<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="cy">
	<id>https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Band_Llyfnwy</id>
	<title>Band Llyfnwy - Hanes golygu</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Band_Llyfnwy"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Band_Llyfnwy&amp;action=history"/>
	<updated>2026-05-06T10:55:16Z</updated>
	<subtitle>Hanes diwygio&#039;r dudalen hon ar y wici</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.43.1</generator>
	<entry>
		<id>https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Band_Llyfnwy&amp;diff=14253&amp;oldid=prev</id>
		<title>86.177.61.137: teipio</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Band_Llyfnwy&amp;diff=14253&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-12-01T10:55:39Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;teipio&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;cy&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Fersiwn hŷn&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;Fersiwn yn ôl 11:55, 1 Rhagfyr 2022&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l9&quot;&gt;Llinell 9:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Llinell 9:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Er gwaethaf poblogrwydd y band, ac er gwaethaf y cychwyn da, erbyn 1879 dywedwyd bod y band heb “ninlle i ymarfer ond ar y stryd neu mewn cae”, ac “ychydig o lewyrch” oedd ar y band o’r herwydd.&amp;lt;ref&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;Y Genedl Gymreig&amp;#039;&amp;#039;, 26.6.1879, t.8&amp;lt;/ref&amp;gt; Mae’n debyg yr ofnid mai dyna oedd dechrau’r diwedd, ac i wneud pethau’n llai gobeithiol fyth, roedd bandiau eraill yn codi yn y dyffryn. Serch hynny, tynnodd aelodau’r band at ei gilydd gan drefnu i gystadlu yn Eisteddfod Ynys Enlli, lle manteisiodd yr aelodau’n rhy helaeth o lawer ar y cyflenwad o gwrw; er iddynt rywsut agor yr eisteddfod gyda pherfformiad byr, methodd y band â chystadlu yng nghystadleuaeth y bandiau pres ar yr ynys, er gwaethaf y ffaith nad oedd neb arall yn cystadlu ac felly roedd y wobr yno iddynt!&amp;lt;ref&amp;gt;Geraint Jones, &amp;#039;&amp;#039;Cyrn y Diafol&amp;#039;&amp;#039; (Caernarfon, 2004), tt.82-3&amp;lt;/ref&amp;gt; Ddwy flynedd yn ddiweddarach, ym 1881, cystadlodd y band yn Eisteddfod Llŷn ac Eifionydd&amp;lt;ref&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;Y Genedl Gymreig&amp;#039;&amp;#039;, 2..6.1881, t.1&amp;lt;/ref&amp;gt; Wedi hynny, fodd bynnag, mae enw&amp;#039;r band yn diflannu o dudalennau&amp;#039;r wasg a rhaid amau mai yn fuan wedyn y daeth y cwbl i ben.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Er gwaethaf poblogrwydd y band, ac er gwaethaf y cychwyn da, erbyn 1879 dywedwyd bod y band heb “ninlle i ymarfer ond ar y stryd neu mewn cae”, ac “ychydig o lewyrch” oedd ar y band o’r herwydd.