Cymdeithas yr Eryron - Hanes golygu

Cyfaill Eben am 16:46, 13 Mawrth 2025

2025-03-13T16:46:56Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 17:46, 13 Mawrth 2025
Llinell 1:		Llinell 1:
	Cymdeithas o feirdd oedd '''Cymdeithas yr Eryron''' a arferai gwrdd yn [[Tafarn y Bull\|nhafarn y Bull]] yn y [[Bontnewydd]] yn ail ddegawd y bedwaredd ganrif ar bymtheg. Symudodd cyfarfodydd y gymdeithas o [[Betws Garmon\|Fetws Garmon]] i'r Bontnewydd wrth iddi gael ei hailsefydlu fis Chwefror 1813. Prif amcanion y gymdeithas oedd (a dyfynnu o'r wasg):		Cymdeithas o feirdd oedd '''Cymdeithas yr Eryron''' a arferai gwrdd yn [[Tafarn y Bull\|nhafarn y Bull]] yn y [[Bontnewydd]] yn ail ddegawd y bedwaredd ganrif ar bymtheg. Symudodd cyfarfodydd y gymdeithas o [[Betws Garmon\|Fetws Garmon]] i'r Bontnewydd wrth iddi gael ei hailsefydlu fis Chwefror 1813. Prif amcanion y gymdeithas oedd (a dyfynnu o'r wasg):

	Y prif amcanion ydynt, cynnal a helaethu moddion ac achlysuron o ddiddanwch rhesymol, annog Brawdgarwch a Gwladgarwch cyffredinol. Mae'r gymdeithas yn amcanu cymmeryd dan ei hystyriaeth neilltuol y canghenau canlynol o wybodaeth: sef ~~CYREIGYDDIAETH~~, BARDDONIAETH, HYNAFIAETH, HANESIAETH ynghyd ag amryw Fân-ganghenau eraill o wybodaeth, y rhai sydd yn dwyn mesur o berthynas naturiol i'r Prif-ganghenau uchod.<ref>''North Wales Gazette'', 18.2.1813, t.4</ref>		Y prif amcanion ydynt, cynnal a helaethu moddion ac achlysuron o ddiddanwch rhesymol, annog Brawdgarwch a Gwladgarwch cyffredinol. Mae'r gymdeithas yn amcanu cymmeryd dan ei hystyriaeth neilltuol y canghenau canlynol o wybodaeth: sef CYMREIGYDDIAETH, BARDDONIAETH, HYNAFIAETH, HANESIAETH ynghyd ag amryw Fân-ganghenau eraill o wybodaeth, y rhai sydd yn dwyn mesur o berthynas naturiol i'r Prif-ganghenau uchod.<ref>''North Wales Gazette'', 18.2.1813, t.4</ref>

	[[Dafydd Ddu Eryri]] oedd sylfaenydd ac arweinydd y gymdeithas hon, ac ymysg yr aelodau oedd [[William Williams, Bodaden]], a oedd yn ffarmwr cefnog, ac yn frawd i Evan Williams, tafarnwr y Bull.<ref>W. Gilbert Williams, "William Williams, Bodaden", yn ''Moel Tryfan i'r Traeth'', tt.146-51.</ref> William Williams oedd y Cofiadur, a phenodwyd Evan Williams yn Drysorydd. Ynghyd â'r tri hyn, roedd Hugh Jones ac R. Jones (sef, o bosibl, Richard Jones, Erw Styffylau), yn aelodau o gyngor y gymdeithas.<ref>''North Wales Gazette'', 18.2.1813, t.4</ref>		[[Dafydd Ddu Eryri]] oedd sylfaenydd ac arweinydd y gymdeithas hon, ac ymysg yr aelodau oedd [[William Williams, Bodaden]], a oedd yn ffarmwr cefnog, ac yn frawd i Evan Williams, tafarnwr y Bull.<ref>W. Gilbert Williams, "William Williams, Bodaden", yn ''Moel Tryfan i'r Traeth'', tt.146-51.</ref> William Williams oedd y Cofiadur, a phenodwyd Evan Williams yn Drysorydd. Ynghyd â'r tri hyn, roedd Hugh Jones ac R. Jones (sef, o bosibl, Richard Jones, Erw Styffylau), yn aelodau o gyngor y gymdeithas.<ref>''North Wales Gazette'', 18.2.1813, t.4</ref>

Cyfaill Eben am 16:42, 13 Mawrth 2025

2025-03-13T16:42:05Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 17:42, 13 Mawrth 2025
Llinell 1:		Llinell 1:
	Cymdeithas o feirdd oedd '''Cymdeithas yr Eryron''' a arferai gwrdd yn [[Tafarn y Bull\|nhafarn y Bull]] yn y [[Bontnewydd]] yn ail ddegawd y bedwaredd ganrif ar bymtheg. Symudodd ~~gyfarfodydd~~ y gymdeithas o [[Betws Garmon\|Fetws Garmon]] i'r Bontnewydd wrth iddi gael ei hailsefydlu fis Chwefror 1813. Prif amcanion y gymdeithas oedd (a dyfynnu o'r wasg):		Cymdeithas o feirdd oedd '''Cymdeithas yr Eryron''' a arferai gwrdd yn [[Tafarn y Bull\|nhafarn y Bull]] yn y [[Bontnewydd]] yn ail ddegawd y bedwaredd ganrif ar bymtheg. Symudodd cyfarfodydd y gymdeithas o [[Betws Garmon\|Fetws Garmon]] i'r Bontnewydd wrth iddi gael ei hailsefydlu fis Chwefror 1813. Prif amcanion y gymdeithas oedd (a dyfynnu o'r wasg):

