https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?action=history&feed=atom&title=Buarth_Greyenyn_Rhys_GochBuarth Greyenyn Rhys Goch - Hanes golygu2026-04-06T12:32:45ZHanes diwygio'r dudalen hon ar y wiciMediaWiki 1.43.1https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Buarth_Greyenyn_Rhys_Goch&diff=15768&oldid=prevIrion am 20:11, 5 Mehefin 20242024-06-05T20:11:51Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="cy">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Fersiwn hŷn</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Fersiwn yn ôl 21:11, 5 Mehefin 2024</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">Llinell 1:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">Llinell 1:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ceir dau gyfeiriad ymysg Llawysgrifau Bangor yn archifau'r Brifysgol at yr enw cae anghyffredin hwn yn nhrefgordd [[Bodellog]] ym mhlwyf [[Llanwnda]]. Yn y cyfeiriad cynharaf ym 1597 ceir y ffurf lawn ''Buarth grayenyn Rees goch'' a'r ffurf fyrrach, sef ''buarth grayenyn'', ym 1629. Ffurf fachigol unigol ''greaen'' yw ''greyenyn/graeanen'', sef gronyn bach o dywod neu garreg. Mae'n anodd credu y byddai un gronyn bach yn llythrennol yn rhoi ei enw i le arbennig, ond efallai mai'r hyn a geir yma yw cyfeiriad at ryw faen mawr a gludwyd yno'n chwedlonol gan arwr lleol o'r enw Rhys Goch; h.y. nad oedd cario carreg enfawr yn fwy o ymdrech iddo na phe bai'n ronyn bach. Cofnodwyd enw arall ar y cae hwn yn yr un ffynhonnell, sef ''Buarth y Maen Mawr''. Ceir llawer o chwedlau gwerin sy'n cysylltu meini mawr neu gromlechi ag arwyr neu gewri - e.e. ar lan ''Llyn y Tri Greyenyn'' ym mhlwyf Tal-y-llyn, Meirionnydd, ceir tri maen mawr a daflwyd yn ôl y chwedl gan Idris Gawr o'i esgid am eu bod yn brifo'i droed. Efallai mai arwr o'r fath oedd Rhys Goch yntau. Un gŵr gweddol leol o'r enw hwn oedd Rhys Goch Eryri, bardd o'r 15g a hanai o Feddgelert ond er bod nifer o chwedlau wedi'u cysylltu ag ef nid oes yr un ohonynt yn sôn am ei gryfder corfforol eithriadol. Roedd Rhys Goch yn enw gweddol gyffredin a gallai gyfeirio at rhyw wron lleol yr anghofiwyd amdano'n llwyr erbyn hyn.<ref>Glenda Carr, ''Hen Enwau o Arfon, Llŷn ac Eifionydd'', (Gwasg y Bwthyn, 2011), tt.53-4</ref></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ceir dau gyfeiriad ymysg Llawysgrifau Bangor yn archifau'r Brifysgol at yr enw cae anghyffredin hwn<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">, sef '''Buarth Greyenyn Rhys Goch''', </ins>yn nhrefgordd [[Bodellog]] ym mhlwyf [[Llanwnda]]. Yn y cyfeiriad cynharaf ym 1597 ceir y ffurf lawn ''Buarth grayenyn Rees goch'' a'r ffurf fyrrach, sef ''buarth grayenyn'', ym 1629. Ffurf fachigol unigol ''greaen'' yw ''greyenyn/graeanen'', sef gronyn bach o dywod neu garreg. Mae'n anodd credu y byddai un gronyn bach yn llythrennol yn rhoi ei enw i le arbennig, ond efallai mai'r hyn a geir yma yw cyfeiriad at ryw faen mawr a gludwyd yno'n chwedlonol gan arwr lleol o'r enw Rhys Goch; h.y. nad oedd cario carreg enfawr yn fwy o ymdrech iddo na phe bai'n ronyn bach. Cofnodwyd enw arall ar y cae hwn yn yr un ffynhonnell, sef ''Buarth y Maen Mawr''. Ceir llawer o chwedlau