Eisteddfod Gadeiriol Clynnog - Hanes golygu

Irion am 16:40, 27 Ionawr 2025

2025-01-27T16:40:40Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 17:40, 27 Ionawr 2025
Llinell 15:		Llinell 15:
	Cyfarfod yr Hwyr.—Llywydd, Mr. H. Tudwal Davies, H.S.; arweinydd, [[Hywel Tudur]]. Dechreuwyd y cyfarfod gyda detholiad ar y berdonnog, gan Mr J. W. Roberts. Wedi hyny cafwyd anerchiadau hwyliog gan y beirdd canlynol: Mri L Williams (Aber), S. R. Trevor, a Cenin. Gwobrwywyd y rhai a ganlyn :— Mrs Jones, Brynaerau Cottage; Miss C E. Griffith, Trevor; Mr H. M. Roberts, [[Llanllyfni]]; Mrs Hughes, Newborough Terrace; Mrs Jones, eto; J. E. Owen. Gyfelog; Mri Alexander Henderson a J. W Jones; Annie E. Jones, Fourcrosses; Thos. Evans, [[Gyrn Goch]]; Mr Henderson Jones a Mr [[Alexander Henderson\|Alex. Henderson]]. Daeth dan gôr yn mlaen i ymgeisio am y brif wobr o 8b a chadair dderw (o wneuthuriad Mr T. Humphreys, Caernarfon), sef Côr Undebol Clynnog, dan arweiniad Mr J. Thomas a [[Côr Llanllyfni\|Chôr Llanllyfni]], dan arweiniad Mr J. W. Jones. I gôr Llanllyfni y dyfarnwyd y wobr, gyda chanmoliaeth. Cafwyd Eisteddfod dra llewyrchus ym mhob ystyr, ac y mae clod yn ddyledus i bawb am ymddwyn mor siriol a boneddigaidd.<ref>''Y Genedl Gymreig'', 4.6.1890. t.7</ref>		Cyfarfod yr Hwyr.—Llywydd, Mr. H. Tudwal Davies, H.S.; arweinydd, [[Hywel Tudur]]. Dechreuwyd y cyfarfod gyda detholiad ar y berdonnog, gan Mr J. W. Roberts. Wedi hyny cafwyd anerchiadau hwyliog gan y beirdd canlynol: Mri L Williams (Aber), S. R. Trevor, a Cenin. Gwobrwywyd y rhai a ganlyn :— Mrs Jones, Brynaerau Cottage; Miss C E. Griffith, Trevor; Mr H. M. Roberts, [[Llanllyfni]]; Mrs Hughes, Newborough Terrace; Mrs Jones, eto; J. E. Owen. Gyfelog; Mri Alexander Henderson a J. W Jones; Annie E. Jones, Fourcrosses; Thos. Evans, [[Gyrn Goch]]; Mr Henderson Jones a Mr [[Alexander Henderson\|Alex. Henderson]]. Daeth dan gôr yn mlaen i ymgeisio am y brif wobr o 8b a chadair dderw (o wneuthuriad Mr T. Humphreys, Caernarfon), sef Côr Undebol Clynnog, dan arweiniad Mr J. Thomas a [[Côr Llanllyfni\|Chôr Llanllyfni]], dan arweiniad Mr J. W. Jones. I gôr Llanllyfni y dyfarnwyd y wobr, gyda chanmoliaeth. Cafwyd Eisteddfod dra llewyrchus ym mhob ystyr, ac y mae clod yn ddyledus i bawb am ymddwyn mor siriol a boneddigaidd.<ref>''Y Genedl Gymreig'', 4.6.1890. t.7</ref>

	Diddorol yw sylwi ar y cystadlaethau torri setiau ithfaen a hollti llechi a oedd yn rhan o'r achlysur,er mwyn cynnwys talentau llai cyheoddus. Diddorol hefyd yw sylwi ar bresenoldeb Mrs. Acland, Saesnes yn ôl pob golwg, sef gwraig [[Syr Arthur Acland\|Arthur Acland]], a fu'n henadur ar y Cyngor Sir; roedd y teulu'n treulio llawer o amser yn ei dŷ, Plas-y-bryn. Tuedd yr oes oedd rhoi lle i bobl ddi-Gymraeg oedd â chysylltiadau lleol ~~m<ref></ref>ewn~~ digwyddiadau a oedd, yn eu hanfod, yn gwbl Gymraeg.		Diddorol yw sylwi ar y cystadlaethau torri setiau ithfaen a hollti llechi a oedd yn rhan o'r achlysur,er mwyn cynnwys talentau llai cyheoddus. Diddorol hefyd yw sylwi ar bresenoldeb Mrs. Acland, Saesnes yn ôl pob golwg, sef gwraig [[Syr Arthur Acland\|Arthur Acland]], a fu'n henadur ar y Cyngor Sir; roedd y teulu'n treulio llawer o amser yn ei dŷ, Plas-y-bryn. Tuedd yr oes oedd rhoi lle i bobl ddi-Gymraeg oedd â chysylltiadau lleol mewn digwyddiadau a oedd, yn eu hanfod, yn gwbl Gymraeg.

