<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="cy">
	<id>https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Chwarel_Pen-yr-orsedd</id>
	<title>Chwarel Pen-yr-orsedd - Hanes golygu</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Chwarel_Pen-yr-orsedd"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Chwarel_Pen-yr-orsedd&amp;action=history"/>
	<updated>2026-05-06T08:36:24Z</updated>
	<subtitle>Hanes diwygio&#039;r dudalen hon ar y wici</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.43.1</generator>
	<entry>
		<id>https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Chwarel_Pen-yr-orsedd&amp;diff=14146&amp;oldid=prev</id>
		<title>Irion am 15:38, 17 Tachwedd 2022</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Chwarel_Pen-yr-orsedd&amp;diff=14146&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-11-17T15:38:01Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;cy&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Fersiwn hŷn&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;Fersiwn yn ôl 16:38, 17 Tachwedd 2022&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;Llinell 1:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Llinell 1:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Chwarel Pen-yr-orsedd&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; oedd y brif chwarel lechi yn nwyrain [[Dyffryn Nantlle]], uwchben pentref presennol [[Nantlle]]. (SH 518538). Roedd yn fan derfyn i lein [[Rheilffordd Nantlle]] a hon oedd y chwarel olaf i&amp;#039;w defnyddio ym 1963.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Chwarel Pen-yr-orsedd&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; oedd y brif chwarel lechi yn nwyrain [[Dyffryn Nantlle]], uwchben pentref presennol [[Nantlle]]. (SH 518538). Roedd yn fan derfyn i lein [[Rheilffordd Nantlle]] a hon oedd y chwarel olaf i&amp;#039;w defnyddio ym 1963.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Agorwyd y chwarel yn wreiddiol gan [[William Turner]] tua 1816. Yn y man, (a chyn 1835), cynhwysodd ambell i chwarel arall oedd gerllaw megis [[Chwarel Ceunant y Glaw]].&amp;lt;ref&amp;gt;Cyfeiriadur Pigot, 1828-9 (copi yn Archifdy Caernarfon); Dafydd Gwyn, &#039;&#039;The Fron Tramway&#039;&#039;, Welsh Highland Heritage, rhif 46 (Rhagfyr 2009), t.10 [https://www.welshhighlandheritage.co.uk/wp-content/uploads/WHH-No-46.pdf]&amp;lt;/ref&amp;gt; Erbyn 1854, John Lloyd Jones oedd y perchennog, ac ym 1859, Robert Williams oedd y rheolwr.&amp;lt;ref&amp;gt;Thomas Farries, &quot;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;AGuide &lt;/del&gt;to Drawing Bills of Costs in nearly every branch of legal practice&#039;&#039; (Llundain, 1860), t.7&amp;lt;/ref&amp;gt;. Ym 1863, fe&#039;i prynwyd gan [[W.A. Darbishire]] a&#039;i gwmni. Er gwaethaf trafferthion i gynhyrchu digon o lechi yn y blynyddoedd cynnar, roedd 7999 tunnell wedi eu cynhyrchu ym 1882, gan 261 o chwarelwyr. Ym 1892 roedd 445 yn gweithio yno, fel y crynhôdd y diwydiant i nifer llai o chwareli mwy.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Agorwyd y chwarel yn wreiddiol gan [[William Turner]] tua 1816. Yn y man, (a chyn 1835), cynhwysodd ambell i chwarel arall oedd gerllaw megis [[Chwarel Ceunant y Glaw]].&amp;lt;ref&amp;gt;Cyfeiriadur Pigot, 1828-9 (copi yn Archifdy Caernarfon); Dafydd Gwyn, &#039;&#039;The Fron Tramway&#039;&#039;, Welsh Highland Heritage, rhif 46 (Rhagfyr 2009), t.10 [https://www.welshhighlandheritage.co.uk/wp-content/uploads/WHH-No-46.pdf]&amp;lt;/ref&amp;gt; Erbyn 1854, John Lloyd Jones oedd y perchennog, ac ym 1859, Robert Williams oedd y rheolwr.&amp;lt;ref&amp;gt;Thomas Farries, &quot;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;A Guide &lt;/ins&gt;to Drawing Bills of Costs in nearly every branch of legal practice&#039;&#039; (Llundain, 1860), t.7&amp;lt;/ref&amp;gt;. Ym 1863, fe&#039;i prynwyd gan [[W.A. Darbishire]] a&#039;i gwmni. Er gwaethaf trafferthion i gynhyrchu digon o lechi yn y blynyddoedd cynnar, roedd 7999 tunnell wedi eu cynhyrchu ym 1882, gan 261 o chwarelwyr. Ym 1892 roedd 445 yn gweithio yno, fel y crynhôdd y diwydiant i nifer llai o chwareli mwy.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Delwedd:Wici093.jpg|bawd|de|250px|Llyfr rheolau&amp;#039;r chwarel, 1895]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Delwedd:Wici093.jpg|bawd|de|250px|Llyfr rheolau&amp;#039;r chwarel, 1895]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Delwedd:Wici090.jpg|bawd|de|400px|Mae&amp;#039;n debyg mai ar gyfer Mr Darbishire, y perchennog, yn bennaf oedd y fersiwn Saesneg! Sylwer ar y gair &amp;#039;&amp;#039;cymeriad&amp;#039;&amp;#039; i ddisgrifio&amp;#039;r &amp;#039;&amp;#039;fargen&amp;#039;&amp;#039; y mae chwarelwr yn &amp;#039;&amp;#039;cymryd&amp;#039;&amp;#039; neu&amp;#039;n ymgymryd i&amp;#039;w gweithio]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Delwedd:Wici090.jpg|bawd|de|400px|Mae&amp;#039;n debyg mai ar gyfer Mr Darbishire, y perchennog, yn bennaf oedd y fersiwn Saesneg! Sylwer ar y gair &amp;#039;&amp;#039;cymeriad&amp;#039;&amp;#039; i ddisgrifio&amp;#039;r &amp;#039;&amp;#039;fargen&amp;#039;&amp;#039; y mae chwarelwr yn &amp;#039;&amp;#039;cymryd&amp;#039;&amp;#039; neu&amp;#039;n ymgymryd i&amp;#039;w gweithio]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Irion</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Chwarel_Pen-yr-orsedd&amp;diff=14145&amp;oldid=prev</id>
