddol am y boreu hwnw. Yr unig reswm, credai, dros eu gwaith yn ei anrhydeddu fel hyn ydoedd, modd y gallai gael cyfleustra i amlygu ei gydymdeimlad, a chynyg ei gefnogaeth i eisteddfodau yn gyffredinol, ac yn enwedig felly i Eisteddfod Gadeiriol Penygroes. Yr oedd eisteddfodau yn cael eu trosglwyddo o oesoedd a fu fel rhan o fywyd cymdeithasol deiliaid ei Mawrhydi yn y parth hwn o'i thiriogaethau. Mor hynafol oeddynt fel yr ymddangosant ychydig flynyddau yn ol i gyrhaedd eu holaf awr ac, os oedd efe yn cael ei iawn hysbysu, yr oedd y pryd hyny yn ddymunolbeth i'w gweled yn cael eu dileu, gan mai cyfarfodydd oeddynt yn orlawn o ffolineb ac afresymoldeb, ae yn rhy aml yn terfynu mewn oferedd ac annhrefn. Ond, yn ffodus, yr oedd y gwraidd o fywydoliaeth a feddent yn cael ei gydnabod, ac yr oeddynt wedi cael eu hadnewyddu, yn ogymaint a'u bod yn awr yn cyflenwi angen neillduol yr oes. Dymunol oedd cael rhyw ddifyrwch ac adeiladaeth fuddiol yr oedd yr Eisteddfod, yn ei gwahanol agweddau, yn rhoddi hyn i ni, ac yn yr ystyr yma haeddai gefnogaeth pawb yn ddiwahaniaeth (uchel gymeradwyaeth). </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> Am naw boreu heddyw, ffurfiwyd gorymdaith o feirdd a llenorion gerllaw y [[Tafarn y Stag (Pen-y-groes)|Stag's Head]], o ba le yr ymdeithiwyd i faes cyfagos, lle yr agorwyd yr Orsedd, ac yr urddwyd amryw ymgeiswyr yn feirdd, llenorion, ac yn gerddorion. Wedi hyny aethpwyd i gyfarfod llywydd y dydd, yr hwn a wnaeth ei ymddangosiad yn y babell yn mherson Mr [[W.A. Darbishire]], [[Nantlle]], a'r hwn hefyd a dderbyniwyd gan y dyrfa fawr mewn modd croesawgar iawn. Arweiniwyd y gweithrediadau gan Llew Llwyfo. Mewn atebiad i anerchiad longyfarchiadol a draddodwyd iddo gan y Parch P. W. Jones, cododd y llywydd yn nghanol cymeradwyaeth y gwyddfodolion, a diolchodd yn wresog i'r pwyllgor am yr anrhydedd a osodasant arno trwy ei ddewis i'r gadair lywyddol am y boreu hwnw. Yr unig reswm, credai, dros eu gwaith yn ei anrhydeddu fel hyn ydoedd, modd y gallai gael cyfleustra i amlygu ei gydymdeimlad, a chynyg ei gefnogaeth i eisteddfodau yn gyffredinol, ac yn enwedig felly i Eisteddfod Gadeiriol Penygroes. Yr oedd eisteddfodau yn cael eu trosglwyddo o oesoedd a fu fel rhan o fywyd cymdeithasol deiliaid ei Mawrhydi yn y parth hwn o'i thiriogaethau. Mor hynafol oeddynt fel yr ymddangosant ychydig flynyddau yn ol i gyrhaedd eu holaf awr ac, os oedd efe yn cael ei iawn hysbysu, yr oedd y pryd hyny yn ddymunolbeth i'w gweled yn cael eu dileu, gan mai cyfarfodydd oeddynt yn orlawn o ffolineb ac afresymoldeb, ae yn rhy aml yn terfynu mewn oferedd ac annhrefn. Ond, yn ffodus, yr oedd y gwraidd o fywydoliaeth a feddent yn cael ei gydnabod, ac yr oeddynt wedi cael eu hadnewyddu, yn ogymaint a'u bod yn awr yn cyflenwi angen neillduol yr oes. Dymunol oedd cael rhyw ddifyrwch ac adeiladaeth fuddiol yr oedd yr Eisteddfod, yn ei gwahanol agweddau, yn rhoddi hyn i ni, ac yn yr ystyr yma haeddai gefnogaeth pawb yn ddiwahaniaeth (uchel gymeradwyaeth). </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> Yna aethpwyd yn mlaen gyda'r drefnlen, trwy i'r Parch Robert Thomas ddarllen beirniadaeth y Parch D. C. Davies, M.A., Llundain, ar y cyfieithiadau o "Anffyddiaeth;" gwobr 3p. Derbyniwyd llawer o gyfansoddiadau, ond rhanwyd y wobr rhwng Mr R. Harrison, Pensarn, Abergele, a Mr Hugh Hughes, Countes Thorpe, Derby. Canodd Miss Griffith a Mr W. Davies ddeuawd allan o ''Blodwen'', a gwnaethent eu gwaith yu ganmoladwy. Dr Roberts, Penygroes, a ddarllenodd feimiadaeth fanwl ar y traethodau ar "Iawn-reolaeth ystafell y claf," yr hwn destyn oedd yn gyfyngedig i ferched; gwobr, 2p, a bathodyn. Yr oedd naw yn cystadlu, a dyfarnwyd y wobr i Miss Edwards, Ebenezer, Llanllyfni. Un Seindorf, sef [[Seindorf Dulyn|Seindorf Bres Dulyn]], a ddaeth yn mlaen i gystadlu ar berfformio y "Nantlle Vale Fantasia" (Mr Jarrett Roberts), gwobr pedwar gini. Wrth draddodi ei feirniadaeth, dywedodd y beirniad (Mr Jenkins) fod y dernyn yn un hynod anhawdd, yn enwedig mewn rhai manau, ac ei fod yn haeddu mwy o wobr nag a gynygiwyd gan y pwyllgor. Darfu i'r band gychwyn yn lled dda, ond yr oeddynt o dan ychydig o <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">anfantals </del>gan fod un o'r chwareuwyr yn absennol. Pur ddymunol fuasai gweled Cymry yn talu mwy o sylw i gerddoriaeth offerynau tant (cymeradwyaeth). Y perygl mawr yn Nghymru y dyddiau presenol oedd i bawb redeg i un cyfeiriad — canu lleisiol. Anogai hwy oll i feddwl am gyfeiriad arall - i dori cyfeiriad newydd gyda seindyrf tant. Darfu i'r band chwareu yn bur dda, a theilyngai y wobr. Arwisgwyd yr arweinydd, sef Mr [[William Evans (Eos Eifion)]], gan Mrs Williams, Board School, Penygroes. — Darllenwyd beirniadaeth y Parch. T. C. Edwards, M.A., ar y cyfieithiadau, "The literature of Britain" (Macaulay); gwobr, 10s 6c; yr oedd unarddeg wedi cystadlu, a dyfarnwyd y wobr i Mr Robert Hughes, cysodydd, Caernarfon, cynrychiolydd yr hwn a arwisgwyd gan Miss Rees, Penfforddelen. — Yna cafwyd cystadleuaeth ddyddorol ar y wisg Gymreig; gwobr, gini, gan Mr T. Lloyd Jones, Talysarn. Y beirniaid oeddynt Mrs Davies, Rectory, Llanllyfni; Mrs Price, Rectory, [[Clynnog Fawr|Clynog]]; a Mrs Jones, Coedmadog. Daeth tair boneddiges mewn gwisgoedd Cymreig ar y llwyfan, a chynyrchodd eu presenoldeb yn y wedd hono ddifyrwch anghyffredin. Dyfarnwyd Mrs Ann Parry, High-street. Penygroes, yn deilwng o'r wobr gyntaf, a rhoddwyd haner gini yn wobr i'r ddwy arall. Arwisgwyd y tair ladi gan Mr Henry Williams, [[Chwarel Fronheulog|chwarel Fronheulog]]; Mr William Griffith, Doliwan; a Mr Hugh Jones, Post Office, Carmel. — Traddododd Mr Jenkins ei feirniadaeth ar yr arweinffyn (''batons''); gwobr, 10s 6c. Ymgeisiodd tri, un o ba rai a arddangosodd fedrusrwydd neillduol trwy gyfuno seinfforch â'r ffon. Cynghorai y gwneuthurwr i fynu cael ''patent'' ar y ffon hon. Enillwyd y wobr gan Mr P. Roberts, peirianydd, Coedmadog. Cafwyd can hynod o swynol gan Miss Hannah Williams, ac hysbyswyd mai hi oedd y foneddiges tuag at addysgiaeth gerddorol yr hon y cyfranodd y llywydd bum' gini. — Hysbysodd Mr Jenkins fod yn bleser mawr ganddo ddyweyd fod y llywydd haelionus, Mr Darbishire, wedi addaw gwobr o ddeg gini i seindorf tant am chwareu ''fantasia'' oreu y flwyddyn nesaf, a phum' gini i'r ail oreu (cymeradwyaeth). - Mr William Jones (Alwenydd) ydoedd awdwr y beddargraph goreu i'r diweddar Mr John Williams, Brynaera; gwobr, gini. Arwisgwyd ei gynrychiolydd, Mr Griffith Powell, gan Miss Watts, Penfforddelen. — Cafwyd pedwarawd ardderchog o waith Mr Jenkins gan Miss Gayney Griffith, Miss Hannah Williams, Mr William Davies, a Mr D. Jenkins. - Darllenodd Mr Jenkins ei feirniadaeth ar yr anthem i'w chanu mewn angladd gweithiwr; gwobr, 5p 5s. Awdwr y cyfansoddiad goreu ydoedd Mr [[W. Jarrett Roberts (Pencerdd Eifion)]], R.A.M., Caernarfon, yr hwn, meddai y beirniaid, oedd yn wir deilwng o'r wobr. Arwisgwyd ef gan Mrs Davies, Rectory, Penygroes. - Cân, 'Dychweliad y bardd,' gan Llew Llwyfo, yn gampus. — [[Côr Llanllyfni]], o dan arweiniad Mr Jones, yn unig a ddaeth yn mlaen i gystadlu mewn datganu anthem Pencerdd Gwynedd, 'Pwy yw y rhai hyn?' gwobr, saith gini. Rhoddwyd canmoliaeth uchel i'r datganiad gan y beirniad talentog, Mr Jenkins, ac arwisgwyd yr arweinydd yn nghanol banllefau o gymeradwyaeth - Derbyniwyd pump o gywyddau ar 'Unigedd;' gwobr, 2p 2s a bathodyn. Tudwal oedd y goreu o ddigon, ac arwisgwyd ef gan Mrs Williams, Board School, Llanllyfni. Terfynwyd cyfarfod y boreu gyda pherfformiad gan y seindorf. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> Yna aethpwyd yn mlaen gyda'r drefnlen, trwy i'r Parch Robert Thomas ddarllen beirniadaeth y Parch D. C. Davies, M.A., Llundain, ar y cyfieithiadau o "Anffyddiaeth;" gwobr 3p. Derbyniwyd llawer o gyfansoddiadau, ond rhanwyd y wobr rhwng Mr R. Harrison, Pensarn, Abergele, a Mr Hugh Hughes, Countes Thorpe, Derby. Canodd Miss Griffith a Mr W. Davies ddeuawd allan o ''Blodwen'', a gwnaethent eu gwaith yu ganmoladwy. Dr Roberts, Penygroes, a ddarllenodd feimiadaeth fanwl ar y traethodau ar "Iawn-reolaeth ystafell y claf," yr hwn destyn oedd yn gyfyngedig i ferched; gwobr, 2p, a bathodyn. Yr oedd naw yn cystadlu, a dyfarnwyd y wobr i Miss Edwards, Ebenezer, Llanllyfni. Un Seindorf, sef [[Seindorf Dulyn|Seindorf Bres Dulyn]], a ddaeth yn mlaen i gystadlu ar berfformio y "Nantlle Vale Fantasia" (Mr Jarrett Roberts), gwobr pedwar gini. Wrth draddodi ei feirniadaeth, dywedodd y beirniad (Mr Jenkins) fod y dernyn yn un hynod anhawdd, yn enwedig mewn rhai manau, ac ei fod yn haeddu mwy o wobr nag a gynygiwyd gan y pwyllgor. Darfu i'r band gychwyn yn lled dda, ond yr oeddynt o dan ychydig o <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">anfantais </ins>gan fod un o'r chwareuwyr yn absennol. Pur ddymunol fuasai gweled Cymry yn talu mwy o sylw i gerddoriaeth offerynau tant (cymeradwyaeth). Y perygl mawr yn Nghymru y dyddiau presenol oedd i bawb redeg i un cyfeiriad — canu lleisiol. Anogai hwy oll i feddwl am gyfeiriad arall - i dori cyfeiriad newydd gyda seindyrf tant. Darfu i'r band chwareu yn bur dda, a theilyngai y wobr. Arwisgwyd yr arweinydd, sef Mr [[William Evans (Eos Eifion)]], gan Mrs Williams, Board School, Penygroes. — Darllenwyd beirniadaeth y Parch. T. C. Edwards, M.A., ar y cyfieithiadau, "The literature of Britain" (Macaulay); gwobr, 10s 6c; yr oedd unarddeg wedi cystadlu, a dyfarnwyd y wobr i Mr Robert Hughes, cysodydd, Caernarfon, cynrychiolydd yr hwn a arwisgwyd gan Miss Rees, Penfforddelen. — Yna cafwyd cystadleuaeth ddyddorol ar y wisg Gymreig; gwobr, gini, gan Mr T. Lloyd Jones, Talysarn. Y beirniaid oeddynt Mrs Davies, Rectory, Llanllyfni; Mrs Price, Rectory, [[Clynnog Fawr|Clynog]]; a Mrs Jones, Coedmadog. Daeth tair boneddiges mewn gwisgoedd Cymreig ar y llwyfan, a chynyrchodd eu presenoldeb yn y wedd hono ddifyrwch anghyffredin. Dyfarnwyd Mrs Ann Parry, High-street. Penygroes, yn deilwng o'r wobr gyntaf, a rhoddwyd haner gini yn wobr i'r ddwy arall. Arwisgwyd y tair ladi gan Mr Henry Williams, [[Chwarel Fronheulog|chwarel Fronheulog]]; Mr William Griffith, Doliwan; a Mr Hugh Jones, Post Office, Carmel. — Traddododd Mr Jenkins ei feirniadaeth ar yr arweinffyn (''batons''); gwobr, 10s 6c. Ymgeisiodd tri, un o ba rai a arddangosodd fedrusrwydd neillduol trwy gyfuno seinfforch â'r ffon. Cynghorai y gwneuthurwr i fynu cael ''patent'' ar y ffon hon. Enillwyd y wobr gan Mr P. Roberts, peirianydd, Coedmadog. Cafwyd can hynod o swynol gan Miss Hannah Williams, ac hysbyswyd mai hi oedd y foneddiges tuag at addysgiaeth gerddorol yr hon y cyfranodd y llywydd bum' gini. — Hysbysodd Mr Jenkins fod yn bleser mawr ganddo ddyweyd fod y llywydd haelionus, Mr Darbishire, wedi addaw gwobr o ddeg gini i seindorf tant am chwareu ''fantasia'' oreu y flwyddyn nesaf, a phum' gini i'r ail oreu (cymeradwyaeth). - Mr William Jones (Alwenydd) ydoedd awdwr y beddargraph goreu i'r diweddar Mr John Williams, Brynaera; gwobr, gini. Arwisgwyd ei gynrychiolydd, Mr Griffith Powell, gan Miss Watts, Penfforddelen. — Cafwyd pedwarawd ardderchog o waith Mr Jenkins gan Miss Gayney Griffith, Miss Hannah Williams, Mr William Davies, a Mr D. Jenkins. - Darllenodd Mr Jenkins ei feirniadaeth ar yr anthem i'w chanu mewn angladd gweithiwr; gwobr, 5p 5s. Awdwr y cyfansoddiad goreu ydoedd Mr [[W. Jarrett Roberts (Pencerdd Eifion)]], R.A.M., Caernarfon, yr hwn, meddai y beirniaid, oedd yn wir deilwng o'r wobr. Arwisgwyd ef gan Mrs Davies, Rectory, Penygroes. - Cân, 'Dychweliad y bardd,' gan Llew Llwyfo, yn gampus. — [[Côr Llanllyfni]], o dan arweiniad Mr Jones, yn unig a ddaeth yn mlaen i gystadlu mewn datganu anthem Pencerdd Gwynedd, 'Pwy yw y rhai hyn?' gwobr, saith gini. Rhoddwyd canmoliaeth uchel i'r datganiad gan y beirniad talentog, Mr Jenkins, ac arwisgwyd yr arweinydd yn nghanol banllefau o gymeradwyaeth - Derbyniwyd pump o gywyddau ar 'Unigedd;' gwobr, 2p 2s a bathodyn. Tudwal oedd y goreu o ddigon, ac arwisgwyd ef gan Mrs Williams, Board School, Llanllyfni. Terfynwyd cyfarfod y boreu gyda pherfformiad gan y seindorf. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> CYFARFOD Y PRYDNAWN. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> CYFARFOD Y PRYDNAWN. </div></td></tr>
</table>Irionhttps://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Eisteddfod_Gadeiriol_Pen-y-groes&diff=14887&oldid=prevIrion am 20:11, 7 Medi 20232023-09-07T20:11:59Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="cy">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Fersiwn hŷn</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Fersiwn yn ôl 21:11, 7 Medi 2023</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l22">Llinell 22:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">Llinell 22:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> Agorwyd y cyfarfod trwy i [[Seindorf Dulyn|Seindorf Bres Dulyn]], o dan arweiniad Mr W. Evans ([[Eos Eifion]]), chwareu nifer o ddawns-donau a elwid "Autumn," neu, fel y dywedodd y Llew (yr arweinydd), caf wyd ganddynt yr hydref yn y gauaf. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> Agorwyd y cyfarfod trwy i [[Seindorf Dulyn|Seindorf Bres Dulyn]], o dan arweiniad Mr W. Evans ([[Eos Eifion]]), chwareu nifer o ddawns-donau a elwid "Autumn," neu, fel y dywedodd y Llew (yr arweinydd), caf wyd ganddynt yr hydref yn y gauaf. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> Yn absenoldeb Mr O. T. Owen, [[Chwarel Dorothea|Dorothea]], daeth Mr Jones, [[Cloddfa'r Lon]], yn mlaen, a darllenodd yr anerchiad ganlynol i'r Llywydd: "Cyflwynedig i'r Parchedig E. Davies, Rector, Llanllyfni, Cadeirydd Pwyllgor Eisteddfod Gadeiriol Eryri yn Penygroes, 1879. - Barchedig syr, Ar ran Pwyllgor Eisteddfod Gadeiriol Eryri, yr hon sydd yn awr ar gael ei chynal yn Penygroes, yr wyf yn ostyngedig gyflwyno i'ch ffafr chwi yr anerchiad hwn fel amlygiad o'r parch a deimlir tuagatoch ar gyfrif eich ymostyngiad a'ch tiriolideb arferol, a'ch defnyddioldeb trwy gyflawniad cyson ac ymroddiadol o'ch swydd fel Cadeirydd y Pwyllgor, ac fel cydnabyddiad o'ch cymhwysder i eistedd yn nghadair lywyddol ein Heisteddfod. Y mae gan y pwyllgor yr hyfrydwch o ddymuno eich gweled yn parhau i ddefnyddio eich talentau, eich dysgeidiaeth, a'ch gwybodaeth eang i ddyrchafu llenyddiaeth yn ein mysg, i ledaenu gwybodaeth yn gyffredinol, i fod yn foddion i goethi, dyrchafu, a dadblygu talentau yn eu hamrywiol agweddau: ac i argraphu yn ddwfn ar feddyliau ieuenctyd ein cymydogaethau, a'n gwlad yn gyffredinol, y pwysigrwydd iddynt osod yn eu meddwl nôd digon sylweddol, uchel, ac anrhydeddus i ymgyrhaedd ato, modd y bydd yn ddiogel ddibetrus i hwn neu arall eto, eich cyflawn groesawu fel cymwynaswr ac ymgeleddwr pob amcan Cymreig teilwng. Teimlir parch personol i chwi am yr ysbryd hynaws, addfwyn, boneddigaidd, a charuaidd a feddwch tuagat bawb, ac am na welwyd ynoch un amcan i darfu teimladau neb, na rhoddi lle i deimlad o atgasrwydd ffynu yn nghalonau eich cymydogion tuagatoch; ond yn hytrach, meddwch ein dyledus barch am eich cyd-ymdrech i weithio allan amcanion daionus yn gyffredinol, ac yn enwedig am eich zel a'ch gweithgarwch ar ran sobrwydd a dirwest - ar ran rhinwedd, a phob daioni, yn foesol a chrefyddol. Derbyniwch gan hyny, yr arwydd bychan yma o'n parch i chwi, a'n cydnabyddiaeth o'ch gwasanaeth gwerthfawr yn amrywiol gylchoedd cymdeithas. Parhaed eich diwydrwydd, eich zel, eich gweithgarwch, a'ch defnyddioldeb yn ein mysg. Parhaed a chynydded y brawdgarwch a feddwch tuagat bawb yn gyffredinol ddieithriad: a chaffed ohonoch ysbryd helaethach eto i wneuthur daioni yn dymhorol, moesol, a chrefyddol. A thywallted y ffurfafen ragluniaethol ei gronynau elusengar yn helaeth arnoch, gyda hir oes ac iechyd i'w mwynhau: a'ch bywyd a fyddo hyd fedd yn anrhydedd i chwi, ac yn anrhydedd i'ch gwlad a'ch cenedl" (uchel gymeradwyaeth). </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> Yn absenoldeb Mr O. T. Owen, [[Chwarel Dorothea|Dorothea]], daeth Mr Jones, [[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Cloddfa'r Lôn|</ins>Cloddfa'r Lon]], yn mlaen, a darllenodd yr anerchiad ganlynol i'r Llywydd: "Cyflwynedig i'r Parchedig E. Davies, Rector, Llanllyfni, Cadeirydd Pwyllgor Eisteddfod Gadeiriol Eryri yn Penygroes, 1879. - Barchedig syr, Ar ran Pwyllgor Eisteddfod Gadeiriol Eryri, yr hon sydd yn awr ar gael ei chynal yn Penygroes, yr wyf yn ostyngedig gyflwyno i'ch ffafr chwi yr anerchiad hwn fel amlygiad o'r parch a deimlir tuagatoch ar gyfrif eich ymostyngiad a'ch tiriolideb arferol, a'ch