<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="cy">
	<id>https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Chwarel_Biggs</id>
	<title>Chwarel Biggs - Hanes golygu</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Chwarel_Biggs"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Chwarel_Biggs&amp;action=history"/>
	<updated>2026-05-06T17:37:31Z</updated>
	<subtitle>Hanes diwygio&#039;r dudalen hon ar y wici</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.43.1</generator>
	<entry>
		<id>https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Chwarel_Biggs&amp;diff=14263&amp;oldid=prev</id>
		<title>Irion am 20:23, 1 Rhagfyr 2022</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Chwarel_Biggs&amp;diff=14263&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-12-01T20:23:21Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;cy&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Fersiwn hŷn&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;Fersiwn yn ôl 21:23, 1 Rhagfyr 2022&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l5&quot;&gt;Llinell 5:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Llinell 5:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;==Cyfeiriadau==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;==Cyfeiriadau==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Categori:Chwareli]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Categori:Chwareli &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;llechi&lt;/ins&gt;]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Irion</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Chwarel_Biggs&amp;diff=14181&amp;oldid=prev</id>
		<title>Cyfaill Eben am 10:27, 21 Tachwedd 2022</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Chwarel_Biggs&amp;diff=14181&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-11-21T10:27:43Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;cy&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Fersiwn hŷn&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;Fersiwn yn ôl 11:27, 21 Tachwedd 2022&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;Llinell 1:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Llinell 1:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Roedd &#039;&#039;&#039;Chwarel Biggs&#039;&#039;&#039; yn un o&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;r &lt;/del&gt;chwareli gorau [[Dyffryn Nantlle]] o ran safon y llechi a godwyd yno, oherwydd ei bod yn dwll ar wythïen Cilgwyn neu&#039;r &quot;Fein Goch&quot;. Enw arall ar y chwarel oedd Chwarel Newydd (&#039;&#039;New Quarry&#039;&#039;). Erbyn 1858, roedd hi tua hanner can llath o hyd a phymtheg i ugain llath o led ac yn weddol ddwfn, felly roedd angen codi&#039;r llechi i lefel y dramffordd gyda pheiriannau. Dyma, mae&#039;n debyg, oedd y brif gloddfa pan werthwyd  tir fferm Tal-y-sarn ym 1827 fel tir [[Cwmni Llechi Tal-y-sarn]].&amp;lt;ref&amp;gt;Thomas Farries, &#039;&#039;A Guide to Drawing Bills of Costs in nearly every branch of legal practice&#039;&#039;(Llundain, 1860), t.4. Mae hyn yn cynnwys hysbyseb  ar ffurf copi o&#039;r prosbectws am gyfranddaliadau yng Nghwmni Chwarel Tan-y-sarn ar y We, ac mae&#039;n rhoi manylion am y chwarel ym 1859:[https://books.google.co.uk/books?id=26sDAAAAQAAJ&amp;amp;pg=PT8&amp;amp;lpg=PT8&amp;amp;dq=%22Talysarn+Slate+Company%22&amp;amp;source=bl&amp;amp;ots=TfuOFk82n1&amp;amp;sig=ACfU3U2Gf1tTleMKzhhXjK-tPL_9lmP71A&amp;amp;hl=cy&amp;amp;sa=X&amp;amp;ved=2ahUKEwiS9-TxlrX7AhXiSkEAHaugBncQ6AF6BAgZEAM#v=onepage&amp;amp;q=%22Talysarn%20Slate%20Company%22&amp;amp;f=false].