&amp;lt;ref&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;Y Genedl Gymreig&amp;#039;&amp;#039;, 26.6.1879, t.8&amp;lt;/ref&amp;gt; Mae’n debyg yr ofnid mai dyna oedd dechrau’r diwedd, ac i wneud pethau’n llai gobeithiol fyth, roedd bandiau eraill yn codi yn y dyffryn. Serch hynny, tynnodd aelodau’r band at ei gilydd gan drefnu i gystadlu yn Eisteddfod Ynys Enlli, lle manteisiodd yr aelodau’n rhy helaeth o lawer ar y cyflenwad o gwrw; er iddynt rywsut agor yr eisteddfod gyda pherfformiad byr, methodd y band â chystadlu yng nghystadleuaeth y bandiau pres ar yr ynys, er gwaethaf y ffaith nad oedd neb arall yn cystadlu ac felly roedd y wobr yno iddynt!&amp;lt;ref&amp;gt;Geraint Jones, &amp;#039;&amp;#039;Cyrn y Diafol&amp;#039;&amp;#039; (Caernarfon, 2004), tt.82-3&amp;lt;/ref&amp;gt; Ddwy flynedd yn ddiweddarach, ym 1881, cystadlodd y band yn Eisteddfod Llŷn ac Eifionydd&amp;lt;ref&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;Y Genedl Gymreig&amp;#039;&amp;#039;, 2..6.1881, t.1&amp;lt;/ref&amp;gt; Wedi hynny, fodd bynnag, mae enw&amp;#039;r band yn diflannu o dudalennau&amp;#039;r wasg a rhaid amau mai yn fuan wedyn y daeth y cwbl i ben.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;==&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Cyfewiriadau&lt;/del&gt;==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;==&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Cyfeiriadau&lt;/ins&gt;==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Categori:Bandiau]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Categori:Bandiau]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>86.177.61.137</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Band_Llyfnwy&amp;diff=14220&amp;oldid=prev</id>
		<title>Cyfaill Eben am 14:08, 27 Tachwedd 2022</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Band_Llyfnwy&amp;diff=14220&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-11-27T14:08:20Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;cy&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Fersiwn hŷn&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;Fersiwn yn ôl 15:08, 27 Tachwedd 2022&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;Llinell 1:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Llinell 1:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Band Llyfnwy&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; oedd band pres cyntaf [[Dyffryn Nantlle]], ac fe’i sefydlwyd gan Griffith Jones, ysgrifennydd Cymdeithas Gyfeillgar Brodorion Llyfnwy, ym 1864. Roedd wedi sylwi fod cymunedau llechi eraill wedi sefydlu bandiau, ac fe roddodd bob cefnogaeth i’r band newydd.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Band Llyfnwy&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; oedd band pres cyntaf [[Dyffryn Nantlle]], ac fe’i sefydlwyd gan Griffith Jones, ysgrifennydd Cymdeithas Gyfeillgar Brodorion Llyfnwy, ym 1864. Roedd wedi sylwi fod cymunedau llechi eraill wedi sefydlu bandiau, ac fe roddodd bob cefnogaeth i’r band newydd.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Yr arweinydd cyntaf oedd John Watts, arweinydd Seindorf Gwirfoddolwyr Caernarfon. Prynwyd set newydd sbon o offerynnau o Fanceinion. Roedd gan y band wisgoedd priodol o’r cychwyn, ac ym 1870, trefnwyd cyngerdd yn [[Neuadd y Farchnad, Pen-y-groes|Neuadd Farchnad]],[[Pen-y-groes|Pen-y-groes]], er mwyn gorffen talu amdanynt.