		<title>Irion am 15:26, 17 Tachwedd 2022</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Chwarel_Pen-yr-orsedd&amp;diff=14145&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-11-17T15:26:42Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;cy&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Fersiwn hŷn&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;Fersiwn yn ôl 16:26, 17 Tachwedd 2022&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;Llinell 1:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Llinell 1:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Chwarel Pen-yr-orsedd&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; oedd y brif chwarel lechi yn nwyrain [[Dyffryn Nantlle]], uwchben pentref presennol [[Nantlle]]. (SH 518538). Roedd yn fan derfyn i lein [[Rheilffordd Nantlle]] a hon oedd y chwarel olaf i&amp;#039;w defnyddio ym 1963.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Chwarel Pen-yr-orsedd&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; oedd y brif chwarel lechi yn nwyrain [[Dyffryn Nantlle]], uwchben pentref presennol [[Nantlle]]. (SH 518538). Roedd yn fan derfyn i lein [[Rheilffordd Nantlle]] a hon oedd y chwarel olaf i&amp;#039;w defnyddio ym 1963.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Agorwyd y chwarel yn wreiddiol gan [[William Turner]] tua 1816. Yn y man, (a chyn 1835), cynhwysodd ambell i chwarel arall oedd gerllaw megis [[Chwarel Ceunant y Glaw]].&amp;lt;ref&amp;gt;Cyfeiriadur Pigot, 1828-9 (copi yn Archifdy Caernarfon); Dafydd Gwyn, &#039;&#039;The Fron Tramway&#039;&#039;, Welsh Highland Heritage, rhif 46 (Rhagfyr 2009), t.10 [https://www.welshhighlandheritage.co.uk/wp-content/uploads/WHH-No-46.pdf]&amp;lt;/ref&amp;gt; Erbyn 1854, John Lloyd Jones oedd y perchennog. Ym 1863, fe&#039;i prynwyd gan [[W.A. Darbishire]] a&#039;i gwmni. Er gwaethaf trafferthion i gynhyrchu digon o lechi yn y blynyddoedd cynnar, roedd 7999 tunnell wedi eu cynhyrchu ym 1882, gan 261 o chwarelwyr. Ym 1892 roedd 445 yn gweithio yno, fel y crynhôdd y diwydiant i nifer llai o chwareli mwy.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Agorwyd y chwarel yn wreiddiol gan [[William Turner]] tua 1816. Yn y man, (a chyn 1835), cynhwysodd ambell i chwarel arall oedd gerllaw megis [[Chwarel Ceunant y Glaw]].&amp;lt;ref&amp;gt;Cyfeiriadur Pigot, 1828-9 (copi yn Archifdy Caernarfon); Dafydd Gwyn, &#039;&#039;The Fron Tramway&#039;&#039;, Welsh Highland Heritage, rhif 46 (Rhagfyr 2009), t.10 [https://www.welshhighlandheritage.co.uk/wp-content/uploads/WHH-No-46.pdf]&amp;lt;/ref&amp;gt; Erbyn 1854, John Lloyd Jones oedd y perchennog&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;, ac ym 1859, Robert Williams oedd y rheolwr.&amp;lt;ref&amp;gt;Thomas Farries, &quot;AGuide to Drawing Bills of Costs in nearly every branch of legal practice&#039;&#039; (Llundain, 1860), t.7&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/ins&gt;. Ym 1863, fe&#039;i prynwyd gan [[W.A. Darbishire]] a&#039;i gwmni. Er gwaethaf trafferthion i gynhyrchu digon o lechi yn y blynyddoedd cynnar, roedd 7999 tunnell wedi eu cynhyrchu ym 1882, gan 261 o chwarelwyr. Ym 1892 roedd 445 yn gweithio yno, fel y crynhôdd y diwydiant i nifer llai o chwareli mwy.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Delwedd:Wici093.jpg|bawd|de|250px|Llyfr rheolau&amp;#039;r chwarel, 1895]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Delwedd:Wici093.jpg|bawd|de|250px|Llyfr rheolau&amp;#039;r chwarel, 1895]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Delwedd:Wici090.jpg|bawd|de|400px|Mae&amp;#039;n debyg mai ar gyfer Mr Darbishire, y perchennog, yn bennaf oedd y fersiwn Saesneg! Sylwer ar y gair &amp;#039;&amp;#039;cymeriad&amp;#039;&amp;#039; i ddisgrifio&amp;#039;r &amp;#039;&amp;#039;fargen&amp;#039;&amp;#039; y mae chwarelwr yn &amp;#039;&amp;#039;cymryd&amp;#039;&amp;#039; neu&amp;#039;n ymgymryd i&amp;#039;w gweithio]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Delwedd:Wici090.jpg|bawd|de|400px|Mae&amp;#039;n debyg mai ar gyfer Mr Darbishire, y perchennog, yn bennaf oedd y fersiwn Saesneg! Sylwer ar y gair &amp;#039;&amp;#039;cymeriad&amp;#039;&amp;#039; i ddisgrifio&amp;#039;r &amp;#039;&amp;#039;fargen&amp;#039;&amp;#039; y mae chwarelwr yn &amp;#039;&amp;#039;cymryd&amp;#039;&amp;#039; neu&amp;#039;n ymgymryd i&amp;#039;w gweithio]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Irion</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Chwarel_Pen-yr-orsedd&amp;diff=13007&amp;oldid=prev</id>