defnyddioldeb trwy gyflawniad cyson ac ymroddiadol o'ch swydd fel Cadeirydd y Pwyllgor, ac fel cydnabyddiad o'ch cymhwysder i eistedd yn nghadair lywyddol ein Heisteddfod. Y mae gan y pwyllgor yr hyfrydwch o ddymuno eich gweled yn parhau i ddefnyddio eich talentau, eich dysgeidiaeth, a'ch gwybodaeth eang i ddyrchafu llenyddiaeth yn ein mysg, i ledaenu gwybodaeth yn gyffredinol, i fod yn foddion i goethi, dyrchafu, a dadblygu talentau yn eu hamrywiol agweddau: ac i argraphu yn ddwfn ar feddyliau ieuenctyd ein cymydogaethau, a'n gwlad yn gyffredinol, y pwysigrwydd iddynt osod yn eu meddwl nôd digon sylweddol, uchel, ac anrhydeddus i ymgyrhaedd ato, modd y bydd yn ddiogel ddibetrus i hwn neu arall eto, eich cyflawn groesawu fel cymwynaswr ac ymgeleddwr pob amcan Cymreig teilwng. Teimlir parch personol i chwi am yr ysbryd hynaws, addfwyn, boneddigaidd, a charuaidd a feddwch tuagat bawb, ac am na welwyd ynoch un amcan i darfu teimladau neb, na rhoddi lle i deimlad o atgasrwydd ffynu yn nghalonau eich cymydogion tuagatoch; ond yn hytrach, meddwch ein dyledus barch am eich cyd-ymdrech i weithio allan amcanion daionus yn gyffredinol, ac yn enwedig am eich zel a'ch gweithgarwch ar ran sobrwydd a dirwest - ar ran rhinwedd, a phob daioni, yn foesol a chrefyddol. Derbyniwch gan hyny, yr arwydd bychan yma o'n parch i chwi, a'n cydnabyddiaeth o'ch gwasanaeth gwerthfawr yn amrywiol gylchoedd cymdeithas. Parhaed eich diwydrwydd, eich zel, eich gweithgarwch, a'ch defnyddioldeb yn ein mysg. Parhaed a chynydded y brawdgarwch a feddwch tuagat bawb yn gyffredinol ddieithriad: a chaffed ohonoch ysbryd helaethach eto i wneuthur daioni yn dymhorol, moesol, a chrefyddol. A thywallted y ffurfafen ragluniaethol ei gronynau elusengar yn helaeth arnoch, gyda hir oes ac iechyd i'w mwynhau: a'ch bywyd a fyddo hyd fedd yn anrhydedd i chwi, ac yn anrhydedd i'ch gwlad a'ch cenedl" (uchel gymeradwyaeth). </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> Y llywydd parchedig, wrth godi i draddodi ei anerchiad. a dderbyniwyd gyda banllefau o gymeradwyaeth cynes. Os, meddai, yr oedd ei gyfaill Mr Herbert Jones wedi amlygu ei anghymwysder i ddarllen yr anerchiad, llawer mwy anghymhwys oedd ef (y llywydd) i'w derbyn; ond gan fod teimladau da y pwyllgor yn gynwysedig yn yr hyn a ddarllenwyd, nid oedd ganddo ef yn y lle cyntaf ddim i'w wneyd ond cyflwyna iddynt, un ac oll, ei ddiolchgarwch gwresocaf. Yr oedd yn bleser mawr iddo ef gael cydweithredu a hwy yn nygiad oddi amgylch y cyfarfodydd eisteddfodol hyn, pa rai, hyderai, fyddent yn anrhydedd iddynt hwy fel cymydogaeth, ac yn fendith arosol iddynt fel cenedl yn y dyfodol, trwy eu cynysgaeddu hwy a'r fraint o gael darllen, drosodd a throsodd drachefn, y gwahanol gyfansoddiadau a dderbyniwyd (cymeradwyaeth). Credai ef fod yr hen sefydliad gogoneddus ag yr oeddynt hwy yn awr yn ei gynhal yn Mhenygroes yn haeddu cydweithrediad a serch pob Cymro trylwyr trwy'r holl Dywysogaeth, a phawb drwy'r byd yn ddiwahaniaeth. Yr oedd ef yn credu - er fod rhai ar y llwyfan hon yn fwy galluog nag ef i draetliu ar y pwnc hwn - mai dyma'r unig nodweddiad cenedlaethol a bcrthynai i'r Cymro sydd yn gwahaniaethu oddiwrth eiddo cenedloedd ereill ar wyneb y ddaear - yr eisteddfod (clywch, clywch, a chymeradwyaeth). Nid oedd ef yn meddwl dyweyd fod y Cymry ar y blaen ar ddosparthiadau ereill mewn dysgeidiaeth; ond hyn a ddywedai, nad oedd gan yr un genedl ond cenedl y Cymry ei Heisteddfod. Meddent brofion o fodolaeth yr Eisteddfod cyn cred. Bu y sefydliad hwn yn orsedd barn a llywodraeth i'w cyndadau, a bendithlawn a fu yn mhob oes. Prif dueddiad yr Eisteddfod yw, neu ddylai fod, dal i fyny a meithrin gwybodaeth o'r iaith Gymraeg — iaith ag yr oeddynt hwy ac yntau yn ei charu o waelod eu calonau, iaith yn mha un yr oeddynt yn gallu addoli, siarad, a gwrandaw er pleser ac adeiladaeth, a hyny yn llawer gwell nag mewn unrhyw iaith arall, pa mor glasurol bynag doedd (cymeradwyaeth). Adeg ddu ar Gymru fyddai yr adeg hono pan fyddai yr iaith Gymraeg fel rhwng byw a marw, a phan fyddai y cenedl yn methu gwahaniaethu y naill iaith oddi wrth y llall. Er atal hyn, bydded iddynt oll fel cenedl wneyd eu goreu dros gadw yr hen iaith anwyl yn fyw, a hyny yn ei phurdeb gramadegol; ac ond iddynt wneyd hyn, byddai iddynt ganfod ynddi fwn cyfoethog, a thrysorau gwerthfawr iaith ddysgedig a chlasurol (cymeradwyaeth). A chan mai iddynt hwy yn unig yr oedd yr Eisteddfod yn perthyn, eu dyledswydd hefyd oedd gwneyd eu goreu trwy aberthu eu talent, eu hamser, a'u harian, mewn trefn i gynorthwyo i'w chario yn mlaen o oes i oes. Yna cyfeiriodd y llywydd parchedig at yr enwogion a gyfododd yr Eisteddfod, gan sylwi ar y rhai ymadawedig o'n cyd-genedl ag yr oedd eu henwau yn britho muriau y babell ar bob llaw — enwau enwogion nas gallasem wneyd yn llai na'u caru (cymeradwyaeth). Ar lwyfan yr Eisteddfod yr oedd pob gwahaniaeth barn, yn grefyddol a gwleidyddol, yn cael ei ymlid dros ei godrau, a brawdgarwch a thymher dda yn ffynu. Wrth derfynu amlygodd ei hyder y byddai i'r cyfeillion hyny a lafuriasant yn ystod y misoedd a aethent heibio gael y pleser o wybod nad aeth eu llafur yn ofer, ac y byddai yr eisteddfod hon yn foddion i ddwyn eu cynyrchion i "wyneb haul a llygad goleuni" (uchel gymeradwyaeth). </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> Y llywydd parchedig, wrth godi i draddodi ei anerchiad. a dderbyniwyd gyda banllefau o gymeradwyaeth cynes. Os, meddai, yr oedd ei gyfaill Mr Herbert Jones wedi amlygu ei anghymwysder i ddarllen yr anerchiad, llawer mwy anghymhwys oedd ef (y llywydd) i'w derbyn; ond gan fod teimladau da y pwyllgor yn gynwysedig yn yr hyn a ddarllenwyd, nid oedd ganddo ef yn y lle cyntaf ddim i'w wneyd ond cyflwyna iddynt, un ac oll, ei ddiolchgarwch gwresocaf. Yr oedd yn bleser mawr iddo ef gael cydweithredu a hwy yn nygiad oddi amgylch y cyfarfodydd eisteddfodol hyn, pa rai, hyderai, fyddent yn anrhydedd iddynt hwy fel cymydogaeth, ac yn fendith arosol iddynt fel cenedl yn y dyfodol, trwy eu cynysgaeddu hwy a'r fraint o gael darllen, drosodd a throsodd drachefn, y gwahanol gyfansoddiadau a dderbyniwyd (cymeradwyaeth). Credai ef fod yr hen sefydliad gogoneddus ag yr oeddynt hwy yn awr yn ei gynhal yn Mhenygroes yn haeddu cydweithrediad a serch pob Cymro trylwyr trwy'r holl Dywysogaeth, a phawb drwy'r byd yn ddiwahaniaeth. Yr oedd ef yn credu - er fod rhai ar y llwyfan hon yn fwy galluog nag ef i draetliu ar y pwnc hwn - mai dyma'r unig nodweddiad cenedlaethol a bcrthynai i'r Cymro sydd yn gwahaniaethu oddiwrth eiddo cenedloedd ereill ar wyneb y ddaear - yr eisteddfod (clywch, clywch, a chymeradwyaeth). Nid oedd ef yn meddwl dyweyd fod y Cymry ar y blaen ar ddosparthiadau ereill mewn dysgeidiaeth; ond hyn a ddywedai, nad oedd gan yr un genedl ond cenedl y Cymry ei Heisteddfod. Meddent brofion o fodolaeth yr Eisteddfod cyn cred. Bu y sefydliad hwn yn orsedd barn a llywodraeth i'w cyndadau, a bendithlawn a fu yn mhob oes. Prif dueddiad yr Eisteddfod yw, neu ddylai fod, dal i fyny a meithrin gwybodaeth o'r iaith Gymraeg — iaith ag yr oeddynt hwy ac yntau yn ei charu o waelod eu calonau, iaith yn mha un yr oeddynt yn gallu addoli, siarad, a gwrandaw er pleser ac adeiladaeth, a hyny yn llawer gwell nag mewn unrhyw iaith arall, pa mor glasurol bynag doedd (cymeradwyaeth). Adeg ddu ar Gymru fyddai yr adeg hono pan fyddai yr iaith Gymraeg fel rhwng byw a marw, a phan fyddai y cenedl yn methu gwahaniaethu y naill iaith oddi wrth y llall. Er atal hyn, bydded iddynt oll fel cenedl wneyd eu goreu dros gadw yr hen iaith anwyl yn fyw, a hyny yn ei phurdeb gramadegol; ac ond iddynt wneyd hyn, byddai iddynt ganfod ynddi fwn cyfoethog, a thrysorau gwerthfawr iaith ddysgedig a chlasurol (cymeradwyaeth). A chan mai iddynt hwy yn unig yr oedd yr Eisteddfod yn perthyn, eu dyledswydd hefyd oedd gwneyd eu goreu trwy aberthu eu talent, eu hamser, a'u harian, mewn trefn i gynorthwyo i'w chario yn mlaen o oes i oes. Yna cyfeiriodd y llywydd parchedig at yr enwogion a gyfododd yr Eisteddfod, gan sylwi ar y rhai ymadawedig o'n cyd-genedl ag yr oedd eu henwau yn britho muriau y babell ar bob llaw — enwau enwogion nas gallasem wneyd yn llai na'u caru (cymeradwyaeth). Ar lwyfan yr Eisteddfod yr oedd pob gwahaniaeth barn, yn grefyddol a gwleidyddol, yn cael ei ymlid dros ei godrau, a brawdgarwch a thymher dda yn ffynu. Wrth derfynu amlygodd ei hyder y byddai i'r cyfeillion hyny a lafuriasant yn ystod y misoedd a aethent heibio gael y pleser o wybod nad aeth eu llafur yn ofer, ac y byddai yr eisteddfod hon yn foddion i ddwyn eu cynyrchion i "wyneb haul a llygad goleuni" (uchel gymeradwyaeth). </div></td></tr>
