Bodellog (trefgordd) - Hanes golygu

Irion am 19:45, 5 Ebrill 2022

2022-04-05T19:45:46Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 20:45, 5 Ebrill 2022
Llinell 13:		Llinell 13:
	Mae’r drefgordd hon yn “dref gyfrif” o ran ei natur, hynny yw os nad oes ond un tenant yn y drefgordd hon, mae hwnnw’n gorfod bod yn gyfrifol am holl daliadau’r drefgordd. Ac Adda Moel, Heilin ap Madog ac eraill, taeogion yr Arglwydd Dywysog, yw’r tenantiaid. Ac maent yn talu ym mhob tymor, 19s.11½c.		Mae’r drefgordd hon yn “dref gyfrif” o ran ei natur, hynny yw os nad oes ond un tenant yn y drefgordd hon, mae hwnnw’n gorfod bod yn gyfrifol am holl daliadau’r drefgordd. Ac Adda Moel, Heilin ap Madog ac eraill, taeogion yr Arglwydd Dywysog, yw’r tenantiaid. Ac maent yn talu ym mhob tymor, 19s.11½c.
	Cyfanswm blynyddol: 79s.10c.		Cyfanswm blynyddol: 79s.10c.
	yn lle’r holl wasanaethau [sy’n ddyledus] heblaw am ddyletswydd mynychu melin yr arglwydd a elwir Melin y Groes ac heblaw am dalu hanner marc o ran unrhyw ebediw ac amobr pan fo’n ofynnol. Ac hefyd y maen nhw’n talu eu cyfran o ~~‘’staurum’’~~ yr arglwydd Dywysog adeg Gŵyl Sant Martin bob blwyddyn, hynny yw eu bod nhw a’r holl daeogion eraill a’r rhai y rhoddwyd tenantiaeth iddynt yn y cwmwd hwn yn cyflwyno tri ych neu dair buwch yn unol â dewis yr arglwydd a thri chrannog o borthiant gwartheg fel ~~‘’staurum’’~~ yr arglwydd hwnnw a gymerwyd fel 5s. yr ych, 40c. y fuwch a 6c. y crannog. Ac maent yn cludo [nwyddau] ar ran yr arglwydd gyda dyn a cheffyl a logir am 2c. y dydd mewn cymydau [eraill] ac am 1c. y dydd o fewn eu cwmwd eu hunain. Ac maent yn talu Cylch Rhaglaw. Ac maent yn talu bob blwyddyn ar adeg y Pasg 18c. tuag at waith y rhai a elwir yn Gymraeg yn “greorion” sydd yn gofalu am anifeiliaid gweithio’r arglwydd.		yn lle’r holl wasanaethau [sy’n ddyledus] heblaw am ddyletswydd mynychu melin yr arglwydd a elwir Melin y Groes ac heblaw am dalu hanner marc o ran unrhyw ebediw ac amobr pan fo’n ofynnol. Ac hefyd y maen nhw’n talu eu cyfran o "staurum" yr arglwydd Dywysog adeg Gŵyl Sant Martin bob blwyddyn, hynny yw eu bod nhw a’r holl daeogion eraill a’r rhai y rhoddwyd tenantiaeth iddynt yn y cwmwd hwn yn cyflwyno tri ych neu dair buwch yn unol â dewis yr arglwydd a thri chrannog o borthiant gwartheg fel "staurum" yr arglwydd hwnnw a gymerwyd fel 5s. yr ych, 40c. y fuwch a 6c. y crannog. Ac maent yn cludo [nwyddau] ar ran yr arglwydd gyda dyn a cheffyl a logir am 2c. y dydd mewn cymydau [eraill] ac am 1c. y dydd o fewn eu cwmwd eu hunain. Ac maent yn talu Cylch Rhaglaw. Ac maent yn talu bob blwyddyn ar adeg y Pasg 18c. tuag at waith y rhai a elwir yn Gymraeg yn “greorion” sydd yn gofalu am anifeiliaid gweithio’r arglwydd.
	Cyfanswm blynyddol: 18c.		Cyfanswm blynyddol: 18c.

Llinell 24:		Llinell 24:

	===Cymysgedd yr enw===		===Cymysgedd yr enw===
	Mae cyfeiriad cynnar iawn at Bodellog yn y ‘''Record of Carnarvon''’ o 1470 fel ‘''Botelok''’. Yr oedd y ~~tref~~ hwn yn cynnwys y tir rhwng [[Afon Gochoer]] ac [[Afon Faig~~]], yn ôl [[Eben Fardd~~]]. Yr oedd Bodychain, Caer Du a Nantcall oll o fewn cyffiniau’r ~~tref~~ hwn, yn ogystal â [[Melin Bryn-y-gro]] – a ~~wasanaethodd~~ fel eu melin.		Mae cyfeiriad cynnar iawn at Bodellog yn y ‘''Record of Carnarvon''’ o 1470 fel ‘''Botelok''’. Yn ôl [[Eben Fardd]], yr oedd y trefgordd hwn yn cynnwys y tir rhwng [[Afon Gochoer]] ac [[Afon Faig]]. Yr oedd Bodychain, Caer Du a Nantcall oll o fewn cyffiniau’r trefgordd hwn, yn ogystal â [[Melin Bryn-y-gro]] – a ddefnyddid fel eu melin. Byddai hynny'n lleoli trefgordd Bodellog rhwng pentrefi presennol [[Nasareth]] a [[Pant-glas\|Phant-glas]], ond prin y gallai hynny fod yn gywir. Dadleuai [[W. Gilbert Williams]] fod camddealltwriaeth ynglŷn â’r datganiad uchod, gan fod ‘''Bodellog''’ yn hen enw ar [[Plas-y-bont]] hefyd, ac fod [[Melin y Bont Newydd]] yn cael eu chymysgu â [[Melin Bryn-y-gro]], gan fod enwau hŷn ar Felin y Bontnewydd; yr enw ar dafod-leferydd yn y 17g, oedd [[Melin Bodellog]] adefnyddid yr enw [[Melin-y-groes\|Felin-y-groes]] hefyd. Hawdd gweld sut y gellir cymysgu enwau ''melin y gro'' a ''melin y groes''.<ref>Glenda Carr, ''Hen Enwau o Arfon, Llyn ac Eifionydd'' (Gwasg y Bwthyn, 2011)</ref>

