Cefn Buarthau, Trefor - Hanes golygu

Irion am 13:34, 18 Chwefror 2021

2021-02-18T13:34:13Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 14:34, 18 Chwefror 2021
Llinell 1:		Llinell 1:
	Tyddyn ar gyrion pentref [[Trefor]] yw '''Cefn Buarthau''' - neu Cefn Berdda fel y caiff ei alw'n lleol. Mae ar fin y briffordd o Gaernarfon i Bwllheli, ychydig gannoedd o lathenni cyn y troad i lawr i Drefor. Yng nghanol y ddeunawfed ganrif cynhaliwyd un o [[Ysgolion Cylchynol\|ysgolion cylchynol]] [[Gruffydd Jones, Llanddowror]] yno. Sefydlwyd yr ysgolion hynny yn gynnar yn y ddeunawfed ganrif a chynhaliwyd rhai ar hyd a lled Cymru. Yr arfer oedd eu cynnal am rai wythnosau yn ystod y gaeaf pan nad oedd gwaith ar y ffermydd mor drwm. Ynddynt dysgid y disgyblion (a gynhwysai blant a phobl o bob oed) i ddarllen i safon fel y gallent ddarllen y Beibl a llyfrau defosiynol eraill. Roedd trefn dda i'r ysgolion hyn ac roedd angen i bob ysgol lunio adroddiad blynyddol ar ei gweithgareddau a'u hanfon at Gruffydd Jones a'i noddwraig gyfoethog, Madam Bridget Bevan o Dalacharn. Enwau'r casgliadau hyn o adroddiadau oedd "Welch Piety". Ynddynt ceir adroddiad am ysgol a gynhaliwyd yng Nghefn Berdda yn ystod gaeaf 1755-56. Nodir ynddo fod 34 o ddisgyblion wedi dod i'r ysgol, gyda'r mwyafrif ohonynt mae'n sicr yn dod o ardaloedd Tyddyn Hywel gerllaw, a'r Hendre (sef yr hen enw ar ardal Trefor). Mae bylchau yn adroddiadau'r Welch Piety sydd wedi goroesi ac mae'n bosib i'r ysgol gael ei chynnal yng Nghefn Berdda yn ystod gaeafau eraill ond i'r cofnodion hynny gael eu colli. Hefyd bu ysgolion cylchynol yn [[Eglwys Sant Aelhaearn, Llanaelhaearn\|eglwys y plwyf]] yn Llanaelhaearn rhwng 1749 a 1773, ac addysgwyd oddeutu 380 o ddisgyblion ynddynt dros y cyfnod hwnnw.<ref>Geraint Jones, '''Rhen Sgŵl'', (Llyfrau Bro'r Eifl, Trefor, 1978), t.7</ref> Mae hen dŷ Cefn Berdda (sy'n enghraifft o dŷ hir Cymreig gyda'r tŷ annedd a'r beudai dan yr unto) ar ei draed o hyd ac mewn cyflwr gweddol er bod ffermdy diweddarach wedi'i adeiladu gerllaw tua diwedd y bedwaredd ganrif ar bymtheg neu ddechrau'r ugeinfed ganrif.		