</table>Irionhttps://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Eisteddfod_Gadeiriol_Pen-y-groes&diff=14882&oldid=prevIrion am 12:08, 7 Medi 20232023-09-07T12:08:34Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="cy">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Fersiwn hŷn</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Fersiwn yn ôl 13:08, 7 Medi 2023</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l56">Llinell 56:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">Llinell 56:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> Yr oedd y babell yn orlawn yn mhell cyn chwech o'r gloch, pryd y cymerodd yr Anrhydeddus C. H. Wynu, Rhug, y gadair lywyddol, ac yr arweiniwyd y gweithrediadau gan Elis Wyn o Wyrfai. Wedi i Seindorf Nantlle chwareu nifer o alawon poblogaidd, darllenodd y Parch E. Davies anerchiad cyfarchiadol i'r llywydd anrhydeddus. Derbyniwyd yr anrhydeddus Mr Wynn gyda banllefau uchel o gymeradwyaeth pan gyfododd i gydnabod yr anerchiad. Dywedodd yr Anrhydeddus Lywydd y byddai iddo edrych arni fel y wobr fwyaf a gafodd erioed, ac y byddai iddo ei thrysori hyd ddydd tranc (uchel gymeradwyaeth). Nis gallai y cyfeiriadau caredig a wnaed ynddi at ei dad lai nag enyn atebiad ar ei ran ef, a byddai gywilydd ganddo ef, fel ei fab, pe nas gallai roddi wrth eu gilydd ychydig eiriau i ddiolch iddynt yn y modd mwyaf didwyll, ar ei ran ei hun, ac hefyd ar ran ei dad, am yr amlygiad o deimlad a gyflewyd yn yr anerchiad a ddarllenwyd. Llawen ganddo ef, fel ei fab, fod y gwaith caled a wnaed ganddo yn y sir hon wedi cael ei werthfawrogi (cymeradwyaeth). Nid oedd ef (y llywydd) yn gwybod am unrhyw ddyn a ddymunai lai am yr hyn a wnaeth na'i dad; ond eto, nis gallai yr amlygiad cynhes hwn o'i heiddynt hwy lai na pheri boddhad iddo, trwy wybod fod ei wasanaeth yn cael ei werthfawrogi. Yn mhellach, boddheid ef a'r Anrhydeddus Mrs Wynn (yr hon oedd yn bresenol) yn fawr wrth feddwl fod un (ei fam) a gymerwyd ymaith ugain mlyiiedd yn ol o hyd yn parhau yn fyw yn meddyliau y Cymry. Yr oedd cof-golofnau yu bethau da yn eu ffordd; ond o'i ran ei hun, nid oedd dim a ddymunai ef mwy na chael ei goffadwiaeth yn gerfiedig yn nghalon pob Cymro (cymeradwyaeth). Er ei fod yn trigo yn mhell oddiwrthynt, yr oedd ei feddwl ef yn aml yn gwibio i Benygroes. Y peth cyntaf yr oedd efe erioed yn ei gofio oedd gyru trwy Benygroes, a physgota yn yr ardal hon gyda Robert Tomos, hen fwtler ei dad. Gyda golwg ar yr Eisteddfod, gallai ef ddyweyd iddo bob amser fod yn gefnogwr gwresog i'r sefydliad hynafol hwnw, gan y credai ei fod yn tueddu i ddyrchafu moesau ei gydwladwyr. Nid oes dim, yn ei farn ef, a dueddai i ddwyn hyn oddiamylch yn well na'r Eisteddfod Genedlaethol (cymeradwyaeth). Cyfeiriwyd yn yr anerchiad nad oedd arno ef gywilydd i arddel ei hun yn Gymro; na, nid oedd arno gywilydd, oblegid o'r holl wledydd a dramwyodd ar ol gadael Penygroes, nid oedd yr un mor anwyl yn ei olwg ef â Chymru (uchel gymeradwyaeth). Cwynai rhai fod yr Eisteddfod yn cael ei chynhal ym mhob rhyw "dwll bychan budr," ac haerid y dylid cyfyngu ei chyfarfodydd, a chael un fawr flynyddol i Ogledd Cymru. Nid oedd ef yn cydweled â hyn, mwy nag yr oedd yn cydweled gyda'r dosparth hwnw a geisiai gyfyngu yr Arddangosfeydd Amaethyddol yn yr unrhyw fodd, gan y byddai hyn yn rhwym o fod yn niweidiol, trwy na roddid chwareu teg i ymgeiswyr o fanau pellenig. Awgrymai ef fod eisteddfodau llai na'r un bresenol i gael eu cynal, — eisteddfodau i'r ieuenctyd, pa rai a ddylent gael pob cefnogaeth. Gyda golwg ar dderbyniadau yr Eisteddfod, awgrymai ef y dylai yr hyn fu gweddill yr Eisteddfod Genhedlaethol gael eu trosglwyddo i gronfa Coleg Prif Ysgol Cymru, llwyddiant pa un a enynai ei gydymdeimlad llwyraf ef. A rhoddi daliadau politicaidd o'r neilldu, credai ef fod yr addysg a gyfrenir yn y sefydliad hwn yn tra rhagori ar eiddo St. David's a St. Bees, a dyledswydd pob gwladgarwr oedd ei gynorthwyo yn mhob ffurf a modd. Hyderai y byddai i ran o weddill yr Eisteddfod gael ei dreulio yn y modd hwnw, ac hefyd fod i swm gael ei osod o'r neilldu at ddadblygu talent gerddorol yn ardal Penygroes. Terfynodd y llywydd anrhydeddus ei anerchiad rhagorol yn nghanol cymeradwyaeth uchel. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> Yr oedd y babell yn orlawn yn mhell cyn chwech o'r gloch, pryd y cymerodd yr Anrhydeddus C. H. Wynu, Rhug, y gadair lywyddol, ac yr arweiniwyd y gweithrediadau gan Elis Wyn o Wyrfai. Wedi i Seindorf Nantlle chwareu nifer o alawon poblogaidd, darllenodd y Parch E. Davies anerchiad cyfarchiadol i'r llywydd anrhydeddus. Derbyniwyd yr anrhydeddus Mr Wynn gyda banllefau uchel o gymeradwyaeth pan gyfododd i gydnabod yr anerchiad. Dywedodd yr Anrhydeddus Lywydd y byddai iddo edrych arni fel y wobr fwyaf a gafodd erioed, ac y byddai iddo ei thrysori hyd ddydd tranc (uchel gymeradwyaeth). Nis gallai y cyfeiriadau caredig a wnaed ynddi at ei dad lai nag enyn atebiad ar ei ran ef, a byddai gywilydd ganddo ef, fel ei fab, pe nas gallai roddi wrth eu gilydd ychydig eiriau i ddiolch iddynt yn y modd mwyaf didwyll, ar ei ran ei hun, ac hefyd ar ran ei dad, am yr amlygiad o deimlad a gyflewyd yn yr anerchiad a ddarllenwyd. Llawen ganddo ef, fel ei fab, fod y gwaith caled a wnaed ganddo yn y sir hon wedi cael ei werthfawrogi (cymeradwyaeth). Nid oedd ef (y llywydd) yn gwybod am unrhyw ddyn a ddymunai lai am yr hyn a wnaeth na'i dad; ond eto, nis gallai yr amlygiad cynhes hwn o'i heiddynt hwy lai na pheri boddhad iddo, trwy wybod fod ei wasanaeth yn cael ei werthfawrogi. Yn mhellach, boddheid ef a'r Anrhydeddus Mrs Wynn (yr hon oedd yn bresenol) yn fawr wrth feddwl fod un (ei fam) a gymerwyd ymaith ugain mlyiiedd yn ol o hyd yn parhau yn fyw yn meddyliau y Cymry. Yr oedd cof-golofnau yu bethau da yn eu ffordd; ond o'i ran ei hun, nid oedd dim a ddymunai ef mwy na chael ei goffadwiaeth yn gerfiedig yn nghalon pob Cymro (cymeradwyaeth). Er ei fod yn trigo yn mhell oddiwrthynt, yr oedd ei feddwl ef yn aml yn gwibio i Benygroes. Y peth cyntaf yr oedd efe erioed yn ei gofio oedd gyru trwy Benygroes, a physgota yn yr ardal hon gyda Robert Tomos, hen fwtler ei dad. Gyda golwg ar yr Eisteddfod, gallai ef ddyweyd iddo bob amser fod yn gefnogwr gwresog i'r sefydliad hynafol hwnw, gan y credai ei fod yn tueddu i ddyrchafu moesau ei gydwladwyr. Nid oes dim, yn ei farn ef, a dueddai i ddwyn hyn oddiamylch yn well na'r Eisteddfod Genedlaethol (cymeradwyaeth). Cyfeiriwyd yn yr anerchiad nad oedd arno ef gywilydd i arddel ei hun yn Gymro; na, nid oedd arno gywilydd, oblegid o'r holl wledydd a dramwyodd ar ol gadael Penygroes, nid oedd yr un mor anwyl yn ei olwg ef â Chymru (uchel gymeradwyaeth). Cwynai rhai fod yr Eisteddfod yn cael ei chynhal ym mhob rhyw "dwll bychan budr," ac haerid y dylid cyfyngu ei chyfarfodydd, a chael un fawr flynyddol i Ogledd Cymru. Nid oedd ef yn cydweled â hyn, mwy nag yr oedd yn cydweled gyda'r dosparth hwnw a geisiai gyfyngu yr Arddangosfeydd Amaethyddol yn yr unrhyw fodd, gan y byddai hyn yn rhwym o fod yn niweidiol, trwy na roddid chwareu teg i ymgeiswyr o fanau pellenig. Awgrymai ef fod eisteddfodau llai na'r un bresenol i gael eu cynal, — eisteddfodau i'r ieuenctyd, pa rai a ddylent gael pob cefnogaeth. Gyda golwg ar dderbyniadau yr Eisteddfod, awgrymai ef y dylai yr hyn fu gweddill yr Eisteddfod Genhedlaethol gael eu trosglwyddo i gronfa Coleg Prif Ysgol Cymru, llwyddiant pa un a enynai ei gydymdeimlad llwyraf ef. A rhoddi daliadau politicaidd o'r neilldu, credai ef fod yr addysg a gyfrenir yn y sefydliad hwn yn tra rhagori ar eiddo St. David's a St. Bees, a dyledswydd pob gwladgarwr oedd ei gynorthwyo yn mhob ffurf a modd. Hyderai y byddai i ran o weddill yr Eisteddfod gael ei dreulio yn y modd hwnw, ac hefyd fod i swm gael ei osod o'r neilldu at ddadblygu talent gerddorol yn ardal Penygroes. Terfynodd y llywydd anrhydeddus ei anerchiad rhagorol yn nghanol cymeradwyaeth uchel. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Yn ystod y gweithrediadau hwyrol cafwyd deuawd allan o ''Hymn of Praise'' gan Miss Griffith a Mr W. Davies. Traddododd Llew Llwyfo feirniadaeth orddoniol ar y seinffyrch steel a haiam curo, dwy o ba rai oeddynt hanner llath o hyd, a dyfarnwyd y wobr o haner gini i [[Ioan Eifion]], Talysarn, yr hwn a arwisgwyd gan Miss Wood. Canodd y cor "Ymdaith gwyr Lleyn ac Eiflonydd" yn fywiog, a dyfarnwyd gwobr o un gini i Miss Jemima Hughes am ganu "Bedd fy Nghariad". Yn y gystadleuaeth mewn chwareu ar y crwth, un ymgeisydd a ddaeth yn mlaen, ond nid oedd ei berfformiad yn deilwng o grwth ystplenydd a gynygiodd Mr Jarret Roberts yn wobr, ac ar gymhelliad Mr Jenkins, addawodd y pwyllgor fod i'r dyn ieuanc gael ei wobrwyo mewn rhyw fodd arall, er cefnogi ymarferiad ag offerynau tant. Wedi i Miss Williams ganu unawd, datganodd Miss Griffith, Mr Davies, a Mr Jenkins, driawd yn gampus, a chafwyd perfformiad gwefreiddiol gan Seindorf Bres Nantlle. Enynodd y chwareuad gymaint o edmygedd y llywydd anrhydeddus fel ag i ddiolch i'r aelodau yn gyhoeddus, ac addaw cyfranu dwy gini at bwrcasu cerddoriaeth. "Gwyn ei byd," meddai, "na buasai seindorf cyffelyb yn sir Feirionydd." Cafwyd cystadleuaeth ddyddorol mewn datganu unawd ar yr olwg gyntaf, a dyfarnwyd J. W. Jones, Llanllyfni yn deilwng o goron o wobr, a chafodd y buddugwr ar yr unawd i denor haner gini. Rhoddwr y gwobrau ydoedd y llywydd. Gwalchmai a ddarllenodd ei feirniadaeth ar yr englyn i'r Anrhydeddus C. H. Wynn, ac ar yr hir a thoddaid i Eisteddfod Penygroes. Mr H. B. Jones, Board school, Bettws Garmon, Llanrwst oedd yr englynwr goreu, a dyfarnwyd y wobr am yr hir a thoddaid i Mr David Thomas, Penygroes. Wele'r englyn buddugol i'r llywydd: — </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins>Yn ystod y gweithrediadau hwyrol cafwyd deuawd allan o ''Hymn of Praise'' gan Miss Griffith a Mr W. Davies. Traddododd Llew Llwyfo feirniadaeth orddoniol ar y seinffyrch steel a haiam curo, dwy o ba rai oeddynt hanner llath o hyd, a dyfarnwyd y wobr o haner gini i [[Ioan Eifion]], Talysarn, yr hwn a arwisgwyd gan Miss Wood. Canodd y cor "Ymdaith gwyr Lleyn ac Eiflonydd" yn fywiog, a dyfarnwyd gwobr o un gini i Miss Jemima Hughes am ganu "Bedd fy Nghariad". Yn y gystadleuaeth mewn chwareu ar y crwth, un ymgeisydd a ddaeth yn mlaen, ond nid oedd ei berfformiad yn deilwng o grwth ystplenydd a gynygiodd Mr Jarret Roberts yn wobr, ac ar gymhelliad Mr Jenkins, addawodd y pwyllgor fod i'r dyn ieuanc gael ei wobrwyo mewn rhyw fodd arall, er cefnogi ymarferiad ag offerynau tant. Wedi i Miss Williams ganu unawd, datganodd Miss Griffith, Mr Davies, a Mr Jenkins, driawd yn gampus, a chafwyd perfformiad gwefreiddiol gan Seindorf Bres Nantlle. Enynodd y chwareuad gymaint o edmygedd y llywydd anrhydeddus fel ag i ddiolch i'r aelodau yn gyhoeddus, ac addaw cyfranu dwy gini at bwrcasu cerddoriaeth. "Gwyn ei byd," meddai, "na buasai seindorf cyffelyb yn sir Feirionydd." Cafwyd cystadleuaeth ddyddorol mewn datganu unawd ar yr olwg gyntaf, a dyfarnwyd J. W. Jones, Llanllyfni yn deilwng o goron o wobr, a chafodd y buddugwr ar yr unawd i denor haner gini. Rhoddwr y gwobrau ydoedd y llywydd. Gwalchmai a ddarllenodd ei feirniadaeth ar yr englyn i'r Anrhydeddus C. H. Wynn, ac ar yr hir a thoddaid i Eisteddfod Penygroes. Mr H. B. Jones, Board school, Bettws Garmon, Llanrwst oedd yr englynwr goreu, a dyfarnwyd y wobr am yr hir a thoddaid i Mr David Thomas, Penygroes. Wele'r englyn buddugol i'r llywydd: — </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>::::::''Boneddwr, Ilywiwr llawen,—goludog,'' </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>::::::''Boneddwr, Ilywiwr llawen,—goludog,'' </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>::::::::''Hael ydyw at angen'' </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>::::::::''Hael ydyw at angen'' </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l62">Llinell 62:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">Llinell 62:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>:::::::''A dawn y byd yn ei ben. '' </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>:::::::''A dawn y byd yn ei ben. '' </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> Datganwyd unawdau a darnau yn ystod y gweddill o'r eyfarfod gan y Llew, Mr Daviea, Mr Jenkins, Mrs Edwards, Miss Griffith, a'r cor, a chafwyd hefyd berfformiadau gan y seindorf. Cyfeilydd yr Eisteddfod ydoedd Mr J. Williams, Maes, Caernarfon. Terfynodd y gweithrediadau yn brydlawn, ac yr oedd yr holl drefniadau yn gyfryw fel na ddigwyddodd yr anhap leiaf. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> Datganwyd unawdau a darnau yn ystod y gweddill o'r eyfarfod gan y Llew, Mr Daviea, Mr Jenkins, Mrs Edwards, Miss Griffith, a'r cor, a chafwyd hefyd berfformiadau gan y seindorf. Cyfeilydd yr Eisteddfod ydoedd Mr J. Williams, Maes, Caernarfon. Terfynodd y gweithrediadau yn brydlawn, ac yr oedd yr holl drefniadau yn gyfryw fel na ddigwyddodd yr anhap leiaf. </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Mae sawl peth y gellid ei ddweud am yr adroddiad uchod. Yn sicr, mae prif ddiddordeb y gohebydd (neu efallai ei or-awydd i gynffona!) oedd manylu ar y llywyddion anrhydeddus, y cyfarchion gor-ganmoliaethus iddynt a'i sylwadau bur flodeuog a gormodieithol hwythau mewn atebiad. Sylwer hefyd ar bennawd yr adroddiad: cyfrifwyd barn mab y plas lleol, C,H. Wynn, am Brifysgol Cymru yn bwysicach nag enwau'r enillwyr.</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Yn ail, nid oedd yr eisteddfod yn dilyn patrwm eisteddfodau heddiw. Rhoddwyd lle mawr i berfformiadau gan gorau, unawdwyr ac adroddwyr yn ogystal â chystadleuwyr. Ymddengys mai ychydig oedd nifer y cystadlaethau i gymharu â heddiw, ac at ei gilydd, ychydig oedd y cystadleuwyr. Nid oedd y beirniaid yn amharod i atal gwobrwyon ychwaith. </ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==Cyfeiriadau==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==Cyfeiriadau==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Categori:Eisteddfodau]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Categori:Eisteddfodau]]</div></td></tr>
</table>Irionhttps://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Eisteddfod_Gadeiriol_Pen-y-groes&diff=14881&oldid=prevIrion am 11:59, 7 Medi 20232023-09-07T11:59:20Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="cy">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Fersiwn hŷn</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Fersiwn yn ôl 12:59, 7 Medi 2023</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l54">Llinell 54:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">Llinell 54:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> Y CYFARFOD HWYROL. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> Y CYFARFOD HWYROL. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Yr oedd y babell yn orlawn yn mhell cyn chwech o'r gloch, pryd y cymerodd yr Anrhydeddus C. H. Wynu, Rhug, y gadair lywyddol, ac yr arweiniwyd y gweithrediadau gan Elis Wyn o Wyrfai. Wedi i Seindorf Nantlle chwareu nifer o alawon poblogaidd, darllenodd y Parch E. Davies anerchiad cyfarchiadol i'r llywydd anrhydeddus. Derbyniwyd yr anrhydeddus Mr Wynn gyda banllefau uchel o gymeradwyaeth pan gyfododd i gydnabod yr anerchiad. Dywedodd yr Anrhydeddus Lywydd y byddai iddo edrych arni fel y wobr fwyaf a gafodd erioed, ac y byddai iddo ei thrysori hyd ddydd tranc (uchel gymeradwyaeth). Nis gallai y cyfeiriadau caredig a wnaed ynddi at ei dad lai nag enyn atebiad ar ei ran ef, a byddai gywilydd ganddo ef, fel ei fab, pe nas gallai roddi wrth eu gilydd ychydig eiriau i ddiolch iddynt yn y modd mwyaf didwyll, ar ei ran ei hun, ac hefyd ar ran ei dad, am yr amlygiad o deimlad a gyflewyd yn yr anerchiad a ddarllenwyd. Llawen ganddo ef, fel ei fab, fod y gwaith caled a wnaed ganddo yn y sir hon wedi cael ei werthfawrogi (cymeradwyaeth). Nid oedd ef (y llywydd) yn gwybod am unrhyw ddyn a ddymunai lai am yr hyn a wnaeth na'i dad; ond eto, nis gallai yr amlygiad cynhes hwn o'i heiddynt hwy lai na pheri boddhad iddo, trwy wybod fod ei wasanaeth yn cael ei werthfawrogi. Yn mhellach, boddheid ef a'r Anrhydeddus