	Dadleuai [[W. Gilbert Williams]] fod camddealltwriaeth ynglŷn â’r datganiad uchod, gan fod ‘''Bodellog''’ yn hen enw ar [[Plas-y-bont]] hefyd, ac fod [[Melin y Bont Newydd]] yn cael eu chymysgu â Melin Bryn y ~~Gro~~, gan ~~mai~~ enwau hŷn ~~am felin~~ y Bontnewydd~~, sef~~ yr enw ar dafod-leferydd yn y 17g, oedd [[Melin Bodellog]] ~~a enwid hefyd yn~~ [[Melin-y-groes\|Felin-y-groes]]. Hawdd gweld sut y gellir cymysgu enwau ''melin y gro'' a ''melin y groes''.<ref>Glenda Carr, ''Hen Enwau o Arfon, Llyn ac Eifionydd'' (Gwasg y Bwthyn, 2011)</ref>

	==Cyfeiriadau==		==Cyfeiriadau==

Irion am 08:39, 16 Ebrill 2021

2021-04-16T08:39:03Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 09:39, 16 Ebrill 2021
Llinell 24:		Llinell 24:

	===Cymysgedd yr enw===		===Cymysgedd yr enw===
	Mae cyfeiriad cynnar iawn at Bodellog yn y ‘''Record of Carnarvon''’ o 1470 fel ‘''Botelok''’. Yr oedd y tref hwn yn cynnwys y tir rhwng [[Afon Gochoer]] ac [[Afon Faig]], yn ôl [[Eben Fardd]]. Yr oedd Bodychain, Caer Du a Nantcall oll o fewn cyffiniau’r tref hwn, yn ogystal â [[Melin Bryn y ~~Gro~~]] – a wasanaethodd fel eu melin.		Mae cyfeiriad cynnar iawn at Bodellog yn y ‘''Record of Carnarvon''’ o 1470 fel ‘''Botelok''’. Yr oedd y tref hwn yn cynnwys y tir rhwng [[Afon Gochoer]] ac [[Afon Faig]], yn ôl [[Eben Fardd]]. Yr oedd Bodychain, Caer Du a Nantcall oll o fewn cyffiniau’r tref hwn, yn ogystal â [[Melin Bryn-y-gro]] – a wasanaethodd fel eu melin.

	Dadleuai [[W. Gilbert Williams]] fod camddealltwriaeth ynglŷn â’r datganiad uchod, gan fod ‘''Bodellog''’ yn hen enw ar [[Plas-y-bont]] hefyd, ac fod [[Melin y Bont Newydd]] yn cael eu chymysgu â Melin Bryn y Gro, gan mai enwau hŷn am felin y Bontnewydd, sef yr enw ar dafod-leferydd yn y 17g, oedd [[Melin Bodellog]] a enwid hefyd yn [[Melin-y-groes\|Felin-y-groes]]. Hawdd gweld sut y gellir cymysgu enwau ''melin y gro'' a ''melin y groes''.<ref>Glenda Carr, ''Hen Enwau o Arfon, Llyn ac Eifionydd'' (Gwasg y Bwthyn, 2011)</ref>		Dadleuai [[W. Gilbert Williams]] fod camddealltwriaeth ynglŷn â’r datganiad uchod, gan fod ‘''Bodellog''’ yn hen enw ar [[Plas-y-bont]] hefyd, ac fod [[Melin y Bont Newydd]] yn cael eu chymysgu â Melin Bryn y Gro, gan mai enwau hŷn am felin y Bontnewydd, sef yr enw ar dafod-leferydd yn y 17g, oedd [[Melin Bodellog]] a enwid hefyd yn [[Melin-y-groes\|Felin-y-groes]]. Hawdd gweld sut y gellir cymysgu enwau ''melin y gro'' a ''melin y groes''.<ref>Glenda Carr, ''Hen Enwau o Arfon, Llyn ac Eifionydd'' (Gwasg y Bwthyn, 2011)</ref>

