Einion ap Madog - Hanes golygu

Cyfaill Eben am 10:50, 10 Rhagfyr 2025

2025-12-10T10:50:28Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 11:50, 10 Rhagfyr 2025
Llinell 1:		Llinell 1:
	Ychydig a wyddys am fywyd personol '''Einion ap Madog''' (''fl.'' 1237). Hanai o deulu o gyfreithwyr Cymreig a adwaenir fel ''Llwyth Cilmin Droetu'',sef [[Cilmin Droed-ddu]] a oedd yn gysylltiedig â Llanddyfnan ym Môn ond yn wreiddiol o ardal cwmwd [[Uwchgwyrfai]]. Roedd yn geifn (perthynas nesaf ar ôl cyfyrder) i'r bardd diweddarach Gruffudd ab yr Ynad Coch, a ganodd farwnad enwog i'r tywysog Llywelyn ap Gruffudd. Enwir tad Einion, Madog ap Rhahawd, yn y testun achyddol 'Bonedd Gwŷr Arfon' a chofnodir 'gwely (tir teuluol) Gwyrion Rhahawd' yn ardal [[Dinas Dinlle]], ar ddechrau'r 14g.<ref>''Registrum Vulgariter Nuncupatum "The Record of Caernarvon" ê Codice Ms. Harleiano 696''. (Llundain, 1838). Gweler cyfieithiad yn '''Cof y Cwmwd''' dan [[Stent Uwchgwyrfai 1352]]</ref>		Ychydig a wyddys am fywyd personol '''Einion ap Madog''' (''fl.'' 1237). Hanai o deulu o gyfreithwyr Cymreig a adwaenir fel ''Llwyth Cilmin Droetu'', sef [[Cilmin Droed-ddu]] a oedd yn gysylltiedig â Llanddyfnan ym Môn ond yn wreiddiol o ardal cwmwd [[Uwchgwyrfai]]. Roedd yn geifn (perthynas nesaf ar ôl cyfyrder) i'r bardd diweddarach Gruffudd ab yr Ynad Coch, a ganodd farwnad enwog i'r tywysog Llywelyn ap Gruffudd. Enwir tad Einion, Madog ap Rhahawd, yn y testun achyddol 'Bonedd Gwŷr Arfon' a chofnodir 'gwely (tir teuluol) Gwyrion Rhahawd' yn ardal [[Dinas Dinlle]], ar ddechrau'r 14g.<ref>''Registrum Vulgariter Nuncupatum "The Record of Caernarvon" ê Codice Ms. Harleiano 696''. (Llundain, 1838). Gweler cyfieithiad yn '''Cof y Cwmwd''' dan [[Stent Uwchgwyrfai 1352]]</ref>

	Dim ond un gerdd o waith Einion ap Madog ap Rhahawd sydd wedi goroesi. Mae'r testun ar glawr yn Llawysgrif Hendregadredd a chwe llawysgrif ddiweddarach sy'n deillio o'r llawysgrif honno. Mae'n awdl foliant fer i Gruffudd ap Llywelyn Fawr. Cafodd ei chyfansoddi ar ôl i Gruffudd gael ei ryddhau o gaethiwed ym 1234 a chyn ei ail-garcharu ym 1239, cyfnod pan reolai Gruffudd dros ei dir etifeddol yn Llŷn ac Eifionydd a rhan o Bowys, dan awdurdod ei dad, â'i lys yng Nghastell Cricieth yn ôl pob tebyg.<ref>Wicipedia, erthygl ar Einion ap Madog ap Rhahawd, [https://cy.wikipedia.org/w/index.php?title=Einion_ap_Madog_ap_Rhahawd&action=edit], cyrchwyd 8.12.2025. Sail yr erthygl fer hon yw Gruffydd Aled Williams (gol.), 'Gwaith Einion ap Madog ap Rhahawd', yn, ''Gwaith Dafydd Benfras ac eraill o feirdd hanner cyntaf y drydedd ganrif ar ddeg'' (Gwasg Prifysgol Cymru, Caerdydd, 1995). 'Cyfres Beirdd y Tywysogion'.</ref>		Dim ond un gerdd o waith Einion ap Madog ap Rhahawd sydd wedi goroesi. Mae'r testun ar glawr yn Llawysgrif Hendregadredd a chwe llawysgrif ddiweddarach sy'n deillio o'r llawysgrif honno. Mae'n awdl foliant fer i Gruffudd ap Llywelyn Fawr. Cafodd ei chyfansoddi ar ôl i Gruffudd gael ei ryddhau o gaethiwed ym 1234 a chyn ei ail-garcharu ym 1239, cyfnod pan reolai Gruffudd dros ei dir etifeddol yn Llŷn ac Eifionydd a rhan o Bowys, dan awdurdod ei dad, â'i lys yng Nghastell Cricieth yn ôl pob tebyg.<ref>Wicipedia, erthygl ar Einion ap Madog ap Rhahawd, [https://cy.wikipedia.org/w/index.php?title=Einion_ap_Madog_ap_Rhahawd&action=edit], cyrchwyd 8.12.2025. Sail yr erthygl fer hon yw Gruffydd Aled Williams (gol.), 'Gwaith Einion ap Madog ap Rhahawd', yn, ''Gwaith Dafydd Benfras ac eraill o feirdd hanner cyntaf y drydedd ganrif ar ddeg'' (Gwasg Prifysgol Cymru, Caerdydd, 1995). 'Cyfres Beirdd y Tywysogion'.</ref>

