Deddfau'r Tlodion yn Uwchgwyrfai - Hanes golygu

Irion: /* Harri VIII yn cyflwyno trefn gosbi lym */

2023-09-11T21:42:07Z

Harri VIII yn cyflwyno trefn gosbi lym

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 22:42, 11 Medi 2023
Llinell 35:		Llinell 35:
	==Harri VIII yn cyflwyno trefn gosbi lym==		==Harri VIII yn cyflwyno trefn gosbi lym==

	Pan gymerodd Harri VIII feddiant o goron Lloegr, roedd poblogaeth Cymru a Lloegr wedi cyrraedd pedair miliwn. Yn yr wythfed flwyddyn o'i deyrnasiaeth, pasiwyd deddf, gan y Brenin Harri. Yn ôl y 10fed bennod ohoni, yr oedd y brenin wedi rhoi'r gallu iddo'i hun i ddelio â phresenoldeb cynyddol o 'Eifftiaid' yn y wlad hon. Roedd y bobl hyn, sy'n adnabyddus i ni fel [[Sipsiwn]] yn cael eu disgrifio yn y Ddeddf honno fel pobl dwyllodrus, oedd yn 'cyflawni troseddau ysgeler, er mawr niwed a dihoeniad y bobl y maen nhw wedi dod i fyw yn eu mysg.' Cymer y ddeuddegfed bennod o'r un Ddeddf, fodd bynnag, olwg fanylach ar y testun o dlodi, sydd dan sylw gennym. Roedd y bennod honno'n delio â chosbi 'cardotwyr a chrwydriaid'. Yn ôl rhagair y Ddeddf 'ym mhob lle drwy'r deyrnas hon, mae crwydriaid a chardotwyr dros gyfnod hir, wedi cynyddu, ac yn ddyddiol yn parhau i gynyddu mewn niferoedd mawr ac eithafol, trwy fod yn ddiog, sydd yn fam i, a gwraidd pob drygioni' . . . ac â ymlaen i ddisgrifio sut yr oedd y cardotwyr a'r crwydriaid hyn wedi dod yn fygythiad gwirioneddol i les pobl a diogelwch y genedl.		Pan gymerodd Harri VIII feddiant o goron Lloegr, roedd poblogaeth Cymru a Lloegr wedi cyrraedd pedair miliwn. Yn yr wythfed flwyddyn o'i deyrnasiaeth, pasiwyd deddf, gan y Brenin Harri. Yn ôl y 10fed bennod ohoni, yr oedd y brenin wedi rhoi'r gallu iddo'i hun i ddelio â phresenoldeb cynyddol o 'Eifftiaid' yn y wlad hon. Roedd y bobl hyn, sy'n adnabyddus i ni fel Sipsiwn yn cael eu disgrifio yn y Ddeddf honno fel pobl dwyllodrus, oedd yn 'cyflawni troseddau ysgeler, er mawr niwed a dihoeniad y bobl y maen nhw wedi dod i fyw yn eu mysg.' Cymer y ddeuddegfed bennod o'r un Ddeddf, fodd bynnag, olwg fanylach ar y testun o dlodi, sydd dan sylw gennym. Roedd y bennod honno'n delio â chosbi 'cardotwyr a chrwydriaid'. Yn ôl rhagair y Ddeddf 'ym mhob lle drwy'r deyrnas hon, mae crwydriaid a chardotwyr dros gyfnod hir, wedi cynyddu, ac yn ddyddiol yn parhau i gynyddu mewn niferoedd mawr ac eithafol, trwy fod yn ddiog, sydd yn fam i, a gwraidd pob drygioni' . . . ac â ymlaen i ddisgrifio sut yr oedd y cardotwyr a'r crwydriaid hyn wedi dod yn fygythiad gwirioneddol i les pobl a diogelwch y genedl.