Irion am 08:38, 16 Ebrill 2021

2021-04-16T08:38:37Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 09:38, 16 Ebrill 2021
Llinell 13:		Llinell 13:
	Mae’r drefgordd hon yn “dref gyfrif” o ran ei natur, hynny yw os nad oes ond un tenant yn y drefgordd hon, mae hwnnw’n gorfod bod yn gyfrifol am holl daliadau’r drefgordd. Ac Adda Moel, Heilin ap Madog ac eraill, taeogion yr Arglwydd Dywysog, yw’r tenantiaid. Ac maent yn talu ym mhob tymor, 19s.11½c.		Mae’r drefgordd hon yn “dref gyfrif” o ran ei natur, hynny yw os nad oes ond un tenant yn y drefgordd hon, mae hwnnw’n gorfod bod yn gyfrifol am holl daliadau’r drefgordd. Ac Adda Moel, Heilin ap Madog ac eraill, taeogion yr Arglwydd Dywysog, yw’r tenantiaid. Ac maent yn talu ym mhob tymor, 19s.11½c.
	Cyfanswm blynyddol: 79s.10c.		Cyfanswm blynyddol: 79s.10c.
	yn lle’r holl wasanaethau [sy’n ddyledus] heblaw am ddyletswydd mynychu melin yr arglwydd a elwir Melin y Groes ac heblaw am dalu hanner marc o ran unrhyw ebediw ac amobr pan fo’n ofynnol. Ac hefyd y maen nhw’n talu eu cyfran o ‘’staurum’’ yr arglwydd Dywysog adeg Gŵyl Sant Martin bob blwyddyn, hynny yw eu bod nhw a’r holl daeogion eraill a’r rhai y rhoddwyd tenantiaeth iddynt yn y cwmwd hwn yn cyflwyno tri ych neu dair buwch yn unol â dewis yr arglwydd a thri chrannog o borthiant gwartheg fel ‘’staurum’’ yr arglwydd hwnnw a gymerwyd fel 5s. yr ych, 40c. y fuwch a 6c. y crannog. Ac maent yn cludo [nwyddau] ar ran yr arglwydd gyda dyn a cheffyl a logir am 2c. y dydd mewn cymydau [eraill] ac am 1c. y dydd o fewn eu cwmwd eu hunain. Ac maent yn talu Cylch Rhaglaw. Ac maent yn talu bob blwyddyn ar adeg y Pasg 18c. tuag at waith y rhai a elwir yn Gymraeg yn “greorion” sydd yn gofalu am anifeiliaid gweithio’r arglwydd.		yn lle’r holl wasanaethau [sy’n ddyledus] heblaw am ddyletswydd mynychu melin yr arglwydd a elwir Melin y Groes ac heblaw am dalu hanner marc o ran unrhyw ebediw ac amobr pan fo’n ofynnol. Ac hefyd y maen nhw’n talu eu cyfran o ‘’staurum’’ yr arglwydd Dywysog adeg Gŵyl Sant Martin bob blwyddyn, hynny yw eu bod nhw a’r holl daeogion eraill a’r rhai y rhoddwyd tenantiaeth iddynt yn y cwmwd hwn yn cyflwyno tri ych neu dair buwch yn unol â dewis yr arglwydd a thri chrannog o borthiant gwartheg fel ‘’staurum’’ yr arglwydd hwnnw a gymerwyd fel 5s. yr ych, 40c. y fuwch a 6c. y crannog. Ac maent yn cludo [nwyddau] ar ran yr arglwydd gyda dyn a cheffyl a logir am 2c. y dydd mewn cymydau [eraill] ac am 1c. y dydd o fewn eu cwmwd eu hunain. Ac maent yn talu Cylch Rhaglaw. Ac maent yn talu bob blwyddyn ar adeg y Pasg 18c. tuag at waith y rhai a elwir yn Gymraeg yn “greorion” sydd yn gofalu am anifeiliaid gweithio’r arglwydd.
	Cyfanswm blynyddol: 18c.		Cyfanswm blynyddol: 18c.

Llinell 24:		Llinell 24:

	===Cymysgedd yr enw===		===Cymysgedd yr enw===
	Mae cyfeiriad cynnar iawn at Bodellog yn y ‘''Record of Carnarvon''’ o 1470 fel ‘''Botelok''’. Yr oedd y tref hwn yn cynnwys y tir rhwng Afon Gochoer ac Afon Faig, yn ôl [[Eben Fardd]]. Yr oedd Bodychain, Caer Du a Nantcall oll o fewn cyffiniau’r tref hwn, yn ogystal â Melin Bryn y Gro – a wasanaethodd fel eu melin.		Mae cyfeiriad cynnar iawn at Bodellog yn y ‘''Record of Carnarvon''’ o 1470 fel ‘''Botelok''’. Yr oedd y tref hwn yn cynnwys y tir rhwng [[Afon Gochoer]] ac [[Afon Faig]], yn ôl [[Eben Fardd]]. Yr oedd Bodychain, Caer Du a Nantcall oll o fewn cyffiniau’r tref hwn, yn ogystal â [[Melin Bryn y Gro]] – a wasanaethodd fel eu melin.

