Cof y Cwmwd - Cyfraniadau'r defnyddiwr [cy]

Mast Nebo

2017-11-15T20:27:59Z

Marian elias:

Adeiladwyd '''Mast Nebo''' ym 1962 i wella derbyniad teledu annibynnol yng Ngogledd-Orllewin Cymru. Saif ar ben bryn i'r de o bentrefi [[Nebo]] a [[Nasareth]] ym mhlwyf [[Llanllyfni]]. Erbyn hyn mae'n trosglwyddo rhaglenni teledu a radio digidol a radio FM i nifer helaeth o ddarparwyr; hefyd mae'n rhan o rwydwaith trosglwyddo'r gwasanaethau brys ac mae sawl gwmni ffonau symudol yn defnyddio'r mast hefyd. Mae'r mast yn 317.4 m (1,041 troedfedd) o uchder, sy'n golygu mai dyma'r strwythur dynol uchaf yng Nghymru (a'r chweched uchaf trwy Brydain).

Bu'r safle'n ffocws ar gyfer nifer o brotestiadau gan Gymdeithas yr Iaith - yn 1972 a 1973 pan ddringodd nifer o'i haelodau'r mast ei hun fel rhan o'r ymgyrch hir a chwerw i sicrhau sianel deledu Gymraeg; ac yn fwy diweddar yn 2011 pan ddringodd Bethan Williams a Robin Crag i ben yr orsaf ei hun fel rhan o ymgyrch am well ddarpariaeth ddarlledu yn y Gymraeg.

==Ffynnonellau==
* Wikipedia. [[https://en.wikipedia.org/wiki/Arfon_transmitting_station]]. Cyrchwyd 15.11.2017
* Cymdeithas yr Iaith, ''S4C - Pwy dalodd amdani?'' (1985)

[[Categori: Daearyddiaeth ddynol]]
[[Categori:Diwylliant]]

Mast Nebo

2017-11-15T20:23:38Z

Marian elias:

Adeiladwyd '''Mast Nebo''' ym 1962 i wella derbyniad teledu annibynnol yng Ngogledd-Orllewin Cymru. Saif ar ben bryn i'r de o bentrefi [[Nebo]] a [[Nasareth]] ym mhlwyf [[Llanllyfni]]. Erbyn hyn mae'n drosglwyddo rhaglenni teledu a radio digidol a radio FM nifer helaeth o ddarparwyr; hefyd mae'n rhan o rwydwaith trosglwyddo'r gwasanaethau brys ac mae sawl gwmni ffonau symudol yn defnyddio'r mast hefyd. Mae'r mast yn 317.4 m (1,041 troedfedd) o uchder, sy'n golygu mai dyma'r strwythur dynol uchaf yng Nghymru (a'r chweched uchaf trwy Brydain).

Bu'r safle'n ffocws ar gyfer nifer o brotestiadau gan Gymdeithas yr Iaith - yn 1972 a 1973 pan ddringodd nifer o'i haelodau'r mast ei hun fel rhan o'r ymgyrch hir a chwerw i sicrhau sianel deledu Gymraeg; ac yn fwy diweddar yn 2011 pan ddringodd Bethan Williams a Robin Cragg i ben yr orsaf ei hun fel rhan o ymgyrch am well ddarpariaeth ddarlledu yn y Gymraeg.

==Ffynnonellau==
* Wikipedia. [[https://en.wikipedia.org/wiki/Arfon_transmitting_station]]. Cyrchwyd 15.11.2017
* Cymdeithas ur Iaith, ''S4C - Pwy dalodd amdani?'' (1985)

[[Categori: Daearyddiaeth ddynol]]
[[Categori:Diwylliant]]

Y Brodyr Francis

2017-11-08T15:41:31Z

Marian elias:

Chwarelwyr a ddaeth yn gantorion poblogaidd oedd Griffith ac Owen Francis ('''Y Brodyr Francis''').

Ganwyd y ddau yng Nghwm Pennant, yn blant i William a Mary Francis. Roedd y ddau frawd yn ennill eu bywoliaeth trwy weithio yn y chwarel. Roedd Griffith (1876-1939) yn barddoni, a chyhoeddodd ''Telyn Eryri'', sef cyfres o ganeuon am fywyd caled chwarelwyr a thyddynwyr eu hardal. Bu Owen (1879-1939) yn ysgrifennu caneuon, a chyhoeddwyd llawer o waith y ddau frawd ym mhapur newydd ''Y Genedl Gymreig''. Roedd y ddau yn perfformio mewn nifer o gyngherddau Cymreig yn ystod eu gyrfaoedd, yn aml iawn gyda’u gilydd. Bu'r ddau farw yn 1939; Owen ar 6ed Ebrill 1939, a Griffith ar 13 Mehefin 1939.