Mrs Wynn (yr hon oedd yn bresenol) yn fawr wrth feddwl fod un (ei fam) a gymerwyd ymaith ugain mlyiiedd yn ol o hyd yn parhau yn fyw yn meddyliau y Cymry. Yr oedd cof-golofnau yu bethau da yn eu ffordd; ond o'i ran ei hun, nid oedd dim a ddymunai ef mwy na chael ei goffadwiaeth yn gerfiedig yn nghalon pob Cymro (cymeradwyaeth). Er ei fod yn trigo yn mhell oddiwrthynt, yr oedd ei feddwl ef yn aml yn gwibio i Benygroes. Y peth cyntaf yr oedd efe erioed yn ei gofio oedd gyru trwy Benygroes, a physgota yn yr ardal hon gyda Robert Tomos, hen fwtler ei dad. Gyda golwg ar yr Eisteddfod, gallai ef ddyweyd iddo bob amser fod yn gefnogwr gwresog i'r sefydliad hynafol hwnw, gan y credai ei fod yn tueddu i ddyrchafu moesau ei gydwladwyr. Nid oes dim, yn ei farn ef, a dueddai i ddwyn hyn oddiamylch yn well na'r Eisteddfod Genedlaethol (cymeradwyaeth). Cyfeiriwyd yn yr anerchiad nad oedd arno ef gywilydd i arddel ei hun yn Gymro; na, nid oedd arno gywilydd, oblegid o'r holl wledydd a dramwyodd ar ol gadael Penygroes, nid oedd yr un mor anwyl yn ei olwg ef â Chymru (uchel gymeradwyaeth). Cwynai rhai fod yr Eisteddfod yn cael ei chynhal ym mhob rhyw "dwll bychan budr," ac haerid y dylid cyfyngu ei chyfarfodydd, a chael un fawr flynyddol i Ogledd Cymru. Nid oedd ef yn cydweled â hyn, mwy nag yr oedd yn cydweled gyda'r dosparth hwnw a geisiai gyfyngu yr Arddangosfeydd Amaethyddol yn yr unrhyw fodd, gan y byddai hyn yn rhwym o fod yn niweidiol, trwy na roddid chwareu teg i ymgeiswyr o fanau pellenig. Awgrymai ef fod eisteddfodau llai na'r un bresenol i gael eu cynal, — eisteddfodau i'r ieuenctyd, pa rai a ddylent gael pob cefnogaeth. Gyda golwg ar dderbyniadau yr Eisteddfod, awgrymai ef y dylai yr hyn fu gweddill yr Eisteddfod Genhedlaethol gael eu trosglwyddo i gronfa Coleg Prif Ysgol Cymru, llwyddiant pa un a enynai ei gydymdeimlad llwyraf ef. A rhoddi daliadau politicaidd o'r neilldu, credai ef fod yr addysg a gyfrenir yn y sefydliad hwn yn tra rhagori ar eiddo St. David's a St. Bees, a dyledswydd pob gwladgarwr oedd ei gynorthwyo yn mhob ffurf a modd. Hyderai y byddai i ran o weddill yr Eisteddfod gael ei dreulio yn y modd hwnw, ac hefyd fod i swm gael ei osod o'r neilldu at ddadblygu talent gerddorol yn ardal Penygroes. Terfynodd y llywydd anrhydeddus ei anerchiad rhagorol yn nghanol cymeradwyaeth uchel. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins>Yr oedd y babell yn orlawn yn mhell cyn chwech o'r gloch, pryd y cymerodd yr Anrhydeddus C. H. Wynu, Rhug, y gadair lywyddol, ac yr arweiniwyd y gweithrediadau gan Elis Wyn o Wyrfai. Wedi i Seindorf Nantlle chwareu nifer o alawon poblogaidd, darllenodd y Parch E. Davies anerchiad cyfarchiadol i'r llywydd anrhydeddus. Derbyniwyd yr anrhydeddus Mr Wynn gyda banllefau uchel o gymeradwyaeth pan gyfododd i gydnabod yr anerchiad. Dywedodd yr Anrhydeddus Lywydd y byddai iddo edrych arni fel y wobr fwyaf a gafodd erioed, ac y byddai iddo ei thrysori hyd ddydd tranc (uchel gymeradwyaeth). Nis gallai y cyfeiriadau caredig a wnaed ynddi at ei dad lai nag enyn atebiad ar ei ran ef, a byddai gywilydd ganddo ef, fel ei fab, pe nas gallai roddi wrth eu gilydd ychydig eiriau i ddiolch iddynt yn y modd mwyaf didwyll, ar ei ran ei hun, ac hefyd ar ran ei dad, am yr amlygiad o deimlad a gyflewyd yn yr anerchiad a ddarllenwyd. Llawen ganddo ef, fel ei fab, fod y gwaith caled a wnaed ganddo yn y sir hon wedi cael ei werthfawrogi (cymeradwyaeth). Nid oedd ef (y llywydd) yn gwybod am unrhyw ddyn a ddymunai lai am yr hyn a wnaeth na'i dad; ond eto, nis gallai yr amlygiad cynhes hwn o'i heiddynt hwy lai na pheri boddhad iddo, trwy wybod fod ei wasanaeth yn cael ei werthfawrogi. Yn mhellach, boddheid ef a'r Anrhydeddus Mrs Wynn (yr hon oedd yn bresenol) yn fawr wrth feddwl fod un (ei fam) a gymerwyd ymaith ugain mlyiiedd yn ol o hyd yn parhau yn fyw yn meddyliau y Cymry. Yr oedd cof-golofnau yu bethau da yn eu ffordd; ond o'i ran ei hun, nid oedd dim a ddymunai ef mwy na chael ei goffadwiaeth yn gerfiedig yn nghalon pob Cymro (cymeradwyaeth). Er ei fod yn trigo yn mhell oddiwrthynt, yr oedd ei feddwl ef yn aml yn gwibio i Benygroes. Y peth cyntaf yr oedd efe erioed yn ei gofio oedd gyru trwy Benygroes, a physgota yn yr ardal hon gyda Robert Tomos, hen fwtler ei dad. Gyda golwg ar yr Eisteddfod, gallai ef ddyweyd iddo bob amser fod yn gefnogwr gwresog i'r sefydliad hynafol hwnw, gan y credai ei fod yn tueddu i ddyrchafu moesau ei gydwladwyr. Nid oes dim, yn ei farn ef, a dueddai i ddwyn hyn oddiamylch yn well na'r Eisteddfod Genedlaethol (cymeradwyaeth). Cyfeiriwyd yn yr anerchiad nad oedd arno ef gywilydd i arddel ei hun yn Gymro; na, nid oedd arno gywilydd, oblegid o'r holl wledydd a dramwyodd ar ol gadael Penygroes, nid oedd yr un mor anwyl yn ei olwg ef â Chymru (uchel gymeradwyaeth). Cwynai rhai fod yr Eisteddfod yn cael ei chynhal ym mhob rhyw "dwll bychan budr," ac haerid y dylid cyfyngu ei chyfarfodydd, a chael un fawr flynyddol i Ogledd Cymru. Nid oedd ef yn cydweled â hyn, mwy nag yr oedd yn cydweled gyda'r dosparth hwnw a geisiai gyfyngu yr Arddangosfeydd Amaethyddol yn yr unrhyw fodd, gan y byddai hyn yn rhwym o fod yn niweidiol, trwy na roddid chwareu teg i ymgeiswyr o fanau pellenig. Awgrymai ef fod eisteddfodau llai na'r un bresenol i gael eu cynal, — eisteddfodau i'r ieuenctyd, pa rai a ddylent gael pob cefnogaeth. Gyda golwg ar dderbyniadau yr Eisteddfod, awgrymai ef y dylai yr hyn fu gweddill yr Eisteddfod Genhedlaethol gael eu trosglwyddo i gronfa Coleg Prif Ysgol Cymru, llwyddiant pa un a enynai ei gydymdeimlad llwyraf ef. A rhoddi daliadau politicaidd o'r neilldu, credai ef fod yr addysg a gyfrenir yn y sefydliad hwn yn tra rhagori ar eiddo St. David's a St. Bees, a dyledswydd pob gwladgarwr oedd ei gynorthwyo yn mhob ffurf a modd. Hyderai y byddai i ran o weddill yr Eisteddfod gael ei dreulio yn y modd hwnw, ac hefyd fod i swm gael ei osod o'r neilldu at ddadblygu talent gerddorol yn ardal Penygroes. Terfynodd y llywydd anrhydeddus ei anerchiad rhagorol yn nghanol cymeradwyaeth uchel. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> Yn ystod y gweithrediadau hwyrol cafwyd deuawd allan o ''Hymn of Praise'' gan Miss Griffith a Mr W. Davies. Traddododd Llew Llwyfo feirniadaeth orddoniol ar y seinffyrch steel a haiam curo, dwy o ba rai oeddynt hanner llath o hyd, a dyfarnwyd y wobr o haner gini i [[Ioan Eifion]], Talysarn, yr hwn a arwisgwyd gan Miss Wood. Canodd y cor "Ymdaith gwyr Lleyn ac Eiflonydd" yn fywiog, a dyfarnwyd gwobr o un gini i Miss Jemima Hughes am ganu "Bedd fy Nghariad". Yn y gystadleuaeth mewn chwareu ar y crwth, un ymgeisydd a ddaeth yn mlaen, ond nid oedd ei berfformiad yn deilwng o grwth ystplenydd a gynygiodd Mr Jarret Roberts yn wobr, ac ar gymhelliad Mr Jenkins, addawodd y pwyllgor fod i'r dyn ieuanc gael ei wobrwyo mewn rhyw fodd arall, er cefnogi ymarferiad ag offerynau tant. Wedi i Miss Williams ganu unawd, datganodd Miss Griffith, Mr Davies, a Mr Jenkins, driawd yn gampus, a chafwyd perfformiad gwefreiddiol gan Seindorf Bres Nantlle. Enynodd y chwareuad gymaint o edmygedd y llywydd anrhydeddus fel ag i ddiolch i'r aelodau yn gyhoeddus, ac addaw cyfranu dwy gini at bwrcasu cerddoriaeth. "Gwyn ei byd," meddai, "na buasai seindorf cyffelyb yn sir Feirionydd." Cafwyd cystadleuaeth ddyddorol mewn datganu unawd ar yr olwg gyntaf, a dyfarnwyd J. W. Jones, Llanllyfni yn deilwng o goron o wobr, a chafodd y buddugwr ar yr unawd i denor haner gini. Rhoddwr y gwobrau ydoedd y llywydd. Gwalchmai a ddarllenodd ei feirniadaeth ar yr englyn i'r Anrhydeddus C. H. Wynn, ac ar yr hir a thoddaid i Eisteddfod Penygroes. Mr H. B. Jones, Board school, Bettws Garmon, Llanrwst oedd yr englynwr goreu, a dyfarnwyd y wobr am yr hir a thoddaid i Mr David Thomas, Penygroes. Wele'r englyn buddugol i'r llywydd: — </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Yn ystod y gweithrediadau hwyrol cafwyd deuawd allan o ''Hymn of Praise'' gan Miss Griffith a Mr W. Davies. Traddododd Llew Llwyfo feirniadaeth orddoniol ar y seinffyrch steel a haiam curo, dwy o ba rai oeddynt hanner llath o hyd, a dyfarnwyd y wobr o haner gini i [[Ioan Eifion]], Talysarn, yr hwn a arwisgwyd gan Miss Wood. Canodd y cor "Ymdaith gwyr Lleyn ac Eiflonydd" yn fywiog, a dyfarnwyd gwobr o un gini i Miss