	Dadleuai [[W. Gilbert Williams]] fod camddealltwriaeth ynglŷn â’r datganiad uchod, gan fod ‘''Bodellog''’ yn hen enw ar [[Plas-y-bont]] hefyd, ac fod [[Melin y Bont Newydd]] yn cael eu chymysgu â Melin Bryn y Gro, gan mai enwau hŷn am felin y Bontnewydd, sef yr enw ar dafod-leferydd yn y 17g, oedd [[Melin Bodellog]] a enwid hefyd yn [[Melin-y-groes\|Felin-y-groes]]. Hawdd gweld sut y gellir cymysgu enwau ''melin y gro'' a ''melin y groes''.<ref>Glenda Carr, ''Hen Enwau o Arfon, Llyn ac Eifionydd'' (Gwasg y Bwthyn, 2011)</ref>		Dadleuai [[W. Gilbert Williams]] fod camddealltwriaeth ynglŷn â’r datganiad uchod, gan fod ‘''Bodellog''’ yn hen enw ar [[Plas-y-bont]] hefyd, ac fod [[Melin y Bont Newydd]] yn cael eu chymysgu â Melin Bryn y Gro, gan mai enwau hŷn am felin y Bontnewydd, sef yr enw ar dafod-leferydd yn y 17g, oedd [[Melin Bodellog]] a enwid hefyd yn [[Melin-y-groes\|Felin-y-groes]]. Hawdd gweld sut y gellir cymysgu enwau ''melin y gro'' a ''melin y groes''.<ref>Glenda Carr, ''Hen Enwau o Arfon, Llyn ac Eifionydd'' (Gwasg y Bwthyn, 2011)</ref>

Irion am 12:18, 15 Ionawr 2021

2021-01-15T12:18:26Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 13:18, 15 Ionawr 2021
Llinell 37:		Llinell 37:

	[[Categori:Israniadau gwladol]]		[[Categori:Israniadau gwladol]]
	[[Categori:~~Trefgorddi~~]]		[[Categori:Trefgorddau]]

Irion: Symudodd Heulfryn y dudalen Bodellog i Bodellog (trefgordd)

2020-06-26T10:39:53Z

Symudodd Heulfryn y dudalen Bodellog i Bodellog (trefgordd)

← Fersiwn hŷn	Fersiwn yn ôl 11:39, 26 Mehefin 2020
(Dim gwahaniaeth)

Irion am 08:36, 19 Mehefin 2020

2020-06-19T08:36:01Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 09:36, 19 Mehefin 2020
Llinell 37:		Llinell 37:

	[[Categori:Israniadau gwladol]]		[[Categori:Israniadau gwladol]]
			[[Categori:Trefgorddi]]

Irion am 08:35, 19 Mehefin 2020

2020-06-19T08:35:31Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 09:35, 19 Mehefin 2020
Llinell 1:		Llinell 1:
	Cyfeirir at '''Bodellog''' fel trefgordd a phentrefan a leolir yn ardal [[Dinas]], [[Llanwnda]]. Roedd y ffin i'r gogledd yn cael ei ffurfio gan [[Afon Gwyrfai]] tra bod trefgorddi [[Dinlle]], [[Llanwnda]] a [[Rhedynogfelen]] yn ffinio â Bodellog tua'r de. Fe gynhwysai dir gwyllt i gyfeiriad y mynydd hefyd~~. Ceir disgrifiad o ddaliadaeth y tir yn y [[''Record of Caernarvon'']] dyddiedig 1352''~~.		Cyfeirir at '''Bodellog''' fel trefgordd a phentrefan a leolir yn ardal [[Dinas]], [[Llanwnda]]. Roedd y ffin i'r gogledd yn cael ei ffurfio gan [[Afon Gwyrfai]] tra bod trefgorddi [[Dinlle]], [[Llanwnda]] a [[Rhedynogfelen]] yn ffinio â Bodellog tua'r de. Fe gynhwysai dir gwyllt i gyfeiriad y mynydd hefyd.

	==Disgrifiad o'r drefgordd yn y ''Record of Caernarvon''==		==Disgrifiad o'r drefgordd yn y ''Record of Caernarvon''==

Irion: /* Disgrifiad o'r drefgordd yn y Record of Caernarvon */

2020-06-19T08:34:23Z

Disgrifiad o'r drefgordd yn y Record of Caernarvon

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 09:34, 19 Mehefin 2020
Llinell 2:		Llinell 2:

	==Disgrifiad o'r drefgordd yn y ''Record of Caernarvon''==		==Disgrifiad o'r drefgordd yn y ''Record of Caernarvon''==
	Rhestrwyd y gwelyau, tenantiaid a'r rhenti neu'r nwyddau a gwasanaethau y disgwylid iddynt gyflwyno i'r Tywysog neu arglwydd y cwmwd mewn dogfen a luniwyd ym 1352 ac a elwir bellach yn [[Record of ~~Carnarvon~~]]. Mae copi o fersiwn brintiedig y ddogfen hon i'w chael yn Archifdy Caernarfon. Erbyn 1352, Brenin Lloegr (neu ei fab hynaf, Tywysog Cymru) oedd yn derbyn y rhenti a'r rhoddion hyn, ond roedd y ddaliadaeth o dir yn dal i gydymffurfio a'r hen drefn o "wely" a rannwyd rhwng perthnasau. Isod ceir cyfieithiad o'r manylion am drefgordd Bodellog. Dan [[Stent Uwchgwyrfai 1352]] ceir cyfieithiad o holl fanylion y cwmwd.		Rhestrwyd y gwelyau, tenantiaid a'r rhenti neu'r nwyddau a gwasanaethau y disgwylid iddynt gyflwyno i'r Tywysog neu arglwydd y cwmwd mewn dogfen a luniwyd ym 1352 ac a elwir bellach yn [[Record of Caernarvon]]. Mae copi o fersiwn brintiedig y ddogfen hon i'w chael yn Archifdy Caernarfon. Erbyn 1352, Brenin Lloegr (neu ei fab hynaf, Tywysog Cymru) oedd yn derbyn y rhenti a'r rhoddion hyn, ond roedd y ddaliadaeth o dir yn dal i gydymffurfio a'r hen drefn o "wely" a rannwyd rhwng perthnasau. Isod ceir cyfieithiad o'r manylion am drefgordd Bodellog. Dan [[Stent Uwchgwyrfai 1352]] ceir cyfieithiad o holl fanylion y cwmwd.