&amp;lt;ref&amp;gt;&#039;&#039;Y Dydd&#039;&#039;, 14.1.1870&amp;lt;/ref&amp;gt; Mae’n amlwg fod cyngherddau gan y band wedi profi’n boblogaidd – ceir sôn am gyngerdd arall gan y band yn Neuadd y Farchnad, bron union ddwy flynedd cyn hynny.&amp;lt;ref&amp;gt;&#039;&#039;Y Dydd&#039;&#039;, 19.6.1868&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Yr arweinydd cyntaf oedd John Watts, arweinydd Seindorf Gwirfoddolwyr Caernarfon. Prynwyd set newydd sbon o offerynnau o Fanceinion. Roedd gan y band wisgoedd priodol o’r cychwyn, ac ym 1870, trefnwyd cyngerdd yn [[Neuadd y Farchnad, Pen-y-groes|Neuadd &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;y &lt;/ins&gt;Farchnad]],[[Pen-y-groes|Pen-y-groes]], er mwyn gorffen talu amdanynt.&amp;lt;ref&amp;gt;&#039;&#039;Y Dydd&#039;&#039;, 14.1.1870&amp;lt;/ref&amp;gt; Mae’n amlwg fod cyngherddau gan y band wedi profi’n boblogaidd – ceir sôn am gyngerdd arall gan y band yn Neuadd y Farchnad, bron union ddwy flynedd cyn hynny.&amp;lt;ref&amp;gt;&#039;&#039;Y Dydd&#039;&#039;, 19.6.1868&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Ysywaeth, er y cychwyn da, cyn bo hir fe gafodd y band yr enw o fod yn afreolus a meddw, a disgwylid rhialtwch lle bynnag y byddent yn chwarae - hynny’n gwneud y band yn boblogaidd gydag elfennau ysgafnfryd ac ysmala’r boblogaeth leol, ond yn gasbeth yn llygaid pobl syber y capeli, o dan ddylanwad y mudiad dirwest a oedd yn tyfu’n gyflym. Am gyfnod bu William Evans (Eos Eifion) yn arweinydd ar y band, a fo hefyd oedd arweinydd band gweddol newydd, sef [[Seindorf Dulyn]]. Ceisiai Eos Eifion fagu cydweithrediad rhwng y ddau fand, ond amheuai Band Llyfnwy mai cystadleuydd i’w ofni oedd y band arall, ac aeth pethau’n ddrwg rhyngddynt . Un noson fe ddisgwyliodd aelodau Band Llyfnwy wrth [[Pont y Crychddwr|Bont-y-Crychddwr]] am hogiau Band Dulyn a oedd ar eu ffordd adref i [[Nebo]], gan roi cweir iawn iddynt.&amp;lt;ref&amp;gt;Geraint Jones, &amp;#039;&amp;#039;Cyrn y Diafol&amp;#039;&amp;#039; (Caernarfon, 2004), tt.32-3, 80-2&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Ysywaeth, er y cychwyn da, cyn bo hir fe gafodd y band yr enw o fod yn afreolus a meddw, a disgwylid rhialtwch lle bynnag y byddent yn chwarae - hynny’n gwneud y band yn boblogaidd gydag elfennau ysgafnfryd ac ysmala’r boblogaeth leol, ond yn gasbeth yn llygaid pobl syber y capeli, o dan ddylanwad y mudiad dirwest a oedd yn tyfu’n gyflym. Am gyfnod bu William Evans (Eos Eifion) yn arweinydd ar y band, a fo hefyd oedd arweinydd band gweddol newydd, sef [[Seindorf Dulyn]]. Ceisiai Eos Eifion fagu cydweithrediad rhwng y ddau fand, ond amheuai Band Llyfnwy mai cystadleuydd i’w ofni oedd y band arall, ac aeth pethau’n ddrwg rhyngddynt . Un noson fe ddisgwyliodd aelodau Band Llyfnwy wrth [[Pont y Crychddwr|Bont-y-Crychddwr]] am hogiau Band Dulyn a oedd ar eu ffordd adref i [[Nebo]], gan roi cweir iawn iddynt.&amp;lt;ref&amp;gt;Geraint Jones, &amp;#039;&amp;#039;Cyrn y Diafol&amp;#039;&amp;#039; (Caernarfon, 2004), tt.32-3, 80-2&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Cyfaill Eben</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Band_Llyfnwy&amp;diff=14219&amp;oldid=prev</id>