		<title>Cyfaill Eben am 14:46, 22 Chwefror 2022</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Chwarel_Pen-yr-orsedd&amp;diff=13007&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-02-22T14:46:42Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;cy&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Fersiwn hŷn&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;Fersiwn yn ôl 15:46, 22 Chwefror 2022&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l3&quot;&gt;Llinell 3:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Llinell 3:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Agorwyd y chwarel yn wreiddiol gan [[William Turner]] tua 1816. Yn y man, (a chyn 1835), cynhwysodd ambell i chwarel arall oedd gerllaw megis [[Chwarel Ceunant y Glaw]].&amp;lt;ref&amp;gt;Cyfeiriadur Pigot, 1828-9 (copi yn Archifdy Caernarfon); Dafydd Gwyn, &amp;#039;&amp;#039;The Fron Tramway&amp;#039;&amp;#039;, Welsh Highland Heritage, rhif 46 (Rhagfyr 2009), t.10 [https://www.welshhighlandheritage.co.uk/wp-content/uploads/WHH-No-46.pdf]&amp;lt;/ref&amp;gt; Erbyn 1854, John Lloyd Jones oedd y perchennog. Ym 1863, fe&amp;#039;i prynwyd gan [[W.A. Darbishire]] a&amp;#039;i gwmni. Er gwaethaf trafferthion i gynhyrchu digon o lechi yn y blynyddoedd cynnar, roedd 7999 tunnell wedi eu cynhyrchu ym 1882, gan 261 o chwarelwyr. Ym 1892 roedd 445 yn gweithio yno, fel y crynhôdd y diwydiant i nifer llai o chwareli mwy.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Agorwyd y chwarel yn wreiddiol gan [[William Turner]] tua 1816. Yn y man, (a chyn 1835), cynhwysodd ambell i chwarel arall oedd gerllaw megis [[Chwarel Ceunant y Glaw]].&amp;lt;ref&amp;gt;Cyfeiriadur Pigot, 1828-9 (copi yn Archifdy Caernarfon); Dafydd Gwyn, &amp;#039;&amp;#039;The Fron Tramway&amp;#039;&amp;#039;, Welsh Highland Heritage, rhif 46 (Rhagfyr 2009), t.10 [https://www.welshhighlandheritage.co.uk/wp-content/uploads/WHH-No-46.pdf]&amp;lt;/ref&amp;gt; Erbyn 1854, John Lloyd Jones oedd y perchennog. Ym 1863, fe&amp;#039;i prynwyd gan [[W.A. Darbishire]] a&amp;#039;i gwmni. Er gwaethaf trafferthion i gynhyrchu digon o lechi yn y blynyddoedd cynnar, roedd 7999 tunnell wedi eu cynhyrchu ym 1882, gan 261 o chwarelwyr. Ym 1892 roedd 445 yn gweithio yno, fel y crynhôdd y diwydiant i nifer llai o chwareli mwy.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Delwedd:Wici093.jpg|bawd|de|250px|Llyfr rheolau&amp;#039;r chwarel, 1895]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Delwedd:Wici093.jpg|bawd|de|250px|Llyfr rheolau&amp;#039;r chwarel, 1895]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Delwedd:Wici090.jpg|bawd|de|400px|Mae&#039;n debyg mai ar gyfer Mr Darbishire, y perchennog, yn bennaf oedd y fersiwn Saesneg! Sylwer ar y gair &#039;&#039;cymeriad&#039;&#039; i ddisgrifio&#039;r &#039;&#039;fargen&#039;&#039; y mae chwarelwr yn &#039;&#039;cymryd&#039;&#039; neu &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;yn ymgymeryd &lt;/del&gt;i&#039;w gweithio]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Delwedd:Wici090.jpg|bawd|de|400px|Mae&#039;n debyg mai ar gyfer Mr Darbishire, y perchennog, yn bennaf oedd y fersiwn Saesneg! Sylwer ar y gair &#039;&#039;cymeriad&#039;&#039; i ddisgrifio&#039;r &#039;&#039;fargen&#039;&#039; y mae chwarelwr yn &#039;&#039;cymryd&#039;&#039; neu&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;n ymgymryd &lt;/ins&gt;i&#039;w gweithio]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Delwedd:Wici091.jpg|bawd|de|400px]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Delwedd:Wici091.jpg|bawd|de|400px]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Delwedd:Wici092.jpg|bawd|de|400px]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Delwedd:Wici092.jpg|bawd|de|400px]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Cyfaill Eben</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Chwarel_Pen-yr-orsedd&amp;diff=11018&amp;oldid=prev</id>
		<title>Cyfaill Eben am 16:26, 23 Chwefror 2021</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Chwarel_Pen-yr-orsedd&amp;diff=11018&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2021-02-23T16:26:11Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;cy&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Fersiwn hŷn&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;Fersiwn yn ôl 17:26, 23 Chwefror 2021&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;Llinell 1:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Llinell 1:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;Chwarel Pen-yr-orsedd&#039;&#039;&#039; oedd y &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;prif &lt;/del&gt;chwarel lechi yn nwyrain [[Dyffryn Nantlle]], uwchben pentref presennol [[Nantlle]]. (SH 518538). Roedd yn fan derfyn i lein [[Rheilffordd Nantlle]] a hon oedd y chwarel olaf i&#039;w defnyddio ym 1963.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;Chwarel Pen-yr-orsedd&#039;&#039;&#039; oedd y &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;brif &lt;/ins&gt;chwarel lechi yn nwyrain [[Dyffryn Nantlle]], uwchben pentref presennol [[Nantlle]]. (SH 518538). Roedd yn fan derfyn i lein [[Rheilffordd Nantlle]] a hon oedd y chwarel olaf i&#039;w defnyddio ym 1963.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Agorwyd y chwarel yn wreiddiol gan [[William Turner]] tua 1816. Yn y man, (a chyn 1835), cynhwysodd ambell i chwarel arall oedd gerllaw megis [[Chwarel Ceunant y Glaw]].&amp;lt;ref&amp;gt;Cyfeiriadur Pigot, 1828-9 (copi yn Archifdy Caernarfon); Dafydd Gwyn, &amp;#039;&amp;#039;The Fron Tramway&amp;#039;&amp;#039;, Welsh Highland Heritage, rhif 46 (Rhagfyr 2009), t.10 [https://www.welshhighlandheritage.co.uk/wp-content/uploads/WHH-No-46.pdf]&amp;lt;/ref&amp;gt; Erbyn 1854, John Lloyd Jones oedd y perchennog. Ym 1863, fe&amp;#039;i prynwyd gan [[W.A. Darbishire]] a&amp;#039;i gwmni. Er gwaethaf trafferthion i gynhyrchu digon o lechi yn y blynyddoedd cynnar, roedd 7999 tunnell wedi eu cynhyrchu ym 1882, gan 261 o chwarelwyr. Ym 1892 roedd 445 yn gweithio yno, fel y crynhôdd y diwydiant i nifer llai o chwareli mwy.