	Y prif amcanion ydynt, cynnal a helaethu ~~modd ion~~ ac achlysuron o ddiddanwch rhesymol annog ~~Brawdlgarwch~~ a Gwladgarwch cyffredinol. Mae'r gymdeithas yn amcanu cymmeryd dan ei hystyriaeth neilltuol y canghenau canlynol o wybodaeth: sef CYREIGYDDIAETH, BARDDONIAETH HYNAFIAETH, HANESIAETH ynghyd ag amryw Fân-ganghenau eraill o wybodaeth, y rhai sydd yn dwyn mesur o berthynas naturiol i'r Prif-ganghenau uchod.<ref>''North Wales Gazette'', 18.2.1813, t.4</ref>		Y prif amcanion ydynt, cynnal a helaethu moddion ac achlysuron o ddiddanwch rhesymol, annog Brawdgarwch a Gwladgarwch cyffredinol. Mae'r gymdeithas yn amcanu cymmeryd dan ei hystyriaeth neilltuol y canghenau canlynol o wybodaeth: sef CYREIGYDDIAETH, BARDDONIAETH, HYNAFIAETH, HANESIAETH ynghyd ag amryw Fân-ganghenau eraill o wybodaeth, y rhai sydd yn dwyn mesur o berthynas naturiol i'r Prif-ganghenau uchod.<ref>''North Wales Gazette'', 18.2.1813, t.4</ref>

	[[Dafydd Ddu Eryri]] oedd sylfaenydd ac arweinydd y gymdeithas hon, ac ymysg yr aelodau oedd [[William Williams, Bodaden]], a oedd yn ffarmwr cefnog, ac yn frawd i Evan Williams, tafarnwr y Bull.<ref>W. Gilbert Williams, "William Williams, Bodaden", yn ''Moel Tryfan i'r Traeth'', tt.146-51.</ref> William Williams oedd y Cofiadur, a phenodwyd Evan Williams yn Drysorydd. Ynghyd â'r tri hyn, roedd Hugh Jones a R. Jones (sef, o bosibl, Richard Jones, Erw Styffylau) yn aelodau o gyngor y gymdeithas.<ref>''North Wales Gazette'', 18.2.1813, t.4</ref>		[[Dafydd Ddu Eryri]] oedd sylfaenydd ac arweinydd y gymdeithas hon, ac ymysg yr aelodau oedd [[William Williams, Bodaden]], a oedd yn ffarmwr cefnog, ac yn frawd i Evan Williams, tafarnwr y Bull.<ref>W. Gilbert Williams, "William Williams, Bodaden", yn ''Moel Tryfan i'r Traeth'', tt.146-51.</ref> William Williams oedd y Cofiadur, a phenodwyd Evan Williams yn Drysorydd. Ynghyd â'r tri hyn, roedd Hugh Jones ac R. Jones (sef, o bosibl, Richard Jones, Erw Styffylau), yn aelodau o gyngor y gymdeithas.<ref>''North Wales Gazette'', 18.2.1813, t.4</ref>

	Ceir disgrifiad o un o'i chyfarfodydd yn y ''North Wales Gazette'' ym 1813,<ref>''North Wales Gazette'', 27.5.1813, t.4</ref> ac ni ellir rhagori ar ddyfynnu o'r papur er mwyn disgrifio'r math o gyfarfod a gaed gan yr aelodau.		Ceir disgrifiad o un o'i chyfarfodydd yn y ''North Wales Gazette'' ym 1813,<ref>''North Wales Gazette'', 27.5.1813, t.4</ref> ac ni ellir rhagori ar ddyfynnu o'r papur er mwyn disgrifio'r math o gyfarfod a gaed gan yr aelodau.
Llinell 25:		Llinell 25:
	Ar olwg gyffredinol mae'n ymddangos fod y caniadau crybwylledig yn cynnwys amryw darawiadau gorchestol. Ond nid yw yn beth arferol yng nghymdeithas yr Eryron, rhoddi barn ar un gwaith newydd, nes iddo gael ei ystyried yn fanylaidd a phwyllog, mewn dau neu dri o Gyfarfodydd. - Cynghorir y Beirdd, unwaith ychwaneg, i ochel gorfeithder yn eu caniadau nesaf, ar y testyn gosodedig, erbyn yr unfed ar ddeg o Awst nesaf: Cofier mai'r testyn ydyw Dychweliad yr Iddewon.		Ar olwg gyffredinol mae'n ymddangos fod y caniadau crybwylledig yn cynnwys amryw darawiadau gorchestol. Ond nid yw yn beth arferol yng nghymdeithas yr Eryron, rhoddi barn ar un gwaith newydd, nes iddo gael ei ystyried yn fanylaidd a phwyllog, mewn dau neu dri o Gyfarfodydd. - Cynghorir y Beirdd, unwaith ychwaneg, i ochel gorfeithder yn eu caniadau nesaf, ar y testyn gosodedig, erbyn yr unfed ar ddeg o Awst nesaf: Cofier mai'r testyn ydyw Dychweliad yr Iddewon.