&amp;lt;/ref&amp;gt; Yn y man, aeth y twll yn rhan o dwll mawr [[Chwarel Tal-y-sarn]].  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Roedd &#039;&#039;&#039;Chwarel Biggs&#039;&#039;&#039; yn un o chwareli gorau [[Dyffryn Nantlle]] o ran safon y llechi a godwyd yno, oherwydd ei bod yn dwll ar wythïen Cilgwyn neu&#039;r &quot;Fein Goch&quot;. Enw arall ar y chwarel oedd Chwarel Newydd (&#039;&#039;New Quarry&#039;&#039;). Erbyn 1858, roedd hi tua hanner can llath o hyd a phymtheg i ugain llath o led ac yn weddol ddwfn, felly roedd angen codi&#039;r llechi i lefel y dramffordd gyda pheiriannau. Dyma, mae&#039;n debyg, oedd y brif gloddfa pan werthwyd  tir fferm Tal-y-sarn ym 1827 fel tir [[Cwmni Llechi Tal-y-sarn]].&amp;lt;ref&amp;gt;Thomas Farries, &#039;&#039;A Guide to Drawing Bills of Costs in nearly every branch of legal practice&#039;&#039;(Llundain, 1860), t.4. Mae hyn yn cynnwys hysbyseb  ar ffurf copi o&#039;r prosbectws am gyfranddaliadau yng Nghwmni Chwarel Tan-y-sarn ar y We, ac mae&#039;n rhoi manylion am y chwarel ym 1859:[https://books.google.co.uk/books?id=26sDAAAAQAAJ&amp;amp;pg=PT8&amp;amp;lpg=PT8&amp;amp;dq=%22Talysarn+Slate+Company%22&amp;amp;source=bl&amp;amp;ots=TfuOFk82n1&amp;amp;sig=ACfU3U2Gf1tTleMKzhhXjK-tPL_9lmP71A&amp;amp;hl=cy&amp;amp;sa=X&amp;amp;ved=2ahUKEwiS9-TxlrX7AhXiSkEAHaugBncQ6AF6BAgZEAM#v=onepage&amp;amp;q=%22Talysarn%20Slate%20Company%22&amp;amp;f=false].&amp;lt;/ref&amp;gt; Yn y man, aeth y twll yn rhan o dwll mawr [[Chwarel Tal-y-sarn]].  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Mae&amp;#039;n bosibl bod y chwarel hon wedi ei henwi ar ôl un Capten Biggs, y sonnir amdano mewn llythyr ym 1851 - byddai&amp;#039;r teitl &amp;quot;capten&amp;quot; yn cyfeirio at reolwr cloddfa bryd hynny.&amp;lt;ref&amp;gt;Archifdy Glynllifon, XD2/23499&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Mae&amp;#039;n bosibl bod y chwarel hon wedi ei henwi ar ôl un Capten Biggs, y sonnir amdano mewn llythyr ym 1851 - byddai&amp;#039;r teitl &amp;quot;capten&amp;quot; yn cyfeirio at reolwr cloddfa bryd hynny.&amp;lt;ref&amp;gt;Archifdy Glynllifon, XD2/23499&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Cyfaill Eben</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Chwarel_Biggs&amp;diff=14180&amp;oldid=prev</id>
		<title>Cyfaill Eben am 10:25, 21 Tachwedd 2022</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Chwarel_Biggs&amp;diff=14180&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-11-21T10:25:47Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;cy&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Fersiwn hŷn&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;Fersiwn yn ôl 11:25, 21 Tachwedd 2022&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;Llinell 1:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Llinell 1:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Roedd &#039;&#039;&#039;Chwarel Biggs&#039;&#039;&#039; yn un o&#039;r chwareli gorau [[Dyffryn Nantlle]] o ran safon y llechi a godwyd yno, oherwydd ei bod yn dwll ar wythïen Cilgwyn neu&#039;r &quot;Fein Goch&quot;. Enw arall ar y chwarel oedd Chwarel Newydd (&#039;&#039;New Quarry&#039;&#039;). Erbyn 1858, roedd hi tua hanner can llath o hyd a phymtheg i ugain llath o led ac yn weddol ddwfn, felly roedd angen codi&#039;r llechi i lefel y &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;dramffodd &lt;/del&gt;gyda pheiriannau. Dyma, mae&#039;n debyg, oedd y brif gloddfa pan werthwyd  tir fferm Tal-y-sarn ym 1827 fel tir [[Cwmni Llechi Tal-y-sarn]].