gwerin sy'n cysylltu meini mawr neu gromlechi ag arwyr neu gewri - e.e. ar lan ''Llyn y Tri Greyenyn'' ym mhlwyf Tal-y-llyn, Meirionnydd, ceir tri maen mawr a daflwyd yn ôl y chwedl gan Idris Gawr o'i esgid am eu bod yn brifo'i droed. Efallai mai arwr o'r fath oedd Rhys Goch yntau. Un gŵr gweddol leol o'r enw hwn oedd Rhys Goch Eryri, bardd o'r 15g a hanai o Feddgelert ond er bod nifer o chwedlau wedi'u cysylltu ag ef nid oes yr un ohonynt yn sôn am ei gryfder corfforol eithriadol. Roedd Rhys Goch yn enw gweddol gyffredin a gallai gyfeirio at rhyw wron lleol yr anghofiwyd amdano'n llwyr erbyn hyn.<ref>Glenda Carr, ''Hen Enwau o Arfon, Llŷn ac Eifionydd'', (Gwasg y Bwthyn, 2011), tt.53-4</ref></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== Cyfeiriadau ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== Cyfeiriadau ==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Categori:Enwau lleoedd]]</ins></div></td></tr>
</table>Irionhttps://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Buarth_Greyenyn_Rhys_Goch&diff=15762&oldid=prevCyfaill Eben: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda 'Ceir dau gyfeiriad ymysg Llawysgrifau Bangor yn archifau'r Brifysgol at yr enw cae anghyffredin hwn yn nhrefgordd Bodellog ym mhlwyf Llanwnda. Yn...'2024-06-05T14:27:28Z<p>Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda 'Ceir dau gyfeiriad ymysg Llawysgrifau Bangor yn archifau'r Brifysgol at yr enw cae anghyffredin hwn yn nhrefgordd <a href="/wici/Bodellog" class="mw-redirect" title="Bodellog">Bodellog</a> ym mhlwyf <a href="/wici/Llanwnda" title="Llanwnda">Llanwnda</a>. Yn...'</p>
<p><b>Tudalen newydd</b></p><div>Ceir dau gyfeiriad ymysg Llawysgrifau Bangor yn archifau'r Brifysgol at yr enw cae anghyffredin hwn yn nhrefgordd [[Bodellog]] ym mhlwyf [[Llanwnda]]. Yn y cyfeiriad cynharaf ym 1597 ceir y ffurf lawn ''Buarth grayenyn Rees goch'' a'r ffurf fyrrach, sef ''buarth grayenyn'', ym 1629. Ffurf fachigol unigol ''greaen'' yw ''greyenyn/graeanen'', sef gronyn bach o dywod neu garreg. Mae'n anodd credu y byddai un gronyn bach yn llythrennol yn rhoi ei enw i le arbennig, ond efallai mai'r hyn a geir yma yw cyfeiriad at ryw faen mawr a gludwyd yno'n chwedlonol gan arwr lleol o'r enw Rhys Goch; h.y. nad oedd cario carreg enfawr yn fwy o ymdrech iddo na phe bai'n ronyn bach. Cofnodwyd enw arall ar y cae hwn yn yr un ffynhonnell, sef ''Buarth y Maen Mawr''. Ceir llawer o chwedlau gwerin sy'n cysylltu meini mawr neu gromlechi ag arwyr neu gewri - e.e. ar lan ''Llyn y Tri Greyenyn'' ym mhlwyf Tal-y-llyn, Meirionnydd, ceir tri maen mawr a daflwyd yn ôl y chwedl gan Idris Gawr o'i esgid am eu bod yn brifo'i droed. Efallai mai arwr o'r fath oedd Rhys Goch yntau. Un gŵr gweddol leol o'r enw hwn oedd Rhys Goch Eryri, bardd o'r 15g a hanai o Feddgelert ond er bod nifer o chwedlau wedi'u cysylltu ag ef nid oes yr un ohonynt yn sôn am ei gryfder corfforol eithriadol. Roedd Rhys Goch yn enw gweddol gyffredin a gallai gyfeirio at rhyw wron lleol yr anghofiwyd amdano'n llwyr erbyn hyn.<ref>Glenda Carr, ''Hen Enwau o Arfon, Llŷn ac Eifionydd'', (Gwasg y Bwthyn, 2011), tt.53-4</ref><br />
<br />
== Cyfeiriadau ==</div>Cyfaill Eben