David Pierce Williams - Hanes golygu

Cyfaill Eben am 10:27, 10 Rhagfyr 2025

2025-12-10T10:27:42Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 11:27, 10 Rhagfyr 2025
Llinell 1:		Llinell 1:
	Roedd yr Henadur [[David Pierce Williams]] (1843-1915), gŵr o Waunfawr yn wreiddiol, yn fasnachwr llechi, cadeirydd Pwyllgor Addysg y sir ac yn ynad heddwch, a symudodd gyda'i wraig i fyw yn [[Fron Dinas]], [[Bontnewydd]] ym 1908. Am flynyddoedd bu'n byw yn Nolafon, Llanberis, ac yn y fan honno fe'i ~~etholwyd~~ fel aelod cyntaf [[Cyngor Sir Gaernarfon]] ~~dros y pentref~~. Wedi sefydlu'r Cyngor, fe'i ~~etholwyd~~ yn gadeirydd cyntaf y Cyngor gan y cynghorwyr. Bu hefyd yn gadeirydd ar Bwyllgor Addysg y Sir. Dichon oherwydd ei ~~diddordeb~~ mewn addysg, fe'i ~~apwyntiwyd~~ i Lys Coleg Prifysgol Bangor a hefyd yn un o lywodraethwyr Coleg Hyfforddi Athrawon Gogledd Cymru.<ref>''North Wales Chronicle'', 9.4.1915, t.5</ref> Fe'i ~~godwyd~~ yn ynad heddwch ym 1886, ac ym 1910 cafodd ei benodi i'r swydd o Uchel Siryf y Sir am 1910-11 - hynny tra oedd yn byw yn Fron Dinas.<ref>''North Wales Express'', 11.3.1910, t.5</ref>		Roedd yr Henadur [[David Pierce Williams]] (1843-1915), gŵr o'r Waunfawr yn wreiddiol, yn fasnachwr llechi, cadeirydd Pwyllgor Addysg y sir ac ynad heddwch, a symudodd gyda'i wraig i fyw yn [[Fron Dinas]], [[Bontnewydd]] ym 1908. Am flynyddoedd bu'n byw yn Nolafon, Llanberis, ac yn y fan honno fe'i hetholwyd fel yr aelod cyntaf dros y pentref ar [[Cyngor Sir Gaernarfon]]. Wedi sefydlu'r Cyngor, fe'i hetholwyd yn gadeirydd cyntaf y Cyngor gan y cynghorwyr. Bu hefyd yn gadeirydd ar Bwyllgor Addysg y Sir. Dichon, oherwydd ei ddiddordeb mewn addysg, fe'i penodwyd i Lys Coleg Prifysgol Gogledd Cymru Bangor a hefyd yn un o lywodraethwyr Coleg Hyfforddi Athrawon Gogledd Cymru.<ref>''North Wales Chronicle'', 9.4.1915, t.5</ref> Fe'i codwyd yn ynad heddwch ym 1886, ac ym 1910 cafodd ei benodi i'r swydd o Uchel Siryf y Sir am 1910-11 - hynny tra oedd yn byw yn Fron Dinas.<ref>''North Wales Express'', 11.3.1910, t.5</ref>

	Roedd wedi llwyddo yn y busnes llechi, er iddo ddioddef colled fawr pan suddwyd y llong yr oedd ~~o'n~~ brif berchennog ~~arno~~, sef y ''Glan Padarn'', llong o Gaernarfon a aeth i ddifancoll wedi iddi hwylio o Rangoon ym 1889.<ref>''Y Genedl Gymreig'', 26.4.1890, t.8</ref>		Roedd wedi llwyddo yn y busnes llechi, er iddo ddioddef colled fawr pan suddwyd y llong yr oedd yn brif berchennog arni, sef y ''Glan Padarn'', llong o Gaernarfon a aeth i ddifancoll wedi iddi hwylio o Rangoon ym 1889.<ref>''Y Genedl Gymreig'', 26.4.1890, t.8</ref>