	Richard Jones, Yr Erw (neu Erw Ystyffylau) enillodd yr ornest am awdl ar Ddychweliad yr Iddewon, a chyhoeddwyd ei waith yn y wasg<ref>''North Wales Gazette'', 30.9.1813, t.4</ref>.Mae'n amlwg o'r uchod bod y Gymdeithas yn cyfarfod yn chwarterol, a bod y cyfarfod a'r gyfeillach yn parhau am ~~dwy~~ neu dair awr. Boed hynny fel y bo, mae'n ymddangos mai byrhoedlog oedd oes y gymdeithas yn y Bontnewydd, ac ni cheir adroddiadau yn y wasg ar ôl Medi 1813.		Richard Jones, Yr Erw (neu Erw Ystyffylau) enillodd yr ornest am awdl ar Ddychweliad yr Iddewon, a chyhoeddwyd ei waith yn y wasg<ref>''North Wales Gazette'', 30.9.1813, t.4</ref>. Mae'n amlwg o'r uchod bod y Gymdeithas yn cyfarfod yn chwarterol, a bod y cyfarfod a'r gyfeillach yn parhau am ddwy neu dair awr. Boed hynny fel y bo, mae'n ymddangos mai byrhoedlog oedd oes y gymdeithas yn y Bontnewydd, ac ni cheir adroddiadau yn y wasg ar ôl Medi 1813.

	==Cyfeiriadau==		==Cyfeiriadau==

Irion am 14:23, 12 Mawrth 2025

2025-03-12T14:23:26Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 15:23, 12 Mawrth 2025
Llinell 12:		Llinell 12:

	Enwau'r Beirdd a ganasant ar y testyn ynghyd a rhifedi'r llinellau yu eu candadau, sydd fel y canlyn:		Enwau'r Beirdd a ganasant ar y testyn ynghyd a rhifedi'r llinellau yu eu candadau, sydd fel y canlyn:
	1. [[Richard Jones (Gwyndaf Eryri)\|Richard Jones]], Erw Ystyffylau, Llanwnda, yn agos i Gaernarfon; Awdl, yn cynnwys 185 o linellau.		1. [[Richard Jones (Gwyndaf Eryri)\|Richard Jones]], Erw Ystyffylau, [[Llanwnda]], yn agos i Gaernarfon; Awdl, yn cynnwys 185 o linellau.
	2. Richard Hughes, Ty yn y lon, Fodadan, Llanwnda; Awdl, yn cynnwys 164 o linellau.		2. Richard Hughes, Ty yn y lon, Fodadan, Llanwnda; Awdl, yn cynnwys 164 o linellau.
	3. William Edward, Waun fawr, yn agos i Gaernarfon; Awdl, yn cynnwys 141 o linellau.		3. William Edward, Waun fawr, yn agos i Gaernarfon; Awdl, yn cynnwys 141 o linellau.

Irion am 14:22, 12 Mawrth 2025

2025-03-12T14:22:55Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 15:22, 12 Mawrth 2025
Llinell 12:		Llinell 12:

	Enwau'r Beirdd a ganasant ar y testyn ynghyd a rhifedi'r llinellau yu eu candadau, sydd fel y canlyn:		Enwau'r Beirdd a ganasant ar y testyn ynghyd a rhifedi'r llinellau yu eu candadau, sydd fel y canlyn:
	1. Richard Jones, Erw Ystyffylau, Llanwnda, yn agos i Gaernarfon; Awdl, yn cynnwys 185 o linellau.		1. [[Richard Jones (Gwyndaf Eryri)\|Richard Jones]], Erw Ystyffylau, Llanwnda, yn agos i Gaernarfon; Awdl, yn cynnwys 185 o linellau.
	2. Richard Hughes, Ty yn y lon, Fodadan, Llanwnda; Awdl, yn cynnwys 164 o linellau.		2. Richard Hughes, Ty yn y lon, Fodadan, Llanwnda; Awdl, yn cynnwys 164 o linellau.
	3. William Edward, Waun fawr, yn agos i Gaernarfon; Awdl, yn cynnwys 141 o linellau.		3. William Edward, Waun fawr, yn agos i Gaernarfon; Awdl, yn cynnwys 141 o linellau.
Llinell 25:		Llinell 25:
	Ar olwg gyffredinol mae'n ymddangos fod y caniadau crybwylledig yn cynnwys amryw darawiadau gorchestol. Ond nid yw yn beth arferol yng nghymdeithas yr Eryron, rhoddi barn ar un gwaith newydd, nes iddo gael ei ystyried yn fanylaidd a phwyllog, mewn dau neu dri o Gyfarfodydd. - Cynghorir y Beirdd, unwaith ychwaneg, i ochel gorfeithder yn eu caniadau nesaf, ar y testyn gosodedig, erbyn yr unfed ar ddeg o Awst nesaf: Cofier mai'r testyn ydyw Dychweliad yr Iddewon.		Ar olwg gyffredinol mae'n ymddangos fod y caniadau crybwylledig yn cynnwys amryw darawiadau gorchestol. Ond nid yw yn beth arferol yng nghymdeithas yr Eryron, rhoddi barn ar un gwaith newydd, nes iddo gael ei ystyried yn fanylaidd a phwyllog, mewn dau neu dri o Gyfarfodydd. - Cynghorir y Beirdd, unwaith ychwaneg, i ochel gorfeithder yn eu caniadau nesaf, ar y testyn gosodedig, erbyn yr unfed ar ddeg o Awst nesaf: Cofier mai'r testyn ydyw Dychweliad yr Iddewon.