		<title>Cyfaill Eben am 14:07, 27 Tachwedd 2022</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Band_Llyfnwy&amp;diff=14219&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-11-27T14:07:37Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;cy&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Fersiwn hŷn&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;Fersiwn yn ôl 15:07, 27 Tachwedd 2022&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;Llinell 1:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Llinell 1:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Band Llyfnwy&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; oedd band pres cyntaf [[Dyffryn Nantlle]], ac fe’i sefydlwyd gan Griffith Jones, ysgrifennydd Cymdeithas Gyfeillgar Brodorion Llyfnwy, ym 1864. Roedd wedi sylwi fod cymunedau llechi eraill wedi sefydlu bandiau, ac fe roddodd bob cefnogaeth i’r band newydd.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Band Llyfnwy&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; oedd band pres cyntaf [[Dyffryn Nantlle]], ac fe’i sefydlwyd gan Griffith Jones, ysgrifennydd Cymdeithas Gyfeillgar Brodorion Llyfnwy, ym 1864. Roedd wedi sylwi fod cymunedau llechi eraill wedi sefydlu bandiau, ac fe roddodd bob cefnogaeth i’r band newydd.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Yr arweinydd cyntaf oedd John Watts, arweinydd Seindorf Gwirfoddolwyr Caernarfon. Prynwyd set newydd sbon o offerynnau o Fanceinion. Roedd gan y band wisgoedd priodol o’r cychwyn, ac ym 1870, trefnwyd cyngerdd yn [[Neuadd y Farchnad, Pen-y-groes|Neuadd Farchnad]],[[Pen-y-groes|&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Mhen&lt;/del&gt;-y-groes]], er mwyn gorffen talu amdanynt.&amp;lt;ref&amp;gt;&#039;&#039;Y Dydd&#039;&#039;, 14.1.1870&amp;lt;/ref&amp;gt; Mae’n amlwg fod cyngherddau gan y band wedi profi’n boblogaidd – ceir sôn am gyngerdd arall gan y band yn Neuadd y Farchnad, bron union ddwy flynedd cyn hynny.&amp;lt;ref&amp;gt;&#039;&#039;Y Dydd&#039;&#039;, 19.6.1868&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Yr arweinydd cyntaf oedd John Watts, arweinydd Seindorf Gwirfoddolwyr Caernarfon. Prynwyd set newydd sbon o offerynnau o Fanceinion. Roedd gan y band wisgoedd priodol o’r cychwyn, ac ym 1870, trefnwyd cyngerdd yn [[Neuadd y Farchnad, Pen-y-groes|Neuadd Farchnad]],[[Pen-y-groes|&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Pen&lt;/ins&gt;-y-groes]], er mwyn gorffen talu amdanynt.&amp;lt;ref&amp;gt;&#039;&#039;Y Dydd&#039;&#039;, 14.1.1870&amp;lt;/ref&amp;gt; Mae’n amlwg fod cyngherddau gan y band wedi profi’n boblogaidd – ceir sôn am gyngerdd arall gan y band yn Neuadd y Farchnad, bron union ddwy flynedd cyn hynny.&amp;lt;ref&amp;gt;&#039;&#039;Y Dydd&#039;&#039;, 19.6.1868&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Ysywaeth, er y cychwyn da, cyn bo hir fe gafodd y band yr enw o fod yn afreolus a meddw, a disgwylid rhialtwch lle bynnag y byddent yn chwarae - hynny’n gwneud y band yn boblogaidd gydag elfennau ysgafnfryd ac ysmala’r boblogaeth leol, ond yn gasbeth yn llygaid pobl syber y capeli, o dan ddylanwad y mudiad dirwest a oedd yn tyfu’n gyflym. Am gyfnod bu William Evans (Eos Eifion) yn arweinydd ar y band, a fo hefyd oedd arweinydd band gweddol newydd, sef [[Seindorf Dulyn]]. Ceisiai Eos Eifion fagu cydweithrediad rhwng y ddau fand, ond amheuai Band Llyfnwy mai cystadleuydd i’w ofni oedd y band arall, ac aeth pethau’n ddrwg rhyngddynt . Un noson fe ddisgwyliodd aelodau Band Llyfnwy wrth [[Pont y Crychddwr|Bont-y-Crychddwr]] am hogiau Band Dulyn a oedd ar eu ffordd adref i [[Nebo]], gan roi cweir iawn iddynt.