Capel Cwm Coryn (MC) - Hanes golygu

Irion am 08:38, 17 Ebrill 2021

2021-04-17T08:38:12Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 09:38, 17 Ebrill 2021
Llinell 7:		Llinell 7:
	Yn dilyn ymadawiad Robert Owen, Bryngadfa, â phlwyf Llanaelhaearn (gweler yr erthygl ar [[Seiat Fethodistaidd Bryngadfa]] yn Cof y Cwmwd), ni bu llawer o lewyrch ar bethau yn yr ardal am rai blynyddoedd, gyda gweddill seiadwyr Bryngadfa wedi symud i Frynengan mae'n fwy na thebyg.		Yn dilyn ymadawiad Robert Owen, Bryngadfa, â phlwyf Llanaelhaearn (gweler yr erthygl ar [[Seiat Fethodistaidd Bryngadfa]] yn Cof y Cwmwd), ni bu llawer o lewyrch ar bethau yn yr ardal am rai blynyddoedd, gyda gweddill seiadwyr Bryngadfa wedi symud i Frynengan mae'n fwy na thebyg.

	Fodd bynnag, ail-daniwyd yr achos Methodistaidd yn ardal Llanaelhaearn tua'r flwyddyn 1807 pan ddaeth John Elias - a aned yn Crymllwyn Bach, plwyf Aber-erch - i bregethu yn ffermdy Pentre-bach. O ganlyniad sefydlwyd Ysgol Sul ym meudy fferm Moelfre-bach gerllaw gan Robert Roberts, Pentre-bach a Dafydd Prichard y Gof. Yn ystod y blynyddoedd 1807-11 pregethwyd yn nifer o ffermdai'r ardal ac arweiniodd hynny at godi capel cyntaf Cwmcoryn ym 1811. Adeilad bychan ac amrwd tu hwnt oedd y capel cyntaf - "tebycach i fwth bugail i'w gysgodi rhag gwres ac ystorm yng nghanol ymherodraeth y geifr gwylltion nag i Deml i addoli y gwir a bywiol Dduw" - ym marn [[Robert Hughes, Uwchlaw'~~r ffynnon~~]]. Gwnaed cais am drwyddedu'r capel diaddurn hwn ar 13 Ebrill 1811 ac fe'i caniatawyd ar 25 Awst yr un flwyddyn. Mae [[Edmund Hyde Hall]] yn cyfeirio at achos Cwmcoryn yn ei ddisgrifiad o'i daith drwy'r plwyf ym 1809 neu 1811, gan ddweud mai honno oedd yr unig gynulleidfa ymneilltuol o fewn plwyf Llanaelhaearn.<ref>Goronwy P. Owen, ''Methodistiaeth Llŷn ac Eifionydd'', (Cyhoeddwyd gan Henaduriaeth Llŷn ac Eifionydd, 1978), t.204-5.		Fodd bynnag, ail-daniwyd yr achos Methodistaidd yn ardal Llanaelhaearn tua'r flwyddyn 1807 pan ddaeth John Elias - a aned yn Crymllwyn Bach, plwyf Aber-erch - i bregethu yn ffermdy Pentre-bach. O ganlyniad sefydlwyd Ysgol Sul ym meudy fferm Moelfre-bach gerllaw gan Robert Roberts, Pentre-bach a Dafydd Prichard y Gof. Yn ystod y blynyddoedd 1807-11 pregethwyd yn nifer o ffermdai'r ardal ac arweiniodd hynny at godi capel cyntaf Cwmcoryn ym 1811. Adeilad bychan ac amrwd tu hwnt oedd y capel cyntaf - "tebycach i fwth bugail i'w gysgodi rhag gwres ac ystorm yng nghanol ymherodraeth y geifr gwylltion nag i Deml i addoli y gwir a bywiol Dduw" - ym marn [[Robert Hughes, Uwchlaw'rffynnon]]. Gwnaed cais am drwyddedu'r capel diaddurn hwn ar 13 Ebrill 1811 ac fe'i caniatawyd ar 25 Awst yr un flwyddyn. Mae [[Edmund Hyde Hall]] yn cyfeirio at achos Cwmcoryn yn ei ddisgrifiad o'i daith drwy'r plwyf ym 1809 neu 1811, gan ddweud mai honno oedd yr unig gynulleidfa ymneilltuol o fewn plwyf Llanaelhaearn.<ref>Goronwy P. Owen, ''Methodistiaeth Llŷn ac Eifionydd'', (Cyhoeddwyd gan Henaduriaeth Llŷn ac Eifionydd, 1978), t.204-5.
	</ref>		</ref>