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Agorwyd y chwarel yn wreiddiol gan [[William Turner]] tua 1816. Yn y man, (a chyn 1835), cynhwysodd ambell i chwarel arall oedd gerllaw megis [[Chwarel Ceunant y Glaw]].&amp;lt;ref&amp;gt;Cyfeiriadur Pigot, 1828-9 (copi yn Archifdy Caernarfon); Dafydd Gwyn, &amp;#039;&amp;#039;The Fron Tramway&amp;#039;&amp;#039;, Welsh Highland Heritage, rhif 46 (Rhagfyr 2009), t.10 [https://www.welshhighlandheritage.co.uk/wp-content/uploads/WHH-No-46.pdf]&amp;lt;/ref&amp;gt; Erbyn 1854, John Lloyd Jones oedd y perchennog. Ym 1863, fe&amp;#039;i prynwyd gan [[W.A. Darbishire]] a&amp;#039;i gwmni. Er gwaethaf trafferthion i gynhyrchu digon o lechi yn y blynyddoedd cynnar, roedd 7999 tunnell wedi eu cynhyrchu ym 1882, gan 261 o chwarelwyr. Ym 1892 roedd 445 yn gweithio yno, fel y crynhôdd y diwydiant i nifer llai o chwareli mwy.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l6&quot;&gt;Llinell 6:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Llinell 6:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Delwedd:Wici091.jpg|bawd|de|400px]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Delwedd:Wici091.jpg|bawd|de|400px]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Delwedd:Wici092.jpg|bawd|de|400px]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Delwedd:Wici092.jpg|bawd|de|400px]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Ym 1945-6, roedd 180 o ddynion wedi cynhyrchu 3431 tunnell. Mor ddiweddar &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;a1972&lt;/del&gt;, &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ropedd &lt;/del&gt;ugain o chwarelwyr yn dal i weithio yno.&amp;lt;ref&amp;gt;Jean Lindsay, &#039;&#039;A History of the North Wales Slate Industry&#039;&#039;,(Newton Abbot, 1974), t. 328-9.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Ym 1945-6, roedd 180 o ddynion wedi cynhyrchu 3431 tunnell. Mor ddiweddar &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;â 1972&lt;/ins&gt;, &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;roedd &lt;/ins&gt;ugain o chwarelwyr yn dal i weithio yno.&amp;lt;ref&amp;gt;Jean Lindsay, &#039;&#039;A History of the North Wales Slate Industry&#039;&#039;,(Newton Abbot, 1974), t. 328-9.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Caewyd y chwarel ym 1997, ond mae rhywfaint o waith yn mynd ymlaen ar y safle o hyd. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Ym &lt;/del&gt;2006, enillodd cynllun i adfer rhai o adeiladau Pen yr Orsedd rownd Cymru yng nghyfres deledu&#039;r BBC &#039;&#039;Restoration Village&#039;&#039;, er na fu&#039;n llwyddiannus yn y rownd derfynol. Mae&#039;r elusen Tirwedd wedi gwneud cais am arian i adfer yr adeiladau hyn a&#039;u troi&#039;n ganolfan i&#039;r gymdeithas leol.&amp;lt;ref&amp;gt;Wicipedia, erthygl ar &#039;&#039;Pen yr Orsedd&#039;&#039;, [https://cy.wikipedia.org/wiki/Chwarel_Pen_yr_Orsedd?action=edit&amp;amp;veswitched=1&amp;amp;oldid=2119514adalwyd], 23.10.2018.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Caewyd y chwarel ym 1997, ond mae rhywfaint o waith yn mynd ymlaen ar y safle o hyd. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Yn &lt;/ins&gt;2006, enillodd cynllun i adfer rhai o adeiladau Pen yr Orsedd rownd Cymru yng nghyfres deledu&#039;r BBC &#039;&#039;Restoration Village&#039;&#039;, er na fu&#039;n llwyddiannus yn y rownd derfynol. Mae&#039;r elusen Tirwedd wedi gwneud cais am arian i adfer yr adeiladau hyn a&#039;u troi&#039;n ganolfan i&#039;r gymdeithas leol.&amp;lt;ref&amp;gt;Wicipedia, erthygl ar &#039;&#039;Pen yr Orsedd&#039;&#039;, [https://cy.wikipedia.org/wiki/Chwarel_Pen_yr_Orsedd?action=edit&amp;amp;veswitched=1&amp;amp;oldid=2119514adalwyd], 23.10.2018.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;{{eginyn}}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;{{eginyn}}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Cyfaill Eben</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Chwarel_Pen-yr-orsedd&amp;diff=5255&amp;oldid=prev</id>
		<title>Irion am 17:01, 19 Chwefror 2019</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Chwarel_Pen-yr-orsedd&amp;diff=5255&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2019-02-19T17:01:53Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;cy&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Fersiwn hŷn&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;Fersiwn yn ôl 18:01, 19 Chwefror 2019&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;Llinell 1:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Llinell 1:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Chwarel Pen-yr-orsedd&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; oedd y prif chwarel lechi yn nwyrain [[Dyffryn Nantlle]], uwchben pentref presennol [[Nantlle]]. (SH 518538). Roedd yn fan derfyn i lein [[Rheilffordd Nantlle]] a hon oedd y chwarel olaf i&amp;#039;w defnyddio ym 1963.