&amp;lt;ref&amp;gt;Thomas Farries, &#039;&#039;A Guide to Drawing Bills of Costs in nearly every branch of legal practice&#039;&#039;(Llundain, 1860), t.4. Mae hyn yn cynnwys hysbyseb  ar ffurf copi o&#039;r prosbectws am gyfranddaliadau yng Nghwmni Chwarel Tan-y-sarn ar y We, ac mae&#039;n rhoi manylion am y chwarel ym 1859:[https://books.google.co.uk/books?id=26sDAAAAQAAJ&amp;amp;pg=PT8&amp;amp;lpg=PT8&amp;amp;dq=%22Talysarn+Slate+Company%22&amp;amp;source=bl&amp;amp;ots=TfuOFk82n1&amp;amp;sig=ACfU3U2Gf1tTleMKzhhXjK-tPL_9lmP71A&amp;amp;hl=cy&amp;amp;sa=X&amp;amp;ved=2ahUKEwiS9-TxlrX7AhXiSkEAHaugBncQ6AF6BAgZEAM#v=onepage&amp;amp;q=%22Talysarn%20Slate%20Company%22&amp;amp;f=false].&amp;lt;/ref&amp;gt; Yn y man, aeth y twll yn rhan o dwll mawr [[Chwarel Tal-y-sarn]].  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Roedd &#039;&#039;&#039;Chwarel Biggs&#039;&#039;&#039; yn un o&#039;r chwareli gorau [[Dyffryn Nantlle]] o ran safon y llechi a godwyd yno, oherwydd ei bod yn dwll ar wythïen Cilgwyn neu&#039;r &quot;Fein Goch&quot;. Enw arall ar y chwarel oedd Chwarel Newydd (&#039;&#039;New Quarry&#039;&#039;). Erbyn 1858, roedd hi tua hanner can llath o hyd a phymtheg i ugain llath o led ac yn weddol ddwfn, felly roedd angen codi&#039;r llechi i lefel y &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;dramffordd &lt;/ins&gt;gyda pheiriannau. Dyma, mae&#039;n debyg, oedd y brif gloddfa pan werthwyd  tir fferm Tal-y-sarn ym 1827 fel tir [[Cwmni Llechi Tal-y-sarn]].&amp;lt;ref&amp;gt;Thomas Farries, &#039;&#039;A Guide to Drawing Bills of Costs in nearly every branch of legal practice&#039;&#039;(Llundain, 1860), t.4. Mae hyn yn cynnwys hysbyseb  ar ffurf copi o&#039;r prosbectws am gyfranddaliadau yng Nghwmni Chwarel Tan-y-sarn ar y We, ac mae&#039;n rhoi manylion am y chwarel ym 1859:[https://books.google.co.uk/books?id=26sDAAAAQAAJ&amp;amp;pg=PT8&amp;amp;lpg=PT8&amp;amp;dq=%22Talysarn+Slate+Company%22&amp;amp;source=bl&amp;amp;ots=TfuOFk82n1&amp;amp;sig=ACfU3U2Gf1tTleMKzhhXjK-tPL_9lmP71A&amp;amp;hl=cy&amp;amp;sa=X&amp;amp;ved=2ahUKEwiS9-TxlrX7AhXiSkEAHaugBncQ6AF6BAgZEAM#v=onepage&amp;amp;q=%22Talysarn%20Slate%20Company%22&amp;amp;f=false].&amp;lt;/ref&amp;gt; Yn y man, aeth y twll yn rhan o dwll mawr [[Chwarel Tal-y-sarn]].  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Mae&amp;#039;n bosibl bod y chwarel hon wedi ei henwi ar ôl un Capten Biggs, y sonnir amdano mewn llythyr ym 1851 - byddai&amp;#039;r teitl &amp;quot;capten&amp;quot; yn cyfeirio at reolwr cloddfa bryd hynny.&amp;lt;ref&amp;gt;Archifdy Glynllifon, XD2/23499&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Mae&amp;#039;n bosibl bod y chwarel hon wedi ei henwi ar ôl un Capten Biggs, y sonnir amdano mewn llythyr ym 1851 - byddai&amp;#039;r teitl &amp;quot;capten&amp;quot; yn cyfeirio at reolwr cloddfa bryd hynny.&amp;lt;ref&amp;gt;Archifdy Glynllifon, XD2/23499&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Cyfaill Eben</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Chwarel_Biggs&amp;diff=14179&amp;oldid=prev</id>