Tyddyn ar gyrion pentref [[Trefor]] yw '''Cefn Buarthau''' - neu Cefn Berdda fel y caiff ei alw'n lleol. Mae ar fin y briffordd o Gaernarfon i Bwllheli, ychydig gannoedd o lathenni cyn y troad i lawr i Drefor. Yng nghanol y ddeunawfed ganrif cynhaliwyd un o [[Ysgolion Cylchynol\|ysgolion cylchynol]] [[Griffith Jones, Llanddowror\|Gruffydd Jones, Llanddowror]] yno. Sefydlwyd yr ysgolion hynny yn gynnar yn y ddeunawfed ganrif a chynhaliwyd rhai ar hyd a lled Cymru. Yr arfer oedd eu cynnal am rai wythnosau yn ystod y gaeaf pan nad oedd gwaith ar y ffermydd mor drwm. Ynddynt dysgid y disgyblion (a gynhwysai blant a phobl o bob oed) i ddarllen i safon fel y gallent ddarllen y Beibl a llyfrau defosiynol eraill. Roedd trefn dda i'r ysgolion hyn ac roedd angen i bob ysgol lunio adroddiad blynyddol ar ei gweithgareddau a'u hanfon at Gruffydd Jones a'i noddwraig gyfoethog, Madam Bridget Bevan o Dalacharn. Enwau'r casgliadau hyn o adroddiadau oedd "Welch Piety". Ynddynt ceir adroddiad am ysgol a gynhaliwyd yng Nghefn Berdda yn ystod gaeaf 1755-56. Nodir ynddo fod 34 o ddisgyblion wedi dod i'r ysgol, gyda'r mwyafrif ohonynt mae'n sicr yn dod o ardaloedd Tyddyn Hywel gerllaw, a'r Hendre (sef yr hen enw ar ardal Trefor). Mae bylchau yn adroddiadau'r Welch Piety sydd wedi goroesi ac mae'n bosib i'r ysgol gael ei chynnal yng Nghefn Berdda yn ystod gaeafau eraill ond i'r cofnodion hynny gael eu colli. Hefyd bu ysgolion cylchynol yn [[Eglwys Sant Aelhaearn, Llanaelhaearn\|eglwys y plwyf]] yn Llanaelhaearn rhwng 1749 a 1773, ac addysgwyd oddeutu 380 o ddisgyblion ynddynt dros y cyfnod hwnnw.<ref>Geraint Jones, '''Rhen Sgŵl'', (Llyfrau Bro'r Eifl, Trefor, 1978), t.7</ref> Mae hen dŷ Cefn Berdda (sy'n enghraifft o dŷ hir Cymreig gyda'r tŷ annedd a'r beudai dan yr unto) ar ei draed o hyd ac mewn cyflwr gweddol er bod ffermdy diweddarach wedi'i adeiladu gerllaw tua diwedd y bedwaredd ganrif ar bymtheg neu ddechrau'r ugeinfed ganrif.