	Nodir yn y Cofnod dan sylw fod pedwar gwely o dir rhydd ym Mhennarth tua 1352: Gwely Wyrion Roppert, Gwely Wyrion Dafydd, Gwely Wyrion Carwir a Gwely Wyrion Itgwil. Yr oedd yna hefyd un gwely o dir caeth, sef Gwely Cradog.<ref>''Record of Carnarvon'', tt.24.</ref>		Nodir yn y Cofnod dan sylw fod pedwar gwely o dir rhydd ym Mhennarth tua 1352: Gwely Wyrion Roppert, Gwely Wyrion Dafydd, Gwely Wyrion Carwir a Gwely Wyrion Itgwil. Yr oedd yna hefyd un gwely o dir caeth, sef Gwely Cradog.<ref>''Record of Carnarvon'', tt.24.</ref>
Llinell 27:		Llinell 27:

	Dadleuai [[W. Gilbert Williams]] fod camddealltwriaeth ynglŷn â’r datganiad uchod, gan fod ‘''Bodellog''’ yn hen enw ar [[Plas-y-bont]] hefyd, ac fod [[Melin y Bont Newydd]] yn cael eu chymysgu â Melin Bryn y Gro, gan mai enwau hŷn am felin y Bontnewydd, sef yr enw ar dafod-leferydd yn y 17g, oedd [[Melin Bodellog]] a enwid hefyd yn [[Melin-y-groes\|Felin-y-groes]]. Hawdd gweld sut y gellir cymysgu enwau ''melin y gro'' a ''melin y groes''.<ref>Glenda Carr, ''Hen Enwau o Arfon, Llyn ac Eifionydd'' (Gwasg y Bwthyn, 2011)</ref>		Dadleuai [[W. Gilbert Williams]] fod camddealltwriaeth ynglŷn â’r datganiad uchod, gan fod ‘''Bodellog''’ yn hen enw ar [[Plas-y-bont]] hefyd, ac fod [[Melin y Bont Newydd]] yn cael eu chymysgu â Melin Bryn y Gro, gan mai enwau hŷn am felin y Bontnewydd, sef yr enw ar dafod-leferydd yn y 17g, oedd [[Melin Bodellog]] a enwid hefyd yn [[Melin-y-groes\|Felin-y-groes]]. Hawdd gweld sut y gellir cymysgu enwau ''melin y gro'' a ''melin y groes''.<ref>Glenda Carr, ''Hen Enwau o Arfon, Llyn ac Eifionydd'' (Gwasg y Bwthyn, 2011)</ref>





	==Cyfeiriadau==		==Cyfeiriadau==

Irion am 08:34, 19 Mehefin 2020

2020-06-19T08:34:09Z

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 09:34, 19 Mehefin 2020
Llinell 2:		Llinell 2:

	==Disgrifiad o'r drefgordd yn y ''Record of Caernarvon''==		==Disgrifiad o'r drefgordd yn y ''Record of Caernarvon''==
	Rhestrwyd y gwelyau, tenantiaid a'r rhenti neu'r nwyddau a gwasanaethau y disgwylid iddynt gyflwyno i'r Tywysog neu arglwydd y cwmwd mewn dogfen a luniwyd ym 1352 ac a elwir bellach yn [[''Record of Carnarvon'']]. Mae copi o fersiwn brintiedig y ddogfen hon i'w chael yn Archifdy Caernarfon. Erbyn 1352, Brenin Lloegr (neu ei fab hynaf, Tywysog Cymru) oedd yn derbyn y rhenti a'r rhoddion hyn, ond roedd y ddaliadaeth o dir yn dal i gydymffurfio a'r hen drefn o "wely" a rannwyd rhwng perthnasau. Isod ceir cyfieithiad o'r manylion am drefgordd Bodellog. Dan [[Stent Uwchgwyrfai 1352]] ceir cyfieithiad o holl fanylion y cwmwd.		Rhestrwyd y gwelyau, tenantiaid a'r rhenti neu'r nwyddau a gwasanaethau y disgwylid iddynt gyflwyno i'r Tywysog neu arglwydd y cwmwd mewn dogfen a luniwyd ym 1352 ac a elwir bellach yn [[Record of Carnarvon]]. Mae copi o fersiwn brintiedig y ddogfen hon i'w chael yn Archifdy Caernarfon. Erbyn 1352, Brenin Lloegr (neu ei fab hynaf, Tywysog Cymru) oedd yn derbyn y rhenti a'r rhoddion hyn, ond roedd y ddaliadaeth o dir yn dal i gydymffurfio a'r hen drefn o "wely" a rannwyd rhwng perthnasau. Isod ceir cyfieithiad o'r manylion am drefgordd Bodellog. Dan [[Stent Uwchgwyrfai 1352]] ceir cyfieithiad o holl fanylion y cwmwd.