==Cyfeiriadau==
http://www.casglwr.org/pdf/Rhifyn%2073/73%2009.pdf
http://www.casglwr.org/pdf/Rhifyn%2073/73%2011.pdf
http://yba.llgc.org.uk/cy/c-FRAN-GRI-1876.html

[[Categori:Pobl]]

Y Brodyr Francis

2017-11-08T15:33:16Z

Marian elias:

Chwarelwyr a ddaeth yn gantorion poblogaidd oedd Griffith ac Owen Francis ('''Y Brodyr Francis''').

Ganwyd y ddau yng Nghwm Pennant, yn blant i William a Mary Francis. Roedd y ddau frawd yn ennill eu bywoliaeth trwy weithio yn y chwarel. Roedd Griffith (1876-1939) yn barddoni, a chyhoeddodd ''Telyn Eryri'', sef cyfres o ganeuon am fywyd caled chwarelwyr a thyddynwyr eu hardal. Bu Owen (1879-1939) yn ysgrifennu caneuon, a chyhoeddwyd llawer o waith y ddau frawd ym mhapur newydd ''Y Genedl Gymreig''. Roedd y ddau yn perfformio mewn nifer o gyngherddau Cymreig yn ystod eu gyrfaoedd, yn aml iawn gyda’u gilydd. Bu'r ddau farw yn 1939; Owen ar 6ed Ebrill 1939, a Griffith ar 13 Mehefin 1939.

==Cyfeiriadau==
http://www.casglwr.org/pdf/Rhifyn%2073/73%2009.pdf
http://yba.llgc.org.uk/cy/c-FRAN-GRI-1876.html

[[Categori:Pobl]]

Dolydd

2017-11-08T15:05:07Z

Marian elias:

Treflan fechan ar lan Afon Carrog ac Afon Gwyled sy'n cwrdd dan Bont Dolydd, ac sydd ar yr hen ffordd dyrpeg (A487) rhwng y Bontnewydd a'r [[Groeslon]] yw'r '''Dolydd'''. Saif ar y ffin rhwng plwyfi [[Llanwnda]] a [[Llandwrog]]. Cafwyd yr enw o fferm Dolydd Byrion oedd i'r dwyrain o'r ffordd, ac arddelid yr enw hwnnw'n llawn am beth amser fel enw'r dreflan. Dichon, fodd bynnag, mai Dolydd Irion oedd yr enw gwreiddiol; ceir yr enw ar fap John Evans o Ogledd Cymru (1804). Fe saif y Dolydd ar lawr dyffryn bas yr Afon Carrog, ac mae'r tir yn tueddu i aros yn iraidd pan fydd llymder y gaeaf wedi llosgi tyfiant y caeau oddi amgylch.

Mae'r tŷ mwyaf yn y Dolydd, sef Plas Dolydd, wedi arfer bod yn dafarn ac yno y cyfarfu egin gynulleidfa achos [[Capel Bryn'rodyn]], cyn i'r capel gael ei godi tua chwarter milltir i'r de. Roedd [[Evan Jones (Plas Dolydd)]] yn adeiladydd a chontractwr pwysig yng nghanol y 19g.

Gerllaw Giât Dolydd, tollborth ar y ffordd dyrpeg (y chwalwyd ei holion olaf wrth godi tŷ newydd a elwir Y Bwthyn) oedd [[Efail Dolydd]], gefail gynhyrchiol iawn hyd yr ugeinfed ganrif. Olynydd y busnes gwledig hwnnw yw'r modurdy presennol ger y bont, sydd bellach hefyd yn rhedeg swyddfa bost ar gyfer y Groeslon a'r cylch.

Nid nepell o'r Dolydd fe geir (mewn ceunant y tu ôl i fferm Cefn Hendre) safle [[Melin Cil Tyfu]], a fu'n eiddo i deulu Wynniaid Gwedir yn ystod y 16g. Ar hyd y llwybr cyhoeddus sy'n arwain o'r bont i'r gorllewin i gyfeiriad lôn Pwllheli a [[Hen Gastell]] ceir olion a all fod yn hen wal gefn plasty'r Hendre, cartref y Cadben [[Edmund Glynn]], un o feibion plas [[Glynllifon]], ynad heddwch ac arweinydd gweinyddiad sirol yn ystod teyrnasiad Cromwell.

Y Goeden Eirin, tŷ a addaswyd o hen adeiladau fferm yr Hendre, oedd cartref olaf y llenor a'r beirniad yr Athro John Rowlands.

Caer Arianrhod

2017-11-06T22:03:30Z

Marian elias:

Ynys garegog fechan a ymddengys ar ddistyll trai mawr yn y mor rhwng [[Dinas Dinlle]] a [[Pontllyfni|Phontllyfni]] yw Caer Arianrhod. Cysylltir hi a phedwaredd gainc y Mabinogi. Yn ôl y chwedl, roedd y ‘Gaer’ hon yn gartref i Arianrhod,ferch Don a mam Lleu Llaw Gyffes. Cyfeirnod grid y lleoliad hwn yw SH431545.

