Irion am 10:50, 23 Ionawr 2023

2023-01-23T10:50:44Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 11:50, 23 Ionawr 2023
Llinell 1:		Llinell 1:
	Roedd Dewi Williams (1944-2022) yn hanesydd a ymchwiliodd yn arbennig i hanes cwmwd Eifionydd gan gyhoeddi llawer yn y maes hwnnw.		Roedd '''Dewi Williams''' (1944-2022) yn hanesydd a ymchwiliodd yn arbennig i hanes cwmwd Eifionydd gan gyhoeddi llawer yn y maes hwnnw.

	Cafodd ei eni a'i fagu yn Nhrefor, yn fab i Capten David Williams a'i briod Phyllis. Yn dilyn addysg gynradd yn Ysgol Trefor ac uwchradd yn Ysgol Ramadeg Pwllheli aeth i astudio hanes i Brifysgol Lerpwl a chymhwyso'n athro. Yn dilyn cyfnod cymharol fyr yn athro hanes yn Lerpwl ac yna yn Ysgol Friars, Bangor, fe'i penodwyd yn bennaeth yr Adran Hanes yn Ysgol Glan-y-môr, Pwllheli, ddechrau'r 1970au lle bu hyd ei ymddeoliad. Roedd yn athro uchel ei barch, yn ŵr bonheddig a fu'n gyfrwng i ennyn diddordeb cenedlaethau o ddisgyblion mewn hanes, boed yn rhyngwladol, cenedlaethol a lleol.		Cafodd ei eni a'i fagu yn [[Trefor\|Nhrefor]], yn fab i Capten David Williams a'i briod Phyllis. Yn dilyn addysg gynradd yn [[Ysgol Trefor]] ac uwchradd yn Ysgol Ramadeg Pwllheli aeth i astudio hanes i Brifysgol Lerpwl a chymhwyso'n athro. Yn dilyn cyfnod cymharol fyr yn athro hanes yn Lerpwl ac yna yn Ysgol Friars, Bangor, fe'i penodwyd yn bennaeth yr Adran Hanes yn Ysgol Glan-y-môr, Pwllheli, ddechrau'r 1970au lle bu hyd ei ymddeoliad. Roedd yn athro uchel ei barch, yn ŵr bonheddig a fu'n gyfrwng i ennyn diddordeb cenedlaethau o ddisgyblion mewn hanes, boed yn rhyngwladol, cenedlaethol a lleol.