Jemima Hughes am ganu "Bedd fy Nghariad". Yn y gystadleuaeth mewn chwareu ar y crwth, un ymgeisydd a ddaeth yn mlaen, ond nid oedd ei berfformiad yn deilwng o grwth ystplenydd a gynygiodd Mr Jarret Roberts yn wobr, ac ar gymhelliad Mr Jenkins, addawodd y pwyllgor fod i'r dyn ieuanc gael ei wobrwyo mewn rhyw fodd arall, er cefnogi ymarferiad ag offerynau tant. Wedi i Miss Williams ganu unawd, datganodd Miss Griffith, Mr Davies, a Mr Jenkins, driawd yn gampus, a chafwyd perfformiad gwefreiddiol gan Seindorf Bres Nantlle. Enynodd y chwareuad gymaint o edmygedd y llywydd anrhydeddus fel ag i ddiolch i'r aelodau yn gyhoeddus, ac addaw cyfranu dwy gini at bwrcasu cerddoriaeth. "Gwyn ei byd," meddai, "na buasai seindorf cyffelyb yn sir Feirionydd." Cafwyd cystadleuaeth ddyddorol mewn datganu unawd ar yr olwg gyntaf, a dyfarnwyd J. W. Jones, Llanllyfni yn deilwng o goron o wobr, a chafodd y buddugwr ar yr unawd i denor haner gini. Rhoddwr y gwobrau ydoedd y llywydd. Gwalchmai a ddarllenodd ei feirniadaeth ar yr englyn i'r Anrhydeddus C. H. Wynn, ac ar yr hir a thoddaid i Eisteddfod Penygroes. Mr H. B. Jones, Board school, Bettws Garmon, Llanrwst oedd yr englynwr goreu, a dyfarnwyd y wobr am yr hir a thoddaid i Mr David Thomas, Penygroes. Wele'r englyn buddugol i'r llywydd: — </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>::::::''Boneddwr, Ilywiwr llawen,—goludog,'' </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>::::::''Boneddwr, Ilywiwr llawen,—goludog,'' </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>::::::::''Hael ydyw at angen'' </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>::::::::''Hael ydyw at angen'' </div></td></tr>
</table>Irionhttps://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Eisteddfod_Gadeiriol_Pen-y-groes&diff=14880&oldid=prevIrion am 11:57, 7 Medi 20232023-09-07T11:57:50Z<p></p>
<a href="https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Eisteddfod_Gadeiriol_Pen-y-groes&diff=14880&oldid=14879">Dangos newidiadau</a>Irionhttps://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Eisteddfod_Gadeiriol_Pen-y-groes&diff=14879&oldid=prevIrion am 10:01, 7 Medi 20232023-09-07T10:01:31Z<p></p>
<a href="https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Eisteddfod_Gadeiriol_Pen-y-groes&diff=14879&oldid=14878">Dangos newidiadau</a>Irionhttps://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Eisteddfod_Gadeiriol_Pen-y-groes&diff=14878&oldid=prevIrion am 11:20, 6 Medi 20232023-09-06T11:20:01Z<p></p>
<a href="https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Eisteddfod_Gadeiriol_Pen-y-groes&diff=14878&oldid=14866">Dangos newidiadau</a>Irionhttps://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Eisteddfod_Gadeiriol_Pen-y-groes&diff=14866&oldid=prevIrion am 16:50, 5 Medi 20232023-09-05T16:50:35Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="cy">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Fersiwn hŷn</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Fersiwn yn ôl 17:50, 5 Medi 2023</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l31">Llinell 31:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">Llinell 31:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> Am naw boreu heddyw, ffurfiwyd gorymdaith o feirdd a llenorion gerllaw y [[Tafarn y Stag (Pen-y-groes)|Stag's Head]], o ba le yr ymdeithiwyd i faes cyfagos, lle yr agorwyd yr Orsedd, ac yr urddwyd amryw ymgeiswyr yn feirdd, llenorion, ac yn gerddorion. Wedi hyny aethpwyd i gyfarfod llywydd y dydd, yr hwn a wnaeth ei ymddangosiad yn y babell yn mherson Mr [[W.A. Darbishire]], [[Nantlle]], a'r hwn hefyd a dderbyniwyd gan y dyrfa fawr mewn modd croesawgar iawn. Arweiniwyd y gweithrediadau gan Llew Llwyfo. Mewn atebiad i anerchiad longyfarchiadol a draddodwyd iddo gan y Parch P. W. Jones, cododd y llywydd yn nghanol cymeradwyaeth y gwyddfodolion, a diolchodd yn wresog i'r pwyllgor am yr anrhydedd a osodasant arno trwy ei ddewis i'r gadair lywyddol am y boreu hwnw. Yr unig reswm, credai, dros eu gwaith yn ei anrhydeddu fel hyn ydoedd, modd y gallai gael cyfleustra i amlygu ei gydymdeimlad, a chynyg ei gefnogaeth i eisteddfodau yn gyffredinol, ac yn enwedig felly i Eisteddfod Gadeiriol Penygroes. Yr oedd eisteddfodau yn cael eu trosglwyddo o oesoedd a fu fel rhan o fywyd cymdeithasol deiliaid ei Mawrhydi yn y parth hwn o'i thiriogaethau. Mor hynafol oeddynt fel yr ymddangosant ychydig flynyddau yn ol i gyrhaedd eu holaf awr ac, os oedd efe yn cael ei iawn hysbysu, yr oedd y pryd hyny yn ddymunolbeth i'w gweled yn cael eu dileu, gan mai cyfarfodydd oeddynt yn orlawn o ffolineb ac afresymoldeb, ae yn rhy aml yn terfynu mewn oferedd ac annhrefn. Ond, yn ffodus, yr oedd y gwraidd o fywydoliaeth a feddent yn cael ei gydnabod, ac yr oeddynt wedi cael eu hadnewyddu, yn ogymaint a'u bod yn awr yn cyflenwi angen neillduol yr oes. Dymunol oedd cael rhyw ddifyrwch ac adeiladaeth fuddiol yr oedd yr Eisteddfod, yn ei gwahanol agweddau, yn rhoddi hyn i ni, ac yn yr ystyr yma haeddai gefnogaeth pawb yn ddiwahaniaeth (uchel gymeradwyaeth). </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> Am naw boreu heddyw, ffurfiwyd gorymdaith o feirdd a llenorion gerllaw y [[Tafarn y Stag (Pen-y-groes)|Stag's Head]], o ba le yr ymdeithiwyd i faes cyfagos, lle yr agorwyd yr Orsedd, ac yr urddwyd amryw ymgeiswyr yn feirdd, llenorion, ac yn gerddorion. Wedi hyny aethpwyd i gyfarfod llywydd y dydd, yr hwn a wnaeth ei ymddangosiad yn y babell yn mherson Mr [[W.A. Darbishire]], [[Nantlle]], a'r hwn hefyd a dderbyniwyd gan y dyrfa fawr mewn modd croesawgar iawn. Arweiniwyd y gweithrediadau gan Llew Llwyfo. Mewn atebiad i anerchiad longyfarchiadol a draddodwyd iddo gan y Parch P. W. Jones, cododd y llywydd yn nghanol cymeradwyaeth y gwyddfodolion, a diolchodd yn wresog i'r pwyllgor am yr anrhydedd a osodasant arno trwy ei ddewis i'r gadair lywyddol am y boreu hwnw. Yr unig reswm, credai, dros eu gwaith yn ei anrhydeddu fel hyn ydoedd, modd y gallai gael cyfleustra i amlygu ei gydymdeimlad, a chynyg ei gefnogaeth i eisteddfodau yn gyffredinol, ac yn enwedig felly i Eisteddfod Gadeiriol Penygroes. Yr oedd eisteddfodau yn cael eu trosglwyddo o oesoedd a fu fel rhan o fywyd cymdeithasol deiliaid ei Mawrhydi yn y parth hwn o'i thiriogaethau. Mor hynafol oeddynt fel yr ymddangosant ychydig flynyddau yn ol i gyrhaedd eu holaf awr ac, os oedd efe yn cael ei iawn hysbysu, yr oedd y pryd hyny yn ddymunolbeth i'w gweled yn cael eu dileu, gan mai cyfarfodydd oeddynt yn orlawn o ffolineb ac afresymoldeb, ae yn rhy aml yn terfynu mewn oferedd ac annhrefn. Ond, yn ffodus, yr oedd y gwraidd o fywydoliaeth a feddent yn cael ei gydnabod, ac yr oeddynt wedi cael eu hadnewyddu, yn ogymaint a'u bod yn awr yn cyflenwi angen neillduol yr oes. Dymunol oedd cael rhyw ddifyrwch ac adeiladaeth fuddiol yr oedd yr Eisteddfod, yn ei gwahanol agweddau, yn rhoddi hyn i ni, ac yn yr ystyr yma haeddai gefnogaeth pawb yn ddiwahaniaeth (uchel gymeradwyaeth). </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> Yna aethpwyd yn mlaen gyda'r drefnlen, trwy i'r Parch Robert Thomas ddarllen beirniadaeth y Parch D. C. Davies, M.A., Llundain, ar y cyfieithiadau o "Anffyddiaeth;" gwobr 3p. Derbyniwyd llawer o gyfansoddiadau, ond rhanwyd y wobr rhwng Mr R. Harrison, Pensarn, Abergele, a Mr Hugh Hughes, Countes Thorpe, Derby. Canodd Miss Griffith a Mr W. Davies ddeuawd allan o ''Blodwen'', a gwnaethent eu gwaith yu ganmoladwy. Dr Roberts, Penygroes, a ddarllenodd feimiadaeth fanwl ar y traethodau ar "Iawn-reolaeth ystafell y claf," yr hwn destyn oedd yn gyfyngedig i ferched; gwobr, 2p, a bathodyn. Yr oedd naw yn cystadlu, a dyfarnwyd y wobr i Miss Edwards, Ebenezer, Llanllyfni. Un Seindorf, sef [[Seindorf Dulyn|Seindorf Bres Dulyn]], a ddaeth yn mlaen i gystadlu ar berfformio y "Nantlle Vale Fantasia" (Mr Jarrett Roberts), gwobr pedwar gini. Wrth draddodi ei feirniadaeth, dywedodd y beirniad (Mr Jenkins) fod y dernyn yn un hynod anhawdd, yn enwedig mewn rhai manau, ac ei fod yn haeddu mwy o wobr nag a gynygiwyd gan y pwyllgor. Darfu i'r band gychwyn yn lled dda, ond yr oeddynt o dan ychydig o anfantals gan fod un o'r chwareuwyr yn absennol. Pur ddymunol fuasai gweled Cymry yn talu mwy o sylw i gerddoriaeth offerynau tant (cymeradwyaeth). Y