		<title>Cyfaill Eben am 10:24, 21 Tachwedd 2022</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Chwarel_Biggs&amp;diff=14179&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-11-21T10:24:49Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;cy&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Fersiwn hŷn&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;Fersiwn yn ôl 11:24, 21 Tachwedd 2022&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;Llinell 1:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Llinell 1:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Roedd &#039;&#039;&#039;Chwarel Biggs&#039;&#039;&#039; yn un &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;or &lt;/del&gt;chwareli gorau [[Dyffryn Nantlle]] o ran safon y llechi a godwyd yno, oherwydd ei bod yn dwll ar wythïen Cilgwyn neu&#039;r &quot;Fein Goch&quot;. Enw arall ar y chwarel oedd Chwarel Newydd (&#039;&#039;New Quarry&#039;&#039;). Erbyn 1858, roedd hi tua hanner can llath o hyd a phymtheg i ugain llath o led&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;, &lt;/del&gt;ac yn weddol ddwfn &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ac &lt;/del&gt;felly roedd angen codi&#039;r llechi i lefel y dramffodd gyda pheiriannau. Dyma, mae&#039;n debyg, oedd y brif gloddfa pan werthwyd  tir fferm Tal-y-sarn ym 1827 fel tir [[Cwmni Llechi Tal-y-sarn]].&amp;lt;ref&amp;gt;Thomas Farries, &#039;&#039;A Guide to Drawing Bills of Costs in nearly every branch of legal practice&#039;&#039;(Llundain, 1860), t.4. Mae hyn yn cynnwys hysbyseb  ar ffurf copi o&#039;r prosbectws am gyfranddaliadau yng Nghwmni Chwarel Tan-y-sarn ar y We, ac mae&#039;n rhoi manylion am y chwarel ym 1859:[https://books.google.co.uk/books?id=26sDAAAAQAAJ&amp;amp;pg=PT8&amp;amp;lpg=PT8&amp;amp;dq=%22Talysarn+Slate+Company%22&amp;amp;source=bl&amp;amp;ots=TfuOFk82n1&amp;amp;sig=ACfU3U2Gf1tTleMKzhhXjK-tPL_9lmP71A&amp;amp;hl=cy&amp;amp;sa=X&amp;amp;ved=2ahUKEwiS9-TxlrX7AhXiSkEAHaugBncQ6AF6BAgZEAM#v=onepage&amp;amp;q=%22Talysarn%20Slate%20Company%22&amp;amp;f=false].&amp;lt;/ref&amp;gt; Yn y man, aeth y twll yn rhan o dwll mawr [[Chwarel Tal-y-sarn]].  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Roedd &#039;&#039;&#039;Chwarel Biggs&#039;&#039;&#039; yn un &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;o&#039;r &lt;/ins&gt;chwareli gorau [[Dyffryn Nantlle]] o ran safon y llechi a godwyd yno, oherwydd ei bod yn dwll ar wythïen Cilgwyn neu&#039;r &quot;Fein Goch&quot;. Enw arall ar y chwarel oedd Chwarel Newydd (&#039;&#039;New Quarry&#039;&#039;). Erbyn 1858, roedd hi tua hanner can llath o hyd a phymtheg i ugain llath o led ac yn weddol ddwfn&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;, &lt;/ins&gt;felly roedd angen codi&#039;r llechi i lefel y dramffodd gyda pheiriannau. Dyma, mae&#039;n debyg, oedd y brif gloddfa pan werthwyd  tir fferm Tal-y-sarn ym 1827 fel tir [[Cwmni Llechi Tal-y-sarn]].&amp;lt;ref&amp;gt;Thomas Farries, &#039;&#039;A Guide to Drawing Bills of Costs in nearly every branch of legal practice&#039;&#039;(Llundain, 1860), t.4. Mae hyn yn cynnwys hysbyseb  ar ffurf copi o&#039;r prosbectws am gyfranddaliadau yng Nghwmni Chwarel Tan-y-sarn ar y We, ac mae&#039;n rhoi manylion am y chwarel ym 1859:[https://books.google.co.uk/books?id=26sDAAAAQAAJ&amp;amp;pg=PT8&amp;amp;lpg=PT8&amp;amp;dq=%22Talysarn+Slate+Company%22&amp;amp;source=bl&amp;amp;ots=TfuOFk82n1&amp;amp;sig=ACfU3U2Gf1tTleMKzhhXjK-tPL_9lmP71A&amp;amp;hl=cy&amp;amp;sa=X&amp;amp;ved=2ahUKEwiS9-TxlrX7AhXiSkEAHaugBncQ6AF6BAgZEAM#v=onepage&amp;amp;q=%22Talysarn%20Slate%20Company%22&amp;amp;f=false].