	Richard Jones, Yr Erw (neu Erw ~~Styffylau~~) enillodd yr ornest am awdl ar Ddychweliad yr Iddewon, a chyhoeddwyd ei waith yn y wasg<ref>''North Wales Gazette'', 30.9.1813, t.4</ref>.Mae'n amlwg o'r uchod bod y Gymdeithas yn cyfarfod yn chwarterol, a bod y cyfarfod a'r gyfeillach yn parhau am dwy neu dair awr. Boed hynny fel y bo, mae'n ymddangos mai byrhoedlog oedd oes y gymdeithas yn y Bontnewydd, ac ni cheir adroddiadau yn y wasg ar ôl Medi 1813.		Richard Jones, Yr Erw (neu Erw Ystyffylau) enillodd yr ornest am awdl ar Ddychweliad yr Iddewon, a chyhoeddwyd ei waith yn y wasg<ref>''North Wales Gazette'', 30.9.1813, t.4</ref>.Mae'n amlwg o'r uchod bod y Gymdeithas yn cyfarfod yn chwarterol, a bod y cyfarfod a'r gyfeillach yn parhau am dwy neu dair awr. Boed hynny fel y bo, mae'n ymddangos mai byrhoedlog oedd oes y gymdeithas yn y Bontnewydd, ac ni cheir adroddiadau yn y wasg ar ôl Medi 1813.

	==Cyfeiriadau==		==Cyfeiriadau==

Irion am 14:18, 12 Mawrth 2025

2025-03-12T14:18:45Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 15:18, 12 Mawrth 2025
Llinell 25:		Llinell 25:
	Ar olwg gyffredinol mae'n ymddangos fod y caniadau crybwylledig yn cynnwys amryw darawiadau gorchestol. Ond nid yw yn beth arferol yng nghymdeithas yr Eryron, rhoddi barn ar un gwaith newydd, nes iddo gael ei ystyried yn fanylaidd a phwyllog, mewn dau neu dri o Gyfarfodydd. - Cynghorir y Beirdd, unwaith ychwaneg, i ochel gorfeithder yn eu caniadau nesaf, ar y testyn gosodedig, erbyn yr unfed ar ddeg o Awst nesaf: Cofier mai'r testyn ydyw Dychweliad yr Iddewon.		Ar olwg gyffredinol mae'n ymddangos fod y caniadau crybwylledig yn cynnwys amryw darawiadau gorchestol. Ond nid yw yn beth arferol yng nghymdeithas yr Eryron, rhoddi barn ar un gwaith newydd, nes iddo gael ei ystyried yn fanylaidd a phwyllog, mewn dau neu dri o Gyfarfodydd. - Cynghorir y Beirdd, unwaith ychwaneg, i ochel gorfeithder yn eu caniadau nesaf, ar y testyn gosodedig, erbyn yr unfed ar ddeg o Awst nesaf: Cofier mai'r testyn ydyw Dychweliad yr Iddewon.

	Mae'n amlwg o'r uchod bod y Gymdeithas yn cyfarfod yn chwarterol, a bod y cyfarfod a'r gyfeillach yn parhau am dwy neu dair awr.		Richard Jones, Yr Erw (neu Erw Styffylau) enillodd yr ornest am awdl ar Ddychweliad yr Iddewon, a chyhoeddwyd ei waith yn y wasg<ref>''North Wales Gazette'', 30.9.1813, t.4</ref>.Mae'n amlwg o'r uchod bod y Gymdeithas yn cyfarfod yn chwarterol, a bod y cyfarfod a'r gyfeillach yn parhau am dwy neu dair awr. Boed hynny fel y bo, mae'n ymddangos mai byrhoedlog oedd oes y gymdeithas yn y Bontnewydd, ac ni cheir adroddiadau yn y wasg ar ôl Medi 1813.

	==Cyfeiriadau==		==Cyfeiriadau==

Irion am 14:11, 12 Mawrth 2025

2025-03-12T14:11:27Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 15:11, 12 Mawrth 2025
Llinell 1:		Llinell 1:
	Cymdeithas o feirdd oedd '''Cymdeithas yr Eryron''' a arferai gwrdd yn [[Tafarn y Bull\|nhafarn y Bull]] yn y [[Bontnewydd]] yn ail ddegawd y bedwaredd ganrif ar bymtheg. Symudodd gyfarfodydd y gymdeithas o [[Betws Garmon\|Fetws Garmon]] i'r Bontnewydd wrth iddi gael ei hailsefydlu fis Chwefror 1813. Prif amcanion y gymdeithas oedd (a dyfynnu o'r wasg):		Cymdeithas o feirdd oedd '''Cymdeithas yr Eryron''' a arferai gwrdd yn [[Tafarn y Bull\|nhafarn y Bull]] yn y [[Bontnewydd]] yn ail ddegawd y bedwaredd ganrif ar bymtheg. Symudodd gyfarfodydd y gymdeithas o [[Betws Garmon\|Fetws Garmon]] i'r Bontnewydd wrth iddi gael ei hailsefydlu fis Chwefror 1813. Prif amcanion y gymdeithas oedd (a dyfynnu o'r wasg):

	Y prif-amcanion ydynt, cynnal a helaethu modd ion ac achlysuron o ddiddanwch rhesymol annog Brawdlgarwch a Gwladgarwch cyffredinol. Mae'r gymdeithas yn amcanu cymmeryd dan ei hystyriaeth neilltuol y canghenau canlynol o wybodaeth: sef CYREIGYDDIAETH, BARDDONIAETH HYNAFIAETH, HANESIAETH ynghyd ag amryw Fân-ganghenau eraill o wybodaeth, y rhai sydd yn dwyn mesur o berthynas naturiol i'r Prif-ganghenau uchod.<ref>''North Wales Gazette'', 18.2.1813, t.4</ref>		Y prif amcanion ydynt, cynnal a helaethu modd ion ac achlysuron o ddiddanwch rhesymol annog Brawdlgarwch a Gwladgarwch cyffredinol. Mae'r gymdeithas yn amcanu cymmeryd dan ei hystyriaeth neilltuol y canghenau canlynol o wybodaeth: sef CYREIGYDDIAETH, BARDDONIAETH HYNAFIAETH, HANESIAETH ynghyd ag amryw Fân-ganghenau eraill o wybodaeth, y rhai sydd yn dwyn mesur o berthynas naturiol i'r Prif-ganghenau uchod.<ref>''North Wales Gazette'', 18.2.1813, t.4</ref>

