Cof y Cwmwd - Cyfraniadau'r defnyddiwr [cy]

Capel Uchaf (pentref)

2018-04-14T11:55:32Z

MarthaEH:

Pentrefan (''hamlet'') yn y rhan uchaf o [[Clynnog Fawr|Glynnog Fawr]] yw '''Capel Uchaf''', a llawer o dyddynnod ar wasgar yn yr ardal, megis Tan y Bwlch, Tan y Clawdd, Sinai a Bron yr Erw i enwi ond ychydig ohonynt. Enwyd y bentrefan ar ôl y Capel lleol, sef [[Capel Uchaf (MC)]] a adeiladwyd yn 1761,ond cafodd ei ail-adeiladu ddwywaith, sef yn 1811 ac yn 1870. Ond fe'i caewyd yn ystod Chwefror 2001. Yna fuan ar ôl hynny, fe ddymchwelwyd yr adeilad, ond mae'r fynwent yn parhau i gael ei defnyddio hyd heddiw.

I'r de o Gapel Uchaf mae ffarm [[Maesog]] a fu yn dŷ i reciwstaniaid Pabyddol (y rhai a wrthodai fynychu gwasanaethau Eglwys Loegr yn ôl gofynion Deddf Gwlad Cymru a Lloegr o’r 16g hyd at y 18g) yn ystod cyfnod y Diwygiad Protestannaidd. Parhai ardal Clynnog Fawr i fod yn gadarnle Babyddol. Roedd gwr o'r enw [[Sant John Jones]] wedi ei ethol yn Sant yn yr ardal, a'i frawd William yn bennaeth ar yr Urdd Babyddol a hefyd yn bennaeth cyntaf ar y Coleg Saesneg yn Rhufain. Roedd [[Morys Clynnog]] hefyd yn ŵr adnabyddus, wedi graddio yn Rhydychen, a phan sefydlwyd y Coleg Saesneg yn Rhufain yn 1578, fe’i dewiswyd yn rheithor yno. Ond bu raid iddo ymddeol o'i swydd oherwydd bod myfyrwyr y coleg yn credu ei fod yn ffafrio'r Cymry. Arhososdd teulu Maesog yn Babyddion pybyr, a defnyddiwyd y tŷ fel canolfan i gynnal offeren gan reciwstaniaid lleol.

Gerllaw mynwent Capel Uchaf mae rhes o furddunod a gynhwysai ddwy ystafell, ac wedi’u hadeiladu o gerrig llanw ac ar sylfeini o gerrig mawrio. Mae rhain yn Adeiladau Rhestredig Graddfa ll, (Map Arolwg Ordnans SH431498). Bythynnod ‘croglofft’ traddodiadol oedd y rhain, ond yn anghyffredin yn yr ardal oherwydd eu bod mewn rhes. Roedd gan y tri bwthyn gorn simdde ar yr ochr uchaf, ond roedd gan bwthyn isaf o’r tri gorn simdde ar y taclen isaf hefyd.

I’W BARHAU

{{eginyn}}

[[Categori:Pentrefi a threflannau]]

Capel Uchaf (pentref)

2018-04-14T11:49:41Z

MarthaEH: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda ' Pentrefan (''hamlet'') yn y rhan uchaf o Glynnog Fawr yw '''Capel Uchaf''', a llawer o dyddynnod ar wasgar yn yr ardal, megis Tan y Bwlc...'

Pentrefan (''hamlet'') yn y rhan uchaf o [[Clynnog Fawr|Glynnog Fawr]] yw '''Capel Uchaf''', a llawer o dyddynnod ar wasgar yn yr ardal, megis Tan y Bwlch, Tan y Clawdd, Sinai a Bron yr Erw i enwi ond ychydig ohonynt. Enwyd y bentrefan ar ôl y Capel lleol, sef [[Capel Uchaf (MC)]] a adeiladwyd yn 1761,ond cafodd ei ail-adeiladu ddwywaith, sef yn 1811 ac yn 1870. Ond fe'i caewyd yn ystod Chwefror 2001. Yna fuan ar ôl hynny, fe ddymchwelwyd yr adeilad, ond mae'r fynwent yn parhau i gael ei defnyddio hyd heddiw.

I'r de o Gapel Uchaf mae ffarm [[Maesog]] a fu yn dŷ i reciwstaniaid Pabyddol (y rhai a wrthodai fynychu gwasanaethau Eglwys Loegr yn ôl gofynion Deddf Gwlad Cymru a Lloegr o’r 16g hyd at y 18g) yn ystod cyfnod y Diwygiad Protestannaidd. Parhai ardal Clynnog Fawr i fod yn gadarnle Babyddol. Roedd gwr o'r enw [[Sant John Jones]] wedi ei ethol yn Sant yn yr ardal, a'i frawd William yn bennaeth ar yr Urdd Babyddol a hefyd yn bennaeth cyntaf ar y Coleg Saesneg yn Rhufain. Roedd [[Morys Clynnog]] hefyd yn ŵr adnabyddus, wedi graddio yn Rhydychen, a phan sefydlwyd y Coleg Saesneg yn Rhufain yn 1578, fe’i dewiswyd yn rheithor yno. Ond bu raid iddo ymddeol o'i swydd oherwydd bod myfyrwyr y coleg yn credu ei fod yn ffafrio'r Cymry. Arhososdd teulu Maesog yn Babyddion pybyr, a defnyddiwyd y tŷ fel canolfan i gynnal offeren gan reciwstaniaid lleol.