==Gweler hefyd==

[http://www.coflein.gov.uk/cy/site/411089/details/caer-arianrhod-reef-llandwrog Cofnod o'r lleoliad hwn ar wefan y Comisiwn Brenhinol]

[https://cy.wikipedia.org/wiki/Caer_Arianrhod Erthygl am Gaer Arianrhod ar Wicipedia]

[[Categori:Safleoedd Nodedig]]

[[Categori:Chwedloniaeth]]

Edmund Glynn

2017-11-06T21:56:21Z

Marian elias:

Roedd Capten Edmund Glynn (ganed c. 1655) o’r Hendre, yn aelod o deulu’r Glyniaid ([[Teulu Glynn (Glynllifon)]]) o Lynllifon. Roedd yn fab i Syr William Glyn (Uwch Siryf Ynys Mon tua 1597). Bu'n frwdfrydig yn ei ymdrechion gyda’r weriniaeth, a gwasanaethodd fel Ustus Heddwch dros gyfnod yr adferiad. Priododd Elizabeth,merch Humphrey Meredydd.

==Cyfeiriadau==

[http://yba.llgc.org.uk/cy/c-GLYN-LLI-0850.html ''Y Bywgraffiadur Arlein'' Llyfrgell Genedlaethol Cymru]

Griffiths, J.E. ''Pedigrees of Anglesey and Caernarvonshire Families'' (Llundain, 1914)

[[Categori:Pobl]]

Cyngor Bwrdeistref Arfon

2017-11-06T21:46:11Z

Marian elias:

'''Cyngor Bwrdeisdref Arfon''' oedd yr awdurdod lleol o dan lefel y Cyngor Sir (Cyngor Sir Gwynedd), rhwng 1974 a 1996. Ymestynnai o blwyf Abergwyngregyn yn y Dwyrain hyd ffiniau gorllewinol/deheuol Llanllyfni, gan gynnwys Bangor a Chaernarfon. Roedd dwy ran o dair o Uwchgwyrfai o fewn ei ffiniau: plwyfi [[Llandwrog]], [[Llanllyfni]] a [[Llanwnda]]. (roedd dau blwyf arall Uwchgwyrfai, [[Clynnog-fawr]] a [[Llanaelhaearn]]) yn rhan o ardal Cyngor Dosbarth Dwyfor.

Prif swyddogaethau Cyngor Arfon oedd tai, casglu ysbwriel a rhai materion iechyd cyhoeddus, cynllunio trefol, a hamdden.

Ers 1996 mae'r swyddogaethau hyn wedi eu gweinyddu gan awdurdod unedig sir Gwynedd, sef [[Cyngor Gwynedd]]. Serch hyn, mae Cyngor Gwynedd wedi cadw Arfon fel un o dri rhanbarth y sir at rai dibenion ym meysydd gweinyddu, cynllunio ac ati. Gwelir arwyddion ffin Arfon ger waelod yr Allt Goch ar yr A499 nid nepell o'r [[Swan]] ac ar yr A487 ger y drofa am [[Chwarel Graeanfryn]].

[[Categori: Israniadau gwladol]]

Caer Arianrhod

2017-11-06T09:45:54Z

Marian elias:

Ynys garegog fechan a ymddengys ar ddistyll trai mawr yn y mor rhwng [[Dinas Dinlle]] a [[Pontllyfni|Phontllyfni]] yw Caer Arianrhod. Cysylltir hi a phedwaredd gainc y Mabinogi. Yn ôl y chwedl, roedd y ‘Gaer’ hon yn gartref i Arianrhod, mam Lleu Llaw Gyffes. Cyfeirnod grid y lleoliad hwn yw SH431545.

==Gweler hefyd==

[http://www.coflein.gov.uk/cy/site/411089/details/caer-arianrhod-reef-llandwrog Cofnod o'r lleoliad hwn ar wefan y Comisiwn Brenhinol]

[https://cy.wikipedia.org/wiki/Caer_Arianrhod Erthygl am Gaer Arianrhod ar Wicipedia]

[[Categori:Safleoedd Nodedig]]

[[Categori:Chwedloniaeth]]

Antur Nantlle

2017-11-05T22:38:06Z

Marian elias:

Cwmni cymunedol bywiog a blaengar yn Nyffryn Nantlle yw Antur Nantlle. Fe'i sefydlwyd yn 1991 fel Cwmni Cyfyngedig Trwy Warant. Golyga hynny fod unrhyw elw a wneir yn cael ei gadw yng nghoffrau’r cwmni ei hun yn hytrach na’i drosglwyddo i’r cyfarwyddwyr sy’n rhoi eu gwasanaeth o’u gwirfodd. Logo yr Antur yw “Gweithio er lles yr ardal”.

