<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="cy">
	<id>https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Capel_Cesarea_%28MC%29%2C_Y_Fron</id>
	<title>Capel Cesarea (MC), Y Fron - Hanes golygu</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Capel_Cesarea_%28MC%29%2C_Y_Fron"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Capel_Cesarea_(MC),_Y_Fron&amp;action=history"/>
	<updated>2026-05-06T20:01:47Z</updated>
	<subtitle>Hanes diwygio&#039;r dudalen hon ar y wici</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.43.1</generator>
	<entry>
		<id>https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Capel_Cesarea_(MC),_Y_Fron&amp;diff=12330&amp;oldid=prev</id>
		<title>Cyfaill Eben am 15:44, 8 Rhagfyr 2021</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Capel_Cesarea_(MC),_Y_Fron&amp;diff=12330&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2021-12-08T15:44:04Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;cy&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Fersiwn hŷn&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;Fersiwn yn ôl 16:44, 8 Rhagfyr 2021&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;Llinell 1:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Llinell 1:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Cafwyd dechreuadau eglwys &#039;&#039;&#039;Capel Cesarea&#039;&#039;&#039; mewn tŷ bychan o&#039;r enw Yr Henfron wrth i ardal [[Y Fron]] ddechrau &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;dyfu &lt;/del&gt;gyda chwareli gerllaw&#039;n &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;agor&lt;/del&gt;. Dechreuwyd trwy gynnal ysgol Sul, efallai tua 1837, a chredir i&#039;r capel gael ei adeiladu tua 1839-40, er na sefydlwyd yr achos ei hun tan 1842. Ymysg y prif symbylwyr &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;oedd &lt;/del&gt;[[John Jones, Tal-y-sarn]], ac ymaelododd dwsin o aelodau [[Capel Tal-y-sarn (MC)]] â&#039;r achos newydd ar ei ddechreuad - cyn hynny Capel Tal-y-sarn oedd y capel Presbyteraidd agosaf at y Fron.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Cafwyd dechreuadau eglwys &#039;&#039;&#039;Capel Cesarea&#039;&#039;&#039; mewn tŷ bychan o&#039;r enw Yr Henfron wrth i ardal [[Y Fron]] ddechrau &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;tyfu &lt;/ins&gt;gyda chwareli gerllaw&#039;n &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;cael eu hagor&lt;/ins&gt;. Dechreuwyd trwy gynnal ysgol Sul, efallai tua 1837, a chredir i&#039;r capel gael ei adeiladu tua 1839-40, er na sefydlwyd yr achos ei hun tan 1842. Ymysg y prif symbylwyr &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;roedd &lt;/ins&gt;[[John Jones, Tal-y-sarn]], ac ymaelododd dwsin o aelodau [[Capel Tal-y-sarn (MC)]] â&#039;r achos newydd ar ei ddechreuad - cyn hynny Capel Tal-y-sarn oedd y capel Presbyteraidd agosaf at y Fron.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Ar y dechrau, llawr pridd oedd i&#039;r capel, ac fe&#039;i &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;oleuwyd &lt;/del&gt;gan chwe channwyll. Roedd 133 o eisteddleoedd yno.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Ar y dechrau, llawr pridd oedd i&#039;r capel, ac fe&#039;i &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;goleuwyd &lt;/ins&gt;gan chwe channwyll. Roedd 133 o eisteddleoedd yno.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Bu &lt;/del&gt;effeithiau Diwygiad 1859 &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;i&#039;w teimlo yma&lt;/del&gt;, a chynyddodd yr aelodaeth o 45 ym 1858 i 80 ym 1860 ac 85 ym 1862. Ym 1862, roedd 18 o athrawon gan yr ysgol Sul, 1 athrawes, ac 111 o rai yn mynychu&#039;r ysgol Sul.