Irion am 13:33, 18 Chwefror 2021

2021-02-18T13:33:33Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 14:33, 18 Chwefror 2021
Llinell 1:		Llinell 1:
	Tyddyn ar gyrion pentref [[Trefor]] yw '''Cefn Buarthau''' - neu Cefn Berdda fel y caiff ei alw'n lleol. Mae ar fin y briffordd o Gaernarfon i Bwllheli, ychydig gannoedd o lathenni cyn y troad i lawr i Drefor. Yng nghanol y ddeunawfed ganrif cynhaliwyd un o [[Ysgolion Cylchynol\|ysgolion cylchynol]] Gruffydd Jones, Llanddowror yno. Sefydlwyd yr ysgolion hynny yn gynnar yn y ddeunawfed ganrif a chynhaliwyd rhai ar hyd a lled Cymru. Yr arfer oedd eu cynnal am rai wythnosau yn ystod y gaeaf pan nad oedd gwaith ar y ffermydd mor drwm. Ynddynt dysgid y disgyblion (a gynhwysai blant a phobl o bob oed) i ddarllen i safon fel y gallent ddarllen y Beibl a llyfrau defosiynol eraill. Roedd trefn dda i'r ysgolion hyn ac roedd angen i bob ysgol lunio adroddiad blynyddol ar ei gweithgareddau a'u hanfon at Gruffydd Jones a'i noddwraig gyfoethog, Madam Bridget Bevan o Dalacharn. Enwau'r casgliadau hyn o adroddiadau oedd "Welch Piety". Ynddynt ceir adroddiad am ysgol a gynhaliwyd yng Nghefn Berdda yn ystod gaeaf 1755-56. Nodir ynddo fod 34 o ddisgyblion wedi dod i'r ysgol, gyda'r mwyafrif ohonynt mae'n sicr yn dod o ardaloedd Tyddyn Hywel gerllaw, a'r Hendre (sef yr hen enw ar ardal Trefor). Mae bylchau yn adroddiadau'r Welch Piety sydd wedi goroesi ac mae'n bosib i'r ysgol gael ei chynnal yng Nghefn Berdda yn ystod gaeafau eraill ond i'r cofnodion hynny gael eu colli. Hefyd bu ysgolion cylchynol yn [[Eglwys Sant Aelhaearn, Llanaelhaearn\|eglwys y plwyf]] yn Llanaelhaearn rhwng 1749 a 1773, ac addysgwyd oddeutu 380 o ddisgyblion ynddynt dros y cyfnod hwnnw.<ref>Geraint Jones, '''Rhen Sgŵl'', (Llyfrau Bro'r Eifl, Trefor, 1978), t.7</ref> Mae hen dŷ Cefn Berdda (sy'n enghraifft o dŷ hir Cymreig gyda'r tŷ annedd a'r beudai dan yr unto) ar ei draed o hyd ac mewn cyflwr gweddol er bod ffermdy diweddarach wedi'i adeiladu gerllaw tua diwedd y bedwaredd ganrif ar bymtheg neu ddechrau'r ugeinfed ganrif.		