Y cam cyntaf yn 1991 oedd ceisio darbwyllo Cyngor Bwrdeistref Arfon i drosglwyddo i’r Antur ddepo ei Adran Dai a oedd ar fin cau ym Mhen-y-groes. Cytunodd y Cyngor a dyna gychwyn cyfres o fentrau a barodd i’r Antur ddatblygu o nerth i nerth nes ei bod yn 2017 yn berchen 16 uned busnes, 15 swyddfa, 2 siop, iard, fflat i’w gosod ac yn darparu ystafell hyfforddiant cyfrifiadurol ac ystafell gyfarfod a chanolfan awyr agored. Trwy hyn paratoir mannau gwaith i 60 o bobl.

Yn 1996 enillodd yr Antur wobr Menter Gymunedol trwy gyfrwng y Gymraeg, Banc y Midland. A thystysgrif cymeradwyaeth am y defnydd mwyaf cynhyrchiol o dechnoleg newydd mewn menter gymunedol.
Derbyniodd ddwy wobr arall genedlaethol yn 1998 a daeth ymweliadau gan wleidyddion o’r Cynulliad ac Ewrop, yn gyffredin.

Mentrau'r Antur (gweler Hanes y Cwmni) http://www.anturnantlle.com

Traddodwyd darlith ar yr hanes gan Alun Ffred Jones yn Ysgol Dyffryn Nantlle, Pen-y-groes, Tachwedd 10fed 2016 ar achlysur dathlu Antur Nantlle yn 25 oed. [Anturiwn ymlaen — Darlith Flynyddol Llyfrgell Pen-y-groes, 2016. Fe’i cyhoeddwyd gan Wasanaeth Llyfrgell a Gwybodaeth Cyngor Gwynedd. Pris £3. Rhif Llyfr Safonol Rhyngwladol / ISBN 0 904007 03 0]

Ebenezer Thomas (Eben Fardd)

2017-11-05T22:36:13Z

Marian elias:

[[Delwedd:Eben_Fardd.JPG|200px|de]]

Ysgolfeistr a bardd oedd '''Eben Fardd''' (Awst 1802 - 17 Chwefror 1863).

Ganed Ebenezer Thomas yn Nhan-lan, ger Llangybi i Thomas Williams a Catherine Prys. Bu’n ysgrifennu barddoniaeth o oed ifanc iawn, ac enillodd yn Eisteddfod Powys 1824 am ei awdl ‘Dinystr Jerusalem gan y Rhufeiniad’. Dechreuodd gadw ysgol yn Llanarmon yn 1825, ac yn 1827 symudodd i Glynnog i gadw ysgol yn y rhan o’r Eglwys a elwir Capel Beuno. Priododd yn 1830 gyda Mary Williams, Caerpwsan, Clynnog a ganwyd iddynt dair merch ac un mab. Byddai'n cystadlu’n aml o tua 1840 ymlaen, ac yn ymddiddori mewn ysgrifennu llenyddiaeth. Symudodd yr Ysgol yng Nghlynnog i’w dy, a daeth i ddealltwriaeth gyda’r Methodistiaid Calfinaidd y byddai’n cael ei noddi i ddysgu plant yn rhad, a hefyd i ddysgu ymgeiswyr am y weinidogaeth. Enillodd Eisteddfod 1858 yn Llangollen am ei awdl am frwydr maes Bosworth.

==Llyfryddiaeth==
...

{{DEFAULTSORT:Eben Fardd}}
[[Categori:Pobl]]

Y Brodyr Francis

2017-11-05T22:27:45Z

Marian elias:

Chwarelwyr a ddaeth yn gantorion poblogaidd oedd Griffith ac Owen Francis ('''Y Brodyr Francis''').

Ganwyd y ddau yng Nghwm Pennant, yn blant i William a Mary Francis. Roedd y ddau frawd yn ennill eu bywoliaeth trwy weithio yn y chwarel. Roedd Griffith (1876-1939) yn barddoni, a chyhoeddodd ''Telyn Eryri'', sef cyfres o ganeuon am fywyd caled chwarelwyr a thyddynwyr eu hardal. Bu Owen (1879-1939) yn ysgrifennu caneuon, a chyhoeddwyd llawer o waith y ddau frawd ym mhapur newydd ''Y Genedl Gymreig''. Roedd y ddau yn perfformio mewn nifer o gyngherddau Cymreig yn ystod eu gyrfaoedd, yn aml iawn gyda’u gilydd. Bu'r ddau farw yn 1939; Owen ar 6ed Ebrill 1939, a Griffith ar 13 Mehefin 1939.