Irion am 08:37, 17 Ebrill 2021

2021-04-17T08:37:58Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 09:37, 17 Ebrill 2021
Llinell 7:		Llinell 7:
	Yn dilyn ymadawiad Robert Owen, Bryngadfa, â phlwyf Llanaelhaearn (gweler yr erthygl ar [[Seiat Fethodistaidd Bryngadfa]] yn Cof y Cwmwd), ni bu llawer o lewyrch ar bethau yn yr ardal am rai blynyddoedd, gyda gweddill seiadwyr Bryngadfa wedi symud i Frynengan mae'n fwy na thebyg.		Yn dilyn ymadawiad Robert Owen, Bryngadfa, â phlwyf Llanaelhaearn (gweler yr erthygl ar [[Seiat Fethodistaidd Bryngadfa]] yn Cof y Cwmwd), ni bu llawer o lewyrch ar bethau yn yr ardal am rai blynyddoedd, gyda gweddill seiadwyr Bryngadfa wedi symud i Frynengan mae'n fwy na thebyg.

	Fodd bynnag, ail-daniwyd yr achos Methodistaidd yn ardal Llanaelhaearn tua'r flwyddyn 1807 pan ddaeth John Elias - a aned yn Crymllwyn Bach, plwyf Aber-erch - i bregethu yn ffermdy Pentre-bach. O ganlyniad sefydlwyd Ysgol Sul ym meudy fferm Moelfre-bach gerllaw gan Robert Roberts, Pentre-bach a Dafydd Prichard y Gof. Yn ystod y blynyddoedd 1807-11 pregethwyd yn nifer o ffermdai'r ardal ac arweiniodd hynny at godi capel cyntaf Cwmcoryn ym 1811. Adeilad bychan ac amrwd tu hwnt oedd y capel cyntaf - "tebycach i fwth bugail i'w gysgodi rhag gwres ac ystorm yng nghanol ymherodraeth y geifr gwylltion nag i Deml i addoli y gwir a bywiol Dduw" - ym marn [[Robert Hughes, Uwchlaw'r ffynnon]]. Gwnaed cais am drwyddedu'r capel diaddurn hwn ar 13 Ebrill 1811 ac fe'i caniatawyd ar 25 Awst yr un flwyddyn. Mae [[Edmund Hyde Hall]] yn cyfeirio at achos Cwmcoryn yn ei ddisgrifiad o'i daith drwy'r plwyf ym 1809 neu 1811, gan ddweud mai honno oedd yr unig gynulleidfa ymneilltuol o fewn plwyf Llanaelhaearn.<~~sup~~>~~[1]~~</~~sup~~>		Fodd bynnag, ail-daniwyd yr achos Methodistaidd yn ardal Llanaelhaearn tua'r flwyddyn 1807 pan ddaeth John Elias - a aned yn Crymllwyn Bach, plwyf Aber-erch - i bregethu yn ffermdy Pentre-bach. O ganlyniad sefydlwyd Ysgol Sul ym meudy fferm Moelfre-bach gerllaw gan Robert Roberts, Pentre-bach a Dafydd Prichard y Gof. Yn ystod y blynyddoedd 1807-11 pregethwyd yn nifer o ffermdai'r ardal ac arweiniodd hynny at godi capel cyntaf Cwmcoryn ym 1811. Adeilad bychan ac amrwd tu hwnt oedd y capel cyntaf - "tebycach i fwth bugail i'w gysgodi rhag gwres ac ystorm yng nghanol ymherodraeth y geifr gwylltion nag i Deml i addoli y gwir a bywiol Dduw" - ym marn [[Robert Hughes, Uwchlaw'r ffynnon]]. Gwnaed cais am drwyddedu'r capel diaddurn hwn ar 13 Ebrill 1811 ac fe'i caniatawyd ar 25 Awst yr un flwyddyn. Mae [[Edmund Hyde Hall]] yn cyfeirio at achos Cwmcoryn yn ei ddisgrifiad o'i daith drwy'r plwyf ym 1809 neu 1811, gan ddweud mai honno oedd yr unig gynulleidfa ymneilltuol o fewn plwyf Llanaelhaearn.<ref>Goronwy P. Owen, ''Methodistiaeth Llŷn ac Eifionydd'', (Cyhoeddwyd gan Henaduriaeth Llŷn ac Eifionydd, 1978), t.204-5.
			</ref>