	Yn wleidyddol, roedd yn rhyddfrydwr, ac yn gadeirydd Cymdeithas Rhydfrydwyr Gogledd Sir Gaernarfon, 1885-6. Ym 1906, pan benodwyd Bryn Roberts, A.S. yn farnwr, fe ystyriwyd D.P. Williams fel ymgeisydd posibl i'w ddilyn yn yr is-etholiad.<ref>''North Wales Express'', 11.3.1910, t.5</ref>		Yn wleidyddol, roedd yn rhyddfrydwr, ac yn gadeirydd Cymdeithas Rhydfrydwyr Gogledd Sir Gaernarfon, 1885-6. Ym 1906, pan benodwyd Bryn Roberts, A.S. yn farnwr, fe ystyriwyd D.P. Williams fel ymgeisydd posibl i'w ddilyn yn yr is-etholiad.<ref>''North Wales Express'', 11.3.1910, t.5</ref>

	Symudodd y teulu i Gorffwysfa, Caernarfon, o Lanberis rywbryd tua diwedd y ganrif ond fe arhosodd fel henadur y Cyngor Sir; ac ym 1908 symudodd gyda'i wraig i Fron Dinas, er iddi hi farw y flwyddyn ganlynol. Roedd hi'n ferch i'r Hybarch Robert Ellis, Ysgoldy, ac yn chwaer i Mr R.B. Ellis, Y.H. a oedd yn byw ar draws y cae o Fron Dinas ym Mronant. Roedd y ddau yn weithgar iawn yn lleol, yn cefnogi'r ysgol, ac yn mynychu [[Capel Glan-rhyd (MC), Llanwnda]]. Bu farw David Pierce Williams fis Chwefror 1915, a'i gladdu ym Mynwent Macpelah, Cwm-y-glo. Gadawodd un ferch, Mrs. John Rowlands, Lerpwl. Roedd ei ystad werth dros £27,000, swm sylweddol iawn ar y pryd.<ref>''Yr Herald Cymraeg'', 26.10.1909, t.5; ''Cambrian News'', 12.2.1915, t.7</ref>		Symudodd y teulu i Gorffwysfa, Caernarfon, o Lanberis rywbryd tua diwedd y ganrif ond fe arhosodd fel henadur y Cyngor Sir; ac ym 1908 symudodd gyda'i wraig i Fron Dinas, er iddi hi farw y flwyddyn ganlynol. Roedd hi'n ferch i'r Hybarch Robert Ellis, Ysgoldy, ac yn chwaer i Mr R.B. Ellis, Y.H. a oedd yn byw ar draws y cae o Fron Dinas ym Mronant. Roedd y ddau yn weithgar iawn yn lleol, yn cefnogi'r ysgol, ac yn mynychu [[Capel Glan-rhyd (MC), Llanwnda]]. Bu farw David Pierce Williams fis Chwefror 1915, a'i gladdu ym Mynwent Macpelah, Cwm-y-glo. Gadawodd un ferch, Mrs. John Rowlands, Lerpwl. Roedd ei ystad yn werth dros £27,000, swm sylweddol iawn ar y pryd.<ref>''Yr Herald Cymraeg'', 26.10.1909, t.5; ''Cambrian News'', 12.2.1915, t.7</ref>

	==Cyfeiriadau==		==Cyfeiriadau==

Irion am 15:03, 5 Rhagfyr 2025

2025-12-05T15:03:47Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 16:03, 5 Rhagfyr 2025
Llinell 5:		Llinell 5:
	Yn wleidyddol, roedd yn rhyddfrydwr, ac yn gadeirydd Cymdeithas Rhydfrydwyr Gogledd Sir Gaernarfon, 1885-6. Ym 1906, pan benodwyd Bryn Roberts, A.S. yn farnwr, fe ystyriwyd D.P. Williams fel ymgeisydd posibl i'w ddilyn yn yr is-etholiad.<ref>''North Wales Express'', 11.3.1910, t.5</ref>		Yn wleidyddol, roedd yn rhyddfrydwr, ac yn gadeirydd Cymdeithas Rhydfrydwyr Gogledd Sir Gaernarfon, 1885-6. Ym 1906, pan benodwyd Bryn Roberts, A.S. yn farnwr, fe ystyriwyd D.P. Williams fel ymgeisydd posibl i'w ddilyn yn yr is-etholiad.<ref>''North Wales Express'', 11.3.1910, t.5</ref>