Tyddyn ar gyrion pentref [[Trefor]] yw '''Cefn Buarthau''' - neu Cefn Berdda fel y caiff ei alw'n lleol. Mae ar fin y briffordd o Gaernarfon i Bwllheli, ychydig gannoedd o lathenni cyn y troad i lawr i Drefor. Yng nghanol y ddeunawfed ganrif cynhaliwyd un o [[Ysgolion Cylchynol\|ysgolion cylchynol]] [[Gruffydd Jones, Llanddowror]] yno. Sefydlwyd yr ysgolion hynny yn gynnar yn y ddeunawfed ganrif a chynhaliwyd rhai ar hyd a lled Cymru. Yr arfer oedd eu cynnal am rai wythnosau yn ystod y gaeaf pan nad oedd gwaith ar y ffermydd mor drwm. Ynddynt dysgid y disgyblion (a gynhwysai blant a phobl o bob oed) i ddarllen i safon fel y gallent ddarllen y Beibl a llyfrau defosiynol eraill. Roedd trefn dda i'r ysgolion hyn ac roedd angen i bob ysgol lunio adroddiad blynyddol ar ei gweithgareddau a'u hanfon at Gruffydd Jones a'i noddwraig gyfoethog, Madam Bridget Bevan o Dalacharn. Enwau'r casgliadau hyn o adroddiadau oedd "Welch Piety". Ynddynt ceir adroddiad am ysgol a gynhaliwyd yng Nghefn Berdda yn ystod gaeaf 1755-56. Nodir ynddo fod 34 o ddisgyblion wedi dod i'r ysgol, gyda'r mwyafrif ohonynt mae'n sicr yn dod o ardaloedd Tyddyn Hywel gerllaw, a'r Hendre (sef yr hen enw ar ardal Trefor). Mae bylchau yn adroddiadau'r Welch Piety sydd wedi goroesi ac mae'n bosib i'r ysgol gael ei chynnal yng Nghefn Berdda yn ystod gaeafau eraill ond i'r cofnodion hynny gael eu colli. Hefyd bu ysgolion cylchynol yn [[Eglwys Sant Aelhaearn, Llanaelhaearn\|eglwys y plwyf]] yn Llanaelhaearn rhwng 1749 a 1773, ac addysgwyd oddeutu 380 o ddisgyblion ynddynt dros y cyfnod hwnnw.<ref>Geraint Jones, '''Rhen Sgŵl'', (Llyfrau Bro'r Eifl, Trefor, 1978), t.7</ref> Mae hen dŷ Cefn Berdda (sy'n enghraifft o dŷ hir Cymreig gyda'r tŷ annedd a'r beudai dan yr unto) ar ei draed o hyd ac mewn cyflwr gweddol er bod ffermdy diweddarach wedi'i adeiladu gerllaw tua diwedd y bedwaredd ganrif ar bymtheg neu ddechrau'r ugeinfed ganrif.

