Eirug Wyn - Hanes golygu

Cyfaill Eben am 13:37, 7 Mai 2022

2022-05-07T13:37:04Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 14:37, 7 Mai 2022
Llinell 2:		Llinell 2:

	==Bywgraffiad==		==Bywgraffiad==
	Cafodd ei eni ym mhentref Llan, ger Llanbryn-mair, Sir Drefaldwyn) yn fab i weinidog, y Parch John Price Wynne. Ym 1958 symudodd y teulu i Ddeiniolen. Mynychodd Ysgol Gynradd Eglwys Llandinorwig ac wedyn Ysgol Brynrefail, Llanrug. Yn fachgen ysgol fe ddechreuodd yr ymgyrch i roi ~~plat~~ D am ddysgwr gyrru ar gar ~~yn lle y plât L,~~ a oedd yn anghyfreithlon ar y pryd. Fe enillwyd y frwydr.		Cafodd ei eni ym mhentref Llan, ger Llanbryn-mair, Sir Drefaldwyn, yn fab i weinidog, y Parch John Price Wynne. Ym 1958 symudodd y teulu i Ddeiniolen. Mynychodd Ysgol Gynradd Eglwys Llandinorwig ac wedyn Ysgol Brynrefail, Llanrug. Yn fachgen ysgol fe ddechreuodd yr ymgyrch i roi plât D am ddysgwr gyrru ar gar (a oedd yn anghyfreithlon ar y pryd) yn lle'r plât L Seisnig. Fe enillwyd y frwydr.

	Astudiodd yng Ngholeg y Drindod, [[Caerfyrddin ac ym 1972 sefydlodd Siop y Pentan yng Nghaerfyrddin, gyda dau bartner arall, Wyn Thomas a William Lloyd. Wedyn symudodd i'r gogledd a sefydlu Siop y Pentan yng Nghaernarfon yn 1977 ac wedyn ym Mangor. <ref>Cofio Eirug Gol: Emyr Llewelyn Gruffudd Cyh:Y Lolfa 2004</ref>. Ymsefydlodd yn [[Y Groeslon]] lle bu nes iddo farw o ganser ym 2004. Fel un oedd ar dân dros y Gymraeg, bu'n weithgar yn ceisio cael hyd i nwyddau â'r Gymraeg arnynt: llwyddodd i sicrhau oriorau digidol gydag ysgrifen yn y Gymraeg, cynhyrchu poteli llawn ~~cannwr~~ a chwistrellau lladd aroglau (a elwid yn "rhech-sgrwbiwr"!) a phethau cyffelyb - cynnyrch od yng nghanol y llyfrau yn Siop y Pentan.		Astudiodd yng Ngholeg y Drindod, Caerfyrddin ac ym 1972 sefydlodd Siop y Pentan yng Nghaerfyrddin, gyda dau bartner arall, Wyn Thomas a William Lloyd. Wedyn symudodd i'r gogledd a sefydlu Siop y Pentan yng Nghaernarfon ym 1977 ac wedyn ym Mangor. <ref>Cofio Eirug Gol: Emyr Llewelyn Gruffudd Cyh:Y Lolfa 2004</ref>. Ymsefydlodd yn [[Y Groeslon]] lle bu nes iddo farw o ganser yn 2004. Fel un a oedd ar dân dros y Gymraeg, bu'n weithgar yn ceisio cael hyd i nwyddau â'r Gymraeg arnynt: llwyddodd i sicrhau oriorau digidol gydag ysgrifen yn y Gymraeg arnynt, cynhyrchu poteli llawn cannydd a chwistrellau lladd aroglau (a elwid yn "rhech-sgrwbiwr"!) a phethau cyffelyb - cynnyrch od yng nghanol y llyfrau yn Siop y Pentan.