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Teimlwyd &lt;/ins&gt;effeithiau Diwygiad 1859 &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;yno&lt;/ins&gt;, a chynyddodd yr aelodaeth o 45 ym 1858 i 80 ym 1860 ac 85 ym 1862. Ym 1862, roedd 18 o athrawon gan yr ysgol Sul, 1 athrawes, ac 111 o rai yn mynychu&#039;r ysgol Sul.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Gan fod yr achos yn cynyddu, codwyd capel newydd ym 1864, yn agos at safle&#039;r hen gapel, ar dir Bronyfoel. Gallai&#039;r capel newydd ddal dwywaith cymaint o bobl â&#039;r hen un - sef 256. Gwerthwyd yr hen gapel am £20 ym 1865. Daliai&#039;r achos i dyfu &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;fod &lt;/del&gt;bynnag, a theimlwyd yr angen am godi capel mwy fyth. Gosodwyd y garreg sylfaen yn ei lle, 28 Awst 1880, ar safle newydd tua chwarter milltir yn agosach at Fynwent Twrog yn y pentref. Y pensaer oedd y Parch. Griffith Parry, Llanberis, a&#039;r contractor, [[Evan Jones, Plas Dolydd]]. Agorodd y capel flwyddyn i&#039;r diwrnod wedi gosod y garreg sylfaen, ar gost o £2436. Gwerthwyd yr hen gapel am £60 ym 1898, a&#039;r flwyddyn ganlynol fe werthwyd yr hen dŷ capel am &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;£1414&lt;/del&gt;, gan godi un newydd am £305 gerllaw&#039;r adeilad newydd. Rhaid oedd atgyweirio tu blaen y capel ym 1900.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Gan fod yr achos yn cynyddu, codwyd capel newydd ym 1864, yn agos at safle&#039;r hen gapel, ar dir Bronyfoel. Gallai&#039;r capel newydd ddal dwywaith cymaint o bobl â&#039;r hen un - sef 256. Gwerthwyd yr hen gapel am £20 ym 1865. Daliai&#039;r achos i dyfu &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;fodd &lt;/ins&gt;bynnag, a theimlwyd yr angen am godi capel mwy fyth. Gosodwyd y garreg sylfaen yn ei lle, 28 Awst 1880, ar safle newydd tua chwarter milltir yn agosach at Fynwent Twrog yn y pentref. Y pensaer oedd y Parch. Griffith Parry, Llanberis, a&#039;r contractor, [[Evan Jones, Plas Dolydd]]. Agorodd y capel flwyddyn i&#039;r diwrnod wedi gosod y garreg sylfaen, ar gost o £2436. Gwerthwyd yr hen gapel am £60 ym 1898, a&#039;r flwyddyn ganlynol fe werthwyd yr hen dŷ capel am &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;£141&lt;/ins&gt;, gan godi un newydd am £305 gerllaw&#039;r adeilad newydd. Rhaid oedd atgyweirio tu blaen y capel ym 1900.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Ym 1900, roedd yr aelodaeth wedi codi i 235. Ysywaeth, mae&#039;r achos wedi cau ers blynyddoedd erbyn hyn.&amp;lt;ref&amp;gt;W. Hobley, &#039;&#039;Hanes Methodistiaeth Arfon&#039;&#039;, Cyf.I, Dosbarth Clynnog (Caernarfon, 1910), tt.257-70&amp;lt;/ref&amp;gt; Fe&#039;i &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ddymchwelwyd ym &lt;/del&gt;2009.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Ym 1900, roedd yr aelodaeth wedi codi i 235. Ysywaeth, mae&#039;r achos wedi cau ers blynyddoedd erbyn hyn.&amp;lt;ref&amp;gt;W. Hobley, &#039;&#039;Hanes Methodistiaeth Arfon&#039;&#039;, Cyf.I, Dosbarth Clynnog (Caernarfon, 1910), tt.257-70&amp;lt;/ref&amp;gt; Fe&#039;i &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;dymchwelwyd yn &lt;/ins&gt;2009.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;{{eginyn}}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;{{eginyn}}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Cyfaill Eben</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Capel_Cesarea_(MC),_Y_Fron&amp;diff=8051&amp;oldid=prev</id>