Irion am 19:01, 16 Chwefror 2021

2021-02-16T19:01:44Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 20:01, 16 Chwefror 2021
Llinell 1:		Llinell 1:
	Tyddyn ar gyrion pentref [[Trefor]] yw '''Cefn Buarthau''' - neu Cefn Berdda fel y caiff ei alw'n lleol. Mae ar fin y briffordd o Gaernarfon i Bwllheli, ychydig gannoedd o lathenni cyn y troad i lawr i Drefor. Yng nghanol y ddeunawfed ganrif cynhaliwyd un o ysgolion cylchynol Gruffydd Jones, Llanddowror yno. Sefydlwyd yr ysgolion hynny yn gynnar yn y ddeunawfed ganrif a chynhaliwyd rhai ar hyd a lled Cymru. Yr arfer oedd eu cynnal am rai wythnosau yn ystod y gaeaf pan nad oedd gwaith ar y ffermydd mor drwm. Ynddynt dysgid y disgyblion (a gynhwysai blant a phobl o bob oed) i ddarllen i safon fel y gallent ddarllen y Beibl a llyfrau defosiynol eraill. Roedd trefn dda i'r ysgolion hyn ac roedd angen i bob ysgol lunio adroddiad blynyddol ar ei gweithgareddau a'u hanfon at Gruffydd Jones a'i noddwraig gyfoethog, Madam Bridget Bevan o Dalacharn. Enwau'r casgliadau hyn o adroddiadau oedd "Welch Piety". Ynddynt ceir adroddiad am ysgol a gynhaliwyd yng Nghefn Berdda yn ystod gaeaf 1755-56. Nodir ynddo fod 34 o ddisgyblion wedi dod i'r ysgol, gyda'r mwyafrif ohonynt mae'n sicr yn dod o ardaloedd Tyddyn Hywel gerllaw, a'r Hendre (sef yr hen enw ar ardal Trefor). Mae bylchau yn adroddiadau'r Welch Piety sydd wedi goroesi ac mae'n bosib i'r ysgol gael ei chynnal yng Nghefn Berdda yn ystod gaeafau eraill ond i'r cofnodion hynny gael eu colli. Hefyd bu ysgolion cylchynol yn [[Eglwys Sant Aelhaearn, Llanaelhaearn\|eglwys y plwyf]] yn Llanaelhaearn rhwng 1749 a 1773, ac addysgwyd oddeutu 380 o ddisgyblion ynddynt dros y cyfnod hwnnw.<ref>Geraint Jones, '''Rhen Sgŵl'', (Llyfrau Bro'r Eifl, Trefor, 1978), t.7</ref> Mae hen dŷ Cefn Berdda (sy'n enghraifft o dŷ hir Cymreig gyda'r tŷ annedd a'r beudai dan yr unto) ar ei draed o hyd ac mewn cyflwr gweddol er bod ffermdy diweddarach wedi'i adeiladu gerllaw tua diwedd y bedwaredd ganrif ar bymtheg neu ddechrau'r ugeinfed ganrif.		Tyddyn ar gyrion pentref [[Trefor]] yw '''Cefn Buarthau''' - neu Cefn Berdda fel y caiff ei alw'n lleol. Mae ar fin y briffordd o Gaernarfon i Bwllheli, ychydig gannoedd o lathenni cyn y troad i lawr i Drefor. Yng nghanol y ddeunawfed ganrif cynhaliwyd un o [[Ysgolion Cylchynol\|ysgolion cylchynol]] Gruffydd Jones, Llanddowror yno. Sefydlwyd yr ysgolion hynny yn gynnar yn y ddeunawfed ganrif a chynhaliwyd rhai ar hyd a lled Cymru. Yr arfer oedd eu cynnal am rai wythnosau yn ystod y gaeaf pan nad oedd gwaith ar y ffermydd mor drwm. Ynddynt dysgid y disgyblion (a gynhwysai blant a phobl o bob oed) i ddarllen i safon fel y gallent ddarllen y Beibl a llyfrau defosiynol eraill. Roedd trefn dda i'r ysgolion hyn ac roedd angen i bob ysgol lunio adroddiad blynyddol ar ei gweithgareddau a'u hanfon at Gruffydd Jones a'i noddwraig gyfoethog, Madam Bridget Bevan o Dalacharn. Enwau'r casgliadau hyn o adroddiadau oedd "Welch Piety". Ynddynt ceir adroddiad am ysgol a gynhaliwyd yng Nghefn Berdda yn ystod gaeaf 1755-56. Nodir ynddo fod 34 o ddisgyblion wedi dod i'r ysgol, gyda'r mwyafrif ohonynt mae'n sicr yn dod o ardaloedd Tyddyn Hywel gerllaw, a'r Hendre (sef yr hen enw ar ardal Trefor). Mae bylchau yn adroddiadau'r Welch Piety sydd wedi goroesi ac mae'n bosib i'r ysgol gael ei chynnal yng Nghefn Berdda yn ystod gaeafau eraill ond i'r cofnodion hynny gael eu colli. Hefyd bu ysgolion cylchynol yn [[Eglwys Sant Aelhaearn, Llanaelhaearn\|eglwys y plwyf]] yn Llanaelhaearn rhwng 1749 a 1773, ac addysgwyd oddeutu 380 o ddisgyblion ynddynt dros y cyfnod hwnnw.<ref>Geraint Jones, '''Rhen Sgŵl'', (Llyfrau Bro'r Eifl, Trefor, 1978), t.7</ref> Mae hen dŷ Cefn Berdda (sy'n enghraifft o dŷ hir Cymreig gyda'r tŷ annedd a'r beudai dan yr unto) ar ei draed o hyd ac mewn cyflwr gweddol er bod ffermdy diweddarach wedi'i adeiladu gerllaw tua diwedd y bedwaredd ganrif ar bymtheg neu ddechrau'r ugeinfed ganrif.