==Cyfeiriadau==

http://yba.llgc.org.uk/cy/c-FRAN-GRI-1876.html

[[Categori:Pobl]]

Caer Arianrhod

2017-11-05T22:21:13Z

Marian elias:

Ynys greigiog fechan yn y mor rhwng [[Dinas Dinlle]] a [[Pontllyfni|Phontllyfni]] yw Caer Arianrhod. Cysylltir hi a phedwaredd gainc y Mabinogi. Yn ôl y chwedl, roedd y ‘Gaer’ hon yn gartref i Arianrhod, mam Lleu Llaw Gyffes. Cyfeirnod grid y lleoliad hwn yw SH431545.

==Gweler hefyd==

[http://www.coflein.gov.uk/cy/site/411089/details/caer-arianrhod-reef-llandwrog Cofnod o'r lleoliad hwn ar wefan y Comisiwn Brenhinol]

[https://cy.wikipedia.org/wiki/Caer_Arianrhod Erthygl am Gaer Arianrhod ar Wicipedia]

[[Categori:Safleoedd Nodedig]]

[[Categori:Chwedloniaeth]]

Kate Roberts

2017-11-05T22:12:41Z

Marian elias:

Llenor oedd '''Catherine ‘Kate’ Roberts''' (1891-1985).

Ganwyd yn Rhosgadfan ar Chwefror 13 1891 i Owen Owen Roberts a Catherine Roberts. Mae hi’n adnabyddus iawn fel un o brif lenorion Cymru, ac yn nodedig am ei harddull arbennig a'i gallu i ymafael a phynciau sensitif am fywyd dosbarth gweithiol Cymreig yn y 20g. Priododd a Morris T. Williams yn 1928, a bu'r ddau yn rhedeg Gwasg Gee yn Ninbych yn ystod y 1930au. Rhai o’i nofelau mwyaf adnabyddus yw ‘Traed mewn Cyffion’, ‘Y Byw sy’n Cysgu’ a ‘Te yn y Grug’. Cyhoeddodd ei hunangofiant ‘Y Lon Wen’ yn 1960. Derbyniodd doethuriaeth er anrhydedd gan Brifysgol Cymru yn 1950, a derbyniodd ‘Fedal y Cymmrodorion yn 1961. Bu farw ar Ebrill 14, 1985.
[[Delwedd:Cae'r Gors - the Kate Roberts Heritage Centre, Rhosgadfan - geograph.org.uk - 959903.jpg|bawd|chwith|"Cae'r Gors", Rhosgadfan.]]

==Cyfeiriadau==

* Roberts, Kate "Y Lôn Wen" Gwasg Gee, 1960.
* [http://yba.llgc.org.uk/en/s10-ROBE-KAT-1891.html?query=Catherine+Roberts&field=name ''Y Bywgraffiadur Arlein''; Llyfrgell Genedlaethol Cymru.]

[[Categori:Pobl]]

Antur Nantlle

2017-11-05T21:41:00Z

Marian elias:

Cwmni cymunedol bywiog a blaengar yn Nyffryn Nantlle yw Antur Nantlle. Fe'i sefydlwyd yn 1991 fel Cwmni Cyfyngedig Trwy Warant. Golyga hynny fod unrhyw elw a wneir yn cael ei gadw yng nghoffrau’r cwmni ei hun yn hytrach na’i drosglwyddo i’r cyfarwyddwyr sy’n rhoi eu gwasanaeth o’u gwirfodd. Logo yr Antur yw “Gweithio er lles yr ardal”.

Y cam cyntaf yn 1991 oedd ceisio darbwyllo Cyngor Bwrdeistref Arfon i drosglwyddo i’r Antur ddepo ei Adran Dai a oedd ar fin cau ym Mhen-y-groes. Cytunodd y Cyngor a dyna gychwyn cyfres o fentrau a barodd i’r Antur ddatblygu o nerth i nerth nes ei bod yn 2017 yn berchen 16 uned busnes, 15 swyddfa, 2 siop, iard, fflat i’w gosod ac yn darparu ystafell hyfforddiant cyfrifiadurol ac ystafell gyfarfod a chanolfan awyr agored. Trwy hyn paratoir mannau gwaith i 60 o bobl. Mawr yw dyled Dyffryn Nantlle i’r cyfarwyddwyr a’r swyddogion hollol ymroddedig a barodd i hyn oll ddigwydd.

Yn 1996 enillodd yr Antur wobr Menter Gymunedol trwy gyfrwng y Gymraeg, Banc y Midland. A thystysgrif cymeradwyaeth am y defnydd mwyaf cynhyrchiol o dechnoleg newydd mewn menter gymunedol.
Derbyniodd ddwy wobr arall genedlaethol yn 1998 a daeth ymweliadau gan wleidyddion o’r Cynulliad ac Ewrop, yn gyffredin.