	=== Hanes diweddarach ===		=== Hanes diweddarach ===
Llinell 15:		Llinell 16:
	Drigain mlynedd ar ôl agor y capel cyntaf, codwyd capel newydd, helaethach ar y safle ym 1871. Parhaodd achos Cwmcoryn i wasanaethu'r gymuned o ffermydd gwasgarog ar y llethrau uwchlaw Llanaelhaearn am dros ganrif a hanner, a bu'n gyrchfan i gyngherddau a chymanfaoedd canu, yn ogystal ag oedfaon ar y Sul, er gwaethaf ei safle anghysbell. Am gyfnod bu'n rhan o ofalaeth a oedd yn cynnwys eglwysi [[Capel Gosen (MC), Trefor\|Gosen, Trefor]] a'r [[Capel Babell (MC), Llanaelhaearn\|Babell, Llanaelhaearn]] hefyd. Fodd bynnag, gyda'r gynulleidfa'n heneiddio a phrinhau daeth yr achos i ben oddeutu diwedd y 1980au ac mae'r capel yn dŷ ers blynyddoedd bellach. Cyfeirnod grid y Capel yw SH40324517.<ref>[http://www.coflein.gov.uk/cy/site/6856/details/cwmcoryn-chapel-calvinistic-methodist Cofnod o'r lle hwn ar wefan y Comisiwn Brenhinol.]</ref>		Drigain mlynedd ar ôl agor y capel cyntaf, codwyd capel newydd, helaethach ar y safle ym 1871. Parhaodd achos Cwmcoryn i wasanaethu'r gymuned o ffermydd gwasgarog ar y llethrau uwchlaw Llanaelhaearn am dros ganrif a hanner, a bu'n gyrchfan i gyngherddau a chymanfaoedd canu, yn ogystal ag oedfaon ar y Sul, er gwaethaf ei safle anghysbell. Am gyfnod bu'n rhan o ofalaeth a oedd yn cynnwys eglwysi [[Capel Gosen (MC), Trefor\|Gosen, Trefor]] a'r [[Capel Babell (MC), Llanaelhaearn\|Babell, Llanaelhaearn]] hefyd. Fodd bynnag, gyda'r gynulleidfa'n heneiddio a phrinhau daeth yr achos i ben oddeutu diwedd y 1980au ac mae'r capel yn dŷ ers blynyddoedd bellach. Cyfeirnod grid y Capel yw SH40324517.<ref>[http://www.coflein.gov.uk/cy/site/6856/details/cwmcoryn-chapel-calvinistic-methodist Cofnod o'r lle hwn ar wefan y Comisiwn Brenhinol.]</ref>

	~~==Eginyn==~~		{{eginyn]]

	==Cyfeiriadau==		==Cyfeiriadau==
	~~1. Goronwy P. Owen, ''Methodistiaeth Llŷn ac Eifionydd'', (Cyhoeddwyd gan Henaduriaeth Llŷn ac Eifionydd, 1978), t.204-5.~~


	[[Categori: Adeiladau ac adeiladwaith]]		[[Categori: Adeiladau ac adeiladwaith]]
	[[Categori: Safleoedd crefyddol]		[[Categori: Safleoedd crefyddol]]
	[[Categori:Capeli]]		[[Categori:Capeli]]

Irion am 08:36, 17 Ebrill 2021

2021-04-17T08:36:37Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 09:36, 17 Ebrill 2021
Llinell 5:		Llinell 5:
	=== Dechrau'r achos ===		=== Dechrau'r achos ===

	Yn dilyn ymadawiad Robert Owen, Bryngadfa, â phlwyf Llanaelhaearn (gweler yr erthygl ar Seiat Fethodistaidd Bryngadfa yn Cof y Cwmwd), ni bu llawer o lewyrch ar bethau yn yr ardal am rai blynyddoedd, gyda gweddill seiadwyr Bryngadfa wedi symud i Frynengan mae'n fwy na thebyg.		Yn dilyn ymadawiad Robert Owen, Bryngadfa, â phlwyf Llanaelhaearn (gweler yr erthygl ar [[Seiat Fethodistaidd Bryngadfa]] yn Cof y Cwmwd), ni bu llawer o lewyrch ar bethau yn yr ardal am rai blynyddoedd, gyda gweddill seiadwyr Bryngadfa wedi symud i Frynengan mae'n fwy na thebyg.