	Symudodd y teulu i Gorffwysfa, Caernarfon, o Lanberis rywbryd tua diwedd y ganrif ond fe arhosodd fel henadur y Cyngor Sir; ac ym 1908 symudodd gyda'i wraig i Fron Dinas, er iddi hi farw y flwyddyn ganlynol. Roedd hi'n ferch i'r Hybarch Robert ~~Roberts~~, Ysgoldy, ac yn chwaer i Mr R.B. Ellis, Y.H. a oedd yn byw ar draws y cae o Fron Dinas ym Mronant. Roedd y ddau yn weithgar iawn yn lleol, yn cefnogi'r ysgol, ac yn mynychu [[Capel Glan-rhyd (MC), Llanwnda]]. Bu farw David Pierce Williams fis Chwefror 1915, a'i gladdu ym Mynwent Macpelah, Cwm-y-glo. Gadawodd un ferch, Mrs. John Rowlands, Lerpwl. Roedd ei ystad werth dros £27,000, swm sylweddol iawn ar y pryd.<ref>''Yr Herald Cymraeg'', 26.10.1909, t.5; ''Cambrian News'', 12.2.1915, t.7</ref>		Symudodd y teulu i Gorffwysfa, Caernarfon, o Lanberis rywbryd tua diwedd y ganrif ond fe arhosodd fel henadur y Cyngor Sir; ac ym 1908 symudodd gyda'i wraig i Fron Dinas, er iddi hi farw y flwyddyn ganlynol. Roedd hi'n ferch i'r Hybarch Robert Ellis, Ysgoldy, ac yn chwaer i Mr R.B. Ellis, Y.H. a oedd yn byw ar draws y cae o Fron Dinas ym Mronant. Roedd y ddau yn weithgar iawn yn lleol, yn cefnogi'r ysgol, ac yn mynychu [[Capel Glan-rhyd (MC), Llanwnda]]. Bu farw David Pierce Williams fis Chwefror 1915, a'i gladdu ym Mynwent Macpelah, Cwm-y-glo. Gadawodd un ferch, Mrs. John Rowlands, Lerpwl. Roedd ei ystad werth dros £27,000, swm sylweddol iawn ar y pryd.<ref>''Yr Herald Cymraeg'', 26.10.1909, t.5; ''Cambrian News'', 12.2.1915, t.7</ref>

	==Cyfeiriadau==		==Cyfeiriadau==

Irion am 14:55, 5 Rhagfyr 2025

2025-12-05T14:55:38Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 15:55, 5 Rhagfyr 2025
Llinell 5:		Llinell 5:
	Yn wleidyddol, roedd yn rhyddfrydwr, ac yn gadeirydd Cymdeithas Rhydfrydwyr Gogledd Sir Gaernarfon, 1885-6. Ym 1906, pan benodwyd Bryn Roberts, A.S. yn farnwr, fe ystyriwyd D.P. Williams fel ymgeisydd posibl i'w ddilyn yn yr is-etholiad.<ref>''North Wales Express'', 11.3.1910, t.5</ref>		Yn wleidyddol, roedd yn rhyddfrydwr, ac yn gadeirydd Cymdeithas Rhydfrydwyr Gogledd Sir Gaernarfon, 1885-6. Ym 1906, pan benodwyd Bryn Roberts, A.S. yn farnwr, fe ystyriwyd D.P. Williams fel ymgeisydd posibl i'w ddilyn yn yr is-etholiad.<ref>''North Wales Express'', 11.3.1910, t.5</ref>