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Chwarel Pen-yr-orsedd&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; oedd y prif chwarel lechi yn nwyrain [[Dyffryn Nantlle]], uwchben pentref presennol [[Nantlle]]. (SH 518538). Roedd yn fan derfyn i lein [[Rheilffordd Nantlle]] a hon oedd y chwarel olaf i&amp;#039;w defnyddio ym 1963.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Agorwyd y chwarel yn wreiddiol gan [[William Turner]] tua 1816. Yn y man, (a chyn 1835), cynhwysodd ambell i chwarel arall oedd gerllaw megis [[Chwarel Ceunant y Glaw]].&amp;lt;ref&amp;gt;Cyfeiriadur Pigot, 1828-9 (copi yn Archifdy Caernarfon); Dafydd Gwyn, &#039;&#039;The Fron Tramway&#039;&#039;, Welsh Highland Heritage, rhif 46 (Rhagfyr 2009), t.10&amp;lt;/ref&amp;gt; Erbyn 1854, John Lloyd Jones oedd y perchennog. Ym 1863, fe&#039;i prynwyd gan [[W.A. Darbishire]] a&#039;i gwmni. Er gwaethaf trafferthion i gynhyrchu digon o lechi yn y blynyddoedd cynnar, roedd 7999 tunnell wedi eu cynhyrchu ym 1882, gan 261 o chwarelwyr. Ym 1892 roedd 445 yn gweithio yno, fel y crynhôdd y diwydiant i nifer llai o chwareli mwy.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Agorwyd y chwarel yn wreiddiol gan [[William Turner]] tua 1816. Yn y man, (a chyn 1835), cynhwysodd ambell i chwarel arall oedd gerllaw megis [[Chwarel Ceunant y Glaw]].&amp;lt;ref&amp;gt;Cyfeiriadur Pigot, 1828-9 (copi yn Archifdy Caernarfon); Dafydd Gwyn, &#039;&#039;The Fron Tramway&#039;&#039;, Welsh Highland Heritage, rhif 46 (Rhagfyr 2009), t.10 &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[https://www.welshhighlandheritage.co.uk/wp-content/uploads/WHH-No-46.pdf]&lt;/ins&gt;&amp;lt;/ref&amp;gt; Erbyn 1854, John Lloyd Jones oedd y perchennog. Ym 1863, fe&#039;i prynwyd gan [[W.A. Darbishire]] a&#039;i gwmni. Er gwaethaf trafferthion i gynhyrchu digon o lechi yn y blynyddoedd cynnar, roedd 7999 tunnell wedi eu cynhyrchu ym 1882, gan 261 o chwarelwyr. Ym 1892 roedd 445 yn gweithio yno, fel y crynhôdd y diwydiant i nifer llai o chwareli mwy.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Delwedd:Wici093.jpg|bawd|de|250px|Llyfr rheolau&amp;#039;r chwarel, 1895]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Delwedd:Wici093.jpg|bawd|de|250px|Llyfr rheolau&amp;#039;r chwarel, 1895]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Delwedd:Wici090.jpg|bawd|de|400px|Mae&amp;#039;n debyg mai ar gyfer Mr Darbishire, y perchennog, yn bennaf oedd y fersiwn Saesneg! Sylwer ar y gair &amp;#039;&amp;#039;cymeriad&amp;#039;&amp;#039; i ddisgrifio&amp;#039;r &amp;#039;&amp;#039;fargen&amp;#039;&amp;#039; y mae chwarelwr yn &amp;#039;&amp;#039;cymryd&amp;#039;&amp;#039; neu yn ymgymeryd i&amp;#039;w gweithio]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Delwedd:Wici090.jpg|bawd|de|400px|Mae&amp;#039;n debyg mai ar gyfer Mr Darbishire, y perchennog, yn bennaf oedd y fersiwn Saesneg! Sylwer ar y gair &amp;#039;&amp;#039;cymeriad&amp;#039;&amp;#039; i ddisgrifio&amp;#039;r &amp;#039;&amp;#039;fargen&amp;#039;&amp;#039; y mae chwarelwr yn &amp;#039;&amp;#039;cymryd&amp;#039;&amp;#039; neu yn ymgymeryd i&amp;#039;w gweithio]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Irion</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Chwarel_Pen-yr-orsedd&amp;diff=5254&amp;oldid=prev</id>
		<title>Irion am 17:00, 19 Chwefror 2019</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Chwarel_Pen-yr-orsedd&amp;diff=5254&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2019-02-19T17:00:21Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;cy&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Fersiwn hŷn&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;Fersiwn yn ôl 18:00, 19 Chwefror 2019&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;Llinell 1:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Llinell 1:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Chwarel Pen-yr-orsedd&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; oedd y prif chwarel lechi yn nwyrain [[Dyffryn Nantlle]], uwchben pentref presennol [[Nantlle]]. (SH 518538). Roedd yn fan derfyn i lein [[Rheilffordd Nantlle]] a hon oedd y chwarel olaf i&amp;#039;w defnyddio ym 1963.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Chwarel Pen-yr-orsedd&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; oedd y prif chwarel lechi yn nwyrain [[Dyffryn Nantlle]], uwchben pentref presennol [[Nantlle]]. (SH 518538). Roedd yn fan derfyn i lein [[Rheilffordd Nantlle]] a hon oedd y chwarel olaf i&amp;#039;w defnyddio ym 1963.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Agorwyd y chwarel yn wreiddiol gan [[William Turner]] tua 1816. Yn y man, (a chyn 1835), cynhwysodd ambell i chwarel arall oedd gerllaw megis [[Chwarel Ceunant y Glaw]].&amp;lt;ref&amp;gt;Cyfeiriadur Pigot, 1828-9 (copi yn Archifdy Caernarfon); &amp;lt;/ref&amp;gt; Erbyn 1854, John Lloyd Jones oedd y perchennog. Ym 1863, fe&#039;i prynwyd gan [[W.A. Darbishire]] a&#039;i gwmni. Er gwaethaf trafferthion i gynhyrchu digon o lechi yn y blynyddoedd cynnar, roedd 7999 tunnell wedi eu cynhyrchu ym 1882, gan 261 o chwarelwyr. Ym 1892 roedd 445 yn gweithio yno, fel y crynhôdd y diwydiant i nifer llai o chwareli mwy.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Agorwyd y chwarel yn wreiddiol gan [[William Turner]] tua 1816. Yn y man, (a chyn 1835), cynhwysodd ambell i chwarel arall oedd gerllaw megis [[Chwarel Ceunant y Glaw]].