perygl mawr yn Nghymru y dyddiau presenol oedd i bawb redeg i un cyfeiriad — canu lleisiol. Anogai hwy oll i feddwl am gyfeiriad arall - i dori cyfeiriad newydd gyda seindyrf tant. Darfu i'r band chwareu yn bur dda, a theilyngai y wobr. Arwisgwyd yr arweinydd, sef Mr [[William Evans (Eos Eifion)]], gan Mrs Williams, Board School, Penygroes. — Darllenwyd beirniadaeth y Parch. T. C. Edwards, M.A., ar y cyfieithiadau, "The literature of Britain" (Macaulay); gwobr, 10s 6c; yr oedd unarddeg wedi cystadlu, a dyfarnwyd y wobr i Mr Robert Hughes, cysodydd, Caernarfon, cynrychiolydd yr hwn a arwisgwyd gan Miss Rees, Penfforddelen. — Yna cafwyd cystadleuaeth ddyddorol ar y wisg Gymreig; gwobr, gini, gan Mr T. Lloyd Jones, Talysarn. Y beirniaid oeddynt Mrs Davies, Rectory, Llanllyfni; Mrs Price, Rectory, [[Clynnog <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">fawr</del>|Clynog]]; a Mrs Jones, Coedmadog. Daeth tair boneddiges mewn gwisgoedd Cymreig ar y llwyfan, a chynyrchodd eu presenoldeb yn y wedd hono ddifyrwch anghyffredin. Dyfarnwyd Mrs Ann Parry, High-street. Penygroes, yn deilwng o'r wobr gyntaf, a rhoddwyd haner gini yn wobr i'r ddwy arall. Arwisgwyd y tair ladi gan Mr Henry Williams, [[Chwarel Fronheulog|chwarel Fronheulog]]; Mr William Griffith, Doliwan; a Mr Hugh Jones, Post Office, Carmel. — Traddododd Mr Jenkins ei feirniadaeth ar yr arweinffyn (''batons''); gwobr, 10s 6c. Ymgeisiodd tri, un o ba rai a arddangosodd fedrusrwydd neillduol trwy gyfuno seinfforch â'r ffon. Cynghorai y gwneuthurwr i fynu cael ''patent'' ar y ffon hon. Enillwyd y wobr gan Mr P. Roberts, peirianydd, Coedmadog. Cafwyd can hynod o swynol gan Miss Hannah Williams, ac hysbyswyd mai hi oedd y foneddiges tuag at addysgiaeth gerddorol yr hon y cyfranodd y llywydd bum' gini. — Hysbysodd Mr Jenkins fod yn bleser mawr ganddo ddyweyd fod y llywydd haelionus, Mr Darbishire, wedi addaw gwobr o ddeg gini i seindorf tant am chwareu ''fantasia'' oreu y flwyddyn nesaf, a phum' gini i'r ail oreu (cymeradwyaeth). - Mr William Jones (Alwenydd) ydoedd awdwr y beddargraph goreu i'r diweddar Mr John Williams, Brynaera; gwobr, gini. Arwisgwyd ei gynrychiolydd, Mr Griffith Powell, gan Miss Watts, Penfforddelen. — Cafwyd pedwarawd ardderchog o waith Mr Jenkins gan Miss Gayney Griffith, Miss Hannah Williams, Mr William Davies, a Mr D. Jenkins. - Darllenodd Mr Jenkins ei feirniadaeth ar yr anthem i'w chanu mewn angladd gweithiwr; gwobr, 5p 5s. Awdwr y cyfansoddiad goreu ydoedd Mr [[W. Jarrett Roberts (Pencerdd Eifion)]], R.A.M., Caernarfon, yr hwn, meddai y beirniaid, oedd yn wir deilwng o'r wobr. Arwisgwyd ef gan Mrs Davies, Rectory, Penygroes. - Cân, 'Dychweliad y bardd,' gan Llew Llwyfo, yn gampus. — [[Côr Llanllyfni]], o dan arweiniad Mr Jones, yn unig a ddaeth yn mlaen i gystadlu mewn datganu anthem Pencerdd Gwynedd, 'Pwy yw y rhai hyn?' gwobr, saith gini. Rhoddwyd canmoliaeth uchel i'r datganiad gan y beirniad talentog, Mr Jenkins, ac arwisgwyd yr arweinydd yn nghanol banllefau o gymeradwyaeth - Derbyniwyd pump o gywyddau ar 'Unigedd;' gwobr, 2p 2s a bathodyn. Tudwal oedd y goreu o ddigon, ac arwisgwyd ef gan Mrs Williams, Board School, Llanllyfni. Terfynwyd cyfarfod y boreu gyda pherfformiad gan y seindorf. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> Yna aethpwyd yn mlaen gyda'r drefnlen, trwy i'r Parch Robert Thomas ddarllen beirniadaeth y Parch D. C. Davies, M.A., Llundain, ar y cyfieithiadau o "Anffyddiaeth;" gwobr 3p. Derbyniwyd llawer o gyfansoddiadau, ond rhanwyd y wobr rhwng Mr R. Harrison, Pensarn, Abergele, a Mr Hugh Hughes, Countes Thorpe, Derby. Canodd Miss Griffith a Mr W. Davies ddeuawd allan o ''Blodwen'', a gwnaethent eu gwaith yu ganmoladwy. Dr Roberts, Penygroes, a ddarllenodd feimiadaeth fanwl ar y traethodau ar "Iawn-reolaeth ystafell y claf," yr hwn destyn oedd yn gyfyngedig i ferched; gwobr, 2p, a bathodyn. Yr oedd naw yn cystadlu, a dyfarnwyd y wobr i Miss Edwards, Ebenezer, Llanllyfni. Un Seindorf, sef [[Seindorf Dulyn|Seindorf Bres Dulyn]], a ddaeth yn mlaen i gystadlu ar berfformio y "Nantlle Vale Fantasia" (Mr Jarrett Roberts), gwobr pedwar gini. Wrth draddodi ei feirniadaeth, dywedodd y beirniad (Mr Jenkins) fod y dernyn yn un hynod anhawdd, yn enwedig mewn rhai manau, ac ei fod yn haeddu mwy o wobr nag a gynygiwyd gan y pwyllgor. Darfu i'r band gychwyn yn lled dda, ond yr oeddynt o dan ychydig o anfantals gan fod un o'r chwareuwyr yn absennol. Pur ddymunol fuasai gweled Cymry yn talu mwy o sylw i gerddoriaeth offerynau tant (cymeradwyaeth). Y perygl mawr yn Nghymru y dyddiau presenol oedd i bawb redeg i un cyfeiriad — canu lleisiol. Anogai hwy oll i feddwl am gyfeiriad arall - i dori cyfeiriad newydd gyda seindyrf tant. Darfu i'r band chwareu yn bur dda, a theilyngai y wobr. Arwisgwyd yr arweinydd, sef Mr [[William Evans (Eos Eifion)]], gan Mrs Williams, Board School, Penygroes. — Darllenwyd beirniadaeth y Parch. T. C. Edwards, M.A., ar y cyfieithiadau, "The literature of Britain" (Macaulay); gwobr, 10s 6c; yr oedd unarddeg wedi cystadlu, a dyfarnwyd y wobr i Mr Robert Hughes, cysodydd, Caernarfon, cynrychiolydd yr hwn a arwisgwyd gan Miss Rees, Penfforddelen. — Yna cafwyd cystadleuaeth ddyddorol ar y wisg Gymreig; gwobr, gini, gan Mr T. Lloyd Jones, Talysarn. Y beirniaid oeddynt Mrs Davies, Rectory, Llanllyfni; Mrs Price, Rectory, [[Clynnog <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Fawr</ins>|Clynog]]; a Mrs Jones, Coedmadog. Daeth tair boneddiges mewn gwisgoedd Cymreig ar y llwyfan, a chynyrchodd eu presenoldeb yn y wedd hono ddifyrwch anghyffredin. Dyfarnwyd Mrs Ann Parry, High-street. Penygroes, yn deilwng o'r wobr gyntaf, a rhoddwyd haner gini yn wobr i'r ddwy arall. Arwisgwyd y tair ladi gan Mr Henry Williams, [[Chwarel Fronheulog|chwarel Fronheulog]]; Mr William Griffith, Doliwan; a Mr Hugh Jones, Post Office, Carmel. — Traddododd Mr Jenkins ei feirniadaeth ar yr arweinffyn (''batons''); gwobr, 10s 6c. Ymgeisiodd tri, un o ba rai a arddangosodd fedrusrwydd neillduol trwy gyfuno seinfforch â'r ffon. Cynghorai y gwneuthurwr i fynu cael ''patent'' ar y ffon hon. Enillwyd y wobr gan Mr P. Roberts, peirianydd, Coedmadog. Cafwyd can hynod o swynol gan Miss Hannah Williams, ac hysbyswyd mai hi oedd y foneddiges tuag at addysgiaeth gerddorol yr hon y cyfranodd y llywydd bum' gini. — Hysbysodd Mr Jenkins fod yn bleser mawr ganddo ddyweyd fod y llywydd haelionus, Mr Darbishire, wedi addaw gwobr o ddeg gini i seindorf tant am chwareu ''fantasia'' oreu y flwyddyn nesaf, a phum' gini i'r ail oreu (cymeradwyaeth). - Mr William Jones (Alwenydd) ydoedd awdwr y beddargraph goreu i'r diweddar Mr John Williams, Brynaera; gwobr, gini. Arwisgwyd ei gynrychiolydd, Mr Griffith Powell, gan Miss Watts, Penfforddelen. — Cafwyd pedwarawd ardderchog o waith Mr Jenkins gan Miss Gayney Griffith, Miss Hannah Williams, Mr William Davies, a Mr D. Jenkins. - Darllenodd Mr Jenkins ei feirniadaeth ar yr anthem i'w chanu mewn angladd gweithiwr; gwobr, 5p 5s. Awdwr y cyfansoddiad goreu ydoedd Mr [[W. Jarrett Roberts (Pencerdd Eifion)]], R.A.M., Caernarfon, yr hwn, meddai y beirniaid, oedd yn wir deilwng o'r wobr. Arwisgwyd ef gan Mrs Davies, Rectory, Penygroes. - Cân, 'Dychweliad y bardd,' gan Llew Llwyfo, yn gampus. — [[Côr Llanllyfni]], o dan arweiniad Mr Jones, yn unig a ddaeth yn mlaen i gystadlu mewn datganu anthem Pencerdd Gwynedd, 'Pwy yw y rhai hyn?' gwobr, saith gini. Rhoddwyd canmoliaeth uchel i'r datganiad gan y beirniad talentog, Mr Jenkins, ac arwisgwyd yr arweinydd yn nghanol banllefau o gymeradwyaeth - Derbyniwyd pump o gywyddau ar 'Unigedd;' gwobr, 2p 2s a bathodyn. Tudwal oedd y goreu o ddigon, ac arwisgwyd ef gan Mrs Williams, Board School, Llanllyfni. Terfynwyd cyfarfod y boreu gyda pherfformiad gan y seindorf. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> CYFARFOD Y PRYDNAWN. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> CYFARFOD Y PRYDNAWN. </div></td></tr>
</table>Irionhttps://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Eisteddfod_Gadeiriol_Pen-y-groes&diff=14865&oldid=prevIrion am 16:49, 5 Medi 20232023-09-05T16:49:33Z<p></p>
<a href="https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Eisteddfod_Gadeiriol_Pen-y-groes&diff=14865&oldid=14864">Dangos newidiadau</a>Irion