Cyfaill Eben am 10:49, 10 Rhagfyr 2025

2025-12-10T10:49:38Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 11:49, 10 Rhagfyr 2025
Llinell 1:		Llinell 1:
	Ychydig a wyddys am fywyd personol '''Einion ap Madog''' (''fl.'' 1237). Hanai o deulu o gyfreithwyr Cymreig a ~~adnabyddir~~ fel ''Llwyth Cilmin Droetu'',sef [[Cilmin Droed-ddu]] a oedd yn gysylltiedig â Llanddyfnan ym Môn ond yn wreiddiol o ardal cwmwd [[Uwchgwyrfai]]. Roedd yn geifn (perthynas nesaf ar ôl cyfyrder) i'r bardd diweddarach Gruffudd ab yr Ynad Coch, a ganodd farwnad enwog i'r tywysog Llywelyn ap Gruffudd. Enwir tad Einion, Madog ap Rhahawd, yn y testun achyddol 'Bonedd Gwŷr Arfon' a chofnodir 'gwely (tir teuluol) Gwyrion Rhahawd' yn ardal [[Dinas Dinlle]], ar ddechrau'r 14g.<ref>''Registrum Vulgariter Nuncupatum "The Record of Caernarvon" ê Codice Ms. Harleiano 696''. (Llundain, 1838). Gweler cyfieithiad yn '''Cof y Cwmwd''' dan [[Stent Uwchgwyrfai 1352]]</ref>		Ychydig a wyddys am fywyd personol '''Einion ap Madog''' (''fl.'' 1237). Hanai o deulu o gyfreithwyr Cymreig a adwaenir fel ''Llwyth Cilmin Droetu'',sef [[Cilmin Droed-ddu]] a oedd yn gysylltiedig â Llanddyfnan ym Môn ond yn wreiddiol o ardal cwmwd [[Uwchgwyrfai]]. Roedd yn geifn (perthynas nesaf ar ôl cyfyrder) i'r bardd diweddarach Gruffudd ab yr Ynad Coch, a ganodd farwnad enwog i'r tywysog Llywelyn ap Gruffudd. Enwir tad Einion, Madog ap Rhahawd, yn y testun achyddol 'Bonedd Gwŷr Arfon' a chofnodir 'gwely (tir teuluol) Gwyrion Rhahawd' yn ardal [[Dinas Dinlle]], ar ddechrau'r 14g.<ref>''Registrum Vulgariter Nuncupatum "The Record of Caernarvon" ê Codice Ms. Harleiano 696''. (Llundain, 1838). Gweler cyfieithiad yn '''Cof y Cwmwd''' dan [[Stent Uwchgwyrfai 1352]]</ref>

	Dim ond un gerdd o waith Einion ap Madog ap Rhahawd sydd wedi goroesi. Mae'r testun ar glawr yn Llawysgrif Hendregadredd a ~~chwech~~ llawysgrif ~~diweddarach~~ sy'n deillio o'r llawysgrif honno. Mae'n awdl foliant fer i Gruffudd ap Llywelyn Fawr. Cafodd ei chyfansoddi ar ôl i Gruffudd gael ei ryddhau o gaethiwed yn 1234 a chyn ei ail-garcharu yn 1239, cyfnod pan reolai Gruffudd dros ei dir etifeddol yn Llŷn ac Eifionydd a rhan o Bowys, dan awdurdod ei dad, â'i lys yng Nghastell Cricieth yn ôl pob tebyg.<ref>Wicipedia, erthygl ar Einion ap Madog ap Rhahawd, [https://cy.wikipedia.org/w/index.php?title=Einion_ap_Madog_ap_Rhahawd&action=edit], cyrchwyd 8.12.2025. Sail yr erthygl fer hon yw Gruffydd Aled Williams (gol.), 'Gwaith Einion ap Madog ap Rhahawd', yn, ''Gwaith Dafydd Benfras ac eraill o feirdd hanner cyntaf y drydedd ganrif ar ddeg'' (Gwasg Prifysgol Cymru, Caerdydd, 1995). 'Cyfres Beirdd y Tywysogion'.</ref>		Dim ond un gerdd o waith Einion ap Madog ap Rhahawd sydd wedi goroesi. Mae'r testun ar glawr yn Llawysgrif Hendregadredd a chwe llawysgrif ddiweddarach sy'n deillio o'r llawysgrif honno. Mae'n awdl foliant fer i Gruffudd ap Llywelyn Fawr. Cafodd ei chyfansoddi ar ôl i Gruffudd gael ei ryddhau o gaethiwed ym 1234 a chyn ei ail-garcharu ym 1239, cyfnod pan reolai Gruffudd dros ei dir etifeddol yn Llŷn ac Eifionydd a rhan o Bowys, dan awdurdod ei dad, â'i lys yng Nghastell Cricieth yn ôl pob tebyg.<ref>Wicipedia, erthygl ar Einion ap Madog ap Rhahawd, [https://cy.wikipedia.org/w/index.php?title=Einion_ap_Madog_ap_Rhahawd&action=edit], cyrchwyd 8.12.2025. Sail yr erthygl fer hon yw Gruffydd Aled Williams (gol.), 'Gwaith Einion ap Madog ap Rhahawd', yn, ''Gwaith Dafydd Benfras ac eraill o feirdd hanner cyntaf y drydedd ganrif ar ddeg'' (Gwasg Prifysgol Cymru, Caerdydd, 1995). 'Cyfres Beirdd y Tywysogion'.</ref>