		<title>Irion am 13:37, 24 Chwefror 2020</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Capel_Cesarea_(MC),_Y_Fron&amp;diff=8051&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2020-02-24T13:37:24Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;cy&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Fersiwn hŷn&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;Fersiwn yn ôl 14:37, 24 Chwefror 2020&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l7&quot;&gt;Llinell 7:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Llinell 7:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Gan fod yr achos yn cynyddu, codwyd capel newydd ym 1864, yn agos at safle&amp;#039;r hen gapel, ar dir Bronyfoel. Gallai&amp;#039;r capel newydd ddal dwywaith cymaint o bobl â&amp;#039;r hen un - sef 256. Gwerthwyd yr hen gapel am £20 ym 1865. Daliai&amp;#039;r achos i dyfu fod bynnag, a theimlwyd yr angen am godi capel mwy fyth. Gosodwyd y garreg sylfaen yn ei lle, 28 Awst 1880, ar safle newydd tua chwarter milltir yn agosach at Fynwent Twrog yn y pentref. Y pensaer oedd y Parch. Griffith Parry, Llanberis, a&amp;#039;r contractor, [[Evan Jones, Plas Dolydd]]. Agorodd y capel flwyddyn i&amp;#039;r diwrnod wedi gosod y garreg sylfaen, ar gost o £2436. Gwerthwyd yr hen gapel am £60 ym 1898, a&amp;#039;r flwyddyn ganlynol fe werthwyd yr hen dŷ capel am £1414, gan godi un newydd am £305 gerllaw&amp;#039;r adeilad newydd. Rhaid oedd atgyweirio tu blaen y capel ym 1900.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Gan fod yr achos yn cynyddu, codwyd capel newydd ym 1864, yn agos at safle&amp;#039;r hen gapel, ar dir Bronyfoel. Gallai&amp;#039;r capel newydd ddal dwywaith cymaint o bobl â&amp;#039;r hen un - sef 256. Gwerthwyd yr hen gapel am £20 ym 1865. Daliai&amp;#039;r achos i dyfu fod bynnag, a theimlwyd yr angen am godi capel mwy fyth. Gosodwyd y garreg sylfaen yn ei lle, 28 Awst 1880, ar safle newydd tua chwarter milltir yn agosach at Fynwent Twrog yn y pentref. Y pensaer oedd y Parch. Griffith Parry, Llanberis, a&amp;#039;r contractor, [[Evan Jones, Plas Dolydd]]. Agorodd y capel flwyddyn i&amp;#039;r diwrnod wedi gosod y garreg sylfaen, ar gost o £2436. Gwerthwyd yr hen gapel am £60 ym 1898, a&amp;#039;r flwyddyn ganlynol fe werthwyd yr hen dŷ capel am £1414, gan godi un newydd am £305 gerllaw&amp;#039;r adeilad newydd. Rhaid oedd atgyweirio tu blaen y capel ym 1900.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Ym 1900, roedd yr aelodaeth wedi codi i 235. Ysywaeth, mae&#039;r achos wedi cau ers blynyddoedd erbyn hyn.&amp;lt;ref&amp;gt;W. Hobley, &#039;&#039;Hanes Methodistiaeth Arfon&#039;&#039;, Cyf.I, Dosbarth Clynnog (Caernarfon, 1910), tt.257-70&amp;lt;/ref&amp;gt;  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Ym 1900, roedd yr aelodaeth wedi codi i 235. Ysywaeth, mae&#039;r achos wedi cau ers blynyddoedd erbyn hyn.&amp;lt;ref&amp;gt;W. Hobley, &#039;&#039;Hanes Methodistiaeth Arfon&#039;&#039;, Cyf.I, Dosbarth Clynnog (Caernarfon, 1910), tt.257-70&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Fe&#039;i ddymchwelwyd ym 2009.&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;{{eginyn}}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;{{eginyn}}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Irion</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Capel_Cesarea_(MC),_Y_Fron&amp;diff=8050&amp;oldid=prev</id>