	Symudodd y teulu i Gorffwysfa, Caernarfon, o Lanberis rywbryd tua diwedd y ganrif ond fe arhosodd fel henadur y Cyngor Sir; ac ym 1908 symudodd gyda'i wraig i Fron Dinas, er iddi hi farw y flwyddyn ganlynol. Roedd hi'n ferch i'r Hybarch Robert Roberts, Ysgoldy, ac yn chwaer i Mr R.B. Ellis, Y.H. a oedd yn byw ar draws y cae o Fron Dinas ym Mronant. Roedd y ddau yn weithgar iawn yn lleol, yn cefnogi'r ysgol, ac yn mynychu [[Capel Glan-rhyd (MC) [Llanwnda]]. Bu farw David Pierce Williams fis Chwefror 1915, a'i gladdu ym Mynwent Macpelah, Cwm-y-glo. Gadawodd un ferch, Mrs. John Rowlands, Lerpwl. Roedd ei ystad werth dros £27,000, swm sylweddol iawn ar y pryd.<ref>''Yr Herald Cymraeg'', 26.10.1909, t.5; ''Cambrian News'', 12.2.1915, t.7</ref>		Symudodd y teulu i Gorffwysfa, Caernarfon, o Lanberis rywbryd tua diwedd y ganrif ond fe arhosodd fel henadur y Cyngor Sir; ac ym 1908 symudodd gyda'i wraig i Fron Dinas, er iddi hi farw y flwyddyn ganlynol. Roedd hi'n ferch i'r Hybarch Robert Roberts, Ysgoldy, ac yn chwaer i Mr R.B. Ellis, Y.H. a oedd yn byw ar draws y cae o Fron Dinas ym Mronant. Roedd y ddau yn weithgar iawn yn lleol, yn cefnogi'r ysgol, ac yn mynychu [[Capel Glan-rhyd (MC), Llanwnda]]. Bu farw David Pierce Williams fis Chwefror 1915, a'i gladdu ym Mynwent Macpelah, Cwm-y-glo. Gadawodd un ferch, Mrs. John Rowlands, Lerpwl. Roedd ei ystad werth dros £27,000, swm sylweddol iawn ar y pryd.<ref>''Yr Herald Cymraeg'', 26.10.1909, t.5; ''Cambrian News'', 12.2.1915, t.7</ref>

	==Cyfeiriadau==		==Cyfeiriadau==

Irion am 14:54, 5 Rhagfyr 2025

2025-12-05T14:54:03Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 15:54, 5 Rhagfyr 2025
Llinell 1:		Llinell 1:
	Roedd yr Henadur [[David Pierce Williams]] (1843-1915), gŵr o Waunfawr yn wreiddiol yn fasnachwr llechi, cadeirydd Pwyllgor Addysg y sir ac ynad heddwch, a symudodd gyda'i wraig i fyw yn [[Fron Dinas]], [[Bontnewydd]] ym 1908. Am flynyddoedd bu'n byw yn ~~Dolafon~~, Llanberis, ac yn y fan honno fe'i etholwyd fel aelod cyntaf [[Cyngor Sir Gaernarfon]] dros y pentref. Wedi sefydlu'r Cyngor, fe'i etholwyd yn gadeirydd cyntaf y Cyngor gan y cynghorwyr. Bu hefyd yn gadeirydd ar Bwyllgor Addysg y Sir. Dichon oherwydd ei diddordeb mewn addysg, fe'i apwyntiwyd i Lys Coleg Prifysgol Bangor a hefyd yn ~~uno~~ lywodraethwyr Coleg Hyfforddi Athrawon Gogledd Cymru.<ref>''North Wales Chronicle'', 9.4.1915, t.5</ref> Fe'i godwyd yn ynad heddwch ym 1886, ac ym 1910 cafodd y swydd o Uchel Siryf y Sir - hynny tra oedd yn byw yn Fron Dinas.<ref>''North Wales Express'', 11.3.1910, t.5</ref>		Roedd yr Henadur [[David Pierce Williams]] (1843-1915), gŵr o Waunfawr yn wreiddiol, yn fasnachwr llechi, cadeirydd Pwyllgor Addysg y sir ac yn ynad heddwch, a symudodd gyda'i wraig i fyw yn [[Fron Dinas]], [[Bontnewydd]] ym 1908. Am flynyddoedd bu'n byw yn Nolafon, Llanberis, ac yn y fan honno fe'i etholwyd fel aelod cyntaf [[Cyngor Sir Gaernarfon]] dros y pentref. Wedi sefydlu'r Cyngor, fe'i etholwyd yn gadeirydd cyntaf y Cyngor gan y cynghorwyr. Bu hefyd yn gadeirydd ar Bwyllgor Addysg y Sir. Dichon oherwydd ei diddordeb mewn addysg, fe'i apwyntiwyd i Lys Coleg Prifysgol Bangor a hefyd yn un o lywodraethwyr Coleg Hyfforddi Athrawon Gogledd Cymru.<ref>''North Wales Chronicle'', 9.4.1915, t.5</ref> Fe'i godwyd yn ynad heddwch ym 1886, ac ym 1910 cafodd ei benodi i'r swydd o Uchel Siryf y Sir am 1910-11 - hynny tra oedd yn byw yn Fron Dinas.<ref>''North Wales Express'', 11.3.1910, t.5</ref>