&amp;lt;/ref&amp;gt; Yn y man, aeth y twll yn rhan o dwll mawr [[Chwarel Tal-y-sarn]].  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Mae&#039;n bosibl bod y chwarel hon wedi ei henwi &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;yn &lt;/del&gt;ôl &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;enw &lt;/del&gt;un Capten Biggs, y sonnir amdano mewn llythyr ym 1851 - byddai&#039;r teitl &quot;capten&quot; yn cyfeirio at reolwr cloddfa &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;y pryd &lt;/del&gt;hynny.&amp;lt;ref&amp;gt;Archifdy Glynllifon, XD2/23499&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Mae&#039;n bosibl bod y chwarel hon wedi ei henwi &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ar &lt;/ins&gt;ôl un Capten Biggs, y sonnir amdano mewn llythyr ym 1851 - byddai&#039;r teitl &quot;capten&quot; yn cyfeirio at reolwr cloddfa &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;bryd &lt;/ins&gt;hynny.&amp;lt;ref&amp;gt;Archifdy Glynllifon, XD2/23499&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;==Cyfeiriadau==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;==Cyfeiriadau==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Categori:Chwareli]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Categori:Chwareli]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Cyfaill Eben</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Chwarel_Biggs&amp;diff=14167&amp;oldid=prev</id>
		<title>Irion am 15:19, 19 Tachwedd 2022</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Chwarel_Biggs&amp;diff=14167&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-11-19T15:19:46Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;cy&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Fersiwn hŷn&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;Fersiwn yn ôl 16:19, 19 Tachwedd 2022&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;Llinell 1:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Llinell 1:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Roedd &#039;&#039;&#039;Chwarel Biggs&#039;&#039;&#039; yn un or chwareli gorau [[Dyffryn Nantlle]] o ran safon y llechi a godwyd yno, oherwydd ei bod yn dwll ar wythïen Cilgwyn neu&#039;r &quot;Fein Goch&quot;. Enw arall ar y chwarel oedd Chwarel Newydd (&#039;&#039;New Quarry&#039;&#039;). Erbyn 1858, roedd hi tua hanner can llath o hyd a phymtheg i ugain llath o led, ac yn weddol ddwfn ac felly roedd angen codi&#039;r llechi i lefel y dramffodd gyda pheiriannau. Dyma, mae&#039;n debyg, oedd y brif gloddfa pan werthwyd  tir fferm Tal-y-sarn ym 1827 fel tir [[Cwmni Llechi Tal-y-sarn]].&amp;lt;ref&amp;gt;Thomas Farries, &#039;&#039;A Guide to Drawing Bills of Costs in nearly every branch of legal practice&#039;&#039;(Llundain, 1860), t.4. Mae copi o&#039;r prosbectws ar &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;we&lt;/del&gt;, ac mae&#039;n rhoi &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;lmanylion &lt;/del&gt;am y chwarel ym 1859:[https://books.google.co.uk/books?id=26sDAAAAQAAJ&amp;amp;pg=PT8&amp;amp;lpg=PT8&amp;amp;dq=%22Talysarn+Slate+Company%22&amp;amp;source=bl&amp;amp;ots=TfuOFk82n1&amp;amp;sig=ACfU3U2Gf1tTleMKzhhXjK-tPL_9lmP71A&amp;amp;hl=cy&amp;amp;sa=X&amp;amp;ved=2ahUKEwiS9-TxlrX7AhXiSkEAHaugBncQ6AF6BAgZEAM#v=onepage&amp;amp;q=%22Talysarn%20Slate%20Company%22&amp;amp;f=false].