	Oddeutu'r un adeg ag y daeth yn athro i Bwllheli, ymgartrefodd yn ardal Penmorfa, yn dilyn ei briodas ag Ilid, Tyddyn Deucwm Uchaf. Ganwyd iddynt dri o blant. Wedi iddo ymgartrefu yn Eifionydd, aeth ati i drwytho ei hun yn hanes y cwmwd hwnnw ac ymchwiliodd yn ddygn i wahanol agweddau ar hanes y fro drwy'r canrifoedd. Cyhoeddodd ffrwyth ei ymchwil mewn cyfnodolion megis ''Trafodion Cymdeithas Hanes Sir Gaernarfon'' ac ymddangosodd cyfresi o'i waith yn ''Y Ffynnon'', papur bro Eifionydd. Gwnaeth waith ymchwil pwysig i hanes y chwareli a'r cloddfeydd a agorwyd yn y 19g yng Nghwm Pennant a Chwm Ystradllyn. Ar sail y gwaith hwnnw traddododd un o Ddarlithoedd Eifionydd a gyhoeddwyd ar ffurf llyfryn, ''Chwareli a Chloddfeydd y Pennant''. Bu galw cyson am ei wasanaeth hefyd fel darlithydd i ddosbarthiadau nos a chymdeithasau hanes. Bu'n gefnogol iawn i Gymdeithas Hanes Trefor pan gafodd ei sefydlu ym 1985, gan draddodi darlith iddi bron yn flynyddol. Bu'n aelod o Ganolfan Hanes Uwchgwyrfai hefyd o'r cychwyn, gan gyfrannu at ei gwahanol weithgareddau, megis yr arddangosfa Llwybr y Pererinion, a gynhaliwyd yn yr Ysgoldy yng Nghlynnog yn haf 2010. Cymerodd ran hefyd yn rhai o gyfarfodydd Ein Gwir Hanes a rhoddodd sgyrsiau i Utgorn Cymru.		Oddeutu'r un adeg ag y daeth yn athro i Bwllheli, ymgartrefodd yn ardal Penmorfa, yn dilyn ei briodas ag Ilid, Tyddyn Deucwm Uchaf. Ganwyd iddynt dri o blant. Wedi iddo ymgartrefu yn Eifionydd, aeth ati i drwytho ei hun yn hanes y cwmwd hwnnw ac ymchwiliodd yn ddygn i wahanol agweddau ar hanes y fro drwy'r canrifoedd. Cyhoeddodd ffrwyth ei ymchwil mewn cyfnodolion megis ''Trafodion Cymdeithas Hanes Sir Gaernarfon'' ac ymddangosodd cyfresi o'i waith yn ''Y Ffynnon'', papur bro Eifionydd. Gwnaeth waith ymchwil pwysig i hanes y chwareli a'r cloddfeydd a agorwyd yn y 19g yng Nghwm Pennant a Chwm Ystradllyn. Ar sail y gwaith hwnnw traddododd un o Ddarlithoedd Eifionydd a gyhoeddwyd ar ffurf llyfryn, ''Chwareli a Chloddfeydd y Pennant''. Bu galw cyson am ei wasanaeth hefyd fel darlithydd i ddosbarthiadau nos a chymdeithasau hanes. Bu'n gefnogol iawn i Gymdeithas Hanes Trefor pan gafodd ei sefydlu ym 1985, gan draddodi darlith iddi bron yn flynyddol. Bu'n aelod o [[Canolfan Hanes Uwchgwyrfai\|Ganolfan Hanes Uwchgwyrfai]] hefyd o'r cychwyn, gan gyfrannu at ei gwahanol weithgareddau, megis yr arddangosfa [[Llwybr y Pererinion]], a gynhaliwyd yn yr Ysgoldy yng [[Clynnog Fawr\|Nghlynnog]] yn haf 2010. Cymerodd ran hefyd yn rhai o gyfarfodydd Ein Gwir Hanes a rhoddodd sgyrsiau i Utgorn Cymru.

	Bu'n gefnogol i amrywiol weithgareddau diwylliannol a chrefyddol yn ei ardal. Bu'n Gadeirydd papur bro Y Ffynnon am flynyddoedd maith ac roedd yn flaenor uchel ei barch yng nghapel Bethel, Golan. Bu farw ddiwedd 2022 yn 78 oed ac fe'i claddwyd ym mynwent Bethel.		Bu'n gefnogol i amrywiol weithgareddau diwylliannol a chrefyddol yn ei ardal. Bu'n Gadeirydd papur bro Y Ffynnon am flynyddoedd maith ac roedd yn flaenor uchel ei barch yng nghapel Bethel, Golan. Bu farw ddiwedd 2022 yn 78 oed ac fe'i claddwyd ym mynwent Bethel.

			==Cyfeiriadau==

			[[Categori:Pobl]]
			[[Categori:Haneswyr]]
			[[Categori:Athrawon]]

Cyfaill Eben: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda 'Roedd Dewi Williams (1944-2022) yn hanesydd a ymchwiliodd yn arbennig i hanes cwmwd Eifionydd gan gyhoeddi llawer yn y maes hwnnw. Cafodd ei eni a'i fag...'

2023-01-22T16:55:22Z

Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda 'Roedd Dewi Williams (1944-2022) yn hanesydd a ymchwiliodd yn arbennig i hanes cwmwd Eifionydd gan gyhoeddi llawer yn y maes hwnnw. Cafodd ei eni a'i fag...'