	Nodir yn y Cofnod dan sylw fod pedwar gwely o dir rhydd ym Mhennarth tua 1352: Gwely Wyrion Roppert, Gwely Wyrion Dafydd, Gwely Wyrion Carwir a Gwely Wyrion Itgwil. Yr oedd yna hefyd un gwely o dir caeth, sef Gwely Cradog.<ref>''Record of Carnarvon'', tt.24.</ref>		Nodir yn y Cofnod dan sylw fod pedwar gwely o dir rhydd ym Mhennarth tua 1352: Gwely Wyrion Roppert, Gwely Wyrion Dafydd, Gwely Wyrion Carwir a Gwely Wyrion Itgwil. Yr oedd yna hefyd un gwely o dir caeth, sef Gwely Cradog.<ref>''Record of Carnarvon'', tt.24.</ref>

	===Cyfieithiad===		===Cyfieithiad===
	''D.S. Cyfieithiad rhydd sydd ar gael isod. ~~Dylaaaaaai~~'r sawl sydd yn deall Lladin droi at y fersiwn wreiddiol ar gyfer gwaith academaidd.''		''D.S. Cyfieithiad rhydd sydd ar gael isod. Dylai'r sawl sydd yn deall Lladin droi at y fersiwn wreiddiol ar gyfer gwaith academaidd.''

	'''BODELLOG'''		'''BODELLOG'''
Llinell 18:		Llinell 18:
	===Hanes diweddarach===		===Hanes diweddarach===
	Maes o law, fe rannwyd y rhan fwyaf o'r drefgordd yn dair ystad fechan yn cynnwys [[Plas-y-bont]] a elwid gynt, fel y trefgordd, yn ''Bodellog''.Yn y man cafodd ystad y Faenol ddylanwad yn yr ardal, ac ym 1584, ceir teulu'r Faenol yn rhoi prydles 21 mlynedd i Lewis ap William, mab a brawd y tenantiaid gynt. Taid Lewis, a enwyd fel ''William o Fodellog'' yn y dogfennau, yw tenant cyntaf Bodellog y ceir sôn amdano, a hynny ar ddechrau'r 16g. O gyfnod Lewis ap William, mabwysiadwyd y cyfenw Lewis, ac roedd yr ysgolhaig ac awdur [[Huw Lewis]] yn fab iddo.<ref>W Gilbert Williams, ''Hen Deuluoedd Llanwnda - II. Lewisiad Plas-y-bont'', Cylchgrawn Hanes Sir Gaernarfon, Cyf.5 (1944), tt.41-3.</ref>		Maes o law, fe rannwyd y rhan fwyaf o'r drefgordd yn dair ystad fechan yn cynnwys [[Plas-y-bont]] a elwid gynt, fel y trefgordd, yn ''Bodellog''.Yn y man cafodd ystad y Faenol ddylanwad yn yr ardal, ac ym 1584, ceir teulu'r Faenol yn rhoi prydles 21 mlynedd i Lewis ap William, mab a brawd y tenantiaid gynt. Taid Lewis, a enwyd fel ''William o Fodellog'' yn y dogfennau, yw tenant cyntaf Bodellog y ceir sôn amdano, a hynny ar ddechrau'r 16g. O gyfnod Lewis ap William, mabwysiadwyd y cyfenw Lewis, ac roedd yr ysgolhaig ac awdur [[Huw Lewis]] yn fab iddo.<ref>W Gilbert Williams, ''Hen Deuluoedd Llanwnda - II. Lewisiad Plas-y-bont'', Cylchgrawn Hanes Sir Gaernarfon, Cyf.5 (1944), tt.41-3.</ref>

			Roedd hefyd achos o gwmpas yr unfed ganrif ar bymtheg, pan ddaru [[William Glynn (Y Sarsiant)]] geisio meddiannu’r lle hwn, a chafodd wrthwynebiad ffyrnig oddi wrth William ap Madog o’r [[Pengwern]], Llanwnda.<ref>W. Gilbert Williams, ''Bodellog'' '''Cymru''', 1915 (Cyf. 48)</ref>

			'''Gweler hefyd o dan [[Plas-y-bont]] am fanylion diweddarach am yr adeilad a'r teulu.'''