	Roedd wedi llwyddo yn y busnes llechi, er iddo ddioddef ~~colli mawr~~ pan suddwyd y llong yr oedd o'n brif berchennog arno, sef y ''Glan Padarn'', llong o Gaernarfon a aeth i ddifancoll wedi iddi hwylio o Rangoon ym 1889.<ref>''Y Genedl Gymreig'', 26.4.1890, t.8</ref>		Roedd wedi llwyddo yn y busnes llechi, er iddo ddioddef colled fawr pan suddwyd y llong yr oedd o'n brif berchennog arno, sef y ''Glan Padarn'', llong o Gaernarfon a aeth i ddifancoll wedi iddi hwylio o Rangoon ym 1889.<ref>''Y Genedl Gymreig'', 26.4.1890, t.8</ref>

	YN wleidyddol, roedd yn rhyddfrydwr, ac yn gadeirydd Cymdeithas Rhydfrydwyr Gogledd Sir Gaernarfon,m 1885-6. Ym 1906, pan benodwyd Bryn Roberts, A.S. yn farnwr, fe ystyriwyd D.P. Williams fel ymgeisydd posibl i'w ddilyn yn yr is-etholiad.<ref>''North Wales Express'', 11.3.1910, t.5</ref>		Yn wleidyddol, roedd yn rhyddfrydwr, ac yn gadeirydd Cymdeithas Rhydfrydwyr Gogledd Sir Gaernarfon, 1885-6. Ym 1906, pan benodwyd Bryn Roberts, A.S. yn farnwr, fe ystyriwyd D.P. Williams fel ymgeisydd posibl i'w ddilyn yn yr is-etholiad.<ref>''North Wales Express'', 11.3.1910, t.5</ref>

	Symudodd y teulu i ~~Gorfwysfa~~, Caernarfon, o Lanberis ~~rhywbryd~~ tua diwedd y ganrif ond fe arhosodd fel henadur y Cyngor Sir; ac ym 1908 symudodd gyda'i wraig i Fron Dinas, er iddi hi farw y flwyddyn ganlynol. Roedd hi'n ferch i'r Hybarch Robert Roberts, Ysgoldy, ac yn chwaer i Mr R.B. Ellis, Y.H. a oedd yn byw ar draws y cae o Fron ~~Dinad~~ ym Mronant. Roedd y ddau yn weithgar iawn yn lleol, yn cefnogi'r ysgol, ac yn mynychu [[Capel Glan-rhyd (MC) [Llanwnda]]. Bu farw David Pierce Williams fis Chwefror 1915, a'i gladdu ym Mynwent Macpelah, Cwm-y-glo. Gadawodd un ferch, Mrs. John Rowlands, Lerpwl. Roedd ei ystad werth dros ~~£27000~~, swm sylweddol iawn ar y pryd.<ref>''Yr Herald Cymraeg'', 26.10.1909, t.5; ''Cambrian News'', 12.2.1915, t.7</ref>		Symudodd y teulu i Gorffwysfa, Caernarfon, o Lanberis rywbryd tua diwedd y ganrif ond fe arhosodd fel henadur y Cyngor Sir; ac ym 1908 symudodd gyda'i wraig i Fron Dinas, er iddi hi farw y flwyddyn ganlynol. Roedd hi'n ferch i'r Hybarch Robert Roberts, Ysgoldy, ac yn chwaer i Mr R.B. Ellis, Y.H. a oedd yn byw ar draws y cae o Fron Dinas ym Mronant. Roedd y ddau yn weithgar iawn yn lleol, yn cefnogi'r ysgol, ac yn mynychu [[Capel Glan-rhyd (MC) [Llanwnda]]. Bu farw David Pierce Williams fis Chwefror 1915, a'i gladdu ym Mynwent Macpelah, Cwm-y-glo. Gadawodd un ferch, Mrs. John Rowlands, Lerpwl. Roedd ei ystad werth dros £27,000, swm sylweddol iawn ar y pryd.<ref>''Yr Herald Cymraeg'', 26.10.1909, t.5; ''Cambrian News'', 12.2.1915, t.7</ref>