	[[Dafydd Ddu Eryri]] oedd sylfaenydd ac arweinydd y gymdeithas hon, ac ymysg yr aelodau oedd [[William Williams, Bodaden]], a oedd yn ffarmwr cefnog, ac yn frawd i Evan Williams, tafarnwr y Bull.<ref>W. Gilbert Williams, "William Williams, Bodaden", yn ''Moel Tryfan i'r Traeth'', tt.146-51.</ref> William Williams oedd y Cofiadur, a phenodwyd Evan Williams yn Drysorydd. Ynghyd â'r tri hyn, roedd Hugh Jones a R. Jones (sef, o bosibl, Richard Jones, Erw Styffylau) yn aelodau o gyngor y gymdeithas.<ref>''North Wales Gazette'', 18.2.1813, t.4</re		[[Dafydd Ddu Eryri]] oedd sylfaenydd ac arweinydd y gymdeithas hon, ac ymysg yr aelodau oedd [[William Williams, Bodaden]], a oedd yn ffarmwr cefnog, ac yn frawd i Evan Williams, tafarnwr y Bull.<ref>W. Gilbert Williams, "William Williams, Bodaden", yn ''Moel Tryfan i'r Traeth'', tt.146-51.</ref> William Williams oedd y Cofiadur, a phenodwyd Evan Williams yn Drysorydd. Ynghyd â'r tri hyn, roedd Hugh Jones a R. Jones (sef, o bosibl, Richard Jones, Erw Styffylau) yn aelodau o gyngor y gymdeithas.<ref>''North Wales Gazette'', 18.2.1813, t.4</ref>

	Ceir disgrifiad o un o'i chyfarfodydd yn y ''North Wales Gazette'' ym 1813,<ref>''North Wales Gazette'', 27.5.1813, t.4</ref> ac ni ellir rhagori ar ddyfynnu o'r papur er mwyn disgrifio'r math o gyfarfod a gaed gan yr aelodau.		Ceir disgrifiad o un o'i chyfarfodydd yn y ''North Wales Gazette'' ym 1813,<ref>''North Wales Gazette'', 27.5.1813, t.4</ref> ac ni ellir rhagori ar ddyfynnu o'r papur er mwyn disgrifio'r math o gyfarfod a gaed gan yr aelodau.

Irion am 14:10, 12 Mawrth 2025

2025-03-12T14:10:29Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 15:10, 12 Mawrth 2025
Llinell 1:		Llinell 1:
	Cymdeithas o feirdd oedd '''Cymdeithas yr Eryron''' a arferai gwrdd yn [[Tafarn y Bull\|nhafarn y Bull]] yn y [[Bontnewydd]] yn ail ddegawd y bedwaredd ganrif ar bymtheg. [[Dafydd Ddu Eryri]] oedd arweinydd y gymdeithas hon, ac ymysg yr aelodau oedd [[William Williams, Bodaden]], a oedd yn ffarmwr cefnog, ac yn frawd i Evan Williams, tafarnwr y Bull.<ref>W. Gilbert Williams, "William Williams, Bodaden", yn ''Moel Tryfan i'r Traeth'', tt.146-51.</ref>		Cymdeithas o feirdd oedd '''Cymdeithas yr Eryron''' a arferai gwrdd yn [[Tafarn y Bull\|nhafarn y Bull]] yn y [[Bontnewydd]] yn ail ddegawd y bedwaredd ganrif ar bymtheg. Symudodd gyfarfodydd y gymdeithas o [[Betws Garmon\|Fetws Garmon]] i'r Bontnewydd wrth iddi gael ei hailsefydlu fis Chwefror 1813. Prif amcanion y gymdeithas oedd (a dyfynnu o'r wasg):

			Y prif-amcanion ydynt, cynnal a helaethu modd ion ac achlysuron o ddiddanwch rhesymol annog Brawdlgarwch a Gwladgarwch cyffredinol. Mae'r gymdeithas yn amcanu cymmeryd dan ei hystyriaeth neilltuol y canghenau canlynol o wybodaeth: sef CYREIGYDDIAETH, BARDDONIAETH HYNAFIAETH, HANESIAETH ynghyd ag amryw Fân-ganghenau eraill o wybodaeth, y rhai sydd yn dwyn mesur o berthynas naturiol i'r Prif-ganghenau uchod.<ref>''North Wales Gazette'', 18.2.1813, t.4</ref>

			[[Dafydd Ddu Eryri]] oedd sylfaenydd ac arweinydd y gymdeithas hon, ac ymysg yr aelodau oedd [[William Williams, Bodaden]], a oedd yn ffarmwr cefnog, ac yn frawd i Evan Williams, tafarnwr y Bull.<ref>W. Gilbert Williams, "William Williams, Bodaden", yn ''Moel Tryfan i'r Traeth'', tt.146-51.</ref> William Williams oedd y Cofiadur, a phenodwyd Evan Williams yn Drysorydd. Ynghyd â'r tri hyn, roedd Hugh Jones a R. Jones (sef, o bosibl, Richard Jones, Erw Styffylau) yn aelodau o gyngor y gymdeithas.<ref>''North Wales Gazette'', 18.2.1813, t.4</re

	Ceir disgrifiad o un o'i chyfarfodydd yn y ''North Wales Gazette'' ym 1813,<ref>''North Wales Gazette'', 27.5.1813, t.4</ref> ac ni ellir rhagori ar ddyfynnu o'r papur er mwyn disgrifio'r math o gyfarfod a gaed gan yr aelodau.		Ceir disgrifiad o un o'i chyfarfodydd yn y ''North Wales Gazette'' ym 1813,<ref>''North Wales Gazette'', 27.5.1813, t.4</ref> ac ni ellir rhagori ar ddyfynnu o'r papur er mwyn disgrifio'r math o gyfarfod a gaed gan yr aelodau.