	Fodd bynnag, ail-daniwyd yr achos Methodistaidd yn ardal Llanaelhaearn tua'r flwyddyn 1807 pan ddaeth John Elias - a aned yn Crymllwyn Bach, plwyf Aber-erch - i bregethu yn ffermdy Pentre-bach. O ganlyniad sefydlwyd Ysgol Sul ym meudy fferm Moelfre-bach gerllaw gan Robert Roberts, Pentre-bach a Dafydd Prichard y Gof. Yn ystod y blynyddoedd 1807-11 pregethwyd yn nifer o ffermdai'r ardal ac arweiniodd hynny at godi capel cyntaf Cwmcoryn ym 1811. Adeilad bychan ac amrwd tu hwnt oedd y capel cyntaf - "tebycach i fwth bugail i'w gysgodi rhag gwres ac ystorm yng nghanol ymherodraeth y geifr gwylltion nag i Deml i addoli y gwir a bywiol Dduw" - ym marn Robert Hughes, Uwchlaw'r ffynnon. Gwnaed cais am drwyddedu'r capel diaddurn hwn ar 13 Ebrill 1811 ac fe'i caniatawyd ar 25 Awst yr un flwyddyn. Mae Edmund Hyde Hall yn cyfeirio at achos Cwmcoryn yn ei ddisgrifiad o'i daith drwy'r plwyf ym 1809 neu 1811, gan ddweud mai honno oedd yr unig gynulleidfa ymneilltuol o fewn plwyf Llanaelhaearn.<sup>[1]</sup>		Fodd bynnag, ail-daniwyd yr achos Methodistaidd yn ardal Llanaelhaearn tua'r flwyddyn 1807 pan ddaeth John Elias - a aned yn Crymllwyn Bach, plwyf Aber-erch - i bregethu yn ffermdy Pentre-bach. O ganlyniad sefydlwyd Ysgol Sul ym meudy fferm Moelfre-bach gerllaw gan Robert Roberts, Pentre-bach a Dafydd Prichard y Gof. Yn ystod y blynyddoedd 1807-11 pregethwyd yn nifer o ffermdai'r ardal ac arweiniodd hynny at godi capel cyntaf Cwmcoryn ym 1811. Adeilad bychan ac amrwd tu hwnt oedd y capel cyntaf - "tebycach i fwth bugail i'w gysgodi rhag gwres ac ystorm yng nghanol ymherodraeth y geifr gwylltion nag i Deml i addoli y gwir a bywiol Dduw" - ym marn [[Robert Hughes, Uwchlaw'r ffynnon]]. Gwnaed cais am drwyddedu'r capel diaddurn hwn ar 13 Ebrill 1811 ac fe'i caniatawyd ar 25 Awst yr un flwyddyn. Mae [[Edmund Hyde Hall]] yn cyfeirio at achos Cwmcoryn yn ei ddisgrifiad o'i daith drwy'r plwyf ym 1809 neu 1811, gan ddweud mai honno oedd yr unig gynulleidfa ymneilltuol o fewn plwyf Llanaelhaearn.<sup>[1]</sup>

	=== Hanes diweddarach ===		=== Hanes diweddarach ===

	Cynyddodd yr achos cynnar yn Cwmcoryn ac, ym 1831, torrodd diwygiad allan yn y capel cyn ymledu drwy'r fro.<ref>Robert Hughes, ''Hunan-Gofiant ynghyda Phregethau a Barddoniaeth y Diweddar Barch. Robert Hughes, (Robin Goch), Uwchlaw’rffynon'', (Pwllheli, 1893) tt.33-5</ref>		Cynyddodd yr achos cynnar yn Cwmcoryn ac, ym 1831, torrodd diwygiad allan yn y capel cyn ymledu drwy'r fro.<ref>Robert Hughes, ''Hunan-Gofiant ynghyda Phregethau a Barddoniaeth y Diweddar Barch. Robert Hughes, (Robin Goch), Uwchlaw’rffynon'', (Pwllheli, 1893) tt.33-5</ref>
	Drigain mlynedd ar ôl agor y capel cyntaf, codwyd capel newydd, helaethach ar y safle ym 1871. Parhaodd achos Cwmcoryn i wasanaethu'r gymuned o ffermydd gwasgarog ar y llethrau uwchlaw Llanaelhaearn am dros ganrif a hanner, a bu'n gyrchfan i gyngherddau a chymanfaoedd canu, yn ogystal ag oedfaon ar y Sul, er gwaethaf ei safle anghysbell. Am gyfnod bu'n rhan o ofalaeth a oedd yn cynnwys eglwysi Gosen, Trefor a'r Babell, Llanaelhaearn hefyd. Fodd bynnag, gyda'r gynulleidfa'n heneiddio a phrinhau daeth yr achos i ben oddeutu diwedd y 1980au ac mae'r capel yn dŷ ers blynyddoedd bellach. Cyfeirnod grid y Capel yw SH40324517.<ref>[http://www.coflein.gov.uk/cy/site/6856/details/cwmcoryn-chapel-calvinistic-methodist Cofnod o'r lle hwn ar wefan y Comisiwn Brenhinol.]</ref>
			Drigain mlynedd ar ôl agor y capel cyntaf, codwyd capel newydd, helaethach ar y safle ym 1871. Parhaodd achos Cwmcoryn i wasanaethu'r gymuned o ffermydd gwasgarog ar y llethrau uwchlaw Llanaelhaearn am dros ganrif a hanner, a bu'n gyrchfan i gyngherddau a chymanfaoedd canu, yn ogystal ag oedfaon ar y Sul, er gwaethaf ei safle anghysbell. Am gyfnod bu'n rhan o ofalaeth a oedd yn cynnwys eglwysi [[Capel Gosen (MC), Trefor\|Gosen, Trefor]] a'r [[Capel Babell (MC), Llanaelhaearn\|Babell, Llanaelhaearn]] hefyd. Fodd bynnag, gyda'r gynulleidfa'n heneiddio a phrinhau daeth yr achos i ben oddeutu diwedd y 1980au ac mae'r capel yn dŷ ers blynyddoedd bellach. Cyfeirnod grid y Capel yw SH40324517.<ref>[http://www.coflein.gov.uk/cy/site/6856/details/cwmcoryn-chapel-calvinistic-methodist Cofnod o'r lle hwn ar wefan y Comisiwn Brenhinol.]</ref>