Tudalen newydd

Roedd Dewi Williams (1944-2022) yn hanesydd a ymchwiliodd yn arbennig i hanes cwmwd Eifionydd gan gyhoeddi llawer yn y maes hwnnw.

Cafodd ei eni a'i fagu yn Nhrefor, yn fab i Capten David Williams a'i briod Phyllis. Yn dilyn addysg gynradd yn Ysgol Trefor ac uwchradd yn Ysgol Ramadeg Pwllheli aeth i astudio hanes i Brifysgol Lerpwl a chymhwyso'n athro. Yn dilyn cyfnod cymharol fyr yn athro hanes yn Lerpwl ac yna yn Ysgol Friars, Bangor, fe'i penodwyd yn bennaeth yr Adran Hanes yn Ysgol Glan-y-môr, Pwllheli, ddechrau'r 1970au lle bu hyd ei ymddeoliad. Roedd yn athro uchel ei barch, yn ŵr bonheddig a fu'n gyfrwng i ennyn diddordeb cenedlaethau o ddisgyblion mewn hanes, boed yn rhyngwladol, cenedlaethol a lleol.

Oddeutu'r un adeg ag y daeth yn athro i Bwllheli, ymgartrefodd yn ardal Penmorfa, yn dilyn ei briodas ag Ilid, Tyddyn Deucwm Uchaf. Ganwyd iddynt dri o blant. Wedi iddo ymgartrefu yn Eifionydd, aeth ati i drwytho ei hun yn hanes y cwmwd hwnnw ac ymchwiliodd yn ddygn i wahanol agweddau ar hanes y fro drwy'r canrifoedd. Cyhoeddodd ffrwyth ei ymchwil mewn cyfnodolion megis ''Trafodion Cymdeithas Hanes Sir Gaernarfon'' ac ymddangosodd cyfresi o'i waith yn ''Y Ffynnon'', papur bro Eifionydd. Gwnaeth waith ymchwil pwysig i hanes y chwareli a'r cloddfeydd a agorwyd yn y 19g yng Nghwm Pennant a Chwm Ystradllyn. Ar sail y gwaith hwnnw traddododd un o Ddarlithoedd Eifionydd a gyhoeddwyd ar ffurf llyfryn, ''Chwareli a Chloddfeydd y Pennant''. Bu galw cyson am ei wasanaeth hefyd fel darlithydd i ddosbarthiadau nos a chymdeithasau hanes. Bu'n gefnogol iawn i Gymdeithas Hanes Trefor pan gafodd ei sefydlu ym 1985, gan draddodi darlith iddi bron yn flynyddol. Bu'n aelod o Ganolfan Hanes Uwchgwyrfai hefyd o'r cychwyn, gan gyfrannu at ei gwahanol weithgareddau, megis yr arddangosfa Llwybr y Pererinion, a gynhaliwyd yn yr Ysgoldy yng Nghlynnog yn haf 2010. Cymerodd ran hefyd yn rhai o gyfarfodydd Ein Gwir Hanes a rhoddodd sgyrsiau i Utgorn Cymru.

Bu'n gefnogol i amrywiol weithgareddau diwylliannol a chrefyddol yn ei ardal. Bu'n Gadeirydd papur bro Y Ffynnon am flynyddoedd maith ac roedd yn flaenor uchel ei barch yng nghapel Bethel, Golan. Bu farw ddiwedd 2022 yn 78 oed ac fe'i claddwyd ym mynwent Bethel.

Dewi Williams, Trefor a Phenmorfa - Hanes golygu

Irion am 10:50, 23 Ionawr 2023

Cyfaill Eben: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda 'Roedd Dewi Williams (1944-2022) yn hanesydd a ymchwiliodd yn arbennig i hanes cwmwd Eifionydd gan gyhoeddi llawer yn y maes hwnnw. Cafodd ei eni a'i fag...'