	Dichon mai unwaith yn unig y cynhaliwyd eisteddfod o'i bath yng Nghlynnog Fawr, gan nad oes sôn am eisteddfodau mewn blynyddioedd eraill yn y papurau newydd tan y cyfnod modern. Cynhelir eisteddfod yng Nghlynnog y dyddiau hyn, ond sefydliad gweddol newydd yw honno, yn dyddio (mae'n debyg) o'r 1980au.<ref>Gwefan y Comisiwn Elusennau</ref>		Dichon mai unwaith yn unig y cynhaliwyd eisteddfod fawreddog o'i bath yng Nghlynnog Fawr, gan nad oes sôn am eisteddfodau mewn blynyddioedd eraill yn y papurau newydd tan y cyfnod modern. Cynhelir eisteddfod yng Nghlynnog y dyddiau hyn, ond sefydliad gweddol newydd yw honno, yn dyddio (mae'n debyg) o'r 1980au.<ref>Gwefan y Comisiwn Elusennau</ref>

	==Cyfeiriadau==		==Cyfeiriadau==

	[[Categori:Eisteddfodau]]		[[Categori:Eisteddfodau]]

Irion am 16:39, 27 Ionawr 2025

2025-01-27T16:39:58Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 17:39, 27 Ionawr 2025
Llinell 15:		Llinell 15:
	Cyfarfod yr Hwyr.—Llywydd, Mr. H. Tudwal Davies, H.S.; arweinydd, [[Hywel Tudur]]. Dechreuwyd y cyfarfod gyda detholiad ar y berdonnog, gan Mr J. W. Roberts. Wedi hyny cafwyd anerchiadau hwyliog gan y beirdd canlynol: Mri L Williams (Aber), S. R. Trevor, a Cenin. Gwobrwywyd y rhai a ganlyn :— Mrs Jones, Brynaerau Cottage; Miss C E. Griffith, Trevor; Mr H. M. Roberts, [[Llanllyfni]]; Mrs Hughes, Newborough Terrace; Mrs Jones, eto; J. E. Owen. Gyfelog; Mri Alexander Henderson a J. W Jones; Annie E. Jones, Fourcrosses; Thos. Evans, [[Gyrn Goch]]; Mr Henderson Jones a Mr [[Alexander Henderson\|Alex. Henderson]]. Daeth dan gôr yn mlaen i ymgeisio am y brif wobr o 8b a chadair dderw (o wneuthuriad Mr T. Humphreys, Caernarfon), sef Côr Undebol Clynnog, dan arweiniad Mr J. Thomas a [[Côr Llanllyfni\|Chôr Llanllyfni]], dan arweiniad Mr J. W. Jones. I gôr Llanllyfni y dyfarnwyd y wobr, gyda chanmoliaeth. Cafwyd Eisteddfod dra llewyrchus ym mhob ystyr, ac y mae clod yn ddyledus i bawb am ymddwyn mor siriol a boneddigaidd.<ref>''Y Genedl Gymreig'', 4.6.1890. t.7</ref>		Cyfarfod yr Hwyr.—Llywydd, Mr. H. Tudwal Davies, H.S.; arweinydd, [[Hywel Tudur]]. Dechreuwyd y cyfarfod gyda detholiad ar y berdonnog, gan Mr J. W. Roberts. Wedi hyny cafwyd anerchiadau hwyliog gan y beirdd canlynol: Mri L Williams (Aber), S. R. Trevor, a Cenin. Gwobrwywyd y rhai a ganlyn :— Mrs Jones, Brynaerau Cottage; Miss C E. Griffith, Trevor; Mr H. M. Roberts, [[Llanllyfni]]; Mrs Hughes, Newborough Terrace; Mrs Jones, eto; J. E. Owen. Gyfelog; Mri Alexander Henderson a J. W Jones; Annie E. Jones, Fourcrosses; Thos. Evans, [[Gyrn Goch]]; Mr Henderson Jones a Mr [[Alexander Henderson\|Alex. Henderson]]. Daeth dan gôr yn mlaen i ymgeisio am y brif wobr o 8b a chadair dderw (o wneuthuriad Mr T. Humphreys, Caernarfon), sef Côr Undebol Clynnog, dan arweiniad Mr J. Thomas a [[Côr Llanllyfni\|Chôr Llanllyfni]], dan arweiniad Mr J. W. Jones. I gôr Llanllyfni y dyfarnwyd y wobr, gyda chanmoliaeth. Cafwyd Eisteddfod dra llewyrchus ym mhob ystyr, ac y mae clod yn ddyledus i bawb am ymddwyn mor siriol a boneddigaidd.<ref>''Y Genedl Gymreig'', 4.6.1890. t.7</ref>