Gerllaw mynwent Capel Uchaf mae rhes o furddunod a gynhwysai ddwy ystafell, ac wedi’u hadeiladu o gerrig llanw ac ar sylfeini o gerrig mawrio. Mae rhain yn Adeiladau Rhestredig Graddfa ll, (Map Arolwg Ordnans SH431498). Bythynnod ‘croglofft’ traddodiadol oedd y rhain, ond yn anghyffredin yn yr ardal oherwydd eu bod mewn rhes. Roedd gan y tri gorn simddecar yr ochr uchaf, ond roedd gan bwthyn isaf o’r tri gorn simdde ar y taclen isaf hefyd.

{{eginyn}}

[[Categori:Pentrefi a threflannau]]

Drws-y-coed

2018-04-14T09:44:47Z

MarthaEH:

Mae Drws y Coed yn ardal Uwchgwyrfai

{{eginyn}}

[[categori: Pentrefi a threflannau]]

Drws-y-coed

2018-04-14T09:37:54Z

MarthaEH: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda 'Mae Drws y Coed yn ardal Uwchgwyrfai. {{eginyn}}'

Mae Drws y Coed yn ardal Uwchgwyrfai.

{{eginyn}}

Sant John Jones

2018-02-06T23:12:55Z

MarthaEH:

Ganwyd '''Sant John Jones''' yng [[Clynnog Fawr|Nghlynnog Fawr]] yn ystod y flwyddyn 1530. Roedd ei rieni yn Gatholigion reciwstanaidd, a buont yn Gatholigion teyrngar trwy gydol ac er gwaethaf y Diwygiad Protestannaidd. Yn ystod ei ieuenctid, fe gredir iddo addoli yn [[Eglwys Sant Beuno, Clynnog Fawr|Eglwys Sant Beuno]] yng Nghlynnog Fawr cyn ymuno â Mynachlog Ffransisgaidd yng Ngreenwich. Bod yn ‘Gatholig’ yng ngwir ystyr y gair oedd pwrpas mawr ei fywyd.

Ar ôl Diddymiad y Mynachlogydd yn 1539, fe deithiodd Sant John Jones i’r Cyfandir, a phroffesodd yn Poinoise, Ffrainc. Yn dilyn hyn, fe deithiodd i Rufain ac aros ym Mynachlog Ara Coeli ble ymunodd â Thalaith Rufeinig y Reformati. Yn 1591, cafodd fendith arbennig a chymeradwyaeth gan Y Pab Clement VIII i fynd ar genhadaeth i Loegr. Erbyn diwedd 1592, roedd wedi cyrraedd Llundain, ac arhosodd am gyfnod â’r Tad John Gerard. Cafodd ei ethol yn Bennaeth Taleithiol gan ei gyd - fynachod.
{{eginyn}}

[[Categori:Pobl]]

Sant John Jones

2018-02-06T23:10:44Z

MarthaEH:

Sant John Jones

2018-02-06T13:40:33Z

MarthaEH:

Ganwyd y Sant John Jones yng Nghlynnog Fawr yn ystod y flwyddyn 1530. Roedd ei rieni yn Gatholigion reciwstanaidd, a buont yn Gatholigion teyrngar trwy gydol ac er gwaethaf y Diwygiad Protestannaidd. Yn ystod ei ieuenctid, fe gredir iddo addoli yn Eglwys Sant Beuno yng Nghlynnog Fawr cyn ymuno â Mynachlog Ffransisgaidd yng Ngreenwich. Bod yn ‘Gatholig’ yng ngwir ystyr y gair oedd pwrpas mawr ei fywyd.

Sant John Jones

2018-02-06T11:35:34Z

MarthaEH:

Ganwyd y Sant John Jones yng Nghlynnog Fawr yn ystod y flwyddyn 1530. Roedd ei rieni yn Gatholigion reciwstanaidd, a buont yn Gatholigion teyrngar trwy gydol ac er gwaethaf y Diwygiad Protestannaidd. Yn ystod ei ieuenctid, fe gredir iddo addoli yn Eglwys Sant Beuno yng Nghlynnog Fawr, cyn ymuno â Mynachlog Ffransisgaidd yng Greenwich. Bod yn ‘Gatholig’ yng ngwir ystyr y gair oedd pwrpas mawr ei fywyd.

Sant John Jones

2018-02-06T11:26:33Z

MarthaEH: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda 'Ganwyd y Sant John Jones yng Nghlynnog Fawr yn ystod y flwyddyn 1530. Roedd ei rieni yn Gatholigion reciwstanaidd, a buont yn Gatholigion teyrngar trwy g...'

Ganwyd y Sant John Jones yng Nghlynnog Fawr yn ystod y flwyddyn 1530. Roedd ei rieni yn Gatholigion reciwstanaidd, a buont yn Gatholigion teyrngar trwy gydol ac er gwaethaf y Diwygiad Protestannaidd. Yn ystod ei ieuenctid, fe gredir ei fod wedi addoli yn Eglwys Sant Beuno yng Nghlynnog Fawr, cyn ymuno â Mynachlog Ffransisgaidd yng Greenwich.