Mentrau'r Antur (gweler Hanes y Cwmni) http://www.anturnantlle.com

Traddodwyd darlith ar yr hanes gan Alun Ffred Jones yn Ysgol Dyffryn Nantlle, Pen-y-groes, Tachwedd 10fed 2016 ar achlysur dathlu Antur Nantlle yn 25 oed. [Anturiwn ymlaen — Darlith Flynyddol Llyfrgell Pen-y-groes, 2016. Fe’i cyhoeddwyd gan Wasanaeth Llyfrgell a Gwybodaeth Cyngor Gwynedd. Pris £3. Rhif Llyfr Safonol Rhyngwladol / ISBN 0 904007 03 0]

Antur Nantlle

2017-11-05T21:15:10Z

Marian elias:

Cwmni cymunedol bywiog a blaengar yn Nyffryn Nantlle yw Antur Nantlle. Fe'i sefydlwyd yn 1991 fel Cwmni Cyfyngedig Trwy Warant. Golyga hynny fod unrhyw elw a wneir yn cael ei gadw yng nghoffrau’r cwmni ei hun yn hytrach na’i drosglwyddo i’r cyfarwyddwyr sy’n rhoi eu gwasanaeth o’u gwirfodd. Logo yr Antur yw “Gweithio er lles yr ardal”.

Y cam cyntaf yn 1991 oedd ceisio darbwyllo Cyngor Bwrdeistref Arfon i drosglwyddo i’r Antur ddepo ei Adran Dai a oedd ar fin cau ym Mhen-y-groes. Cytunodd y Cyngor a dyna gychwyn cyfres o fentrau a barodd i’r Antur ddatblygu o nerth i nerth nes ei bod yn 2017 yn berchen 16 uned busnes, 15 swyddfa, 2 siop, iard, fflat i’w gosod ac yn darparu ystafell hyfforddiant cyfrifiadurol ac ystafell gyfarfod a chanolfan awyr agored. Trwy hyn paratoir mannau gwaith i 60 o bobl. Mawr yw dyled Dyffryn Nantlle i’r cyfarwyddwyr a’r swyddogion hollol ymroddedig a barodd i hyn oll ddigwydd.

Yn 1996 enillodd yr Antur wobr Menter Gymunedol trwy gyfrwng y Gymraeg, Banc y Midland. A thystysgrif cymeradwyaeth am y defnydd mwyaf cynhyrchiol o dechnoleg newydd mewn menter gymunedol.
Derbyniodd ddwy wobr arall genedlaethol yn 1998 a daeth ymweliadau gan wleidyddion o’r Cynulliad ac Ewrop, yn gyffredin.

Mentrau'r Antur. http://www.anturnantlle.com/hanesycwmni

Traddodwyd darlith ar yr hanes gan Alun Ffred Jones yn Ysgol Dyffryn Nantlle, Pen-y-groes, Tachwedd 10fed 2016 ar achlysur dathlu Antur Nantlle yn 25 oed. [Anturiwn ymlaen — Darlith Flynyddol Llyfrgell Pen-y-groes, 2016. Fe’i cyhoeddwyd gan Wasanaeth Llyfrgell a Gwybodaeth Cyngor Gwynedd. Pris £3. Rhif Llyfr Safonol Rhyngwladol / ISBN 0 904007 03 0]

Antur Nantlle

2017-11-05T21:12:45Z

Marian elias:

Cwmni cymunedol bywiog a blaengar yn Nyffryn Nantlle yw Antur Nantlle. Fe'i sefydlwyd yn 1991 fel Cwmni Cyfyngedig Trwy Warant. Golyga hynny fod unrhyw elw a wneir yn cael ei gadw yng nghoffrau’r cwmni ei hun yn hytrach na’i drosglwyddo i’r cyfarwyddwyr sy’n rhoi eu gwasanaeth o’u gwirfodd. Logo yr Antur yw “Gweithio er lles yr ardal”.

Y cam cyntaf yn 1991 oedd ceisio darbwyllo Cyngor Bwrdeistref Arfon i drosglwyddo i’r Antur ddepo ei Adran Dai a oedd ar fin cau ym Mhen-y-groes. Cytunodd y Cyngor a dyna gychwyn cyfres o fentrau a barodd i’r Antur ddatblygu o nerth i nerth nes ei bod yn 2017 yn berchen 16 uned busnes, 15 swyddfa, 2 siop, iard, fflat i’w gosod ac yn darparu ystafell hyfforddiant cyfrifiadurol ac ystafell gyfarfod a chanolfan awyr agored. Trwy hyn paratoir mannau gwaith i 60 o bobl. Mawr yw dyled Dyffryn Nantlle i’r cyfarwyddwyr a’r swyddogion hollol ymroddedig a barodd i hyn oll ddigwydd.