	==Cyfeiriadau==		==Cyfeiriadau==

Irion: Dechrau tudalen newydd gyda "Ychydig a wyddys am fywyd personol '''Einion ap Madog''' (''fl.'' 1237). Hanai o deulu o gyfreithwyr Cymreig a adnabyddir fel ''Llwyth Cilmin Droetu'',sef Cilmin Droed-ddu a oedd yn gysylltiedig â Llanddyfnan ym Môn ond yn wreiddiol o ardal cwmwd Uwchgwyrfai. Roedd yn geifn (perthynas nesaf ar ôl cyfyrder) i'r bardd diweddarach Gruffudd ab yr Ynad Coch, a ganodd farwnad enwog i'r tywysog Llywelyn ap Gruffudd. Enwir tad Einion, Madog ap Rhahawd, yn y..."

2025-12-08T09:46:27Z

Dechrau tudalen newydd gyda "Ychydig a wyddys am fywyd personol '''Einion ap Madog''' (''fl.'' 1237). Hanai o deulu o gyfreithwyr Cymreig a adnabyddir fel ''Llwyth Cilmin Droetu'',sef Cilmin Droed-ddu a oedd yn gysylltiedig â Llanddyfnan ym Môn ond yn wreiddiol o ardal cwmwd Uwchgwyrfai. Roedd yn geifn (perthynas nesaf ar ôl cyfyrder) i'r bardd diweddarach Gruffudd ab yr Ynad Coch, a ganodd farwnad enwog i'r tywysog Llywelyn ap Gruffudd. Enwir tad Einion, Madog ap Rhahawd, yn y..."

Tudalen newydd

Ychydig a wyddys am fywyd personol '''Einion ap Madog''' (''fl.'' 1237). Hanai o deulu o gyfreithwyr Cymreig a adnabyddir fel ''Llwyth Cilmin Droetu'',sef [[Cilmin Droed-ddu]] a oedd yn gysylltiedig â Llanddyfnan ym Môn ond yn wreiddiol o ardal cwmwd [[Uwchgwyrfai]]. Roedd yn geifn (perthynas nesaf ar ôl cyfyrder) i'r bardd diweddarach Gruffudd ab yr Ynad Coch, a ganodd farwnad enwog i'r tywysog Llywelyn ap Gruffudd. Enwir tad Einion, Madog ap Rhahawd, yn y testun achyddol 'Bonedd Gwŷr Arfon' a chofnodir 'gwely (tir teuluol) Gwyrion Rhahawd' yn ardal [[Dinas Dinlle]], ar ddechrau'r 14g.<ref>''Registrum Vulgariter Nuncupatum "The Record of Caernarvon" ê Codice Ms. Harleiano 696''. (Llundain, 1838). Gweler cyfieithiad yn '''Cof y Cwmwd''' dan [[Stent Uwchgwyrfai 1352]]</ref>

Dim ond un gerdd o waith Einion ap Madog ap Rhahawd sydd wedi goroesi. Mae'r testun ar glawr yn Llawysgrif Hendregadredd a chwech llawysgrif diweddarach sy'n deillio o'r llawysgrif honno. Mae'n awdl foliant fer i Gruffudd ap Llywelyn Fawr. Cafodd ei chyfansoddi ar ôl i Gruffudd gael ei ryddhau o gaethiwed yn 1234 a chyn ei ail-garcharu yn 1239, cyfnod pan reolai Gruffudd dros ei dir etifeddol yn Llŷn ac Eifionydd a rhan o Bowys, dan awdurdod ei dad, â'i lys yng Nghastell Cricieth yn ôl pob tebyg.<ref>Wicipedia, erthygl ar Einion ap Madog ap Rhahawd, [https://cy.wikipedia.org/w/index.php?title=Einion_ap_Madog_ap_Rhahawd&action=edit], cyrchwyd 8.12.2025. Sail yr erthygl fer hon yw Gruffydd Aled Williams (gol.), 'Gwaith Einion ap Madog ap Rhahawd', yn, ''Gwaith Dafydd Benfras ac eraill o feirdd hanner cyntaf y drydedd ganrif ar ddeg'' (Gwasg Prifysgol Cymru, Caerdydd, 1995). 'Cyfres Beirdd y Tywysogion'.</ref>

==Cyfeiriadau==

[[Categori:Pobl]]
[[Categori:Beirdd]]
[[Categori:Llenyddiaeth]]