&amp;lt;ref&amp;gt;Cyfeiriadur Pigot, 1828-9 (copi yn Archifdy Caernarfon); &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Dafydd Gwyn, &#039;&#039;The Fron Tramway&#039;&#039;, Welsh Highland Heritage, rhif 46 (Rhagfyr 2009), t.10&lt;/ins&gt;&amp;lt;/ref&amp;gt; Erbyn 1854, John Lloyd Jones oedd y perchennog. Ym 1863, fe&#039;i prynwyd gan [[W.A. Darbishire]] a&#039;i gwmni. Er gwaethaf trafferthion i gynhyrchu digon o lechi yn y blynyddoedd cynnar, roedd 7999 tunnell wedi eu cynhyrchu ym 1882, gan 261 o chwarelwyr. Ym 1892 roedd 445 yn gweithio yno, fel y crynhôdd y diwydiant i nifer llai o chwareli mwy.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Delwedd:Wici093.jpg|bawd|de|250px|Llyfr rheolau&amp;#039;r chwarel, 1895]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Delwedd:Wici093.jpg|bawd|de|250px|Llyfr rheolau&amp;#039;r chwarel, 1895]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Delwedd:Wici090.jpg|bawd|de|400px|Mae&amp;#039;n debyg mai ar gyfer Mr Darbishire, y perchennog, yn bennaf oedd y fersiwn Saesneg! Sylwer ar y gair &amp;#039;&amp;#039;cymeriad&amp;#039;&amp;#039; i ddisgrifio&amp;#039;r &amp;#039;&amp;#039;fargen&amp;#039;&amp;#039; y mae chwarelwr yn &amp;#039;&amp;#039;cymryd&amp;#039;&amp;#039; neu yn ymgymeryd i&amp;#039;w gweithio]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Delwedd:Wici090.jpg|bawd|de|400px|Mae&amp;#039;n debyg mai ar gyfer Mr Darbishire, y perchennog, yn bennaf oedd y fersiwn Saesneg! Sylwer ar y gair &amp;#039;&amp;#039;cymeriad&amp;#039;&amp;#039; i ddisgrifio&amp;#039;r &amp;#039;&amp;#039;fargen&amp;#039;&amp;#039; y mae chwarelwr yn &amp;#039;&amp;#039;cymryd&amp;#039;&amp;#039; neu yn ymgymeryd i&amp;#039;w gweithio]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Irion</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Chwarel_Pen-yr-orsedd&amp;diff=5253&amp;oldid=prev</id>
		<title>Irion am 16:59, 19 Chwefror 2019</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Chwarel_Pen-yr-orsedd&amp;diff=5253&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2019-02-19T16:59:40Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;cy&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Fersiwn hŷn&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;Fersiwn yn ôl 17:59, 19 Chwefror 2019&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;Llinell 1:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Llinell 1:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Chwarel Pen-yr-orsedd&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; oedd y prif chwarel lechi yn nwyrain [[Dyffryn Nantlle]], uwchben pentref presennol [[Nantlle]]. (SH 518538). Roedd yn fan derfyn i lein [[Rheilffordd Nantlle]] a hon oedd y chwarel olaf i&amp;#039;w defnyddio ym 1963.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Chwarel Pen-yr-orsedd&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; oedd y prif chwarel lechi yn nwyrain [[Dyffryn Nantlle]], uwchben pentref presennol [[Nantlle]]. (SH 518538). Roedd yn fan derfyn i lein [[Rheilffordd Nantlle]] a hon oedd y chwarel olaf i&amp;#039;w defnyddio ym 1963.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Agorwyd y chwarel yn wreiddiol gan [[William Turner]] tua 1816. Yn y man, (a chyn 1835), cynhwysodd ambell i chwarel arall oedd gerllaw megis [[Chwarel Ceunant y Glaw]].&amp;lt;ref&amp;gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Ysgrifennwch droednodyn fan hyn&lt;/del&gt;&amp;lt;/ref&amp;gt; Erbyn 1854, John Lloyd Jones oedd y perchennog. Ym 1863, fe&#039;i prynwyd gan [[W.A. Darbishire]] a&#039;i gwmni. Er gwaethaf trafferthion i gynhyrchu digon o lechi yn y blynyddoedd cynnar, roedd 7999 tunnell wedi eu cynhyrchu ym 1882, gan 261 o chwarelwyr. Ym 1892 roedd 445 yn gweithio yno, fel y crynhôdd y diwydiant i nifer llai o chwareli mwy.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Agorwyd y chwarel yn wreiddiol gan [[William Turner]] tua 1816. Yn y man, (a chyn 1835), cynhwysodd ambell i chwarel arall oedd gerllaw megis [[Chwarel Ceunant y Glaw]].&amp;lt;ref&amp;gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Cyfeiriadur Pigot, 1828-9 (copi yn Archifdy Caernarfon); &lt;/ins&gt;&amp;lt;/ref&amp;gt; Erbyn 1854, John Lloyd Jones oedd y perchennog. Ym 1863, fe&#039;i prynwyd gan [[W.A. Darbishire]] a&#039;i gwmni. Er gwaethaf trafferthion i gynhyrchu digon o lechi yn y blynyddoedd cynnar, roedd 7999 tunnell wedi eu cynhyrchu ym 1882, gan 261 o chwarelwyr. Ym 1892 roedd 445 yn gweithio yno, fel y crynhôdd y diwydiant i nifer llai o chwareli mwy.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Delwedd:Wici093.jpg|bawd|de|250px|Llyfr rheolau&amp;#039;r chwarel, 1895]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Delwedd:Wici093.jpg|bawd|de|250px|Llyfr rheolau&amp;#039;r chwarel, 1895]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Delwedd:Wici090.jpg|bawd|de|400px|Mae&amp;#039;n debyg mai ar gyfer Mr Darbishire, y perchennog, yn bennaf oedd y fersiwn Saesneg! Sylwer ar y gair &amp;#039;&amp;#039;cymeriad&amp;#039;&amp;#039; i ddisgrifio&amp;#039;r &amp;#039;&amp;#039;fargen&amp;#039;&amp;#039; y mae chwarelwr yn &amp;#039;&amp;#039;cymryd&amp;#039;&amp;#039; neu yn ymgymeryd i&amp;#039;w gweithio]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Delwedd:Wici090.jpg|bawd|de|400px|Mae&amp;#039;n debyg mai ar gyfer Mr Darbishire, y perchennog, yn bennaf oedd y fersiwn Saesneg! Sylwer ar y gair &amp;#039;&amp;#039;cymeriad&amp;#039;&amp;#039; i ddisgrifio&amp;#039;r &amp;#039;&amp;#039;fargen&amp;#039;&amp;#039; y mae chwarelwr yn &amp;#039;&amp;#039;cymryd&amp;#039;&amp;#039; neu yn ymgymeryd i&amp;#039;w gweithio]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Irion</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Chwarel_Pen-yr-orsedd&amp;diff=5252&amp;oldid=prev</id>