	==Eginyn==		==Eginyn==

Cyfaill Eben am 15:01, 16 Ebrill 2021

2021-04-16T15:01:05Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 16:01, 16 Ebrill 2021
Llinell 1:		Llinell 1:
	[[Delwedd:770471 995f909f.jpg\|bawd\|de\|350px]]		[[Delwedd:770471 995f909f.jpg\|bawd\|de\|350px]]

	Capel a oedd yn perthyn i enwad y Methodistiaid Calfinaidd oedd'''Capel ~~Cwm Coryn~~''', [[Llanaelhaearn]].		Capel a oedd yn perthyn i enwad y Methodistiaid Calfinaidd oedd '''Capel Cwmcoryn''', [[Llanaelhaearn]].

	=== Dechrau'r achos ===		=== Dechrau'r achos ===
Llinell 7:		Llinell 7:
	Yn dilyn ymadawiad Robert Owen, Bryngadfa, â phlwyf Llanaelhaearn (gweler yr erthygl ar Seiat Fethodistaidd Bryngadfa yn Cof y Cwmwd), ni bu llawer o lewyrch ar bethau yn yr ardal am rai blynyddoedd, gyda gweddill seiadwyr Bryngadfa wedi symud i Frynengan mae'n fwy na thebyg.		Yn dilyn ymadawiad Robert Owen, Bryngadfa, â phlwyf Llanaelhaearn (gweler yr erthygl ar Seiat Fethodistaidd Bryngadfa yn Cof y Cwmwd), ni bu llawer o lewyrch ar bethau yn yr ardal am rai blynyddoedd, gyda gweddill seiadwyr Bryngadfa wedi symud i Frynengan mae'n fwy na thebyg.

	Fodd bynnag, ail-daniwyd yr achos Methodistaidd yn ardal Llanaelhaearn tua'r flwyddyn 1807 pan ddaeth John Elias - a aned yn Crymllwyn Bach, plwyf Aber-erch - i bregethu yn ffermdy Pentre-bach. O ganlyniad sefydlwyd Ysgol Sul ym meudy fferm Moelfre-bach gerllaw gan Robert Roberts, Pentre-bach a Dafydd Prichard y Gof. Yn ystod y blynyddoedd 1807-11 pregethwyd yn nifer o ffermdai'r ardal ac arweiniodd hynny at godi capel cyntaf Cwmcoryn ym 1811. Adeilad bychan ac amrwd tu hwnt oedd y capel cyntaf - "tebycach i fwth bugail i'w gysgodi rhag gwres ac ystorm yng nghanol ymherodraeth y geifr gwylltion nag i ~~Dem~~ i addoli y gwir a bywiol Dduw" - ym marn Robert Hughes, Uwchlaw'r ffynnon. Gwnaed cais am drwyddedu'r capel diaddurn hwn ar 13 Ebrill ac fe'i caniatawyd ar 25 Awst yr un flwyddyn. Mae Edmund Hyde Hall yn cyfeirio at achos Cwmcoryn yn ei ddisgrifiad o'i daith drwy'r plwyf ym 1809 neu 1811, gan ddweud mai honno oedd yr unig gynulleidfa ymneilltuol o fewn plwyf Llanaelhaearn.<sup>[1]</sup>		Fodd bynnag, ail-daniwyd yr achos Methodistaidd yn ardal Llanaelhaearn tua'r flwyddyn 1807 pan ddaeth John Elias - a aned yn Crymllwyn Bach, plwyf Aber-erch - i bregethu yn ffermdy Pentre-bach. O ganlyniad sefydlwyd Ysgol Sul ym meudy fferm Moelfre-bach gerllaw gan Robert Roberts, Pentre-bach a Dafydd Prichard y Gof. Yn ystod y blynyddoedd 1807-11 pregethwyd yn nifer o ffermdai'r ardal ac arweiniodd hynny at godi capel cyntaf Cwmcoryn ym 1811. Adeilad bychan ac amrwd tu hwnt oedd y capel cyntaf - "tebycach i fwth bugail i'w gysgodi rhag gwres ac ystorm yng nghanol ymherodraeth y geifr gwylltion nag i Deml i addoli y gwir a bywiol Dduw" - ym marn Robert Hughes, Uwchlaw'r ffynnon. Gwnaed cais am drwyddedu'r capel diaddurn hwn ar 13 Ebrill 1811 ac fe'i caniatawyd ar 25 Awst yr un flwyddyn. Mae Edmund Hyde Hall yn cyfeirio at achos Cwmcoryn yn ei ddisgrifiad o'i daith drwy'r plwyf ym 1809 neu 1811, gan ddweud mai honno oedd yr unig gynulleidfa ymneilltuol o fewn plwyf Llanaelhaearn.<sup>[1]</sup>