	==Cyfeiriadau==		==Cyfeiriadau==

Irion am 14:50, 5 Rhagfyr 2025

2025-12-05T14:50:14Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 15:50, 5 Rhagfyr 2025
Llinell 5:		Llinell 5:
	YN wleidyddol, roedd yn rhyddfrydwr, ac yn gadeirydd Cymdeithas Rhydfrydwyr Gogledd Sir Gaernarfon,m 1885-6. Ym 1906, pan benodwyd Bryn Roberts, A.S. yn farnwr, fe ystyriwyd D.P. Williams fel ymgeisydd posibl i'w ddilyn yn yr is-etholiad.<ref>''North Wales Express'', 11.3.1910, t.5</ref>		YN wleidyddol, roedd yn rhyddfrydwr, ac yn gadeirydd Cymdeithas Rhydfrydwyr Gogledd Sir Gaernarfon,m 1885-6. Ym 1906, pan benodwyd Bryn Roberts, A.S. yn farnwr, fe ystyriwyd D.P. Williams fel ymgeisydd posibl i'w ddilyn yn yr is-etholiad.<ref>''North Wales Express'', 11.3.1910, t.5</ref>

	Symudodd y teulu i Gorfwysfa, Caernarfon, o Lanberis rhywbryd tua diwedd y ganrif ond fe arhosodd fel henadur y Cyngor Sir; ac ym 1908 symudodd gyda'i wraig i Fron Dinas, er iddi hi farw y flwyddyn ganlynol. Roedd hi'n ferch i'r ~~Hyubarch R.~~ Roberts, Ysgoldy, ac yn chwaer i Mr R.B. Ellis, Y.H. a oedd yn byw ar draws y cae o Fron Dinad ym Mronant. Roedd y ddau yn weithgar iawn yn lleol, yn cefnogi'r ysgol, ac yn mynychu [[Capel Glan-rhyd (MC) [Llanwnda]].		Symudodd y teulu i Gorfwysfa, Caernarfon, o Lanberis rhywbryd tua diwedd y ganrif ond fe arhosodd fel henadur y Cyngor Sir; ac ym 1908 symudodd gyda'i wraig i Fron Dinas, er iddi hi farw y flwyddyn ganlynol. Roedd hi'n ferch i'r Hybarch Robert Roberts, Ysgoldy, ac yn chwaer i Mr R.B. Ellis, Y.H. a oedd yn byw ar draws y cae o Fron Dinad ym Mronant. Roedd y ddau yn weithgar iawn yn lleol, yn cefnogi'r ysgol, ac yn mynychu [[Capel Glan-rhyd (MC) [Llanwnda]]. Bu farw David Pierce Williams fis Chwefror 1915, a'i gladdu ym Mynwent Macpelah, Cwm-y-glo. Gadawodd un ferch, Mrs. John Rowlands, Lerpwl. Roedd ei ystad werth dros £27000, swm sylweddol iawn ar y pryd.<ref>''Yr Herald Cymraeg'', 26.10.1909, t.5; ''Cambrian News'', 12.2.1915, t.7</ref>

	==Cyfeiriadau==		==Cyfeiriadau==

	[[Categori:Pobl]]		[[Categori:Pobl]]
	[[Categori:Cynghorwyr]]		[[Categori:Cynghorwyr a henaduriaid]]
			[[Categori:Masnachwyr llechi]]

Irion: Dechrau tudalen newydd gyda "Roedd yr Henadur David Pierce Williams (1843-1915), gŵr o Waunfawr yn wreiddiol yn fasnachwr llechi, cadeirydd Pwyllgor Addysg y sir ac ynad heddwch, a symudodd gyda'i wraig i fyw yn Fron Dinas, Bontnewydd ym 1908. Am flynyddoedd bu'n byw yn Dolafon, Llanberis, ac yn y fan honno fe'i etholwyd fel aelod cyntaf Cyngor Sir Gaernarfon dros y pentref. Wedi sefydlu'r Cyngor, fe'i etholwyd yn gadeirydd cyntaf y Cyngor gan y cynghorwyr. Bu hefyd yn gad..."