Yn 1996 enillodd yr Antur wobr Menter Gymunedol trwy gyfrwng y Gymraeg, Banc y Midland. A thystysgrif cymeradwyaeth am y defnydd mwyaf cynhyrchiol o dechnoleg newydd mewn menter gymunedol.
Derbyniodd ddwy wobr arall genedlaethol yn 1998 a daeth ymweliadau gan wleidyddion o’r Cynulliad ac Ewrop, yn gyffredin.

Mentrau'r Antur. http://www.anturnantlle.com

Traddodwyd darlith ar yr hanes gan Alun Ffred Jones yn Ysgol Dyffryn Nantlle, Pen-y-groes, Tachwedd 10fed 2016 ar achlysur dathlu Antur Nantlle yn 25 oed. [Anturiwn ymlaen — Darlith Flynyddol Llyfrgell Pen-y-groes, 2016. Fe’i cyhoeddwyd gan Wasanaeth Llyfrgell a Gwybodaeth Cyngor Gwynedd. Pris £3. Rhif Llyfr Safonol Rhyngwladol / ISBN 0 904007 03 0]

Antur Nantlle

2017-11-05T21:00:41Z

Marian elias: Crëwyd tudalen newydd yn dechrau gyda 'Cwmni cymunedol bywiog a blaengar yn Nyffryn Nantlle yw Antur Nantlle. Fe'i sefydlwyd yn 1991 fel Cwmni Cyfyngedig Trwy Warant. Golyga hynny fod unrhyw el...'

Cwmni cymunedol bywiog a blaengar yn Nyffryn Nantlle yw Antur Nantlle. Fe'i sefydlwyd yn 1991 fel Cwmni Cyfyngedig Trwy Warant. Golyga hynny fod unrhyw elw a wneir yn cael ei gadw yng nghoffrau’r cwmni ei hun yn hytrach na’i drosglwyddo i’r cyfarwyddwyr sy’n rhoi eu gwasanaeth o’u gwirfodd. Logo yr Antur yw “Gweithio er lles yr ardal”.

Y cam cyntaf yn 1991 oedd ceisio darbwyllo Cyngor Bwrdeistref Arfon i drosglwyddo i’r Antur ddepo ei Adran Dai a oedd ar fin cau ym Mhen-y-groes. Cytunodd y Cyngor a dyna gychwyn cyfres o fentrau a barodd i’r Antur ddatblygu o nerth i nerth nes ei bod yn 2017 yn berchen 16 uned busnes, 15 swyddfa, 2 siop, iard, fflat i’w gosod ac yn darparu ystafell hyfforddiant cyfrifiadurol ac ystafell gyfarfod a chanolfan awyr agored. Trwy hyn paratoir mannau gwaith i 60 o bobl. Mawr yw dyled Dyffryn Nantlle i’r cyfarwyddwyr a’r swyddogion hollol ymroddedig a barodd i hyn oll ddigwydd.

Yn 1996 enillodd yr Antur wobr Menter Gymunedol trwy gyfrwng y Gymraeg, Banc y Midland. A thystysgrif cymeradwyaeth am y defnydd mwyaf cynhyrchiol o dechnoleg newydd mewn menter gymunedol.
Derbyniodd ddwy wobr arall genedlaethol yn 1998 a daeth ymweliadau gan wleidyddion o’r Cynulliad ac Ewrop, yn gyffredin.

Gwelir rhestr o Fentrau'r Antur ar eu gwefan:

Traddodwyd darlith ar yr hanes hwn gan Alun Ffred Jones yn Ysgol Dyffryn Nantlle, Pen-y-groes, Tachwedd 10fed 2016 ar achlysur dathlu Antur Nantlle yn 25 oed. [Anturiwn ymlaen — Darlith Flynyddol Llyfrgell Pen-y-groes, 2016. Fe’i cyhoeddwyd gan Wasanaeth Llyfrgell a Gwybodaeth Cyngor Gwynedd. Pris £3. Rhif Llyfr Safonol Rhyngwladol / ISBN 0 904007 03 0]

Cromlech Pennarth

2017-11-05T20:39:35Z

Marian elias:

Mae cromlech Pennarth yn heneb gyn hanesyddol yn Aberdesach ger Clynnog yng Nghwmwd Uwchgwyrfai. Credir iddi ddyddio o Oes y Cerrig, neu Oes yr Efydd. Y cyfeiriad grid yw SH42995107.