		<title>Irion am 16:44, 19 Chwefror 2019</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Chwarel_Pen-yr-orsedd&amp;diff=5252&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2019-02-19T16:44:56Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;cy&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Fersiwn hŷn&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;Fersiwn yn ôl 17:44, 19 Chwefror 2019&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;Llinell 1:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Llinell 1:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Chwarel Pen-yr-orsedd&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; oedd y prif chwarel lechi yn nwyrain [[Dyffryn Nantlle]], uwchben pentref presennol [[Nantlle]]. (SH 518538). Roedd yn fan derfyn i lein [[Rheilffordd Nantlle]] a hon oedd y chwarel olaf i&amp;#039;w defnyddio ym 1963.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Chwarel Pen-yr-orsedd&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; oedd y prif chwarel lechi yn nwyrain [[Dyffryn Nantlle]], uwchben pentref presennol [[Nantlle]]. (SH 518538). Roedd yn fan derfyn i lein [[Rheilffordd Nantlle]] a hon oedd y chwarel olaf i&amp;#039;w defnyddio ym 1963.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Agorwyd y chwarel yn wreiddiol gan [[William Turner]] tua 1816, &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ac erbyn &lt;/del&gt;1854, John Lloyd Jones oedd y perchennog. Ym 1863, fe&#039;i prynwyd gan [[W.A. Darbishire]] a&#039;i gwmni. Er gwaethaf trafferthion i gynhyrchu digon o lechi yn y blynyddoedd cynnar, roedd 7999 tunnell wedi eu cynhyrchu ym 1882, gan 261 o chwarelwyr. Ym 1892 roedd 445 yn gweithio yno, fel y crynhôdd y diwydiant i nifer llai o chwareli mwy.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Agorwyd y chwarel yn wreiddiol gan [[William Turner]] tua 1816&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;. Yn y man&lt;/ins&gt;, &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;(a chyn 1835), cynhwysodd ambell i chwarel arall oedd gerllaw megis [[Chwarel Ceunant y Glaw]].&amp;lt;ref&amp;gt;Ysgrifennwch droednodyn fan hyn&amp;lt;/ref&amp;gt; Erbyn &lt;/ins&gt;1854, John Lloyd Jones oedd y perchennog. Ym 1863, fe&#039;i prynwyd gan [[W.A. Darbishire]] a&#039;i gwmni. Er gwaethaf trafferthion i gynhyrchu digon o lechi yn y blynyddoedd cynnar, roedd 7999 tunnell wedi eu cynhyrchu ym 1882, gan 261 o chwarelwyr. Ym 1892 roedd 445 yn gweithio yno, fel y crynhôdd y diwydiant i nifer llai o chwareli mwy.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Delwedd:Wici093.jpg|bawd|de|250px|Llyfr rheolau&amp;#039;r chwarel, 1895]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Delwedd:Wici093.jpg|bawd|de|250px|Llyfr rheolau&amp;#039;r chwarel, 1895]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Delwedd:Wici090.jpg|bawd|de|400px|Mae&amp;#039;n debyg mai ar gyfer Mr Darbishire, y perchennog, yn bennaf oedd y fersiwn Saesneg! Sylwer ar y gair &amp;#039;&amp;#039;cymeriad&amp;#039;&amp;#039; i ddisgrifio&amp;#039;r &amp;#039;&amp;#039;fargen&amp;#039;&amp;#039; y mae chwarelwr yn &amp;#039;&amp;#039;cymryd&amp;#039;&amp;#039; neu yn ymgymeryd i&amp;#039;w gweithio]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Delwedd:Wici090.jpg|bawd|de|400px|Mae&amp;#039;n debyg mai ar gyfer Mr Darbishire, y perchennog, yn bennaf oedd y fersiwn Saesneg! Sylwer ar y gair &amp;#039;&amp;#039;cymeriad&amp;#039;&amp;#039; i ddisgrifio&amp;#039;r &amp;#039;&amp;#039;fargen&amp;#039;&amp;#039; y mae chwarelwr yn &amp;#039;&amp;#039;cymryd&amp;#039;&amp;#039; neu yn ymgymeryd i&amp;#039;w gweithio]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Irion</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Chwarel_Pen-yr-orsedd&amp;diff=4922&amp;oldid=prev</id>
		<title>Irion am 18:19, 18 Rhagfyr 2018</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Chwarel_Pen-yr-orsedd&amp;diff=4922&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2018-12-18T18:19:49Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;cy&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Fersiwn hŷn&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;Fersiwn yn ôl 19:19, 18 Rhagfyr 2018&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l3&quot;&gt;Llinell 3:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Llinell 3:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Agorwyd y chwarel yn wreiddiol gan [[William Turner]] tua 1816, ac erbyn 1854, John Lloyd Jones oedd y perchennog. Ym 1863, fe&amp;#039;i prynwyd gan [[W.A. Darbishire]] a&amp;#039;i gwmni. Er gwaethaf trafferthion i gynhyrchu digon o lechi yn y blynyddoedd cynnar, roedd 7999 tunnell wedi eu cynhyrchu ym 1882, gan 261 o chwarelwyr. Ym 1892 roedd 445 yn gweithio yno, fel y crynhôdd y diwydiant i nifer llai o chwareli mwy.