	Roedd yn cael ei adnabod am ei synnwyr digrifwch unigryw a beiddgar. Fe adroddir hanesion amdano o hyd yn y gymdogaeth, storïau fel yr un amdano'n benthyca gwisg arolygydd yr heddlu a rhoi braw i dafarnwraig a chwsmeriaid [[Tafarn y Goat, Llanwnda]] ryw noson a hithau ymhell wedi amser cau, trwy alw yno a mynnu esboniad am yr ymddygiad gwarthus a meddwol - cyn i rywun sylweddoli yn y diwedd mai Eirug yn cael sbort oedd yno!		Roedd yn cael ei adnabod am ei synnwyr digrifwch unigryw a beiddgar. Fe adroddir hanesion amdano o hyd yn y gymdogaeth, storïau fel yr un amdano'n benthyca gwisg arolygydd yr heddlu a rhoi braw i dafarnwraig a chwsmeriaid [[Tafarn y Goat, Llanwnda]] ryw noson a hithau ymhell wedi amser cau, trwy alw yno a mynnu esboniad am yr ymddygiad gwarthus a meddwol - cyn i rywun sylweddoli yn y diwedd mai Eirug yn cael sbort oedd yno!

	==Gwaith llenyddol==		==Gwaith llenyddol==
	Enillodd y Fedal Ryddiaith yn Eisteddfod Bro Ogwr yn 1998 am ''Blodyn Tatws'' ac yn Eisteddfod Genedlaethol Cymru, Llanelli 2000 am ''Tri Mochyn Bach''. Enillodd Wobr Goffa Daniel Owen yn Eisteddfod Genedlaethol Cymru Nedd a'r cyffiniau 1994 am ''~~Smoc~~ Gron Bach'' ac yn Eisteddfod Genedlaethol Cymru Tyddewi 2002 am ''~~Bitch~~''.		Enillodd y Fedal Ryddiaith yn Eisteddfod Bro Ogwr ym 1998 am ''Blodyn Tatws'' ac yn Eisteddfod Genedlaethol Cymru, Llanelli 2000 am ''Tri Mochyn Bach''. Enillodd Wobr Goffa Daniel Owen yn Eisteddfod Genedlaethol Cymru Nedd a'r cyffiniau 1994 am ''Smôc Gron Bach'' ac yn Eisteddfod Genedlaethol Cymru Tyddewi 2002 am ''Bitsh!''.

	Ysgrifennodd 15 o lyfrau a chyhoeddodd ~~lyfrau~~ dan y ffugenw ~~Derek~~ Tomos ~~(barddoniaeth)~~ a Myfi ~~Derek (~~hunangofiant).		Ysgrifennodd 15 o lyfrau dan ei enw ei hun a chyhoeddodd gasgliadau o gerddi hefyd dan y ffugenw Derec Tomos a ''Myfi Derec'', sef hunangofiant dychmygol Derec Tomos a'i amrywiol gampau a helbulon.

	==Llyfryddiaeth==		==Llyfryddiaeth==
Llinell 20:		Llinell 20:
	*''Elvis: Diwrnod i'r Brenin'' (Y Lolfa, 1996)		*''Elvis: Diwrnod i'r Brenin'' (Y Lolfa, 1996)
	*''I Ble'r Aeth Haul y Bore?'' (Y Lolfa, 1997)		*''I Ble'r Aeth Haul y Bore?'' (Y Lolfa, 1997)
	*''Blodyn Tatws'' (Y Lolfa, 1998) – Cyfrol y Fedal ~~Ryddiaeth~~ 1998		*''Blodyn Tatws'' (Y Lolfa, 1998) – Cyfrol y Fedal Ryddiaith 1998
	*''Hogia'r Milgi'' (Y Lolfa, 1999)		*''Hogia'r Milgi'' (Y Lolfa, 1999)
	*''Tri Mochyn Bach'' (Y Lolfa, 2000) – Cyfrol y Fedal ~~Ryddiaeth~~ 2000		*''Tri Mochyn Bach'' (Y Lolfa, 2000) – Cyfrol y Fedal Ryddiaith 2000
	*''I Dir Neb'' (Y Lolfa, 2001)		*''I Dir Neb'' (Y Lolfa, 2001)
	*''Bitsh!'' (Y Lolfa, 2002) – Gwobr Goffa Daniel Owen 2002		*''Bitsh!'' (Y Lolfa, 2002) – Gwobr Goffa Daniel Owen 2002
Llinell 29:		Llinell 29:

	==Lol==		==Lol==
	Am gyfnod sylweddol bu'n gysylltiedig â chyhoeddi ''Lol'', cylchgrawn pryfoclyd a feirniadai ffigyrau ~~malwg~~ yn y byd cyhoeddus Cymraeg am ~~unrhyw arwydd honedig o ragfarn neu Seisnigdod~~. ~~Arweiniai~~ hyn yn y diwedd at achos llys gan un Cymro amlwg ~~yn ei erbyn oedd yn peri~~ anawsterau ariannol dybryd i Eirug Wyn. Er gwaethaf yr aberth bersonol a wnaed gan Eirug Wyn ei hun a'i deulu, daeth allan o'r ~~busnes~~ gyda'i enw da'n fwy cadarn, oherwydd y gefnogaeth eang a gafwyd gan bobl oedd yn gwerthfawrogi ei safbwynt. Yn sicr, y tu allan i'r swigen gyfryngol yng Nghaerdydd, nid oedd fawr neb yn meddwl yn llai ohono oherwydd yr hyn a ddywedodd.<ref>Erthygl Wicipedia ar Eirug Wyn, [https://cy.wikipedia.org/wiki/Eirug_Wyn], cyrchwyd 26.9.2021; Gwybodaeth leol a phersonol </ref>		Am gyfnod sylweddol bu'n gysylltiedig â chyhoeddi ''Lol'', cylchgrawn pryfoclyd a feirniadai ffigyrau amlwg yn y byd cyhoeddus Cymraeg yn aml am eu rhagrith a'u parodrwydd i elwa'n sylweddol ar "y system". Arweiniodd hyn yn y diwedd at achos llys yn ei erbyn gan un Cymro amlwg a barodd anawsterau ariannol dybryd i Eirug Wyn. Er gwaethaf yr aberth bersonol a wnaed gan Eirug Wyn ei hun a'i deulu, daeth allan o'r helynt gyda'i enw da'n fwy cadarn, oherwydd y gefnogaeth eang a gafwyd gan bobl oedd yn gwerthfawrogi ei safbwynt. Yn sicr, y tu allan i'r swigen gyfryngol yng Nghaerdydd, nid oedd fawr neb yn meddwl yn llai ohono oherwydd yr hyn a ddywedodd.<ref>Erthygl Wicipedia ar Eirug Wyn, [https://cy.wikipedia.org/wiki/Eirug_Wyn], cyrchwyd 26.9.2021; Gwybodaeth leol a phersonol </ref>

	==Nodyn dadamwyso==		==Nodyn dadamwyso==
	Ni ddylid cymysgu Y Prif Lenor Eirug Wyn ~~gydag~~ Eurig Wyn~~, ASE,~~ o'r Waunfawr, a ~~adnebid~~ fel "Eurig Wyn y Blaid" yn lleol. Sylwer ar y sillafiad gwahanol.		Ni ddylid cymysgu rhwng Y Prif Lenor Eirug Wyn ac Eurig Wyn o'r Waunfawr, a adwaenid fel "Eurig Wyn y Blaid" yn lleol ac a fu'n Aelod Seneddol Ewropeaidd dros Blaid Cymru am gyfnod. Sylwer ar y sillafiad gwahanol.

	==Cyfeiriadau==		==Cyfeiriadau==

Cudyll am 09:54, 27 Medi 2021

2021-09-27T09:54:27Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 10:54, 27 Medi 2021
Llinell 14:		Llinell 14:

	==Llyfryddiaeth==		==Llyfryddiaeth==
	*''[[Y Drych Tywyll a Storïau Eraill]]'' (Y Lolfa, 1992)		*''Y Drych Tywyll a Storïau Eraill'' (Y Lolfa, 1992)
	*''[[Smôc Gron Bach]]'' (Y Lolfa, 1994) – Gwobr Goffa Daniel Owen 1996		*''Smôc Gron Bach'' (Y Lolfa, 1994) – Gwobr Goffa Daniel Owen 1996
	*''[[Lara ~~(nofel)\|Lara]]~~'' (Y Lolfa, 1995)		*''Lara'' (Y Lolfa, 1995)
	*''[[United!]]'', Cyfres y Dolffin (Cwmni Iaith, 1996)		*''United!'', Cyfres y Dolffin (Cwmni Iaith, 1996)
	*''[[Elvis: Diwrnod i'r Brenin]]'' (Y Lolfa, 1996)		*''Elvis: Diwrnod i'r Brenin'' (Y Lolfa, 1996)
	*''[[I Ble'r Aeth Haul y Bore?]]'' (Y Lolfa, 1997)		*''I Ble'r Aeth Haul y Bore?'' (Y Lolfa, 1997)
	*''[[Blodyn Tatws]]'' (Y Lolfa, 1998) – Cyfrol y Fedal Ryddiaeth 1998		*''Blodyn Tatws'' (Y Lolfa, 1998) – Cyfrol y Fedal Ryddiaeth 1998
	*''[[Hogia'r Milgi]]'' (Y Lolfa, 1999)		*''Hogia'r Milgi'' (Y Lolfa, 1999)
	*''[[Tri Mochyn Bach]]'' (Y Lolfa, 2000) – Cyfrol y Fedal Ryddiaeth 2000		*''Tri Mochyn Bach'' (Y Lolfa, 2000) – Cyfrol y Fedal Ryddiaeth 2000
	*''[[I Dir Neb]]'' (Y Lolfa, 2001)		*''I Dir Neb'' (Y Lolfa, 2001)
	*''[[Bitsh!]]'' (Y Lolfa, 2002) – Gwobr Goffa Daniel Owen 2002		*''Bitsh!'' (Y Lolfa, 2002) – Gwobr Goffa Daniel Owen 2002
	*''[[Powdwr Rhech!]]'' (Y Lolfa, 2002)		*''Powdwr Rhech!'' (Y Lolfa, 2002)
	*''[[Y Dyn yn y Cefn heb Fwstásh]]'' (Y Lolfa, 2004)		*''Y Dyn yn y Cefn heb Fwstásh'' (Y Lolfa, 2004)

	==Lol==		==Lol==

Cudyll am 08:56, 27 Medi 2021

2021-09-27T08:56:55Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 09:56, 27 Medi 2021
Llinell 29:		Llinell 29:

	==Lol==		==Lol==
	Am gyfnod sylweddol bu'n gysylltiedig â chyhoeddi ''Lol'', cylchgrawn pryfoclyd a feirniadai ffigyrau malwg yn y byd cyhoeddus Cymraeg am unrhyw arwydd honedig o ragfarn neu Seisnigdod. Arweiniai hyn yn y diwedd at achos llys gan un Cymro amlwg yn ei erbyn oedd yn peri anawsterau ariannol dybryd i Eirug Wyn. Er gwaethaf yr aberth bersonol a wnaed gan Eirug Wyn ei hun a'i deulu, daeth allan o'r busnes gyda'i enw da'n fwy cadarn, oherwydd y gefnogaeth eang a gafwyd gan bobl oedd yn gwerthfawrogi ei safbwynt. Yn sicr, y tu allan i'r swigen gyfryngol yng Nghaerdydd, nid oedd fawr neb yn meddwl yn llai ohono.<ref>Erthygl Wicipedia ar Eirug Wyn, [https://cy.wikipedia.org/wiki/Eirug_Wyn], cyrchwyd 26.9.2021; Gwybodaeth leol a phersonol </ref>		Am gyfnod sylweddol bu'n gysylltiedig â chyhoeddi ''Lol'', cylchgrawn pryfoclyd a feirniadai ffigyrau malwg yn y byd cyhoeddus Cymraeg am unrhyw arwydd honedig o ragfarn neu Seisnigdod. Arweiniai hyn yn y diwedd at achos llys gan un Cymro amlwg yn ei erbyn oedd yn peri anawsterau ariannol dybryd i Eirug Wyn. Er gwaethaf yr aberth bersonol a wnaed gan Eirug Wyn ei hun a'i deulu, daeth allan o'r busnes gyda'i enw da'n fwy cadarn, oherwydd y gefnogaeth eang a gafwyd gan bobl oedd yn gwerthfawrogi ei safbwynt. Yn sicr, y tu allan i'r swigen gyfryngol yng Nghaerdydd, nid oedd fawr neb yn meddwl yn llai ohono oherwydd yr hyn a ddywedodd.<ref>Erthygl Wicipedia ar Eirug Wyn, [https://cy.wikipedia.org/wiki/Eirug_Wyn], cyrchwyd 26.9.2021; Gwybodaeth leol a phersonol </ref>

			==Nodyn dadamwyso==
			Ni ddylid cymysgu Y Prif Lenor Eirug Wyn gydag Eurig Wyn, ASE, o'r Waunfawr, a adnebid fel "Eurig Wyn y Blaid" yn lleol. Sylwer ar y sillafiad gwahanol.