&amp;lt;ref&amp;gt;Geraint Jones, &amp;#039;&amp;#039;Cyrn y Diafol&amp;#039;&amp;#039; (Caernarfon, 2004), tt.32-3, 80-2&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Ysywaeth, er y cychwyn da, cyn bo hir fe gafodd y band yr enw o fod yn afreolus a meddw, a disgwylid rhialtwch lle bynnag y byddent yn chwarae - hynny’n gwneud y band yn boblogaidd gydag elfennau ysgafnfryd ac ysmala’r boblogaeth leol, ond yn gasbeth yn llygaid pobl syber y capeli, o dan ddylanwad y mudiad dirwest a oedd yn tyfu’n gyflym. Am gyfnod bu William Evans (Eos Eifion) yn arweinydd ar y band, a fo hefyd oedd arweinydd band gweddol newydd, sef [[Seindorf Dulyn]]. Ceisiai Eos Eifion fagu cydweithrediad rhwng y ddau fand, ond amheuai Band Llyfnwy mai cystadleuydd i’w ofni oedd y band arall, ac aeth pethau’n ddrwg rhyngddynt . Un noson fe ddisgwyliodd aelodau Band Llyfnwy wrth [[Pont y Crychddwr|Bont-y-Crychddwr]] am hogiau Band Dulyn a oedd ar eu ffordd adref i [[Nebo]], gan roi cweir iawn iddynt.&amp;lt;ref&amp;gt;Geraint Jones, &amp;#039;&amp;#039;Cyrn y Diafol&amp;#039;&amp;#039; (Caernarfon, 2004), tt.32-3, 80-2&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l7&quot;&gt;Llinell 7:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Llinell 7:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Beth bynnag y bo am hynny, bu’r band yn ychwanegu at fwrlwm cerddoriaeth y dyffryn yn negawdau olaf y 19g., weithiau ar y cyd â [[Seindorf Arian Dyffryn Nantlle]] o bentref [[Tal-y-sarn]]. Er enghraifft, perfformiodd y ddau fand ym 1877 mewn cyngerdd yn y Neuadd y Farchnad, Pen-y-groes.&amp;lt;ref&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;Y Genedl Gymreig&amp;#039;&amp;#039;, 3.5.1877, t.8&amp;lt;/ref&amp;gt; Arferai’r band chwarae hefyd mewn cyngherddau ar ddiwrnod ffair, ac mae adroddiad fod llawer un wedi mynd i gyngerdd ar ddiwrnod ffair ym 1878 yn unswydd oherwydd iddynt ddisgwyl y byddai dawnsio ac yn y blaen yno; ysywaeth, cawsant eu siomi, gan fod y band wedi cyflwyno cerddoriaeth a oedd am unwaith yn ddigon derbyniol i aelodau mwy parchus (ac efallai mwy sych-dduwiol) y gymuned.&amp;lt;ref&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;Y Genedl Gymreig&amp;#039;&amp;#039;, 4.7.1878, t.7&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Beth bynnag y bo am hynny, bu’r band yn ychwanegu at fwrlwm cerddoriaeth y dyffryn yn negawdau olaf y 19g., weithiau ar y cyd â [[Seindorf Arian Dyffryn Nantlle]] o bentref [[Tal-y-sarn]]. Er enghraifft, perfformiodd y ddau fand ym 1877 mewn cyngerdd yn y Neuadd y Farchnad, Pen-y-groes.