	Ac yna â'r Ddeddf yn ei blaen trwy orchymyn, fod yr [[Ynadon Heddwch Uwchgwyrfai\|Ustusiaid Heddwch]], meiri, siryfion a swyddogion o gyfnod i gyfnod, yn unol â'r hyn oedd yn rhan o'u hawdurdod, i wneud archwiliadau manwl o holl dlodion oedrannus a phobl analluog sy'n byw ar gardod ac elusen' . . . 'a'u bod i gofrestru eu henwau mewn bil neu rôl wedi ei fewnoli, gydag un rhan ohoni i aros yn eu meddiant hwy, a'r rhan arall i'w ddilysu yng nghyfarfod dilynol o'r [[Llys Chwarter\|Sesiwn Chwarter]], ac i aros yno dan ofal y ''Custos Rotularum'', neu Geidwad Cofnodion y Sir.		Ac yna â'r Ddeddf yn ei blaen trwy orchymyn, fod yr [[Ynadon Heddwch Uwchgwyrfai\|Ustusiaid Heddwch]], meiri, siryfion a swyddogion o gyfnod i gyfnod, yn unol â'r hyn oedd yn rhan o'u hawdurdod, i wneud archwiliadau manwl o holl dlodion oedrannus a phobl analluog sy'n byw ar gardod ac elusen' . . . 'a'u bod i gofrestru eu henwau mewn bil neu rôl wedi ei fewnoli, gydag un rhan ohoni i aros yn eu meddiant hwy, a'r rhan arall i'w ddilysu yng nghyfarfod dilynol o'r [[Llys Chwarter\|Sesiwn Chwarter]], ac i aros yno dan ofal y ''Custos Rotularum'', neu Geidwad Cofnodion y Sir.

Irion: /* Deddf 1601 ar waith yn y cwmwd */

2023-08-31T07:58:36Z

Deddf 1601 ar waith yn y cwmwd

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 08:58, 31 Awst 2023
Llinell 81:		Llinell 81:
	'''Gwlelir isod nifer o enghreifftiau o ddogfennau sydd yn dangos darpariaethau deddf 1601 ar waith:'''		'''Gwlelir isod nifer o enghreifftiau o ddogfennau sydd yn dangos darpariaethau deddf 1601 ar waith:'''

	Yn y ddogfen hon, o gyfrifon tlodion plwyf Llandwrog, gwelir y symiau a delid i rai cyfyng eu hamgylchiadau yn y flwyddyn 1806, naill ai i gynnal eu hunain neu i gadw rhywun arall. Gwelir yma hefyd drawsysgrif o'r dudalen.		Yn y ddogfen hon, o gyfrifon tlodion plwyf [[Llandwrog]], gwelir y symiau a delid i rai cyfyng eu hamgylchiadau yn y flwyddyn 1806, naill ai i gynnal eu hunain neu i gadw rhywun arall. Gwelir yma hefyd drawsysgrif o'r dudalen.
	[[Delwedd:Helpu tlodion 2.png\|bawd\|498px\|chwith]]		[[Delwedd:Helpu tlodion 2.png\|bawd\|498px\|chwith]]
	[[Delwedd:Trawsysgrif.png\|bawd\|465px\|de]]		[[Delwedd:Trawsysgrif.png\|bawd\|465px\|de]]
Llinell 91:		Llinell 91:


	Nid arian oedd yn cael ei roi bob amser i gynnal y tlodion, oherwydd mae Margaret Roberts o Glynnog yn cael glo, a Jane Thomas, [[Gwredog]], druan mor dlawd, pan fu farw ym mis Tachwedd 1833, fel bo'r plwyf yn gorfod talu am arch i roi ei gweddillion a hefyd talu am ei chladdedigaeth. Dogfen yw hon o lyfr cofnodion Arolygwr y Tlodion Plwyf Llanwnda.		Nid arian oedd yn cael ei roi bob amser i gynnal y tlodion, oherwydd mae Margaret Roberts o [[Clynnog Fawr\|Glynnog]] yn cael glo, a Jane Thomas, [[Gwredog]], druan mor dlawd, pan fu farw ym mis Tachwedd 1833, fel bo'r plwyf yn gorfod talu am arch i roi ei gweddillion a hefyd talu am ei chladdedigaeth. Dogfen yw hon o lyfr cofnodion Arolygwr y Tlodion Plwyf [[Llanwnda]].
	[[Delwedd:Helpu tlodion.png\|canol\|500px\|de]]		[[Delwedd:Helpu tlodion.png\|canol\|500px\|de]]