	Diddorol yw sylwi ar y cystadlaethau torri setiau ithfaen a hollti llechi a oedd yn rhan o'r achlysur,er mwyn cynnwys talentau llai cyheoddus. Diddorol hefyd yw sylwi ar bresenoldeb Mrs. Acland, Saesnes yn ôl pob golwg, sef gwraig [[Syr Arthur Acland\|Arthur Acland]], a fu'n henadur ar y Cyngor Sir; roedd y teulu'n treulio llawer o amser yn ei dŷ, Plas-y-bryn. Tuedd yr oes oedd rhoi lle i bobl ddi-Gymraeg oedd â chysylltiadau lleol ~~mewn~~ digwyddiadau a oedd, yn eu hanfod, yn gwbl Gymraeg.		Diddorol yw sylwi ar y cystadlaethau torri setiau ithfaen a hollti llechi a oedd yn rhan o'r achlysur,er mwyn cynnwys talentau llai cyheoddus. Diddorol hefyd yw sylwi ar bresenoldeb Mrs. Acland, Saesnes yn ôl pob golwg, sef gwraig [[Syr Arthur Acland\|Arthur Acland]], a fu'n henadur ar y Cyngor Sir; roedd y teulu'n treulio llawer o amser yn ei dŷ, Plas-y-bryn. Tuedd yr oes oedd rhoi lle i bobl ddi-Gymraeg oedd â chysylltiadau lleol m<ref></ref>ewn digwyddiadau a oedd, yn eu hanfod, yn gwbl Gymraeg.

	Dichon mai unwaith yn ~~uniog~~ y cynhaliwyd eisteddfod o'i bath yng Nghlynnog Fawr, gan nad oes sôn am eisteddfodau mewn blynyddioedd eraill yn y papurau newydd tan y cyfnod modern.		Dichon mai unwaith yn unig y cynhaliwyd eisteddfod o'i bath yng Nghlynnog Fawr, gan nad oes sôn am eisteddfodau mewn blynyddioedd eraill yn y papurau newydd tan y cyfnod modern. Cynhelir eisteddfod yng Nghlynnog y dyddiau hyn, ond sefydliad gweddol newydd yw honno, yn dyddio (mae'n debyg) o'r 1980au.<ref>Gwefan y Comisiwn Elusennau</ref>

	==Cyfeiriadau==		==Cyfeiriadau==

	[[Categori:Eisteddfodau]]		[[Categori:Eisteddfodau]]

Irion am 10:47, 20 Ionawr 2025

2025-01-20T10:47:13Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 11:47, 20 Ionawr 2025
Llinell 7:		Llinell 7:
	Dichon nad oedd pob côr disgwyliedig wedi cystadlu yn y diwedd, ond roedd hi'n digwyddiad yn bur lwyddiannus yn ôl adrodiad yr eisteddfod ei hun@		Dichon nad oedd pob côr disgwyliedig wedi cystadlu yn y diwedd, ond roedd hi'n digwyddiad yn bur lwyddiannus yn ôl adrodiad yr eisteddfod ei hun@

	EISTEDDFOD GADEIRIOL CLYNNOG. Cynhaliwyd yr Eisteddfod uchod, y Llungwyn, mewn pabell eang a chyfleus yn ardal ramantus Clynnog. Gan fod yr hin mor ffafriol, a Chlynnog yn lle mor atdyniadol, yr oedd cannoedd o ddyeithriaid yn dylifo i'r pentref yn gynar ar y diwrnod. Ni welwyd erioed gynulliadau mor lluosog na gwyl lenyddol mor odidog yn y rhanau hyn o'r wlad ag a gafwyd yn yr eisteddfod hon. Yr oedd y babell - yr hon a gynwysai o 1200 i 1800 o bersonau - yn anghysurus o lawn. Beirniaid y gwahanol destynau oeddynt:— Mr Thos. Owen, Mus. Bac., Llanengan; Mr H. Tudwal Davies; Parch R Humphreys, [[Bontnewydd]]; Mrs Acland, Mrs Prichard, Mrs Owen, Mri Joseph Sharpe, J. A. Jones, Rowland Rowlands, Mr D Pritchard, Trevor Lewis, Daniel Evans, Griffith Williams a J. Williams. Datganwyd yn ystod y cyfarfodydd gan Mrs Acland, Mrs Henderson Jones, a [[Huw Peris]]. Cyfeiliwyd yn fedrus gan Mr J. W. Roberts, [[Glynllifon]].		EISTEDDFOD GADEIRIOL CLYNNOG. Cynhaliwyd yr Eisteddfod uchod, y Llungwyn, mewn pabell eang a chyfleus yn ardal ramantus Clynnog. Gan fod yr hin mor ffafriol, a Chlynnog yn lle mor atdyniadol, yr oedd cannoedd o ddyeithriaid yn dylifo i'r pentref yn gynar ar y diwrnod. Ni welwyd erioed gynulliadau mor lluosog na gwyl lenyddol mor odidog yn y rhanau hyn o'r wlad ag a gafwyd yn yr eisteddfod hon. Yr oedd y babell - yr hon a gynwysai o 1200 i 1800 o bersonau - yn anghysurus o lawn. Beirniaid y gwahanol destynau oeddynt:— Mr Thos. Owen, Mus. Bac., Llanengan; Mr H. Tudwal Davies; Parch R Humphreys, [[Bontnewydd]]; Mrs Acland, Mrs Prichard, Mrs Owen, Mri Joseph Sharpe, J. A. Jones, Rowland Rowlands, Mr D Pritchard, Trevor Lewis, Daniel Evans, Griffith Williams a J. Williams. Datganwyd yn ystod y cyfarfodydd gan Mrs Acland, Mrs Henderson Jones, a Huw Peris. Cyfeiliwyd yn fedrus gan Mr J. W. Roberts, [[Glynllifon]].