&amp;lt;ref&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;Y Genedl Gymreig&amp;#039;&amp;#039;, 3.5.1877, t.8&amp;lt;/ref&amp;gt; Arferai’r band chwarae hefyd mewn cyngherddau ar ddiwrnod ffair, ac mae adroddiad fod llawer un wedi mynd i gyngerdd ar ddiwrnod ffair ym 1878 yn unswydd oherwydd iddynt ddisgwyl y byddai dawnsio ac yn y blaen yno; ysywaeth, cawsant eu siomi, gan fod y band wedi cyflwyno cerddoriaeth a oedd am unwaith yn ddigon derbyniol i aelodau mwy parchus (ac efallai mwy sych-dduwiol) y gymuned.&amp;lt;ref&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;Y Genedl Gymreig&amp;#039;&amp;#039;, 4.7.1878, t.7&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Er gwaethaf poblogrwydd y band, ac er gwaethaf y cychwyn da, erbyn 1879 dywedwyd bod y band heb “ninlle i ymarfer ond ar y stryd neu mewn cae”, ac “ychydig o lewyrch” oedd ar y band o’r herwydd.&amp;lt;ref&amp;gt;&#039;&#039;Y Genedl Gymreig&#039;&#039;, 26.6.1879, t.8&amp;lt;/ref&amp;gt; Mae’n debyg yr ofnid mai dyna oedd dechrau’r diwedd, ac i wneud pethau’n llai gobeithiol fyth, roedd bandiau eraill yn codi yn y dyffryn. Serch hynny, tynnodd aelodau’r band at ei gilydd gan drefnu i gystadlu yn Eisteddfod Ynys Enlli, lle manteisiodd yr aelodau’n rhy helaeth o lawer ar y &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;gyflenwad &lt;/del&gt;o gwrw; er iddynt rywsut agor yr eisteddfod gyda pherfformiad byr, methodd y band â chystadlu yng nghystadleuaeth y bandiau pres ar yr ynys, er gwaethaf y ffaith nad oedd neb arall yn cystadlu ac felly roedd y wobr yno iddynt!&amp;lt;ref&amp;gt;Geraint Jones, &#039;&#039;Cyrn y Diafol&#039;&#039; (Caernarfon, 2004), tt.82-3&amp;lt;/ref&amp;gt; Ddwy flynedd yn ddiweddarach, ym 1881, cystadlodd y band yn Eisteddfod Llŷn ac Eifionydd&amp;lt;ref&amp;gt;&#039;&#039;Y Genedl Gymreig&#039;&#039;, 2..6.1881, t.1&amp;lt;/ref&amp;gt; Wedi hynny, fodd bynnag, mae enw&#039;r band yn diflannu o &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;dudalenni&lt;/del&gt;&#039;r wasg a rhaid amau mai yn fuan wedyn daeth y cwbl i ben.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Er gwaethaf poblogrwydd y band, ac er gwaethaf y cychwyn da, erbyn 1879 dywedwyd bod y band heb “ninlle i ymarfer ond ar y stryd neu mewn cae”, ac “ychydig o lewyrch” oedd ar y band o’r herwydd.&amp;lt;ref&amp;gt;&#039;&#039;Y Genedl Gymreig&#039;&#039;, 26.6.1879, t.8&amp;lt;/ref&amp;gt; Mae’n debyg yr ofnid mai dyna oedd dechrau’r diwedd, ac i wneud pethau’n llai gobeithiol fyth, roedd bandiau eraill yn codi yn y dyffryn. Serch hynny, tynnodd aelodau’r band at ei gilydd gan drefnu i gystadlu yn Eisteddfod Ynys Enlli, lle manteisiodd yr aelodau’n rhy helaeth o lawer ar y &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;cyflenwad &lt;/ins&gt;o gwrw; er iddynt rywsut agor yr eisteddfod gyda pherfformiad byr, methodd y band â chystadlu yng nghystadleuaeth y bandiau pres ar yr ynys, er gwaethaf y ffaith nad oedd neb arall yn cystadlu ac felly roedd y wobr yno iddynt!&amp;lt;ref&amp;gt;Geraint Jones, &#039;&#039;Cyrn y Diafol&#039;&#039; (Caernarfon, 2004), tt.82-3&amp;lt;/ref&amp;gt; Ddwy flynedd yn ddiweddarach, ym 1881, cystadlodd y band yn Eisteddfod Llŷn ac Eifionydd&amp;lt;ref&amp;gt;&#039;&#039;Y Genedl Gymreig&#039;&#039;, 2..6.1881, t.1&amp;lt;/ref&amp;gt; Wedi hynny, fodd bynnag, mae enw&#039;r band yn diflannu o &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;dudalennau&lt;/ins&gt;&#039;r wasg a rhaid amau mai yn fuan wedyn &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;y &lt;/ins&gt;daeth y cwbl i ben.