	=== Hanes diweddarach ===		=== Hanes diweddarach ===

	Cynyddodd yr achos cynnar yn Cwmcoryn ac, ym 1831, torrodd diwygiad allan yn capel cyn ymledu drwy'r fro.<ref>Robert Hughes, ''Hunan-Gofiant ynghyda Phregethau a Barddoniaeth y Diweddar Barch. Robert Hughes, (Robin Goch), Uwchlaw’rffynon'', (Pwllheli, 1893) tt.33-5</ref>		Cynyddodd yr achos cynnar yn Cwmcoryn ac, ym 1831, torrodd diwygiad allan yn y capel cyn ymledu drwy'r fro.<ref>Robert Hughes, ''Hunan-Gofiant ynghyda Phregethau a Barddoniaeth y Diweddar Barch. Robert Hughes, (Robin Goch), Uwchlaw’rffynon'', (Pwllheli, 1893) tt.33-5</ref>
	Drigain mlynedd ar ôl agor y capel cyntaf, codwyd capel newydd, helaethach ar y safle ym 1871. Parhaodd achos Cwmcoryn i wasanaethu'r gymuned o ffermydd gwasgarog ar y llethrau uwchlaw Llanaelhaearn am dros ganrif a hanner, a bu'n gyrchfan i gyngherddau a chymanfaoedd canu, yn ogystal ag oedfaon ar y Sul, er gwaethaf ei safle anghysbell. Am gyfnod bu'n rhan o ofalaeth a oedd yn cynnwys eglwysi Gosen, Trefor a'r Babell, Llanaelhaearn hefyd. Fodd bynnag, gyda'r gynulleidfa'n heneiddio a phrinhau daeth yr achos i ben oddeutu diwedd y 1980au ac mae'r capel yn dŷ ers blynyddoedd bellach. Cyfeirnod grid y Capel yw SH40324517.<ref>[http://www.coflein.gov.uk/cy/site/6856/details/cwmcoryn-chapel-calvinistic-methodist Cofnod o'r lle hwn ar wefan y Comisiwn Brenhinol.]</ref>		Drigain mlynedd ar ôl agor y capel cyntaf, codwyd capel newydd, helaethach ar y safle ym 1871. Parhaodd achos Cwmcoryn i wasanaethu'r gymuned o ffermydd gwasgarog ar y llethrau uwchlaw Llanaelhaearn am dros ganrif a hanner, a bu'n gyrchfan i gyngherddau a chymanfaoedd canu, yn ogystal ag oedfaon ar y Sul, er gwaethaf ei safle anghysbell. Am gyfnod bu'n rhan o ofalaeth a oedd yn cynnwys eglwysi Gosen, Trefor a'r Babell, Llanaelhaearn hefyd. Fodd bynnag, gyda'r gynulleidfa'n heneiddio a phrinhau daeth yr achos i ben oddeutu diwedd y 1980au ac mae'r capel yn dŷ ers blynyddoedd bellach. Cyfeirnod grid y Capel yw SH40324517.<ref>[http://www.coflein.gov.uk/cy/site/6856/details/cwmcoryn-chapel-calvinistic-methodist Cofnod o'r lle hwn ar wefan y Comisiwn Brenhinol.]</ref>

Cyfaill Eben am 14:55, 16 Ebrill 2021

2021-04-16T14:55:47Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 15:55, 16 Ebrill 2021
Llinell 1:		Llinell 1:
	[[Delwedd:770471 995f909f.jpg\|bawd\|de\|350px]]		[[Delwedd:770471 995f909f.jpg\|bawd\|de\|350px]]

	Capel y Methodistiaid Calfinaidd yw '''Capel Cwm Coryn''', [[Llanaelhaearn]]. Ym 1831, torrodd diwygiad allan yn capel cyn ~~lledu trwy~~'r fro.<ref>Robert Hughes, ''Hunan-Gofiant ynghyda Phregethau a Barddoniaeth y Diweddar Barch. Robert Hughes, (Robin Goch), Uwchlaw’rffynon'', (Pwllheli, 1893) tt.33-5</ref>		Capel a oedd yn perthyn i enwad y Methodistiaid Calfinaidd oedd'''Capel Cwm Coryn''', [[Llanaelhaearn]].