	Cyfarfod y Prydnawn.--Llywydd, Parch Wm. Mathias Griffith, M.A.; arweinydd, Parch Richard Humphreys. Wedi i Huw Peris ddatgan “Hen wlad fy nhadau", a'r gynulleidfa yn uno yn y cydgan, awd yn mlaen gyda'r rhaglen, a gwobrwywyd y rhai canlynol: -Kate Jane Jones, J. R. Williams, Mary Pritchard, David Jones, John S. Jones, Wm. Ellis Evans, R. H. Jones, Catherine E. Hughes, Robert Owen, [[Ioan ap Ioan]], [[Tal-y-sarn]]; Misses Jane Hughes, Cwmgwasan; Ann Griffith, Clynnog; Miss Annie E. Owen, Caergybi; Miss Hannah Griffith, Vermont, America; Miss Ellen Roberts, [[Trefor\|Trevor]]; Miss Mary Sharpe, Trevor; Mr A. Jones, Miss A. J. Roberts. Bronygan; [[Côr Tal-y-sarn]], dan arweiniad Mr O. E. Owen.		Cyfarfod y Prydnawn.--Llywydd, Parch Wm. Mathias Griffith, M.A.; arweinydd, Parch Richard Humphreys. Wedi i Huw Peris ddatgan “Hen wlad fy nhadau", a'r gynulleidfa yn uno yn y cydgan, awd yn mlaen gyda'r rhaglen, a gwobrwywyd y rhai canlynol: -Kate Jane Jones, J. R. Williams, Mary Pritchard, David Jones, John S. Jones, Wm. Ellis Evans, R. H. Jones, Catherine E. Hughes, Robert Owen, [[Ioan ap Ioan]], [[Tal-y-sarn]]; Misses Jane Hughes, Cwmgwasan; Ann Griffith, Clynnog; Miss Annie E. Owen, Caergybi; Miss Hannah Griffith, Vermont, America; Miss Ellen Roberts, [[Trefor\|Trevor]]; Miss Mary Sharpe, Trevor; Mr A. Jones, Miss A. J. Roberts. Bronygan; [[Côr Tal-y-sarn]], dan arweiniad Mr O. E. Owen.

Irion am 10:44, 20 Ionawr 2025

2025-01-20T10:44:03Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 11:44, 20 Ionawr 2025
Llinell 3:		Llinell 3:
	Cyhoeddwyd bod yr eisteddfod yn cael ei chynnal yn '''Y Werin''' fis Mai:		Cyhoeddwyd bod yr eisteddfod yn cael ei chynnal yn '''Y Werin''' fis Mai:

	EISTEDDFOD GADEIRIOL CLYNNOG, LLUN Y SULGWYN. Y mae yr eisteddfod hon bellach wrth y drws, ac y mae rhagolygon tra disglaer iddi. Ar y brif gystadleuaeth gorawl y mae tri o gorau enwog yn bwriadu mesur cleddyfau ac yr un modd ar yr ail brif gystadleuaeth y mae tri. Hefyd llu mawr o enwau mewn llaw ar bob un o'r amrywiol gystadlaethau eraill, megis am yr unawd, y ddeuawd, adrodd y "Comed," gweithio setts a hollti llechi. Bydd pobl dda Clynnog wedi gwneyd pob parotoadau ar gyfer y dyeithriaid. Credwn y bydd yr eisteddfod hon yu llwyddiant digyffelyb, oblegid pa awyr a geir mor gydnaws a'r eisteddfod ag awyr Clynog? Os am ddiwrnod felly, lle bydd prydferthion amrywiol natur wedi eu cydblethu ag awen a chan, dowch i eisteddfod Clynnog.<ref>'''Y Werin, 24.5.1890, t.4</ref>		EISTEDDFOD GADEIRIOL CLYNNOG, LLUN Y SULGWYN. Y mae yr eisteddfod hon bellach wrth y drws, ac y mae rhagolygon tra disglaer iddi. Ar y brif gystadleuaeth gorawl y mae tri o gorau enwog yn bwriadu mesur cleddyfau ac yr un modd ar yr ail brif gystadleuaeth y mae tri. Hefyd llu mawr o enwau mewn llaw ar bob un o'r amrywiol gystadlaethau eraill, megis am yr unawd, y ddeuawd, adrodd y "Comed," gweithio setts a hollti llechi. Bydd pobl dda Clynnog wedi gwneyd pob parotoadau ar gyfer y dyeithriaid. Credwn y bydd yr eisteddfod hon yu llwyddiant digyffelyb, oblegid pa awyr a geir mor gydnaws a'r eisteddfod ag awyr Clynog? Os am ddiwrnod felly, lle bydd prydferthion amrywiol natur wedi eu cydblethu ag awen a chan, dowch i eisteddfod Clynnog.<ref>''Y Werin'', 24.5.1890, t.4</ref>

	Dichon nad oedd pob côr disgwyliedig wedi cystadlu yn y diwedd, ond roedd hi'n digwyddiad yn bur lwyddiannus yn ôl adrodiad yr eisteddfod ei hun@		Dichon nad oedd pob côr disgwyliedig wedi cystadlu yn y diwedd, ond roedd hi'n digwyddiad yn bur lwyddiannus yn ôl adrodiad yr eisteddfod ei hun@

Irion am 10:43, 20 Ionawr 2025

2025-01-20T10:43:33Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 11:43, 20 Ionawr 2025
Llinell 16:		Llinell 16:

	Diddorol yw sylwi ar y cystadlaethau torri setiau ithfaen a hollti llechi a oedd yn rhan o'r achlysur,er mwyn cynnwys talentau llai cyheoddus. Diddorol hefyd yw sylwi ar bresenoldeb Mrs. Acland, Saesnes yn ôl pob golwg, sef gwraig [[Syr Arthur Acland\|Arthur Acland]], a fu'n henadur ar y Cyngor Sir; roedd y teulu'n treulio llawer o amser yn ei dŷ, Plas-y-bryn. Tuedd yr oes oedd rhoi lle i bobl ddi-Gymraeg oedd â chysylltiadau lleol mewn digwyddiadau a oedd, yn eu hanfod, yn gwbl Gymraeg.		Diddorol yw sylwi ar y cystadlaethau torri setiau ithfaen a hollti llechi a oedd yn rhan o'r achlysur,er mwyn cynnwys talentau llai cyheoddus. Diddorol hefyd yw sylwi ar bresenoldeb Mrs. Acland, Saesnes yn ôl pob golwg, sef gwraig [[Syr Arthur Acland\|Arthur Acland]], a fu'n henadur ar y Cyngor Sir; roedd y teulu'n treulio llawer o amser yn ei dŷ, Plas-y-bryn. Tuedd yr oes oedd rhoi lle i bobl ddi-Gymraeg oedd â chysylltiadau lleol mewn digwyddiadau a oedd, yn eu hanfod, yn gwbl Gymraeg.

			Dichon mai unwaith yn uniog y cynhaliwyd eisteddfod o'i bath yng Nghlynnog Fawr, gan nad oes sôn am eisteddfodau mewn blynyddioedd eraill yn y papurau newydd tan y cyfnod modern.

	==Cyfeiriadau==		==Cyfeiriadau==

	[[Categori:Eisteddfodau]]		[[Categori:Eisteddfodau]]

Irion am 10:41, 20 Ionawr 2025

2025-01-20T10:41:39Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 11:41, 20 Ionawr 2025
Llinell 1:		Llinell 1:
	Cynhaliwyd '''Eisteddfod Gadeiriol''' fawr ym mhentref [[Clynnog Fawr]] ar diwrnod y Llungwyn, 1890, a hynny mewn pabell sylweddol a ddaliai ymhell dros fil o bobl. Serch hynny, nid eithriad na digwyddiad anghyffredin oedd yr eisteddfod hon, gan fod eisteddfodau llawn mor lwyddiannus yn cael eu cynnal mewn sawl man yn [[Dyffryn Nantlle\|Nyffryn Nantlle]] a'r wlad yn gyffredinol. Arwydd o boblogrwydd eisteddfodau lleol ar y pryd oedd y ffaith fod y babell yn anghyfforddus o lawn. Ni ellid gwneud yn well na dyfynnu o'r wasg yr hanes am yr eisteddfod hon:		Cynhaliwyd '''Eisteddfod Gadeiriol''' fawr ym mhentref [[Clynnog Fawr]] ar diwrnod y Llungwyn, 1890, a hynny mewn pabell sylweddol a ddaliai ymhell dros fil o bobl. Serch hynny, nid eithriad na digwyddiad anghyffredin oedd yr eisteddfod hon, gan fod eisteddfodau llawn mor lwyddiannus yn cael eu cynnal mewn sawl man yn [[Dyffryn Nantlle\|Nyffryn Nantlle]] a'r wlad yn gyffredinol. Arwydd o boblogrwydd eisteddfodau lleol ar y pryd oedd y ffaith fod y babell yn anghyfforddus o lawn. Ni ellid gwneud yn well na dyfynnu o'r wasg yr hanes am yr eisteddfod hon:

			Cyhoeddwyd bod yr eisteddfod yn cael ei chynnal yn '''Y Werin''' fis Mai:

			EISTEDDFOD GADEIRIOL CLYNNOG, LLUN Y SULGWYN. Y mae yr eisteddfod hon bellach wrth y drws, ac y mae rhagolygon tra disglaer iddi. Ar y brif gystadleuaeth gorawl y mae tri o gorau enwog yn bwriadu mesur cleddyfau ac yr un modd ar yr ail brif gystadleuaeth y mae tri. Hefyd llu mawr o enwau mewn llaw ar bob un o'r amrywiol gystadlaethau eraill, megis am yr unawd, y ddeuawd, adrodd y "Comed," gweithio setts a hollti llechi. Bydd pobl dda Clynnog wedi gwneyd pob parotoadau ar gyfer y dyeithriaid. Credwn y bydd yr eisteddfod hon yu llwyddiant digyffelyb, oblegid pa awyr a geir mor gydnaws a'r eisteddfod ag awyr Clynog? Os am ddiwrnod felly, lle bydd prydferthion amrywiol natur wedi eu cydblethu ag awen a chan, dowch i eisteddfod Clynnog.<ref>'''Y Werin, 24.5.1890, t.4</ref>

			Dichon nad oedd pob côr disgwyliedig wedi cystadlu yn y diwedd, ond roedd hi'n digwyddiad yn bur lwyddiannus yn ôl adrodiad yr eisteddfod ei hun@

	EISTEDDFOD GADEIRIOL CLYNNOG. Cynhaliwyd yr Eisteddfod uchod, y Llungwyn, mewn pabell eang a chyfleus yn ardal ramantus Clynnog. Gan fod yr hin mor ffafriol, a Chlynnog yn lle mor atdyniadol, yr oedd cannoedd o ddyeithriaid yn dylifo i'r pentref yn gynar ar y diwrnod. Ni welwyd erioed gynulliadau mor lluosog na gwyl lenyddol mor odidog yn y rhanau hyn o'r wlad ag a gafwyd yn yr eisteddfod hon. Yr oedd y babell - yr hon a gynwysai o 1200 i 1800 o bersonau - yn anghysurus o lawn. Beirniaid y gwahanol destynau oeddynt:— Mr Thos. Owen, Mus. Bac., Llanengan; Mr H. Tudwal Davies; Parch R Humphreys, [[Bontnewydd]]; Mrs Acland, Mrs Prichard, Mrs Owen, Mri Joseph Sharpe, J. A. Jones, Rowland Rowlands, Mr D Pritchard, Trevor Lewis, Daniel Evans, Griffith Williams a J. Williams. Datganwyd yn ystod y cyfarfodydd gan Mrs Acland, Mrs Henderson Jones, a [[Huw Peris]]. Cyfeiliwyd yn fedrus gan Mr J. W. Roberts, [[Glynllifon]].		EISTEDDFOD GADEIRIOL CLYNNOG. Cynhaliwyd yr Eisteddfod uchod, y Llungwyn, mewn pabell eang a chyfleus yn ardal ramantus Clynnog. Gan fod yr hin mor ffafriol, a Chlynnog yn lle mor atdyniadol, yr oedd cannoedd o ddyeithriaid yn dylifo i'r pentref yn gynar ar y diwrnod. Ni welwyd erioed gynulliadau mor lluosog na gwyl lenyddol mor odidog yn y rhanau hyn o'r wlad ag a gafwyd yn yr eisteddfod hon. Yr oedd y babell - yr hon a gynwysai o 1200 i 1800 o bersonau - yn anghysurus o lawn. Beirniaid y gwahanol destynau oeddynt:— Mr Thos. Owen, Mus. Bac., Llanengan; Mr H. Tudwal Davies; Parch R Humphreys, [[Bontnewydd]]; Mrs Acland, Mrs Prichard, Mrs Owen, Mri Joseph Sharpe, J. A. Jones, Rowland Rowlands, Mr D Pritchard, Trevor Lewis, Daniel Evans, Griffith Williams a J. Williams. Datganwyd yn ystod y cyfarfodydd gan Mrs Acland, Mrs Henderson Jones, a [[Huw Peris]]. Cyfeiliwyd yn fedrus gan Mr J. W. Roberts, [[Glynllifon]].