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;==Cyfewiriadau==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;==Cyfewiriadau==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Categori:Bandiau]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Categori:Bandiau]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Cyfaill Eben</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Band_Llyfnwy&amp;diff=14217&amp;oldid=prev</id>
		<title>Irion: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda &#039;&#039;&#039;&#039;Band Llyfnwy&#039;&#039;&#039; oedd band pres cyntaf Dyffryn Nantlle, ac fe’i sefydlwyd gan Griffith Jones, ysgrifennydd Cymdeithas Gyfeillgar Brodorion Llyfnwy...&#039;</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://cof.canolfanuwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Band_Llyfnwy&amp;diff=14217&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-11-26T18:33:58Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Band Llyfnwy&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; oedd band pres cyntaf &lt;a href=&quot;/wici/Dyffryn_Nantlle&quot; title=&quot;Dyffryn Nantlle&quot;&gt;Dyffryn Nantlle&lt;/a&gt;, ac fe’i sefydlwyd gan Griffith Jones, ysgrifennydd Cymdeithas Gyfeillgar Brodorion Llyfnwy...&amp;#039;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Tudalen newydd&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Band Llyfnwy&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; oedd band pres cyntaf [[Dyffryn Nantlle]], ac fe’i sefydlwyd gan Griffith Jones, ysgrifennydd Cymdeithas Gyfeillgar Brodorion Llyfnwy, ym 1864. Roedd wedi sylwi fod cymunedau llechi eraill wedi sefydlu bandiau, ac fe roddodd bob cefnogaeth i’r band newydd.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Yr arweinydd cyntaf oedd John Watts, arweinydd Seindorf Gwirfoddolwyr Caernarfon. Prynwyd set newydd sbon o offerynnau o Fanceinion. Roedd gan y band wisgoedd priodol o’r cychwyn, ac ym 1870, trefnwyd cyngerdd yn [[Neuadd y Farchnad, Pen-y-groes|Neuadd Farchnad]],[[Pen-y-groes|Mhen-y-groes]], er mwyn gorffen talu amdanynt.&amp;lt;ref&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;Y Dydd&amp;#039;&amp;#039;, 14.1.1870&amp;lt;/ref&amp;gt; Mae’n amlwg fod cyngherddau gan y band wedi profi’n boblogaidd – ceir sôn am gyngerdd arall gan y band yn Neuadd y Farchnad, bron union ddwy flynedd cyn hynny.&amp;lt;ref&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;Y Dydd&amp;#039;&amp;#039;, 19.6.1868&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Ysywaeth, er y cychwyn da, cyn bo hir fe gafodd y band yr enw o fod yn afreolus a meddw, a disgwylid rhialtwch lle bynnag y byddent yn chwarae - hynny’n gwneud y band yn boblogaidd gydag elfennau ysgafnfryd ac ysmala’r boblogaeth leol, ond yn gasbeth yn llygaid pobl syber y capeli, o dan ddylanwad y mudiad dirwest a oedd yn tyfu’n gyflym. Am gyfnod bu William Evans (Eos Eifion) yn arweinydd ar y band, a fo hefyd oedd arweinydd band gweddol newydd, sef [[Seindorf Dulyn]]. Ceisiai Eos Eifion fagu cydweithrediad rhwng y ddau fand, ond amheuai Band Llyfnwy mai cystadleuydd i’w ofni oedd y band arall, ac aeth pethau’n ddrwg rhyngddynt . Un noson fe ddisgwyliodd aelodau Band Llyfnwy wrth [[Pont y Crychddwr|Bont-y-Crychddwr]] am hogiau Band Dulyn a oedd ar eu ffordd adref i [[Nebo]], gan roi cweir iawn iddynt.