	~~Adeiladwyd~~ yn ~~1811~~, a ~~chafodd ei adnewyddu~~ yn ~~1871~~. Cyfeirnod grid y Capel yw SH40324517.<ref>[http://www.coflein.gov.uk/cy/site/6856/details/cwmcoryn-chapel-calvinistic-methodist Cofnod o'r lle hwn ar wefan y Comisiwn Brenhinol.]</ref>		=== Dechrau'r achos ===

			Yn dilyn ymadawiad Robert Owen, Bryngadfa, â phlwyf Llanaelhaearn (gweler yr erthygl ar Seiat Fethodistaidd Bryngadfa yn Cof y Cwmwd), ni bu llawer o lewyrch ar bethau yn yr ardal am rai blynyddoedd, gyda gweddill seiadwyr Bryngadfa wedi symud i Frynengan mae'n fwy na thebyg.

			Fodd bynnag, ail-daniwyd yr achos Methodistaidd yn ardal Llanaelhaearn tua'r flwyddyn 1807 pan ddaeth John Elias - a aned yn Crymllwyn Bach, plwyf Aber-erch - i bregethu yn ffermdy Pentre-bach. O ganlyniad sefydlwyd Ysgol Sul ym meudy fferm Moelfre-bach gerllaw gan Robert Roberts, Pentre-bach a Dafydd Prichard y Gof. Yn ystod y blynyddoedd 1807-11 pregethwyd yn nifer o ffermdai'r ardal ac arweiniodd hynny at godi capel cyntaf Cwmcoryn ym 1811. Adeilad bychan ac amrwd tu hwnt oedd y capel cyntaf - "tebycach i fwth bugail i'w gysgodi rhag gwres ac ystorm yng nghanol ymherodraeth y geifr gwylltion nag i Dem i addoli y gwir a bywiol Dduw" - ym marn Robert Hughes, Uwchlaw'r ffynnon. Gwnaed cais am drwyddedu'r capel diaddurn hwn ar 13 Ebrill ac fe'i caniatawyd ar 25 Awst yr un flwyddyn. Mae Edmund Hyde Hall yn cyfeirio at achos Cwmcoryn yn ei ddisgrifiad o'i daith drwy'r plwyf ym 1809 neu 1811, gan ddweud mai honno oedd yr unig gynulleidfa ymneilltuol o fewn plwyf Llanaelhaearn.<sup>[1]</sup>

			=== Hanes diweddarach ===

			Cynyddodd yr achos cynnar yn Cwmcoryn ac, ym 1831, torrodd diwygiad allan yn capel cyn ymledu drwy'r fro.<ref>Robert Hughes, ''Hunan-Gofiant ynghyda Phregethau a Barddoniaeth y Diweddar Barch. Robert Hughes, (Robin Goch), Uwchlaw’rffynon'', (Pwllheli, 1893) tt.33-5</ref>
			Drigain mlynedd ar ôl agor y capel cyntaf, codwyd capel newydd, helaethach ar y safle ym 1871. Parhaodd achos Cwmcoryn i wasanaethu'r gymuned o ffermydd gwasgarog ar y llethrau uwchlaw Llanaelhaearn am dros ganrif a hanner, a bu'n gyrchfan i gyngherddau a chymanfaoedd canu, yn ogystal ag oedfaon ar y Sul, er gwaethaf ei safle anghysbell. Am gyfnod bu'n rhan o ofalaeth a oedd yn cynnwys eglwysi Gosen, Trefor a'r Babell, Llanaelhaearn hefyd. Fodd bynnag, gyda'r gynulleidfa'n heneiddio a phrinhau daeth yr achos i ben oddeutu diwedd y 1980au ac mae'r capel yn dŷ ers blynyddoedd bellach. Cyfeirnod grid y Capel yw SH40324517.<ref>[http://www.coflein.gov.uk/cy/site/6856/details/cwmcoryn-chapel-calvinistic-methodist Cofnod o'r lle hwn ar wefan y Comisiwn Brenhinol.]</ref>

	==Eginyn==		==Eginyn==

	==Cyfeiriadau==		==Cyfeiriadau==
			1. Goronwy P. Owen, ''Methodistiaeth Llŷn ac Eifionydd'', (Cyhoeddwyd gan Henaduriaeth Llŷn ac Eifionydd, 1978), t.204-5.