2025-12-05T14:35:43Z

Dechrau tudalen newydd gyda "Roedd yr Henadur David Pierce Williams (1843-1915), gŵr o Waunfawr yn wreiddiol yn fasnachwr llechi, cadeirydd Pwyllgor Addysg y sir ac ynad heddwch, a symudodd gyda'i wraig i fyw yn Fron Dinas, Bontnewydd ym 1908. Am flynyddoedd bu'n byw yn Dolafon, Llanberis, ac yn y fan honno fe'i etholwyd fel aelod cyntaf Cyngor Sir Gaernarfon dros y pentref. Wedi sefydlu'r Cyngor, fe'i etholwyd yn gadeirydd cyntaf y Cyngor gan y cynghorwyr. Bu hefyd yn gad..."

Tudalen newydd

Roedd yr Henadur [[David Pierce Williams]] (1843-1915), gŵr o Waunfawr yn wreiddiol yn fasnachwr llechi, cadeirydd Pwyllgor Addysg y sir ac ynad heddwch, a symudodd gyda'i wraig i fyw yn [[Fron Dinas]], [[Bontnewydd]] ym 1908. Am flynyddoedd bu'n byw yn Dolafon, Llanberis, ac yn y fan honno fe'i etholwyd fel aelod cyntaf [[Cyngor Sir Gaernarfon]] dros y pentref. Wedi sefydlu'r Cyngor, fe'i etholwyd yn gadeirydd cyntaf y Cyngor gan y cynghorwyr. Bu hefyd yn gadeirydd ar Bwyllgor Addysg y Sir. Dichon oherwydd ei diddordeb mewn addysg, fe'i apwyntiwyd i Lys Coleg Prifysgol Bangor a hefyd yn uno lywodraethwyr Coleg Hyfforddi Athrawon Gogledd Cymru.<ref>''North Wales Chronicle'', 9.4.1915, t.5</ref> Fe'i godwyd yn ynad heddwch ym 1886, ac ym 1910 cafodd y swydd o Uchel Siryf y Sir - hynny tra oedd yn byw yn Fron Dinas.<ref>''North Wales Express'', 11.3.1910, t.5</ref>

Roedd wedi llwyddo yn y busnes llechi, er iddo ddioddef colli mawr pan suddwyd y llong yr oedd o'n brif berchennog arno, sef y ''Glan Padarn'', llong o Gaernarfon a aeth i ddifancoll wedi iddi hwylio o Rangoon ym 1889.<ref>''Y Genedl Gymreig'', 26.4.1890, t.8</ref>

YN wleidyddol, roedd yn rhyddfrydwr, ac yn gadeirydd Cymdeithas Rhydfrydwyr Gogledd Sir Gaernarfon,m 1885-6. Ym 1906, pan benodwyd Bryn Roberts, A.S. yn farnwr, fe ystyriwyd D.P. Williams fel ymgeisydd posibl i'w ddilyn yn yr is-etholiad.<ref>''North Wales Express'', 11.3.1910, t.5</ref>

Symudodd y teulu i Gorfwysfa, Caernarfon, o Lanberis rhywbryd tua diwedd y ganrif ond fe arhosodd fel henadur y Cyngor Sir; ac ym 1908 symudodd gyda'i wraig i Fron Dinas, er iddi hi farw y flwyddyn ganlynol. Roedd hi'n ferch i'r Hyubarch R. Roberts, Ysgoldy, ac yn chwaer i Mr R.B. Ellis, Y.H. a oedd yn byw ar draws y cae o Fron Dinad ym Mronant. Roedd y ddau yn weithgar iawn yn lleol, yn cefnogi'r ysgol, ac yn mynychu [[Capel Glan-rhyd (MC) [Llanwnda]].

==Cyfeiriadau==

[[Categori:Pobl]]
[[Categori:Cynghorwyr]]