Llinell 98:		Llinell 98:
	[[Delwedd:Tlodion llandwrog.png\|bawd\|500px\|de]]		[[Delwedd:Tlodion llandwrog.png\|bawd\|500px\|de]]
	Yn y ddogfen hon o lyfr cownt arolygwyr tlodion plwyf Llandwrog, fe welwn gofnodion diddorol am yr arian a ddosrannwyd ymhlith y tlodion yn ystod y cyfnod 1815 - 1816. Gwelwn fod un Rowland Morris yn cael arian am gadw merch dlawd, fel morwyn mae'n debyg, am gyfnod o flwyddyn. Fe barhaodd yr arferiad hwn am amser hir ar ôl y cyfnod y cafodd Deddf y Tlodion 1601 gael ei diddymu.		Yn y ddogfen hon o lyfr cownt arolygwyr tlodion plwyf Llandwrog, fe welwn gofnodion diddorol am yr arian a ddosrannwyd ymhlith y tlodion yn ystod y cyfnod 1815 - 1816. Gwelwn fod un Rowland Morris yn cael arian am gadw merch dlawd, fel morwyn mae'n debyg, am gyfnod o flwyddyn. Fe barhaodd yr arferiad hwn am amser hir ar ôl y cyfnod y cafodd Deddf y Tlodion 1601 gael ei diddymu.
	Yn yr un ddogfen mae John Roberts, Grugan Ganol, y Groeslon, yn fodlon cadw bachgen tlawd dros gyfnod o dair blynedd am dair punt y flwyddyn, ac ar ben y swm o arian yn cael trowsus a chlocsiau ar gyfer y bachgen gan y plwyf. Cyfrifoldeb John Roberts wedyn oedd dilladu a gofalu am y bachgen. Rhaid cadw mewn cof mai ychydig iawn o gysur oedd dod i ran y plant tlawd hyn, oherwydd yr oedden nhw'n cael eu gweithio'n galed yn nhai a ffermydd y bobl oedd yn fodlon eu cymryd gan y plwyf.		Yn yr un ddogfen mae John Roberts, Grugan Ganol, [[Y Groeslon]], yn fodlon cadw bachgen tlawd dros gyfnod o dair blynedd am dair punt y flwyddyn, ac ar ben y swm o arian yn cael trowsus a chlocsiau ar gyfer y bachgen gan y plwyf. Cyfrifoldeb John Roberts wedyn oedd dilladu a gofalu am y bachgen. Rhaid cadw mewn cof mai ychydig iawn o gysur oedd dod i ran y plant tlawd hyn, oherwydd yr oedden nhw'n cael eu gweithio'n galed yn nhai a ffermydd y bobl oedd yn fodlon eu cymryd gan y plwyf.

Irion am 11:25, 18 Gorffennaf 2022

2022-07-18T11:25:13Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 12:25, 18 Gorffennaf 2022
Llinell 91:		Llinell 91:


	Nid arian oedd yn cael ei roi bob amser i gynnal y tlodion, oherwydd mae Margaret Roberts o Glynnog yn cael glo, a Jane Thomas, Gwredog, druan mor dlawd, pan fu farw ym mis Tachwedd 1833, fel bo'r plwyf yn gorfod talu am arch i roi ei gweddillion a hefyd talu am ei chladdedigaeth. Dogfen yw hon o lyfr cofnodion Arolygwr y Tlodion Plwyf Llanwnda.		Nid arian oedd yn cael ei roi bob amser i gynnal y tlodion, oherwydd mae Margaret Roberts o Glynnog yn cael glo, a Jane Thomas, [[Gwredog]], druan mor dlawd, pan fu farw ym mis Tachwedd 1833, fel bo'r plwyf yn gorfod talu am arch i roi ei gweddillion a hefyd talu am ei chladdedigaeth. Dogfen yw hon o lyfr cofnodion Arolygwr y Tlodion Plwyf Llanwnda.
	[[Delwedd:Helpu tlodion.png\|canol\|500px\|de]]		[[Delwedd:Helpu tlodion.png\|canol\|500px\|de]]

Irion: /* Y Wercws */

2018-05-11T14:08:21Z

Y Wercws

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 15:08, 11 Mai 2018
Llinell 198:		Llinell 198:

	[[Delwedd:Trawsdoriad wyrcws.jpg\|bawd\|chwith\|470px\|Dyma gynllun nodweddiadol o wercws. Nid oedd Caernarfon na Phwllheli yn eithriadau yn hyn o beth]]		[[Delwedd:Trawsdoriad wyrcws.jpg\|bawd\|chwith\|470px\|Dyma gynllun nodweddiadol o wercws. Nid oedd Caernarfon na Phwllheli yn eithriadau yn hyn o beth]]
	[[Delwedd:Trempyn.jpg\|bawd\|de\|470px\| ~~cedwid~~ ward arbennig ar gyfer yr ymwelwyr un-nos hyn]]		[[Delwedd:Trempyn.jpg\|bawd\|de\|470px\| Ceid ward arbennig ar gyfer yr ymwelwyr un-nos hyn]]