Irion am 13:45, 12 Mawrth 2025

2025-03-12T13:45:04Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 14:45, 12 Mawrth 2025
Llinell 1:		Llinell 1:
	Cymdeithas o feirdd oedd '''Cymdeithas yr Eryron''' a arferai gwrdd yn [[Tafarn y Bull\|nhafarn y Bull]] yn y [[Bontnewydd]] yn ail ddegawd y bedwaredd ganrif ar bymtheg. Ceir disgrifiad o un o'i chyfarfodydd yn y ''North Wales Gazette'' ym 1813,<ref>''North Wales Gazette'', 27.5.1813, t.4</ref> ac ni ellir rhagori ar ddyfynnu o'r papur er mwyn disgrifio'r math o gyfarfod a gaed gan yr aelodau.		Cymdeithas o feirdd oedd '''Cymdeithas yr Eryron''' a arferai gwrdd yn [[Tafarn y Bull\|nhafarn y Bull]] yn y [[Bontnewydd]] yn ail ddegawd y bedwaredd ganrif ar bymtheg. [[Dafydd Ddu Eryri]] oedd arweinydd y gymdeithas hon, ac ymysg yr aelodau oedd [[William Williams, Bodaden]], a oedd yn ffarmwr cefnog, ac yn frawd i Evan Williams, tafarnwr y Bull.<ref>W. Gilbert Williams, "William Williams, Bodaden", yn ''Moel Tryfan i'r Traeth'', tt.146-51.</ref>

			Ceir disgrifiad o un o'i chyfarfodydd yn y ''North Wales Gazette'' ym 1813,<ref>''North Wales Gazette'', 27.5.1813, t.4</ref> ac ni ellir rhagori ar ddyfynnu o'r papur er mwyn disgrifio'r math o gyfarfod a gaed gan yr aelodau.

	ERYRON. Cyfarfod yr Eryron a gynnaliwyd yn y Bont Newydd, ar ddydd Llun y Pasc, 1813. Agorwyd y cyfarfod ynghylch dau o'r gloch brydnhawn. Dychwelodd y Beirdd adref ynghylch machlud haul. Y cyfarfod uchod a gynhaliwyd yn y modd mwyaf dymunol, o ran ''rheol'' a ''gweddusder'': undeb a brawdgarwch oeddynt yn ymddangos yn dra eglur yn y Gymdeithas.		ERYRON. Cyfarfod yr Eryron a gynnaliwyd yn y Bont Newydd, ar ddydd Llun y Pasc, 1813. Agorwyd y cyfarfod ynghylch dau o'r gloch brydnhawn. Dychwelodd y Beirdd adref ynghylch machlud haul. Y cyfarfod uchod a gynhaliwyd yn y modd mwyaf dymunol, o ran ''rheol'' a ''gweddusder'': undeb a brawdgarwch oeddynt yn ymddangos yn dra eglur yn y Gymdeithas.

Irion am 12:26, 12 Mawrth 2025

2025-03-12T12:26:07Z

Irion am 12:20, 12 Mawrth 2025

2025-03-12T12:20:12Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 13:20, 12 Mawrth 2025
Llinell 2:		Llinell 2:

	ERYRON. Cyfarfod yr Eryron a gynnaliwyd yn y Bont Newydd, ar ddydd Llun y Pasc, 1813. Agor wyd y cyfarfod ynghylch dau o'r gloch brydnhawn. Dychwelodd y Beirdd adref ynghylch machlud haul. Y cyfarfod uchod a gynhaliwyd yn y modd mwyaf dytmunol, o ran ''rheol'' a ''gweddusder'': undeb a brawdgarwch oeddynt yn ymddangos yn dra eglur yn y Gymdeithas.		ERYRON. Cyfarfod yr Eryron a gynnaliwyd yn y Bont Newydd, ar ddydd Llun y Pasc, 1813. Agor wyd y cyfarfod ynghylch dau o'r gloch brydnhawn. Dychwelodd y Beirdd adref ynghylch machlud haul. Y cyfarfod uchod a gynhaliwyd yn y modd mwyaf dytmunol, o ran ''rheol'' a ''gweddusder'': undeb a brawdgarwch oeddynt yn ymddangos yn dra eglur yn y Gymdeithas.