&amp;lt;/ref&amp;gt; Yn y man, aeth y twll yn rhan o dwll mawr [[Chwarel Tal-y-sarn]].  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Roedd &#039;&#039;&#039;Chwarel Biggs&#039;&#039;&#039; yn un or chwareli gorau [[Dyffryn Nantlle]] o ran safon y llechi a godwyd yno, oherwydd ei bod yn dwll ar wythïen Cilgwyn neu&#039;r &quot;Fein Goch&quot;. Enw arall ar y chwarel oedd Chwarel Newydd (&#039;&#039;New Quarry&#039;&#039;). Erbyn 1858, roedd hi tua hanner can llath o hyd a phymtheg i ugain llath o led, ac yn weddol ddwfn ac felly roedd angen codi&#039;r llechi i lefel y dramffodd gyda pheiriannau. Dyma, mae&#039;n debyg, oedd y brif gloddfa pan werthwyd  tir fferm Tal-y-sarn ym 1827 fel tir [[Cwmni Llechi Tal-y-sarn]].&amp;lt;ref&amp;gt;Thomas Farries, &#039;&#039;A Guide to Drawing Bills of Costs in nearly every branch of legal practice&#039;&#039;(Llundain, 1860), t.4. Mae &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;hyn yn cynnwys hysbyseb  ar ffurf &lt;/ins&gt;copi o&#039;r prosbectws &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;am gyfranddaliadau yng Nghwmni Chwarel Tan-y-sarn &lt;/ins&gt;ar &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;y We&lt;/ins&gt;, ac mae&#039;n rhoi &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;manylion &lt;/ins&gt;am y chwarel ym 1859:[https://books.google.co.uk/books?id=26sDAAAAQAAJ&amp;amp;pg=PT8&amp;amp;lpg=PT8&amp;amp;dq=%22Talysarn+Slate+Company%22&amp;amp;source=bl&amp;amp;ots=TfuOFk82n1&amp;amp;sig=ACfU3U2Gf1tTleMKzhhXjK-tPL_9lmP71A&amp;amp;hl=cy&amp;amp;sa=X&amp;amp;ved=2ahUKEwiS9-TxlrX7AhXiSkEAHaugBncQ6AF6BAgZEAM#v=onepage&amp;amp;q=%22Talysarn%20Slate%20Company%22&amp;amp;f=false].&amp;lt;/ref&amp;gt; Yn y man, aeth y twll yn rhan o dwll mawr [[Chwarel Tal-y-sarn]].  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Mae&amp;#039;n bosibl bod y chwarel hon wedi ei henwi yn ôl enw un Capten Biggs, y sonnir amdano mewn llythyr ym 1851 - byddai&amp;#039;r teitl &amp;quot;capten&amp;quot; yn cyfeirio at reolwr cloddfa y pryd hynny.&amp;lt;ref&amp;gt;Archifdy Glynllifon, XD2/23499&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Mae&amp;#039;n bosibl bod y chwarel hon wedi ei henwi yn ôl enw un Capten Biggs, y sonnir amdano mewn llythyr ym 1851 - byddai&amp;#039;r teitl &amp;quot;capten&amp;quot; yn cyfeirio at reolwr cloddfa y pryd hynny.&amp;lt;ref&amp;gt;Archifdy Glynllifon, XD2/23499&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Irion</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Chwarel_Biggs&amp;diff=14159&amp;oldid=prev</id>
		<title>Irion am 14:36, 19 Tachwedd 2022</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Chwarel_Biggs&amp;diff=14159&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-11-19T14:36:30Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;cy&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Fersiwn hŷn&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;Fersiwn yn ôl 15:36, 19 Tachwedd 2022&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;Llinell 1:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Llinell 1:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Roedd &#039;&#039;&#039;Chwarel Biggs&#039;&#039;&#039; yn un &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;o &lt;/del&gt;chwareli gorau o ran safon y llechi a godwyd yno, oherwydd ei bod yn dwll ar wythïen Cilgwyn neu&#039;r &quot;Fein Goch&quot;. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt; fe&#039;i galwyd yn &quot;&lt;/del&gt;Chwarel Newydd&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&quot; &lt;/del&gt;(&#039;&#039;New Quarry) &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;weithiau&lt;/del&gt;. Erbyn 1858, roedd hi tua hanner can llath o hyd a &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;phymteg &lt;/del&gt;i ugain llath o led, ac yn weddol ddwfn ac felly roedd angen codi&#039;r llechi i lefel y dramffodd gyda pheiriannau. Dyma, mae&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;;&lt;/del&gt;n debyg oedd y brif gloddfa pan werthwyd  tir fferm Tal-y-sarn ym 1827 fel tir [[Cwmni Llechi Tal-y-sarn]].&amp;lt;ref&amp;gt;Thomas Farries, &#039;&#039;A Guide to Drawing Bills of Costs in nearly every branch of legal practice&#039;&#039;(Llundain, 1860), t.4. Mae copi o&#039;r prosbectws ar we, ac mae&#039;n rhoi lmanylion am y chwarel ym 1859:[https://books.google.co.uk/books?id=26sDAAAAQAAJ&amp;amp;pg=PT8&amp;amp;lpg=PT8&amp;amp;dq=%22Talysarn+Slate+Company%22&amp;amp;source=bl&amp;amp;ots=TfuOFk82n1&amp;amp;sig=ACfU3U2Gf1tTleMKzhhXjK-tPL_9lmP71A&amp;amp;hl=cy&amp;amp;sa=X&amp;amp;ved=2ahUKEwiS9-TxlrX7AhXiSkEAHaugBncQ6AF6BAgZEAM#v=onepage&amp;amp;q=%22Talysarn%20Slate%20Company%22&amp;amp;f=false].&amp;lt;/ref&amp;gt; Yn y man, aeth y twll yn rhan o dwll mawr [[Chwarel Tal-y-sarn]].  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Roedd &#039;&#039;&#039;Chwarel Biggs&#039;&#039;&#039; yn un &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;or &lt;/ins&gt;chwareli gorau &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[Dyffryn Nantlle]] &lt;/ins&gt;o ran safon y llechi a godwyd yno, oherwydd ei bod yn dwll ar wythïen Cilgwyn neu&#039;r &quot;Fein Goch&quot;. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Enw arall ar y chwarel oedd &lt;/ins&gt;Chwarel Newydd (&#039;&#039;New Quarry&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039;&lt;/ins&gt;). Erbyn 1858, roedd hi tua hanner can llath o hyd a &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;phymtheg &lt;/ins&gt;i ugain llath o led, ac yn weddol ddwfn ac felly roedd angen codi&#039;r llechi i lefel y dramffodd gyda pheiriannau. Dyma, mae&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&lt;/ins&gt;n debyg&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;, &lt;/ins&gt;oedd y brif gloddfa pan werthwyd  tir fferm Tal-y-sarn ym 1827 fel tir [[Cwmni Llechi Tal-y-sarn]].&amp;lt;ref&amp;gt;Thomas Farries, &#039;&#039;A Guide to Drawing Bills of Costs in nearly every branch of legal practice&#039;&#039;(Llundain, 1860), t.4. Mae copi o&#039;r prosbectws ar we, ac mae&#039;n rhoi lmanylion am y chwarel ym 1859:[https://books.google.co.uk/books?id=26sDAAAAQAAJ&amp;amp;pg=PT8&amp;amp;lpg=PT8&amp;amp;dq=%22Talysarn+Slate+Company%22&amp;amp;source=bl&amp;amp;ots=TfuOFk82n1&amp;amp;sig=ACfU3U2Gf1tTleMKzhhXjK-tPL_9lmP71A&amp;amp;hl=cy&amp;amp;sa=X&amp;amp;ved=2ahUKEwiS9-TxlrX7AhXiSkEAHaugBncQ6AF6BAgZEAM#v=onepage&amp;amp;q=%22Talysarn%20Slate%20Company%22&amp;amp;f=false].&amp;lt;/ref&amp;gt; Yn y man, aeth y twll yn rhan o dwll mawr [[Chwarel Tal-y-sarn]].  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Mae&amp;#039;n bosibl bod y chwarel hon wedi ei henwi yn ôl enw un Capten Biggs, y sonnir amdano mewn llythyr ym 1851 - byddai&amp;#039;r teitl &amp;quot;capten&amp;quot; yn cyfeirio at reolwr cloddfa y pryd hynny.