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Agorwyd y chwarel yn wreiddiol gan [[William Turner]] tua 1816, ac erbyn 1854, John Lloyd Jones oedd y perchennog. Ym 1863, fe&amp;#039;i prynwyd gan [[W.A. Darbishire]] a&amp;#039;i gwmni. Er gwaethaf trafferthion i gynhyrchu digon o lechi yn y blynyddoedd cynnar, roedd 7999 tunnell wedi eu cynhyrchu ym 1882, gan 261 o chwarelwyr. Ym 1892 roedd 445 yn gweithio yno, fel y crynhôdd y diwydiant i nifer llai o chwareli mwy.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Delwedd:Wici093.jpg|bawd|de|250px|Llyfr rheolau&amp;#039;r chwarel, 1895]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Delwedd:Wici093.jpg|bawd|de|250px|Llyfr rheolau&amp;#039;r chwarel, 1895]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Delwedd:Wici090.jpg|bawd|de|400px|Mae&#039;n debyg mai ar gyfer Mr &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;darbishire &lt;/del&gt;yn bennaf oedd y fersiwn Saesneg! Sylwer ar y gair &#039;&#039;cymeriad&#039;&#039; i ddisgrifio&#039;r &#039;&#039;fargen&#039;&#039; y mae chwarelwr yn &#039;&#039;cymryd&#039;&#039; neu &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;gytuno &lt;/del&gt;i&#039;w &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;weithio&lt;/del&gt;]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Delwedd:Wici090.jpg|bawd|de|400px|Mae&#039;n debyg mai ar gyfer Mr &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Darbishire, y perchennog, &lt;/ins&gt;yn bennaf oedd y fersiwn Saesneg! Sylwer ar y gair &#039;&#039;cymeriad&#039;&#039; i ddisgrifio&#039;r &#039;&#039;fargen&#039;&#039; y mae chwarelwr yn &#039;&#039;cymryd&#039;&#039; neu &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;yn ymgymeryd &lt;/ins&gt;i&#039;w &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;gweithio&lt;/ins&gt;]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Delwedd:Wici091.jpg|bawd|de|400px]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Delwedd:Wici091.jpg|bawd|de|400px]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Delwedd:Wici092.jpg|bawd|de|400px]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Delwedd:Wici092.jpg|bawd|de|400px]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Irion</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Chwarel_Pen-yr-orsedd&amp;diff=4921&amp;oldid=prev</id>
		<title>Irion am 18:18, 18 Rhagfyr 2018</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Chwarel_Pen-yr-orsedd&amp;diff=4921&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2018-12-18T18:18:43Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;cy&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Fersiwn hŷn&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;Fersiwn yn ôl 19:18, 18 Rhagfyr 2018&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l3&quot;&gt;Llinell 3:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Llinell 3:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Agorwyd y chwarel yn wreiddiol gan [[William Turner]] tua 1816, ac erbyn 1854, John Lloyd Jones oedd y perchennog. Ym 1863, fe&amp;#039;i prynwyd gan [[W.A. Darbishire]] a&amp;#039;i gwmni. Er gwaethaf trafferthion i gynhyrchu digon o lechi yn y blynyddoedd cynnar, roedd 7999 tunnell wedi eu cynhyrchu ym 1882, gan 261 o chwarelwyr. Ym 1892 roedd 445 yn gweithio yno, fel y crynhôdd y diwydiant i nifer llai o chwareli mwy.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Agorwyd y chwarel yn wreiddiol gan [[William Turner]] tua 1816, ac erbyn 1854, John Lloyd Jones oedd y perchennog. Ym 1863, fe&amp;#039;i prynwyd gan [[W.A. Darbishire]] a&amp;#039;i gwmni. Er gwaethaf trafferthion i gynhyrchu digon o lechi yn y blynyddoedd cynnar, roedd 7999 tunnell wedi eu cynhyrchu ym 1882, gan 261 o chwarelwyr. Ym 1892 roedd 445 yn gweithio yno, fel y crynhôdd y diwydiant i nifer llai o chwareli mwy.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Delwedd:Wici093.jpg|bawd|de|250px|Llyfr rheolau&amp;#039;r chwarel, 1895]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Delwedd:Wici093.jpg|bawd|de|250px|Llyfr rheolau&amp;#039;r chwarel, 1895]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Delwedd:Wici090.jpg|bawd|de|400px]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Delwedd:Wici090.jpg|bawd|de|400px&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;|Mae&#039;n debyg mai ar gyfer Mr darbishire yn bennaf oedd y fersiwn Saesneg! Sylwer ar y gair &#039;&#039;cymeriad&#039;&#039; i ddisgrifio&#039;r &#039;&#039;fargen&#039;&#039; y mae chwarelwr yn &#039;&#039;cymryd&#039;&#039; neu gytuno i&#039;w weithio&lt;/ins&gt;]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Delwedd:Wici091.jpg|bawd|de|400px]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Delwedd:Wici091.jpg|bawd|de|400px]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Delwedd:Wici092.jpg|bawd|de|400px]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Delwedd:Wici092.jpg|bawd|de|400px]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Irion</name></author>
	</entry>
</feed>