	[[Delwedd:Bwydlen.jpg\|bawd\|500px\|canol\|Adysgrif o fwydlen Wercws Pwllheli ym 1840 - bu peth gwelliant dros y blynyddoedd - ond dim llawer]]		[[Delwedd:Bwydlen.jpg\|bawd\|500px\|canol\|Adysgrif o fwydlen Wercws Pwllheli ym 1840 - bu peth gwelliant dros y blynyddoedd - ond dim llawer]]



	=Cyfeiriadau=		=Cyfeiriadau=

Irion: /* Deddf y Tlodion, 1601 */

2018-05-11T13:57:37Z

Deddf y Tlodion, 1601

@@ Llinell 78: / Llinell 78: @@
 ===Deddf 1601 ar waith yn y cwmwd===
 Yn y ddogfen hon, o gyfrifon tlodion plwyf Llandwrog, gwelir y symiau a delid i rai cyfyng eu hamgylchiadau yn y flwyddyn 1806, naill ai i gynnal eu hunain neu i gadw rhywun arall. Gwelir yma hefyd drawsysgrif o'r dudalen.
 [[Delwedd:Helpu tlodion 2.png|bawd|498px|chwith]]
@@ Llinell 96: / Llinell 99: @@
 Yn y ddogfen hon o lyfr cownt arolygwyr tlodion plwyf Llandwrog, fe welwn gofnodion diddorol am yr arian a ddosrannwyd ymhlith y tlodion yn ystod y cyfnod 1815 - 1816. Gwelwn fod un Rowland Morris yn cael arian am gadw merch dlawd, fel morwyn mae'n debyg, am gyfnod o flwyddyn. Fe barhaodd yr arferiad hwn am amser hir ar ôl y cyfnod y cafodd Deddf y Tlodion 1601 gael ei diddymu.
 Yn yr un ddogfen mae John Roberts, Grugan Ganol, y Groeslon, yn fodlon cadw bachgen tlawd dros gyfnod o dair blynedd am dair punt y flwyddyn, ac ar ben y swm o arian yn cael trowsus a chlocsiau ar gyfer y bachgen gan y plwyf.  Cyfrifoldeb John Roberts wedyn oedd dilladu a gofalu am y bachgen. Rhaid cadw mewn cof mai ychydig iawn o gysur oedd  dod i ran y plant tlawd hyn, oherwydd yr oedden nhw'n cael eu gweithio'n galed yn nhai a ffermydd y bobl oedd yn fodlon eu cymryd gan y plwyf.
 =Deddf Diwygio Cyfraith y Tlodion, 1834=

Irion: /* Deddf y Tlodion, 1601 */

2018-05-11T13:45:38Z

Deddf y Tlodion, 1601

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 14:45, 11 Mai 2018
Llinell 79:		Llinell 79:
	===Deddf 1601 ar waith yn y cwmwd===		===Deddf 1601 ar waith yn y cwmwd===
	Yn y ddogfen hon, o gyfrifon tlodion plwyf Llandwrog, gwelir y symiau a delid i rai cyfyng eu hamgylchiadau yn y flwyddyn 1806, naill ai i gynnal eu hunain neu i gadw rhywun arall. Gwelir yma hefyd drawsysgrif o'r dudalen.		Yn y ddogfen hon, o gyfrifon tlodion plwyf Llandwrog, gwelir y symiau a delid i rai cyfyng eu hamgylchiadau yn y flwyddyn 1806, naill ai i gynnal eu hunain neu i gadw rhywun arall. Gwelir yma hefyd drawsysgrif o'r dudalen.
	[[Delwedd:Helpu tlodion 2.png\|bawd\|~~400px~~\|chwith]]		[[Delwedd:Helpu tlodion 2.png\|bawd\|498px\|chwith]]
			[[Delwedd:Trawsysgrif.png\|bawd\|465px\|de]]

Irion: /* Deddf y Tlodion, 1601 */

2018-05-11T13:35:22Z

Deddf y Tlodion, 1601

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 14:35, 11 Mai 2018
Llinell 78:		Llinell 78:

	===Deddf 1601 ar waith yn y cwmwd===		===Deddf 1601 ar waith yn y cwmwd===
	Yn y ddogfen hon, o gyfrifon tlodion plwyf Llandwrog, gwelir y symiau a delid i rai cyfyng eu hamgylchiadau yn y flwyddyn ~~1816~~, naill ai i gynnal eu hunain neu i gadw rhywun arall. Gwelir yma hefyd drawsysgrif o'r dudalen.		Yn y ddogfen hon, o gyfrifon tlodion plwyf Llandwrog, gwelir y symiau a delid i rai cyfyng eu hamgylchiadau yn y flwyddyn 1806, naill ai i gynnal eu hunain neu i gadw rhywun arall. Gwelir yma hefyd drawsysgrif o'r dudalen.
	[[Delwedd:Helpu tlodion 2.png\|bawd\|~~500px~~\|chwith]]		[[Delwedd:Helpu tlodion 2.png\|bawd\|400px\|chwith]]

Irion: /* Deddf y Tlodion, 1601 */

2018-05-11T13:34:33Z

Deddf y Tlodion, 1601

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 14:34, 11 Mai 2018
Llinell 78:		Llinell 78:

	===Deddf 1601 ar waith yn y cwmwd===		===Deddf 1601 ar waith yn y cwmwd===
			Yn y ddogfen hon, o gyfrifon tlodion plwyf Llandwrog, gwelir y symiau a delid i rai cyfyng eu hamgylchiadau yn y flwyddyn 1816, naill ai i gynnal eu hunain neu i gadw rhywun arall. Gwelir yma hefyd drawsysgrif o'r dudalen.
			[[Delwedd:Helpu tlodion 2.png\|bawd\|500px\|chwith]]





	Nid arian oedd yn cael ei roi bob amser i gynnal y tlodion, oherwydd mae Margaret Roberts o Glynnog yn cael glo, a Jane Thomas, Gwredog, druan mor dlawd, pan fu farw ym mis Tachwedd 1833, fel bo'r plwyf yn gorfod talu am arch i roi ei gweddillion a hefyd talu am ei chladdedigaeth. Dogfen yw hon o lyfr cofnodion Arolygwr y Tlodion Plwyf Llanwnda.		Nid arian oedd yn cael ei roi bob amser i gynnal y tlodion, oherwydd mae Margaret Roberts o Glynnog yn cael glo, a Jane Thomas, Gwredog, druan mor dlawd, pan fu farw ym mis Tachwedd 1833, fel bo'r plwyf yn gorfod talu am arch i roi ei gweddillion a hefyd talu am ei chladdedigaeth. Dogfen yw hon o lyfr cofnodion Arolygwr y Tlodion Plwyf Llanwnda.

Irion: /* Deddf y Tlodion, 1601 */

2018-05-11T13:27:20Z

Deddf y Tlodion, 1601

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 14:27, 11 Mai 2018
Llinell 79:		Llinell 79:
	===Deddf 1601 ar waith yn y cwmwd===		===Deddf 1601 ar waith yn y cwmwd===

			Nid arian oedd yn cael ei roi bob amser i gynnal y tlodion, oherwydd mae Margaret Roberts o Glynnog yn cael glo, a Jane Thomas, Gwredog, druan mor dlawd, pan fu farw ym mis Tachwedd 1833, fel bo'r plwyf yn gorfod talu am arch i roi ei gweddillion a hefyd talu am ei chladdedigaeth. Dogfen yw hon o lyfr cofnodion Arolygwr y Tlodion Plwyf Llanwnda.
			[[Delwedd:Helpu tlodion.png\|canol\|500px\|de]]

	~~[[Delwedd:Helpu tlodion.png\|bawd\|500px\|de]]~~
	Nid arian oedd yn cael ei roi bob amser i gynnal y tlodion, oherwydd mae Margaret Roberts o Glynnog yn cael glo, a Jane Thomas, Gwredog, druan mor dlawd, pan fu farw ym mis Tachwedd 1833, fel bo'r plwyf yn gorfod talu am arch i roi ei gweddillion a hefyd talu am ei chladdedigaeth. Dogfen yw hon o lyfr cofnodion Arolygwr y Tlodion Plwyf Llanwnda.