Gwylan am 19:04, 12 Gorffennaf 2019

2019-07-12T19:04:35Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 20:04, 12 Gorffennaf 2019
Llinell 1:		Llinell 1:
	[[Delwedd:770471 995f909f.jpg\|bawd\|de\|350px]]		[[Delwedd:770471 995f909f.jpg\|bawd\|de\|350px]]

	Capel y Methodistiaid Calfinaidd yw '''Capel Cwm Coryn''', [[Llanaelhaearn]]. Ym 1831, torrodd diwygiad allan yn capel cyn lledu trwy'r fro.<ref>~~Ysgrifennwch droednodyn fan hyn~~</ref>		Capel y Methodistiaid Calfinaidd yw '''Capel Cwm Coryn''', [[Llanaelhaearn]]. Ym 1831, torrodd diwygiad allan yn capel cyn lledu trwy'r fro.<ref>Robert Hughes, ''Hunan-Gofiant ynghyda Phregethau a Barddoniaeth y Diweddar Barch. Robert Hughes, (Robin Goch), Uwchlaw’rffynon'', (Pwllheli, 1893) tt.33-5</ref>

	Adeiladwyd yn 1811, a chafodd ei adnewyddu yn 1871. Cyfeirnod grid y Capel yw SH40324517.<ref>[http://www.coflein.gov.uk/cy/site/6856/details/cwmcoryn-chapel-calvinistic-methodist Cofnod o'r lle hwn ar wefan y Comisiwn Brenhinol.]</ref>		Adeiladwyd yn 1811, a chafodd ei adnewyddu yn 1871. Cyfeirnod grid y Capel yw SH40324517.<ref>[http://www.coflein.gov.uk/cy/site/6856/details/cwmcoryn-chapel-calvinistic-methodist Cofnod o'r lle hwn ar wefan y Comisiwn Brenhinol.]</ref>

Gwylan am 19:03, 12 Gorffennaf 2019

2019-07-12T19:03:40Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 20:03, 12 Gorffennaf 2019
Llinell 1:		Llinell 1:
	[[Delwedd:770471 995f909f.jpg\|bawd\|de\|350px]]		[[Delwedd:770471 995f909f.jpg\|bawd\|de\|350px]]

	Capel y Methodistiaid Calfinaidd yw '''Capel Cwm Coryn''', [[Llanaelhaearn]].		Capel y Methodistiaid Calfinaidd yw '''Capel Cwm Coryn''', [[Llanaelhaearn]]. Ym 1831, torrodd diwygiad allan yn capel cyn lledu trwy'r fro.<ref>Ysgrifennwch droednodyn fan hyn</ref>

	Adeiladwyd yn 1811, a chafodd ei adnewyddu yn 1871. Cyfeirnod grid y Capel yw SH40324517.		Adeiladwyd yn 1811, a chafodd ei adnewyddu yn 1871. Cyfeirnod grid y Capel yw SH40324517.<ref>[http://www.coflein.gov.uk/cy/site/6856/details/cwmcoryn-chapel-calvinistic-methodist Cofnod o'r lle hwn ar wefan y Comisiwn Brenhinol.]</ref>

			==Eginyn==

			==Cyfeiriadau==

	~~==Ffynonellau==~~

	~~[http://www.coflein.gov.uk/cy/site/6856/details/cwmcoryn-chapel-calvinistic-methodist Cofnod o'r lle hwn ar wefan y Comisiwn Brenhinol.]~~

	[[Categori: Adeiladau ac adeiladwaith]]		[[Categori: Adeiladau ac adeiladwaith]]
	[[Categori: Safleoedd crefyddol]]		[[Categori: Safleoedd crefyddol]
			[[Categori:Capeli]]

Gwylan: Symudodd Gwylan y dudalen Capel Cwm Coryn i Capel Cwm Coryn (MC)

2019-07-12T09:40:12Z

Symudodd Gwylan y dudalen Capel Cwm Coryn i Capel Cwm Coryn (MC)

← Fersiwn hŷn	Fersiwn yn ôl 10:40, 12 Gorffennaf 2019
(Dim gwahaniaeth)

Gwylan am 09:39, 12 Gorffennaf 2019

2019-07-12T09:39:38Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 10:39, 12 Gorffennaf 2019
Llinell 1:		Llinell 1:
			[[Delwedd:770471 995f909f.jpg\|bawd\|de\|350px]]

	Capel y Methodistiaid Calfinaidd yw '''Capel Cwm Coryn''', [[Llanaelhaearn]].		Capel y Methodistiaid Calfinaidd yw '''Capel Cwm Coryn''', [[Llanaelhaearn]].

Miriamlloydjones am 21:36, 13 Rhagfyr 2017

2017-12-13T21:36:45Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 22:36, 13 Rhagfyr 2017
Llinell 8:		Llinell 8:

	[[Categori: Adeiladau ac adeiladwaith]]		[[Categori: Adeiladau ac adeiladwaith]]
			[[Categori: Safleoedd crefyddol]]