&amp;lt;ref&amp;gt;Archifdy Glynllifon, XD2/23499&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Mae&amp;#039;n bosibl bod y chwarel hon wedi ei henwi yn ôl enw un Capten Biggs, y sonnir amdano mewn llythyr ym 1851 - byddai&amp;#039;r teitl &amp;quot;capten&amp;quot; yn cyfeirio at reolwr cloddfa y pryd hynny.&amp;lt;ref&amp;gt;Archifdy Glynllifon, XD2/23499&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Irion</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Chwarel_Biggs&amp;diff=14158&amp;oldid=prev</id>
		<title>Irion: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda &#039;Roedd &#039;&#039;&#039;Chwarel Biggs&#039;&#039;&#039; yn un o chwareli gorau o ran safon y llechi a godwyd yno, oherwydd ei bod yn dwll ar wythïen Cilgwyn neu&#039;r &quot;Fein Goch&quot;.  fe&#039;i g...&#039;</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Chwarel_Biggs&amp;diff=14158&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-11-19T14:32:19Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda &amp;#039;Roedd &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Chwarel Biggs&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; yn un o chwareli gorau o ran safon y llechi a godwyd yno, oherwydd ei bod yn dwll ar wythïen Cilgwyn neu&amp;#039;r &amp;quot;Fein Goch&amp;quot;.  fe&amp;#039;i g...&amp;#039;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Tudalen newydd&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;Roedd &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Chwarel Biggs&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; yn un o chwareli gorau o ran safon y llechi a godwyd yno, oherwydd ei bod yn dwll ar wythïen Cilgwyn neu&amp;#039;r &amp;quot;Fein Goch&amp;quot;.  fe&amp;#039;i galwyd yn &amp;quot;Chwarel Newydd&amp;quot; (&amp;#039;&amp;#039;New Quarry) weithiau. Erbyn 1858, roedd hi tua hanner can llath o hyd a phymteg i ugain llath o led, ac yn weddol ddwfn ac felly roedd angen codi&amp;#039;r llechi i lefel y dramffodd gyda pheiriannau. Dyma, mae;n debyg oedd y brif gloddfa pan werthwyd  tir fferm Tal-y-sarn ym 1827 fel tir [[Cwmni Llechi Tal-y-sarn]].&amp;lt;ref&amp;gt;Thomas Farries, &amp;#039;&amp;#039;A Guide to Drawing Bills of Costs in nearly every branch of legal practice&amp;#039;&amp;#039;(Llundain, 1860), t.4. Mae copi o&amp;#039;r prosbectws ar we, ac mae&amp;#039;n rhoi lmanylion am y chwarel ym 1859:[https://books.google.co.uk/books?id=26sDAAAAQAAJ&amp;amp;pg=PT8&amp;amp;lpg=PT8&amp;amp;dq=%22Talysarn+Slate+Company%22&amp;amp;source=bl&amp;amp;ots=TfuOFk82n1&amp;amp;sig=ACfU3U2Gf1tTleMKzhhXjK-tPL_9lmP71A&amp;amp;hl=cy&amp;amp;sa=X&amp;amp;ved=2ahUKEwiS9-TxlrX7AhXiSkEAHaugBncQ6AF6BAgZEAM#v=onepage&amp;amp;q=%22Talysarn%20Slate%20Company%22&amp;amp;f=false].&amp;lt;/ref&amp;gt; Yn y man, aeth y twll yn rhan o dwll mawr [[Chwarel Tal-y-sarn]]. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Mae&amp;#039;n bosibl bod y chwarel hon wedi ei henwi yn ôl enw un Capten Biggs, y sonnir amdano mewn llythyr ym 1851 - byddai&amp;#039;r teitl &amp;quot;capten&amp;quot; yn cyfeirio at reolwr cloddfa y pryd hynny.&amp;lt;ref&amp;gt;Archifdy Glynllifon, XD2/23499&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Cyfeiriadau==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Categori:Chwareli]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Irion</name></author>
	</entry>
</feed>