		<title>Irion: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda &#039;Cafwyd dechreuadau eglwys &#039;&#039;&#039;Capel Cesarea&#039;&#039;&#039; mewn tŷ bychan o&#039;r enw Yr Henfron wrth i ardal Y Fron ddechrau dyfu gyda chwareli gerllaw&#039;n agor. Dechr...&#039;</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Capel_Cesarea_(MC),_Y_Fron&amp;diff=8050&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2020-02-24T13:35:52Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda &amp;#039;Cafwyd dechreuadau eglwys &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Capel Cesarea&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; mewn tŷ bychan o&amp;#039;r enw Yr Henfron wrth i ardal &lt;a href=&quot;/wici/Y_Fron&quot; title=&quot;Y Fron&quot;&gt;Y Fron&lt;/a&gt; ddechrau dyfu gyda chwareli gerllaw&amp;#039;n agor. Dechr...&amp;#039;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Tudalen newydd&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;Cafwyd dechreuadau eglwys &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Capel Cesarea&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; mewn tŷ bychan o&amp;#039;r enw Yr Henfron wrth i ardal [[Y Fron]] ddechrau dyfu gyda chwareli gerllaw&amp;#039;n agor. Dechreuwyd trwy gynnal ysgol Sul, efallai tua 1837, a chredir i&amp;#039;r capel gael ei adeiladu tua 1839-40, er na sefydlwyd yr achos ei hun tan 1842. Ymysg y prif symbylwyr oedd [[John Jones, Tal-y-sarn]], ac ymaelododd dwsin o aelodau [[Capel Tal-y-sarn (MC)]] â&amp;#039;r achos newydd ar ei ddechreuad - cyn hynny Capel Tal-y-sarn oedd y capel Presbyteraidd agosaf at y Fron.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Ar y dechrau, llawr pridd oedd i&amp;#039;r capel, ac fe&amp;#039;i oleuwyd gan chwe channwyll. Roedd 133 o eisteddleoedd yno.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Bu effeithiau Diwygiad 1859 i&amp;#039;w teimlo yma, a chynyddodd yr aelodaeth o 45 ym 1858 i 80 ym 1860 ac 85 ym 1862. Ym 1862, roedd 18 o athrawon gan yr ysgol Sul, 1 athrawes, ac 111 o rai yn mynychu&amp;#039;r ysgol Sul.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Gan fod yr achos yn cynyddu, codwyd capel newydd ym 1864, yn agos at safle&amp;#039;r hen gapel, ar dir Bronyfoel. Gallai&amp;#039;r capel newydd ddal dwywaith cymaint o bobl â&amp;#039;r hen un - sef 256. Gwerthwyd yr hen gapel am £20 ym 1865. Daliai&amp;#039;r achos i dyfu fod bynnag, a theimlwyd yr angen am godi capel mwy fyth. Gosodwyd y garreg sylfaen yn ei lle, 28 Awst 1880, ar safle newydd tua chwarter milltir yn agosach at Fynwent Twrog yn y pentref. Y pensaer oedd y Parch. Griffith Parry, Llanberis, a&amp;#039;r contractor, [[Evan Jones, Plas Dolydd]]. Agorodd y capel flwyddyn i&amp;#039;r diwrnod wedi gosod y garreg sylfaen, ar gost o £2436. Gwerthwyd yr hen gapel am £60 ym 1898, a&amp;#039;r flwyddyn ganlynol fe werthwyd yr hen dŷ capel am £1414, gan godi un newydd am £305 gerllaw&amp;#039;r adeilad newydd. Rhaid oedd atgyweirio tu blaen y capel ym 1900.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Ym 1900, roedd yr aelodaeth wedi codi i 235. Ysywaeth, mae&amp;#039;r achos wedi cau ers blynyddoedd erbyn hyn.&amp;lt;ref&amp;gt;W. Hobley, &amp;#039;&amp;#039;Hanes Methodistiaeth Arfon&amp;#039;&amp;#039;, Cyf.I, Dosbarth Clynnog (Caernarfon, 1910), tt.257-70&amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{eginyn}}&lt;br /&gt;
==Cyfeiriadau==&lt;br /&gt;
{{cyfeiriadau}}&lt;br /&gt;
[[Categori:Crefydd]]&lt;br /&gt;
[[Categori:Capeli ]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Irion</name></author>
	</entry>
</feed>