	===Cymysgedd yr enw===		===Cymysgedd yr enw===
Llinell 24:		Llinell 28:
	Dadleuai [[W. Gilbert Williams]] fod camddealltwriaeth ynglŷn â’r datganiad uchod, gan fod ‘''Bodellog''’ yn hen enw ar [[Plas-y-bont]] hefyd, ac fod [[Melin y Bont Newydd]] yn cael eu chymysgu â Melin Bryn y Gro, gan mai enwau hŷn am felin y Bontnewydd, sef yr enw ar dafod-leferydd yn y 17g, oedd [[Melin Bodellog]] a enwid hefyd yn [[Melin-y-groes\|Felin-y-groes]]. Hawdd gweld sut y gellir cymysgu enwau ''melin y gro'' a ''melin y groes''.<ref>Glenda Carr, ''Hen Enwau o Arfon, Llyn ac Eifionydd'' (Gwasg y Bwthyn, 2011)</ref>		Dadleuai [[W. Gilbert Williams]] fod camddealltwriaeth ynglŷn â’r datganiad uchod, gan fod ‘''Bodellog''’ yn hen enw ar [[Plas-y-bont]] hefyd, ac fod [[Melin y Bont Newydd]] yn cael eu chymysgu â Melin Bryn y Gro, gan mai enwau hŷn am felin y Bontnewydd, sef yr enw ar dafod-leferydd yn y 17g, oedd [[Melin Bodellog]] a enwid hefyd yn [[Melin-y-groes\|Felin-y-groes]]. Hawdd gweld sut y gellir cymysgu enwau ''melin y gro'' a ''melin y groes''.<ref>Glenda Carr, ''Hen Enwau o Arfon, Llyn ac Eifionydd'' (Gwasg y Bwthyn, 2011)</ref>

	Roedd hefyd achos o gwmpas yr unfed ganrif ar bymtheg, pan ddaru [[William Glynn (Y Sarsiant)]] geisio meddiannu’r lle hwn, a chafodd wrthwynebiad ffyrnig oddi wrth William ap Madog o’r [[Pengwern]], Llanwnda.<ref>W. Gilbert Williams, ''Bodellog'' '''Cymru''', 1915 (Cyf. 48)</ref>

	~~'''Gweler hefyd o dan [[Plas-y-bont]] am fanylion diweddarach am yr adeilad a'r teulu.'''~~


	==Cyfeiriadau==		==Cyfeiriadau==

Irion: /* Disgrifiad o'r drefgordd yn y Record of Caernarvon */

2020-06-19T08:32:03Z

Disgrifiad o'r drefgordd yn y Record of Caernarvon

← Fersiwn hŷn		Fersiwn yn ôl 09:32, 19 Mehefin 2020
Llinell 2:		Llinell 2:

	==Disgrifiad o'r drefgordd yn y ''Record of Caernarvon''==		==Disgrifiad o'r drefgordd yn y ''Record of Caernarvon''==
	Rhestrwyd y gwelyau, tenantiaid a'r rhenti neu'r nwyddau a gwasanaethau y disgwylid iddynt gyflwyno i'r Tywysog neu arglwydd y cwmwd mewn dogfen a luniwyd ym 1352 ac a elwir bellach yn ''Record of Carnarvon''. Mae copi o fersiwn brintiedig y ddogfen hon i'w chael yn Archifdy Caernarfon. Erbyn 1352, Brenin Lloegr (neu ei fab hynaf, Tywysog Cymru) oedd yn derbyn y rhenti a'r rhoddion hyn, ond roedd y ddaliadaeth o dir yn dal i gydymffurfio a'r hen drefn o "wely" a rannwyd rhwng perthnasau.		Rhestrwyd y gwelyau, tenantiaid a'r rhenti neu'r nwyddau a gwasanaethau y disgwylid iddynt gyflwyno i'r Tywysog neu arglwydd y cwmwd mewn dogfen a luniwyd ym 1352 ac a elwir bellach yn [[''Record of Carnarvon'']]. Mae copi o fersiwn brintiedig y ddogfen hon i'w chael yn Archifdy Caernarfon. Erbyn 1352, Brenin Lloegr (neu ei fab hynaf, Tywysog Cymru) oedd yn derbyn y rhenti a'r rhoddion hyn, ond roedd y ddaliadaeth o dir yn dal i gydymffurfio a'r hen drefn o "wely" a rannwyd rhwng perthnasau. Isod ceir cyfieithiad o'r manylion am drefgordd Bodellog. Dan [[Stent Uwchgwyrfai 1352]] ceir cyfieithiad o holl fanylion y cwmwd.

	Nodir yn y Cofnod dan sylw fod pedwar gwely o dir rhydd ym Mhennarth tua 1352: Gwely Wyrion Roppert, Gwely Wyrion Dafydd, Gwely Wyrion Carwir a Gwely Wyrion Itgwil. Yr oedd yna hefyd un gwely o dir caeth, sef Gwely Cradog.<ref>''Record of Carnarvon'', tt.24.</ref>		Nodir yn y Cofnod dan sylw fod pedwar gwely o dir rhydd ym Mhennarth tua 1352: Gwely Wyrion Roppert, Gwely Wyrion Dafydd, Gwely Wyrion Carwir a Gwely Wyrion Itgwil. Yr oedd yna hefyd un gwely o dir caeth, sef Gwely Cradog.<ref>''Record of Carnarvon'', tt.24.</ref>

	===Cyfieithiad===		===Cyfieithiad===
			''D.S. Cyfieithiad rhydd sydd ar gael isod. Dylaaaaaai'r sawl sydd yn deall Lladin droi at y fersiwn wreiddiol ar gyfer gwaith academaidd.''