	==Cyfeiriadau==		==Cyfeiriadau==

Cudyll am 08:54, 27 Medi 2021

2021-09-27T08:54:01Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 09:54, 27 Medi 2021
Llinell 29:		Llinell 29:

	==Lol==		==Lol==
	Am gyfnod sylweddol bu'n gysylltiedig â chyhoeddi ''Lol'', cylchgrawn pryfoclyd a feirniadai ffigyrau malwg yn y byd cyhoeddus Cymraeg am unrhyw arwydd honedig o ragfarn neu Seisnigdod. Arweiniai hyn yn y diwedd at achos llys gan un Cymro amlwg oedd yn peri anawsterau i Eirug Wyn.<ref>Erthygl Wicipedia ar Eirug Wyn, [https://cy.wikipedia.org/wiki/Eirug_Wyn], cyrchwyd 26.9.2021; Gwybodaeth leol a phersonol </ref>		Am gyfnod sylweddol bu'n gysylltiedig â chyhoeddi ''Lol'', cylchgrawn pryfoclyd a feirniadai ffigyrau malwg yn y byd cyhoeddus Cymraeg am unrhyw arwydd honedig o ragfarn neu Seisnigdod. Arweiniai hyn yn y diwedd at achos llys gan un Cymro amlwg yn ei erbyn oedd yn peri anawsterau ariannol dybryd i Eirug Wyn. Er gwaethaf yr aberth bersonol a wnaed gan Eirug Wyn ei hun a'i deulu, daeth allan o'r busnes gyda'i enw da'n fwy cadarn, oherwydd y gefnogaeth eang a gafwyd gan bobl oedd yn gwerthfawrogi ei safbwynt. Yn sicr, y tu allan i'r swigen gyfryngol yng Nghaerdydd, nid oedd fawr neb yn meddwl yn llai ohono.<ref>Erthygl Wicipedia ar Eirug Wyn, [https://cy.wikipedia.org/wiki/Eirug_Wyn], cyrchwyd 26.9.2021; Gwybodaeth leol a phersonol </ref>

	==Cyfeiriadau==		==Cyfeiriadau==

Cudyll: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda 'Llenor Cymraeg oedd y Prif Lenor '''Eirug Wyn''' (1950–2004). ==Bywgraffiad== Cafodd ei eni ym mhentref Llan, ger Llanbryn-mair, Sir Drefaldwyn) yn fab...'

2021-09-27T08:47:10Z

Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda 'Llenor Cymraeg oedd y Prif Lenor '''Eirug Wyn''' (1950–2004). ==Bywgraffiad== Cafodd ei eni ym mhentref Llan, ger Llanbryn-mair, Sir Drefaldwyn) yn fab...'

Tudalen newydd

Llenor Cymraeg oedd y Prif Lenor '''Eirug Wyn''' (1950–2004).

==Bywgraffiad==
Cafodd ei eni ym mhentref Llan, ger Llanbryn-mair, Sir Drefaldwyn) yn fab i weinidog, y Parch John Price Wynne. Ym 1958 symudodd y teulu i Ddeiniolen. Mynychodd Ysgol Gynradd Eglwys Llandinorwig ac wedyn Ysgol Brynrefail, Llanrug. Yn fachgen ysgol fe ddechreuodd yr ymgyrch i roi plat D am ddysgwr gyrru ar gar yn lle y plât L, a oedd yn anghyfreithlon ar y pryd. Fe enillwyd y frwydr.