&amp;lt;ref&amp;gt;Geraint Jones, &amp;#039;&amp;#039;Cyrn y Diafol&amp;#039;&amp;#039; (Caernarfon, 2004), tt.32-3, 80-2&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Beth bynnag y bo am hynny, bu’r band yn ychwanegu at fwrlwm cerddoriaeth y dyffryn yn negawdau olaf y 19g., weithiau ar y cyd â [[Seindorf Arian Dyffryn Nantlle]] o bentref [[Tal-y-sarn]]. Er enghraifft, perfformiodd y ddau fand ym 1877 mewn cyngerdd yn y Neuadd y Farchnad, Pen-y-groes.&amp;lt;ref&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;Y Genedl Gymreig&amp;#039;&amp;#039;, 3.5.1877, t.8&amp;lt;/ref&amp;gt; Arferai’r band chwarae hefyd mewn cyngherddau ar ddiwrnod ffair, ac mae adroddiad fod llawer un wedi mynd i gyngerdd ar ddiwrnod ffair ym 1878 yn unswydd oherwydd iddynt ddisgwyl y byddai dawnsio ac yn y blaen yno; ysywaeth, cawsant eu siomi, gan fod y band wedi cyflwyno cerddoriaeth a oedd am unwaith yn ddigon derbyniol i aelodau mwy parchus (ac efallai mwy sych-dduwiol) y gymuned.&amp;lt;ref&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;Y Genedl Gymreig&amp;#039;&amp;#039;, 4.7.1878, t.7&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Er gwaethaf poblogrwydd y band, ac er gwaethaf y cychwyn da, erbyn 1879 dywedwyd bod y band heb “ninlle i ymarfer ond ar y stryd neu mewn cae”, ac “ychydig o lewyrch” oedd ar y band o’r herwydd.&amp;lt;ref&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;Y Genedl Gymreig&amp;#039;&amp;#039;, 26.6.1879, t.8&amp;lt;/ref&amp;gt; Mae’n debyg yr ofnid mai dyna oedd dechrau’r diwedd, ac i wneud pethau’n llai gobeithiol fyth, roedd bandiau eraill yn codi yn y dyffryn. Serch hynny, tynnodd aelodau’r band at ei gilydd gan drefnu i gystadlu yn Eisteddfod Ynys Enlli, lle manteisiodd yr aelodau’n rhy helaeth o lawer ar y gyflenwad o gwrw; er iddynt rywsut agor yr eisteddfod gyda pherfformiad byr, methodd y band â chystadlu yng nghystadleuaeth y bandiau pres ar yr ynys, er gwaethaf y ffaith nad oedd neb arall yn cystadlu ac felly roedd y wobr yno iddynt!&amp;lt;ref&amp;gt;Geraint Jones, &amp;#039;&amp;#039;Cyrn y Diafol&amp;#039;&amp;#039; (Caernarfon, 2004), tt.82-3&amp;lt;/ref&amp;gt; Ddwy flynedd yn ddiweddarach, ym 1881, cystadlodd y band yn Eisteddfod Llŷn ac Eifionydd&amp;lt;ref&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;Y Genedl Gymreig&amp;#039;&amp;#039;, 2..6.1881, t.1&amp;lt;/ref&amp;gt; Wedi hynny, fodd bynnag, mae enw&amp;#039;r band yn diflannu o dudalenni&amp;#039;r wasg a rhaid amau mai yn fuan wedyn daeth y cwbl i ben.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Cyfewiriadau==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Categori:Bandiau]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Irion</name></author>
	</entry>
</feed>