Irion am 18:49, 16 Chwefror 2021

2021-02-16T18:49:28Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 19:49, 16 Chwefror 2021
Llinell 1:		Llinell 1:
	Tyddyn ar gyrion pentref Trefor yw Cefn Buarthau - neu Cefn Berdda fel y caiff ei alw'n lleol. Mae ar fin y briffordd o Gaernarfon i Bwllheli, ychydig gannoedd o lathenni cyn y troad i lawr i Drefor. Yng nghanol y ddeunawfed ganrif cynhaliwyd un o ysgolion cylchynol Gruffydd Jones, Llanddowror yno. Sefydlwyd yr ysgolion hynny yn gynnar yn y ddeunawfed ganrif a chynhaliwyd rhai ar hyd a lled Cymru. Yr arfer oedd eu cynnal am rai wythnosau yn ystod y gaeaf pan nad oedd gwaith ar y ffermydd mor drwm. Ynddynt dysgid y disgyblion (a gynhwysai blant a phobl o bob oed) i ddarllen i safon fel y gallent ddarllen y Beibl a llyfrau defosiynol eraill. Roedd trefn dda i'r ysgolion hyn ac roedd angen i bob ysgol lunio adroddiad blynyddol ar ei gweithgareddau a'u hanfon at Gruffydd Jones a'i noddwraig gyfoethog, Madam Bridget Bevan o Dalacharn. Enwau'r casgliadau hyn o adroddiadau oedd "Welch Piety". Ynddynt ceir adroddiad am ysgol a gynhaliwyd yng Nghefn Berdda yn ystod gaeaf 1755-56. Nodir ynddo fod 34 o ddisgyblion wedi dod i'r ysgol, gyda'r mwyafrif ohonynt mae'n sicr yn dod o ardaloedd Tyddyn Hywel gerllaw, a'r Hendre (sef yr hen enw ar ardal Trefor). Mae bylchau yn adroddiadau'r Welch Piety sydd wedi goroesi ac mae'n bosib i'r ysgol gael ei chynnal yng Nghefn Berdda yn ystod gaeafau eraill ond i'r cofnodion hynny gael eu colli. Hefyd bu ysgolion cylchynol yn eglwys y plwyf yn Llanaelhaearn rhwng 1749 a 1773, ac addysgwyd oddeutu 380 o ddisgyblion ynddynt dros y cyfnod hwnnw. <~~sup~~>~~[1]~~</~~sup~~> Mae hen dŷ Cefn Berdda (sy'n enghraifft o dŷ hir Cymreig gyda'r tŷ annedd a'r beudai dan yr unto) ar ei draed o hyd ac mewn cyflwr gweddol er bod ffermdy diweddarach wedi'i adeiladu gerllaw tua diwedd y bedwaredd ganrif ar bymtheg neu ddechrau'r ugeinfed ganrif.		Tyddyn ar gyrion pentref [[Trefor]] yw '''Cefn Buarthau''' - neu Cefn Berdda fel y caiff ei alw'n lleol. Mae ar fin y briffordd o Gaernarfon i Bwllheli, ychydig gannoedd o lathenni cyn y troad i lawr i Drefor. Yng nghanol y ddeunawfed ganrif cynhaliwyd un o ysgolion cylchynol Gruffydd Jones, Llanddowror yno. Sefydlwyd yr ysgolion hynny yn gynnar yn y ddeunawfed ganrif a chynhaliwyd rhai ar hyd a lled Cymru. Yr arfer oedd eu cynnal am rai wythnosau yn ystod y gaeaf pan nad oedd gwaith ar y ffermydd mor drwm. Ynddynt dysgid y disgyblion (a gynhwysai blant a phobl o bob oed) i ddarllen i safon fel y gallent ddarllen y Beibl a llyfrau defosiynol eraill. Roedd trefn dda i'r ysgolion hyn ac roedd angen i bob ysgol lunio adroddiad blynyddol ar ei gweithgareddau a'u hanfon at Gruffydd Jones a'i noddwraig gyfoethog, Madam Bridget Bevan o Dalacharn. Enwau'r casgliadau hyn o adroddiadau oedd "Welch Piety". Ynddynt ceir adroddiad am ysgol a gynhaliwyd yng Nghefn Berdda yn ystod gaeaf 1755-56. Nodir ynddo fod 34 o ddisgyblion wedi dod i'r ysgol, gyda'r mwyafrif ohonynt mae'n sicr yn dod o ardaloedd Tyddyn Hywel gerllaw, a'r Hendre (sef yr hen enw ar ardal Trefor). Mae bylchau yn adroddiadau'r Welch Piety sydd wedi goroesi ac mae'n bosib i'r ysgol gael ei chynnal yng Nghefn Berdda yn ystod gaeafau eraill ond i'r cofnodion hynny gael eu colli. Hefyd bu ysgolion cylchynol yn [[Eglwys Sant Aelhaearn, Llanaelhaearn\|eglwys y plwyf]] yn Llanaelhaearn rhwng 1749 a 1773, ac addysgwyd oddeutu 380 o ddisgyblion ynddynt dros y cyfnod hwnnw.<ref>Geraint Jones, '''Rhen Sgŵl'', (Llyfrau Bro'r Eifl, Trefor, 1978), t.7</ref> Mae hen dŷ Cefn Berdda (sy'n enghraifft o dŷ hir Cymreig gyda'r tŷ annedd a'r beudai dan yr unto) ar ei draed o hyd ac mewn cyflwr gweddol er bod ffermdy diweddarach wedi'i adeiladu gerllaw tua diwedd y bedwaredd ganrif ar bymtheg neu ddechrau'r ugeinfed ganrif.