	Yn y cyfarfod uchod, dadganwyd pedair o Awdlau ar y testyn gosodedig sef: ''ystyriaethau ar yr honniadau pabaidd'':		Yn y cyfarfod uchod, dadganwyd pedair o Awdlau ar y testyn gosodedig sef: ''ystyriaethau ar yr honniadau pabaidd'':

	Enwau'r Beirdd a ganasant ar y testyn ynghyd a rhifedi'r llinellau yu eu candadau, sydd fel y canlyn:		Enwau'r Beirdd a ganasant ar y testyn ynghyd a rhifedi'r llinellau yu eu candadau, sydd fel y canlyn:
	1. Richard Jones, Erw Ystyffylau, Llanwnda, yn agos i Gaernarfon; Awdl, yn cynnwys 185 o linellau.		1. Richard Jones, Erw Ystyffylau, Llanwnda, yn agos i Gaernarfon; Awdl, yn cynnwys 185 o linellau.
Llinell 8:		Llinell 10:
	3. William Edward, Wuen fawr,yn agos i Gaernarfon; Awdl, yn cynnwys 141 o linellau.		3. William Edward, Wuen fawr,yn agos i Gaernarfon; Awdl, yn cynnwys 141 o linellau.
	4. Owen Williams, Waun fawr; Awdl, yn cynnwys 127 o liuellau.		4. Owen Williams, Waun fawr; Awdl, yn cynnwys 127 o liuellau.

	Yn gymmaint nad caniadau ar destyn o ymryson ydyw'r caniadau a grybwyllwyd uchod, ac nad oedd ychwaith un gwobr wedi ei addaw i'r Goreufardd; ni thybiwyd yn angenrheidiol rhoddi barn neillduol arnynt.		Yn gymmaint nad caniadau ar destyn o ymryson ydyw'r caniadau a grybwyllwyd uchod, ac nad oedd ychwaith un gwobr wedi ei addaw i'r Goreufardd; ni thybiwyd yn angenrheidiol rhoddi barn neillduol arnynt.

	Dymunol i'r Beirdd ieuaingc gael amser o Brofiad. Dymunol hefyd ydyw gochelyd pob achlysir o eiddigedd a rhagfarn, yr hyn bethau sydd yn fynych yn oeri gwresawgrwydd Brawd garweb, ac yn torri rhwymyn cymdeithas.		Dymunol i'r Beirdd ieuaingc gael amser o Brofiad. Dymunol hefyd ydyw gochelyd pob achlysir o eiddigedd a rhagfarn, yr hyn bethau sydd yn fynych yn oeri gwresawgrwydd Brawd garweb, ac yn torri rhwymyn cymdeithas.

	Er hyn oll, nid ydyw'r Gymdeithas yn amcanu gadael i'r caniadau ddiangc yn ddiystyr; Mae'n deilwng i haeddiant gael ei deilyngdod.		Er hyn oll, nid ydyw'r Gymdeithas yn amcanu gadael i'r caniadau ddiangc yn ddiystyr; Mae'n deilwng i haeddiant gael ei deilyngdod.

	Ar olwg gyffredinol mae'n ymddangos fod y caniadau crybwylledig yn cynnwys amryw darawiadau gorchestol. Ond nid yw yn beth arferol yng nghymdeithas yr Eryron, rhoddi barn ar un gwaith newydd, nes iddo gael ei ystyried yn fanylaidd a phwyllog, mewn dau neu dri o Gyfarfodydd. - Cynghorir y Beirdd, unwaith ychwaneg, i ochel gorfeithder yn eu caniadau nesaf, ar y testyn gosodedig, erbyn yr unfed ar ddeg o Awst nesaf: Cofier mai'r testyn ydyw Dychweliad yr Iddewon.		Ar olwg gyffredinol mae'n ymddangos fod y caniadau crybwylledig yn cynnwys amryw darawiadau gorchestol. Ond nid yw yn beth arferol yng nghymdeithas yr Eryron, rhoddi barn ar un gwaith newydd, nes iddo gael ei ystyried yn fanylaidd a phwyllog, mewn dau neu dri o Gyfarfodydd. - Cynghorir y Beirdd, unwaith ychwaneg, i ochel gorfeithder yn eu caniadau nesaf, ar y testyn gosodedig, erbyn yr unfed ar ddeg o Awst nesaf: Cofier mai'r testyn ydyw Dychweliad yr Iddewon.

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 13:26, 12 Mawrth 2025
Llinell 1:		Llinell 1:
	Cymdeithas o feirdd oedd '''Cymdeithas yr Eryron''' a arferai gwrdd yn [[Tafarn y Bull\|nhafarn y Bull]] yn y [[Bontnewydd]] yn ail ddegawd y bedwaredd ganrif ar bymtheg. Ceir disgrifiad o un o'i chyfarfodydd yn y ''North Wales Gazette'' ym 1813,<ref>''North Wales Gazette'', 27.5.1813, t.4</ref> ac ni ellir rhagori ar ddyfynnu o'r papur er mwyn disgrifio'r math o gyfarfod a gaed gan yr aelodau.		Cymdeithas o feirdd oedd '''Cymdeithas yr Eryron''' a arferai gwrdd yn [[Tafarn y Bull\|nhafarn y Bull]] yn y [[Bontnewydd]] yn ail ddegawd y bedwaredd ganrif ar bymtheg. Ceir disgrifiad o un o'i chyfarfodydd yn y ''North Wales Gazette'' ym 1813,<ref>''North Wales Gazette'', 27.5.1813, t.4</ref> ac ni ellir rhagori ar ddyfynnu o'r papur er mwyn disgrifio'r math o gyfarfod a gaed gan yr aelodau.