Irion am 10:34, 20 Ionawr 2025

2025-01-20T10:34:13Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 11:34, 20 Ionawr 2025
Llinell 11:		Llinell 11:
	Diddorol yw sylwi ar y cystadlaethau torri setiau ithfaen a hollti llechi a oedd yn rhan o'r achlysur,er mwyn cynnwys talentau llai cyheoddus. Diddorol hefyd yw sylwi ar bresenoldeb Mrs. Acland, Saesnes yn ôl pob golwg, sef gwraig [[Syr Arthur Acland\|Arthur Acland]], a fu'n henadur ar y Cyngor Sir; roedd y teulu'n treulio llawer o amser yn ei dŷ, Plas-y-bryn. Tuedd yr oes oedd rhoi lle i bobl ddi-Gymraeg oedd â chysylltiadau lleol mewn digwyddiadau a oedd, yn eu hanfod, yn gwbl Gymraeg.		Diddorol yw sylwi ar y cystadlaethau torri setiau ithfaen a hollti llechi a oedd yn rhan o'r achlysur,er mwyn cynnwys talentau llai cyheoddus. Diddorol hefyd yw sylwi ar bresenoldeb Mrs. Acland, Saesnes yn ôl pob golwg, sef gwraig [[Syr Arthur Acland\|Arthur Acland]], a fu'n henadur ar y Cyngor Sir; roedd y teulu'n treulio llawer o amser yn ei dŷ, Plas-y-bryn. Tuedd yr oes oedd rhoi lle i bobl ddi-Gymraeg oedd â chysylltiadau lleol mewn digwyddiadau a oedd, yn eu hanfod, yn gwbl Gymraeg.

	~~{{cyfeiriadau}}~~		==Cyfeiriadau==

	[[Categori:Eisteddfodau]]		[[Categori:Eisteddfodau]]

Irion: Dechrau tudalen newydd gyda "Cynhaliwyd '''Eisteddfod Gadeiriol''' fawr ym mhentref Clynnog Fawr ar diwrnod y Llungwyn, 1890, a hynny mewn pabell sylweddol a ddaliai ymhell dros fil o bobl. Serch hynny, nid eithriad na digwyddiad anghyffredin oedd yr eisteddfod hon, gan fod eisteddfodau llawn mor lwyddiannus yn cael eu cynnal mewn sawl man yn Nyffryn Nantlle a'r wlad yn gyffredinol. Arwydd o boblogrwydd eisteddfodau lleol ar y pryd oedd y ffaith fod y babell yn angh..."

2025-01-20T10:32:30Z

Dechrau tudalen newydd gyda "Cynhaliwyd '''Eisteddfod Gadeiriol''' fawr ym mhentref Clynnog Fawr ar diwrnod y Llungwyn, 1890, a hynny mewn pabell sylweddol a ddaliai ymhell dros fil o bobl. Serch hynny, nid eithriad na digwyddiad anghyffredin oedd yr eisteddfod hon, gan fod eisteddfodau llawn mor lwyddiannus yn cael eu cynnal mewn sawl man yn Nyffryn Nantlle a'r wlad yn gyffredinol. Arwydd o boblogrwydd eisteddfodau lleol ar y pryd oedd y ffaith fod y babell yn angh..."

Tudalen newydd

Cynhaliwyd '''Eisteddfod Gadeiriol''' fawr ym mhentref [[Clynnog Fawr]] ar diwrnod y Llungwyn, 1890, a hynny mewn pabell sylweddol a ddaliai ymhell dros fil o bobl. Serch hynny, nid eithriad na digwyddiad anghyffredin oedd yr eisteddfod hon, gan fod eisteddfodau llawn mor lwyddiannus yn cael eu cynnal mewn sawl man yn [[Dyffryn Nantlle|Nyffryn Nantlle]] a'r wlad yn gyffredinol. Arwydd o boblogrwydd eisteddfodau lleol ar y pryd oedd y ffaith fod y babell yn anghyfforddus o lawn. Ni ellid gwneud yn well na dyfynnu o'r wasg yr hanes am yr eisteddfod hon:

EISTEDDFOD GADEIRIOL CLYNNOG. Cynhaliwyd yr Eisteddfod uchod, y Llungwyn, mewn pabell eang a chyfleus yn ardal ramantus Clynnog. Gan fod yr hin mor ffafriol, a Chlynnog yn lle mor atdyniadol, yr oedd cannoedd o ddyeithriaid yn dylifo i'r pentref yn gynar ar y diwrnod. Ni welwyd erioed gynulliadau mor lluosog na gwyl lenyddol mor odidog yn y rhanau hyn o'r wlad ag a gafwyd yn yr eisteddfod hon. Yr oedd y babell - yr hon a gynwysai o 1200 i 1800 o bersonau - yn anghysurus o lawn. Beirniaid y gwahanol destynau oeddynt:— Mr Thos. Owen, Mus. Bac., Llanengan; Mr H. Tudwal Davies; Parch R Humphreys, [[Bontnewydd]]; Mrs Acland, Mrs Prichard, Mrs Owen, Mri Joseph Sharpe, J. A. Jones, Rowland Rowlands, Mr D Pritchard, Trevor Lewis, Daniel Evans, Griffith Williams a J. Williams. Datganwyd yn ystod y cyfarfodydd gan Mrs Acland, Mrs Henderson Jones, a [[Huw Peris]]. Cyfeiliwyd yn fedrus gan Mr J. W. Roberts, [[Glynllifon]].