	~~== Cyfeiriadau ==~~

	~~1. Geraint Jones, '''Rhen Sgŵl'', (Llyfrau Bro'r Eifl, Trefor, 1978), t.7.~~

	{{eginyn}}		{{eginyn}}
			== Cyfeiriadau ==
			{{cyfeiriadau

	[[Categori:~~addysg~~]]		[[Categori:Addysg]]
			[[Categori:Ffermydd]]
			[[Categori:Anheddau]]

Cyfaill Eben am 14:58, 16 Chwefror 2021

2021-02-16T14:58:27Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 15:58, 16 Chwefror 2021
Llinell 1:		Llinell 1:
	~~Cynhaliwyd cyfres~~ o ~~[[Ysgolion cylchynnol\|~~ysgolion ~~cylchynnol]] Griffith~~ Jones, ~~Llanddowrwr~~, yn ~~aelwyd [~~[Cefn ~~Buarthau]] yn niwedd~~ y ~~18fed~~ ganrif.		Tyddyn ar gyrion pentref Trefor yw Cefn Buarthau - neu Cefn Berdda fel y caiff ei alw'n lleol. Mae ar fin y briffordd o Gaernarfon i Bwllheli, ychydig gannoedd o lathenni cyn y troad i lawr i Drefor. Yng nghanol y ddeunawfed ganrif cynhaliwyd un o ysgolion cylchynol Gruffydd Jones, Llanddowror yno. Sefydlwyd yr ysgolion hynny yn gynnar yn y ddeunawfed ganrif a chynhaliwyd rhai ar hyd a lled Cymru. Yr arfer oedd eu cynnal am rai wythnosau yn ystod y gaeaf pan nad oedd gwaith ar y ffermydd mor drwm. Ynddynt dysgid y disgyblion (a gynhwysai blant a phobl o bob oed) i ddarllen i safon fel y gallent ddarllen y Beibl a llyfrau defosiynol eraill. Roedd trefn dda i'r ysgolion hyn ac roedd angen i bob ysgol lunio adroddiad blynyddol ar ei gweithgareddau a'u hanfon at Gruffydd Jones a'i noddwraig gyfoethog, Madam Bridget Bevan o Dalacharn. Enwau'r casgliadau hyn o adroddiadau oedd "Welch Piety". Ynddynt ceir adroddiad am ysgol a gynhaliwyd yng Nghefn Berdda yn ystod gaeaf 1755-56. Nodir ynddo fod 34 o ddisgyblion wedi dod i'r ysgol, gyda'r mwyafrif ohonynt mae'n sicr yn dod o ardaloedd Tyddyn Hywel gerllaw, a'r Hendre (sef yr hen enw ar ardal Trefor). Mae bylchau yn adroddiadau'r Welch Piety sydd wedi goroesi ac mae'n bosib i'r ysgol gael ei chynnal yng Nghefn Berdda yn ystod gaeafau eraill ond i'r cofnodion hynny gael eu colli. Hefyd bu ysgolion cylchynol yn eglwys y plwyf yn Llanaelhaearn rhwng 1749 a 1773, ac addysgwyd oddeutu 380 o ddisgyblion ynddynt dros y cyfnod hwnnw. <sup>[1]</sup> Mae hen dŷ Cefn Berdda (sy'n enghraifft o dŷ hir Cymreig gyda'r tŷ annedd a'r beudai dan yr unto) ar ei draed o hyd ac mewn cyflwr gweddol er bod ffermdy diweddarach wedi'i adeiladu gerllaw tua diwedd y bedwaredd ganrif ar bymtheg neu ddechrau'r ugeinfed ganrif.

			== Cyfeiriadau ==

			1. Geraint Jones, '''Rhen Sgŵl'', (Llyfrau Bro'r Eifl, Trefor, 1978), t.7.

	{{eginyn}}		{{eginyn}}

	[[Categori:addysg]]		[[Categori:addysg]]

Irion am 09:35, 16 Ebrill 2018

2018-04-16T09:35:24Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 10:35, 16 Ebrill 2018
Llinell 1:		Llinell 1:
	Cynhaliwyd cyfres o ysgolion cylchynnol ~~Grifith~~ Jones Llanddowrwr yn aelwyd Cefn Buarthau yn niwedd y 18fed ganrif.		Cynhaliwyd cyfres o [[Ysgolion cylchynnol\|ysgolion cylchynnol]] Griffith Jones, Llanddowrwr, yn aelwyd [[Cefn Buarthau]] yn niwedd y 18fed ganrif.

	{{eginyn}}		{{eginyn}}

	[[Categori:addysg]]		[[Categori:addysg]]

Mwngrel o Feirion am 11:49, 14 Ebrill 2018

2018-04-14T11:49:22Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 12:49, 14 Ebrill 2018
Llinell 3:		Llinell 3:
	{{eginyn}}		{{eginyn}}

	[~~Categoriau~~ : addysg]		[[Categori:addysg]]

Mwngrel o Feirion: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda 'Cynhaliwyd cyfres o ysgolion cylchynnol Grifith Jones Llanddowrwr yn aelwyd Cefn Buarthau yn niwedd y 18fed ganrif. {{eginyn}} [Categoriau : addysg]'

2018-04-14T11:24:41Z

Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda 'Cynhaliwyd cyfres o ysgolion cylchynnol Grifith Jones Llanddowrwr yn aelwyd Cefn Buarthau yn niwedd y 18fed ganrif. {{eginyn}} [Categoriau : addysg]'

Tudalen newydd

Cynhaliwyd cyfres o ysgolion cylchynnol Grifith Jones Llanddowrwr yn aelwyd Cefn Buarthau yn niwedd y 18fed ganrif.

{{eginyn}}

[Categoriau : addysg]