	ERYRON. Cyfarfod yr Eryron a gynnaliwyd yn y Bont Newydd, ar ddydd Llun y Pasc, 1813. ~~Agor wyd~~ y cyfarfod ynghylch dau o'r gloch brydnhawn. Dychwelodd y Beirdd adref ynghylch machlud haul. Y cyfarfod uchod a gynhaliwyd yn y modd mwyaf ~~dytmunol~~, o ran ''rheol'' a ''gweddusder'': undeb a brawdgarwch oeddynt yn ymddangos yn dra eglur yn y Gymdeithas.		ERYRON. Cyfarfod yr Eryron a gynnaliwyd yn y Bont Newydd, ar ddydd Llun y Pasc, 1813. Agorwyd y cyfarfod ynghylch dau o'r gloch brydnhawn. Dychwelodd y Beirdd adref ynghylch machlud haul. Y cyfarfod uchod a gynhaliwyd yn y modd mwyaf dymunol, o ran ''rheol'' a ''gweddusder'': undeb a brawdgarwch oeddynt yn ymddangos yn dra eglur yn y Gymdeithas.

	Yn y cyfarfod uchod, dadganwyd pedair o Awdlau ar y testyn gosodedig sef: ''ystyriaethau ar yr honniadau pabaidd'':		Yn y cyfarfod uchod, dadganwyd pedair o Awdlau ar y testyn gosodedig sef: ''ystyriaethau ar yr honniadau pabaidd'':
Llinell 8:		Llinell 8:
	1. Richard Jones, Erw Ystyffylau, Llanwnda, yn agos i Gaernarfon; Awdl, yn cynnwys 185 o linellau.		1. Richard Jones, Erw Ystyffylau, Llanwnda, yn agos i Gaernarfon; Awdl, yn cynnwys 185 o linellau.
	2. Richard Hughes, Ty yn y lon, Fodadan, Llanwnda; Awdl, yn cynnwys 164 o linellau.		2. Richard Hughes, Ty yn y lon, Fodadan, Llanwnda; Awdl, yn cynnwys 164 o linellau.
	3. William Edward, ~~Wuen~~ fawr,yn agos i Gaernarfon; Awdl, yn cynnwys 141 o linellau.		3. William Edward, Waun fawr, yn agos i Gaernarfon; Awdl, yn cynnwys 141 o linellau.
	4. Owen Williams, Waun fawr; Awdl, yn cynnwys 127 o liuellau.		4. Owen Williams, Waun fawr; Awdl, yn cynnwys 127 o liuellau.

	Yn gymmaint nad caniadau ar destyn o ymryson ydyw'r caniadau a grybwyllwyd uchod, ac nad oedd ychwaith un gwobr wedi ei addaw i'r Goreufardd; ni thybiwyd yn angenrheidiol rhoddi barn neillduol arnynt.		Yn gymmaint nad caniadau ar destyn o ymryson ydyw'r caniadau a grybwyllwyd uchod, ac nad oedd ychwaith un gwobr wedi ei addaw i'r Goreufardd; ni thybiwyd yn angenrheidiol rhoddi barn neillduol arnynt.

	Dymunol i'r Beirdd ieuaingc gael amser o Brofiad. Dymunol hefyd ydyw gochelyd pob achlysir o eiddigedd a rhagfarn, yr hyn bethau sydd yn fynych yn oeri gwresawgrwydd ~~Brawd garweb~~, ac yn torri rhwymyn cymdeithas.		Dymunol i'r Beirdd ieuaingc gael amser o Brofiad. Dymunol hefyd ydyw gochelyd pob achlysir o eiddigedd a rhagfarn, yr hyn bethau sydd yn fynych yn oeri gwresawgrwydd Brawdgarwch, ac yn torri rhwymyn cymdeithas.

	Er hyn oll, nid ydyw'r Gymdeithas yn amcanu gadael i'r caniadau ddiangc yn ddiystyr; Mae'n deilwng i haeddiant gael ei deilyngdod.		Er hyn oll, nid ydyw'r Gymdeithas yn amcanu gadael i'r caniadau ddiangc yn ddiystyr; Mae'n deilwng i haeddiant gael ei deilyngdod.

	Ar olwg gyffredinol mae'n ymddangos fod y caniadau crybwylledig yn cynnwys amryw darawiadau gorchestol. Ond nid yw yn beth arferol yng nghymdeithas yr Eryron, rhoddi barn ar un gwaith newydd, nes iddo gael ei ystyried yn fanylaidd a phwyllog, mewn dau neu dri o Gyfarfodydd. - Cynghorir y Beirdd, unwaith ychwaneg, i ochel gorfeithder yn eu caniadau nesaf, ar y testyn gosodedig, erbyn yr unfed ar ddeg o Awst nesaf: Cofier mai'r testyn ydyw Dychweliad yr Iddewon.		Ar olwg gyffredinol mae'n ymddangos fod y caniadau crybwylledig yn cynnwys amryw darawiadau gorchestol. Ond nid yw yn beth arferol yng nghymdeithas yr Eryron, rhoddi barn ar un gwaith newydd, nes iddo gael ei ystyried yn fanylaidd a phwyllog, mewn dau neu dri o Gyfarfodydd. - Cynghorir y Beirdd, unwaith ychwaneg, i ochel gorfeithder yn eu caniadau nesaf, ar y testyn gosodedig, erbyn yr unfed ar ddeg o Awst nesaf: Cofier mai'r testyn ydyw Dychweliad yr Iddewon.

	Mae'n amlwg o'r uchod bod y Gymdeithas yn cyfarfod yn chwarterol, a bod y cyfarfod a'r ~~cyfeillach~~ yn parhau am dwy neu dair awr.		Mae'n amlwg o'r uchod bod y Gymdeithas yn cyfarfod yn chwarterol, a bod y cyfarfod a'r gyfeillach yn parhau am dwy neu dair awr.

	==Cyfeiriadau==		==Cyfeiriadau==