Cyfarfod y Prydnawn.--Llywydd, Parch Wm. Mathias Griffith, M.A.; arweinydd, Parch Richard Humphreys. Wedi i Huw Peris ddatgan “Hen wlad fy nhadau", a'r gynulleidfa yn uno yn y cydgan, awd yn mlaen gyda'r rhaglen, a gwobrwywyd y rhai canlynol: -Kate Jane Jones, J. R. Williams, Mary Pritchard, David Jones, John S. Jones, Wm. Ellis Evans, R. H. Jones, Catherine E. Hughes, Robert Owen, [[Ioan ap Ioan]], [[Tal-y-sarn]]; Misses Jane Hughes, Cwmgwasan; Ann Griffith, Clynnog; Miss Annie E. Owen, Caergybi; Miss Hannah Griffith, Vermont, America; Miss Ellen Roberts, [[Trefor|Trevor]]; Miss Mary Sharpe, Trevor; Mr A. Jones, Miss A. J. Roberts. Bronygan; [[Côr Tal-y-sarn]], dan arweiniad Mr O. E. Owen.

Rhwng y ddau gyfarfod cymerodd y tair cystadleuaeth ddyddorol a ganlyn le: - Gweithio setts, hollti llechi, a gollwng rhaff bach. Yr enillwyr ar weithio setts oeddynt dosp. 1, Mr Thomas Jones, Trevor; dosp. 2, Mri R. R. Jones a J. R. Thomas yn gyfartal. Hollti llechi: Mr Watkin Griffith, Pentwr. Rhaff bach. Mr Robert Rowlands, [[Cwm Ceiliog|Cwmceiliog]].

Cyfarfod yr Hwyr.—Llywydd, Mr. H. Tudwal Davies, H.S.; arweinydd, [[Hywel Tudur]]. Dechreuwyd y cyfarfod gyda detholiad ar y berdonnog, gan Mr J. W. Roberts. Wedi hyny cafwyd anerchiadau hwyliog gan y beirdd canlynol: Mri L Williams (Aber), S. R. Trevor, a Cenin. Gwobrwywyd y rhai a ganlyn :— Mrs Jones, Brynaerau Cottage; Miss C E. Griffith, Trevor; Mr H. M. Roberts, [[Llanllyfni]]; Mrs Hughes, Newborough Terrace; Mrs Jones, eto; J. E. Owen. Gyfelog; Mri Alexander Henderson a J. W Jones; Annie E. Jones, Fourcrosses; Thos. Evans, [[Gyrn Goch]]; Mr Henderson Jones a Mr [[Alexander Henderson|Alex. Henderson]]. Daeth dan gôr yn mlaen i ymgeisio am y brif wobr o 8b a chadair dderw (o wneuthuriad Mr T. Humphreys, Caernarfon), sef Côr Undebol Clynnog, dan arweiniad Mr J. Thomas a [[Côr Llanllyfni|Chôr Llanllyfni]], dan arweiniad Mr J. W. Jones. I gôr Llanllyfni y dyfarnwyd y wobr, gyda chanmoliaeth. Cafwyd Eisteddfod dra llewyrchus ym mhob ystyr, ac y mae clod yn ddyledus i bawb am ymddwyn mor siriol a boneddigaidd.<ref>''Y Genedl Gymreig'', 4.6.1890. t.7</ref>

Diddorol yw sylwi ar y cystadlaethau torri setiau ithfaen a hollti llechi a oedd yn rhan o'r achlysur,er mwyn cynnwys talentau llai cyheoddus. Diddorol hefyd yw sylwi ar bresenoldeb Mrs. Acland, Saesnes yn ôl pob golwg, sef gwraig [[Syr Arthur Acland|Arthur Acland]], a fu'n henadur ar y Cyngor Sir; roedd y teulu'n treulio llawer o amser yn ei dŷ, Plas-y-bryn. Tuedd yr oes oedd rhoi lle i bobl ddi-Gymraeg oedd â chysylltiadau lleol mewn digwyddiadau a oedd, yn eu hanfod, yn gwbl Gymraeg.

{{cyfeiriadau}}

[[Categori:Eisteddfodau]]