	'''BODELLOG'''		'''BODELLOG'''
Llinell 16:		Llinell 17:

	===Hanes diweddarach===		===Hanes diweddarach===
	Maes o law, fe rannwyd y rhan fwyaf o'r ~~trefgordd~~ yn dair ystad fechan yn cynnwys [[Plas-y-bont]] a elwid gynt, fel y trefgordd, yn ''Bodellog''.Yn y man cafodd ystad y Faenol ddylanwad yn yr ardal, ac ym 1584, ceir teulu'r Faenol yn rhoi prydles 21 mlynedd i Lewis ap William, mab a brawd y tenantiaid gynt. Taid Lewis, a enwyd fel ''William o Fodellog'' yn y dogfennau, yw tenant cyntaf Bodellog y ceir sôn amdano, a hynny ar ddechrau'r 16g. O gyfnod Lewis ap William, mabwysiadwyd y cyfenw Lewis, ac roedd yr ysgolhaig ac awdur [[Huw Lewis]] yn fab iddo.<ref>W Gilbert Williams, ''Hen Deuluoedd Llanwnda - II. Lewisiad Plas-y-bont'', Cylchgrawn Hanes Sir Gaernarfon, Cyf.5 (1944), tt.41-3.</ref>		Maes o law, fe rannwyd y rhan fwyaf o'r drefgordd yn dair ystad fechan yn cynnwys [[Plas-y-bont]] a elwid gynt, fel y trefgordd, yn ''Bodellog''.Yn y man cafodd ystad y Faenol ddylanwad yn yr ardal, ac ym 1584, ceir teulu'r Faenol yn rhoi prydles 21 mlynedd i Lewis ap William, mab a brawd y tenantiaid gynt. Taid Lewis, a enwyd fel ''William o Fodellog'' yn y dogfennau, yw tenant cyntaf Bodellog y ceir sôn amdano, a hynny ar ddechrau'r 16g. O gyfnod Lewis ap William, mabwysiadwyd y cyfenw Lewis, ac roedd yr ysgolhaig ac awdur [[Huw Lewis]] yn fab iddo.<ref>W Gilbert Williams, ''Hen Deuluoedd Llanwnda - II. Lewisiad Plas-y-bont'', Cylchgrawn Hanes Sir Gaernarfon, Cyf.5 (1944), tt.41-3.</ref>

	===Cymysgedd yr enw===		===Cymysgedd yr enw===
Llinell 23:		Llinell 24:
	Dadleuai [[W. Gilbert Williams]] fod camddealltwriaeth ynglŷn â’r datganiad uchod, gan fod ‘''Bodellog''’ yn hen enw ar [[Plas-y-bont]] hefyd, ac fod [[Melin y Bont Newydd]] yn cael eu chymysgu â Melin Bryn y Gro, gan mai enwau hŷn am felin y Bontnewydd, sef yr enw ar dafod-leferydd yn y 17g, oedd [[Melin Bodellog]] a enwid hefyd yn [[Melin-y-groes\|Felin-y-groes]]. Hawdd gweld sut y gellir cymysgu enwau ''melin y gro'' a ''melin y groes''.<ref>Glenda Carr, ''Hen Enwau o Arfon, Llyn ac Eifionydd'' (Gwasg y Bwthyn, 2011)</ref>		Dadleuai [[W. Gilbert Williams]] fod camddealltwriaeth ynglŷn â’r datganiad uchod, gan fod ‘''Bodellog''’ yn hen enw ar [[Plas-y-bont]] hefyd, ac fod [[Melin y Bont Newydd]] yn cael eu chymysgu â Melin Bryn y Gro, gan mai enwau hŷn am felin y Bontnewydd, sef yr enw ar dafod-leferydd yn y 17g, oedd [[Melin Bodellog]] a enwid hefyd yn [[Melin-y-groes\|Felin-y-groes]]. Hawdd gweld sut y gellir cymysgu enwau ''melin y gro'' a ''melin y groes''.<ref>Glenda Carr, ''Hen Enwau o Arfon, Llyn ac Eifionydd'' (Gwasg y Bwthyn, 2011)</ref>

	Roedd hefyd achos o gwmpas yr unfed ganrif ar bymtheg, pan ddaru William ~~Glyn y Siarsiant~~ geisio meddiannu’r lle hwn, a chafodd wrthwynebiad ffyrnig oddi wrth William ap Madog o’r [[Pengwern]], Llanwnda.<ref>W. Gilbert Williams, ''Bodellog'' '''Cymru''', 1915 (Cyf. 48)</ref>		Roedd hefyd achos o gwmpas yr unfed ganrif ar bymtheg, pan ddaru [[William Glynn (Y Sarsiant)]] geisio meddiannu’r lle hwn, a chafodd wrthwynebiad ffyrnig oddi wrth William ap Madog o’r [[Pengwern]], Llanwnda.<ref>W. Gilbert Williams, ''Bodellog'' '''Cymru''', 1915 (Cyf. 48)</ref>

	'''Gweler hefyd o dan [[Plas-y-bont]] am fanylion diweddarach am yr adeilad a'r teulu.'''		'''Gweler hefyd o dan [[Plas-y-bont]] am fanylion diweddarach am yr adeilad a'r teulu.'''



	==Cyfeiriadau==		==Cyfeiriadau==