	[[		[[Delwedd:Tlodion llandwrog.png\|bawd\|500px\|de]]
	Yn ~~nogfen 5, eto~~ o ~~blwyf~~ Llandwrog, fe welwn gofnodion diddorol am yr arian a ddosrannwyd ymhlith y tlodion yn ystod y cyfnod 1815 - 1816. Gwelwn fod un Rowland Morris yn cael arian am gadw merch dlawd, fel morwyn mae'n debyg, am gyfnod o flwyddyn. Fe barhaodd yr arferiad hwn am amser hir ar ôl y cyfnod y cafodd Deddf y Tlodion 1601 gael ei diddymu.		Yn y ddogfen hon o lyfr cownt arolygwyr tlodion plwyf Llandwrog, fe welwn gofnodion diddorol am yr arian a ddosrannwyd ymhlith y tlodion yn ystod y cyfnod 1815 - 1816. Gwelwn fod un Rowland Morris yn cael arian am gadw merch dlawd, fel morwyn mae'n debyg, am gyfnod o flwyddyn. Fe barhaodd yr arferiad hwn am amser hir ar ôl y cyfnod y cafodd Deddf y Tlodion 1601 gael ei diddymu.
	Yn yr un ddogfen mae John Roberts, Grugan Ganol, y Groeslon, yn fodlon cadw bachgen tlawd dros gyfnod o dair blynedd am dair punt y flwyddyn, ac ar ben y swm o arian yn cael trowsus a chlocsiau ar gyfer y bachgen gan y plwyf. Cyfrifoldeb John Roberts wedyn oedd dilladu a gofalu am y bachgen. Rhaid cadw mewn cof mai ychydig iawn o gysur oedd dod i ran y plant tlawd hyn, oherwydd yr oedden nhw'n cael eu gweithio'n galed yn nhai a ffermydd y bobl oedd yn fodlon eu cymryd gan y plwyf.		Yn yr un ddogfen mae John Roberts, Grugan Ganol, y Groeslon, yn fodlon cadw bachgen tlawd dros gyfnod o dair blynedd am dair punt y flwyddyn, ac ar ben y swm o arian yn cael trowsus a chlocsiau ar gyfer y bachgen gan y plwyf. Cyfrifoldeb John Roberts wedyn oedd dilladu a gofalu am y bachgen. Rhaid cadw mewn cof mai ychydig iawn o gysur oedd dod i ran y plant tlawd hyn, oherwydd yr oedden nhw'n cael eu gweithio'n galed yn nhai a ffermydd y bobl oedd yn fodlon eu cymryd gan y plwyf.

Irion: /* Deddf y Tlodion, 1601 */

2018-05-11T13:20:31Z

Deddf y Tlodion, 1601

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 14:20, 11 Mai 2018
Llinell 78:		Llinell 78:

	===Deddf 1601 ar waith yn y cwmwd===		===Deddf 1601 ar waith yn y cwmwd===


			[[Delwedd:Helpu tlodion.png\|bawd\|500px\|de]]
			Nid arian oedd yn cael ei roi bob amser i gynnal y tlodion, oherwydd mae Margaret Roberts o Glynnog yn cael glo, a Jane Thomas, Gwredog, druan mor dlawd, pan fu farw ym mis Tachwedd 1833, fel bo'r plwyf yn gorfod talu am arch i roi ei gweddillion a hefyd talu am ei chladdedigaeth. Dogfen yw hon o lyfr cofnodion Arolygwr y Tlodion Plwyf Llanwnda.


			[[
			Yn nogfen 5, eto o blwyf Llandwrog, fe welwn gofnodion diddorol am yr arian a ddosrannwyd ymhlith y tlodion yn ystod y cyfnod 1815 - 1816. Gwelwn fod un Rowland Morris yn cael arian am gadw merch dlawd, fel morwyn mae'n debyg, am gyfnod o flwyddyn. Fe barhaodd yr arferiad hwn am amser hir ar ôl y cyfnod y cafodd Deddf y Tlodion 1601 gael ei diddymu.
			Yn yr un ddogfen mae John Roberts, Grugan Ganol, y Groeslon, yn fodlon cadw bachgen tlawd dros gyfnod o dair blynedd am dair punt y flwyddyn, ac ar ben y swm o arian yn cael trowsus a chlocsiau ar gyfer y bachgen gan y plwyf. Cyfrifoldeb John Roberts wedyn oedd dilladu a gofalu am y bachgen. Rhaid cadw mewn cof mai ychydig iawn o gysur oedd dod i ran y plant tlawd hyn, oherwydd yr oedden nhw'n cael eu gweithio'n galed yn nhai a ffermydd y bobl oedd yn fodlon eu cymryd gan y plwyf.

	=Deddf Diwygio Cyfraith y Tlodion, 1834=		=Deddf Diwygio Cyfraith y Tlodion, 1834=