Astudiodd yng Ngholeg y Drindod, [[Caerfyrddin ac ym 1972 sefydlodd Siop y Pentan yng Nghaerfyrddin, gyda dau bartner arall, Wyn Thomas a William Lloyd. Wedyn symudodd i'r gogledd a sefydlu Siop y Pentan yng Nghaernarfon yn 1977 ac wedyn ym Mangor. <ref>Cofio Eirug Gol: Emyr Llewelyn Gruffudd Cyh:Y Lolfa 2004</ref>. Ymsefydlodd yn [[Y Groeslon]] lle bu nes iddo farw o ganser ym 2004. Fel un oedd ar dân dros y Gymraeg, bu'n weithgar yn ceisio cael hyd i nwyddau â'r Gymraeg arnynt: llwyddodd i sicrhau oriorau digidol gydag ysgrifen yn y Gymraeg, cynhyrchu poteli llawn cannwr a chwistrellau lladd aroglau (a elwid yn "rhech-sgrwbiwr"!) a phethau cyffelyb - cynnyrch od yng nghanol y llyfrau yn Siop y Pentan.

Roedd yn cael ei adnabod am ei synnwyr digrifwch unigryw a beiddgar. Fe adroddir hanesion amdano o hyd yn y gymdogaeth, storïau fel yr un amdano'n benthyca gwisg arolygydd yr heddlu a rhoi braw i dafarnwraig a chwsmeriaid [[Tafarn y Goat, Llanwnda]] ryw noson a hithau ymhell wedi amser cau, trwy alw yno a mynnu esboniad am yr ymddygiad gwarthus a meddwol - cyn i rywun sylweddoli yn y diwedd mai Eirug yn cael sbort oedd yno!

==Gwaith llenyddol==
Enillodd y Fedal Ryddiaith yn Eisteddfod Bro Ogwr yn 1998 am ''Blodyn Tatws'' ac yn Eisteddfod Genedlaethol Cymru, Llanelli 2000 am ''Tri Mochyn Bach''. Enillodd Wobr Goffa Daniel Owen yn Eisteddfod Genedlaethol Cymru Nedd a'r cyffiniau 1994 am ''Smoc Gron Bach'' ac yn Eisteddfod Genedlaethol Cymru Tyddewi 2002 am ''Bitch''.

Ysgrifennodd 15 o lyfrau a chyhoeddodd lyfrau dan y ffugenw Derek Tomos (barddoniaeth) a Myfi Derek (hunangofiant).

==Llyfryddiaeth==
*''[[Y Drych Tywyll a Storïau Eraill]]'' (Y Lolfa, 1992)
*''[[Smôc Gron Bach]]'' (Y Lolfa, 1994) – Gwobr Goffa Daniel Owen 1996
*''[[Lara (nofel)|Lara]]'' (Y Lolfa, 1995)
*''[[United!]]'', Cyfres y Dolffin (Cwmni Iaith, 1996)
*''[[Elvis: Diwrnod i'r Brenin]]'' (Y Lolfa, 1996)
*''[[I Ble'r Aeth Haul y Bore?]]'' (Y Lolfa, 1997)
*''[[Blodyn Tatws]]'' (Y Lolfa, 1998) – Cyfrol y Fedal Ryddiaeth 1998
*''[[Hogia'r Milgi]]'' (Y Lolfa, 1999)
*''[[Tri Mochyn Bach]]'' (Y Lolfa, 2000) – Cyfrol y Fedal Ryddiaeth 2000
*''[[I Dir Neb]]'' (Y Lolfa, 2001)
*''[[Bitsh!]]'' (Y Lolfa, 2002) – Gwobr Goffa Daniel Owen 2002
*''[[Powdwr Rhech!]]'' (Y Lolfa, 2002)
*''[[Y Dyn yn y Cefn heb Fwstásh]]'' (Y Lolfa, 2004)

==Lol==
Am gyfnod sylweddol bu'n gysylltiedig â chyhoeddi ''Lol'', cylchgrawn pryfoclyd a feirniadai ffigyrau malwg yn y byd cyhoeddus Cymraeg am unrhyw arwydd honedig o ragfarn neu Seisnigdod. Arweiniai hyn yn y diwedd at achos llys gan un Cymro amlwg oedd yn peri anawsterau i Eirug Wyn.<ref>Erthygl Wicipedia ar Eirug Wyn, [https://cy.wikipedia.org/wiki/Eirug_Wyn], cyrchwyd 26.9.2021; Gwybodaeth leol a phersonol </ref>

==Cyfeiriadau==

[[Categori:Pobl]]
[[Categori:Diwydianwyr a Chyfalafwyr]]
[[Categori:Llenorion]]