==Gweler hefyd==

[https://cy.wikipedia.org/wiki/Penarth_(beddrod_siambr) Egin am Gromlech Pennarth ar Wicipedia Cymraeg]

[http://www.coflein.gov.uk/cy/site/95317/details/penarth-burial-chamber Cofnod o'r heneb ar wefan y Comisiwn Brenhinol]

Hafan

2017-11-04T21:17:01Z

Marian elias: /* Creu erthygl newydd */

[[Delwedd:cof-y-cwmwd.png|||800px|alt=Cof y Cwmwd | Cronfa helaeth o ffeithiau am hanes Uwchgwyrfai y gall unrhyw un gyfrannu ati]]

== Cyflwyniad ==
[[Delwedd:scan0003.jpg|200px|bawd|chwith|Uwchgwyrfai]]

Croeso i '''Cof y Cwmwd''', sef casgliad o erthyglau ar hanes a diwylliant cwmwd Uwchgwyrfai yng Ngwynedd.

Mae '''Cof y Cwmwd''' yn ''wici'', sef casgliad o erthyglau y mae croeso i unrhyw un eu newid neu ychwanegu atynt, os ydynt yn gyfarwydd â'r pwnc. Mae 'wici', gyda llaw, yn air o Ynysoedd Hawaii sy'n golygu 'sydyn', a'r syniad y tu ôl i'r gair yw bod rhywun yn gallu cyfeirio at bethau mewn dim o dro. Gellir cyfrannu ffeithiau newydd hefyd, a hynny heb fawr o drafferth yn y fan a'r lle. Mae'n debyg y byddwch wedi defnyddio Wicipedia ar y We rywbryd neu'i gilydd, ac efallai eich bod wedi 'golygu' (sef newid neu gyfrannu at) rai o'r erthyglau yno. Mae wici '''Cof y Cwmwd''' yn gweithio yn yr un ffordd yn union â Wicipedia, gan ddefnyddio'r un meddalwedd.

Ein bwriad yw gweld '''Cof y Cwmwd''' yn datblygu fel prif ffynhonnell gwybodaeth am hanes a thraddodiadau ein cwr bach ni o Gymru. Erfyniwn arnoch i wneud eich rhan er mwyn cyrraedd y nod hwnnw. Mae '''Cof y Cwmwd''' yn ymdrin ag ardal yr hen gwmwd, gan gadw at yr hen ffiniau canoloesol - sef plwyfi [[Clynnog-fawr]], [[Llanaelhaearn]], [[Llandwrog]], [[Llanllyfni]] a [[Llanwnda]]. Mae hyn yn cynnwys Dyffryn Nantlle i gyd bron hyd at Ryd-ddu ac wedyn ar hyd afon Gwyrfai trwy'r Bontnewydd ac at y môr.

== Diweddariadau ==

=== Erthyglau newydd ===

{{Special:Newestpages/-/15}}

=== Gwefan newydd ===
Sefydlwyd '''Cof y Cwmwd''' ym mis Hydref 2017, fel un o weithgareddau elusennol Canolfan Hanes Uwchgwyrfai gyda grant hael gan Gronfa Loteri'r Dreftadaeth. Ein nod yw cyflwyno gwir hanes ein cenedl i bobl Uwchgwyrfai a Chymru gyfan, a hynny gyda help unrhyw un sydd am ymuno yn y gwaith. Braf hefyd fydd cael trafod ein hanes yn ein hiaith ni ein hunain a'n hiaith ni'n unig!

== Cyfrannwch ==

Safle yw hon lle gall unrhyw un gyfrannu o'i wybodaeth bersonol neu yn sgîl ei ymchwil, ar yr amod nad yw'n torri hawlfraint eraill ac yn derbyn yr ychydig gyfyngiadau arferol angenrheidiol. Yn fwy na hynny, mae arnom wir angen eich cyfraniadau er mwyn sicrhau y bydd '''Cof y Cwmwd''' yn cynnwyl yr holl agweddau ar hanes Cwmwd Uwchgwyrfai. Peidiwch â meddwl bod eraill yn gwybod mwy na chi am eich ardal chi; mae gan bawb ffeithiau diddorol os nad unigryw i'w rhannu.

Yn fwy na dim, mentrwch! Ni ellir gwneud dim nad yw'n bosibl ei wrthdroi.

=== Ychwanegiadau a newidiadau ===
[[Delwedd:Golygu.jpg||de]]

Mae croeso i unrhyw un gyfrannu ychwanegiadau/newidiadau:
*[https://cof.uwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Arbennig:CreateAccount&returnto=Cymorth Crëwch gyfrif] (os nad ydych wedi gwneud hynny eisoes - nid oes angen unrhyw fanylion personol, mae'n cymryd tua 20 eiliad ac mae am ddim wrth gwrs!).
* Wedyn cliciwch ar y tab 'Golygu'.

(Nid oes rhaid creu erthygl i wneud golygiadau bychain.)

=== Creu erthygl newydd ===

Os ydych wedi mewngofnodi gan ddefnyddio enw eich cyfrif, cewch hefyd greu erthygl newydd neu eginyn (sef cychwyn erthygl newydd) ar unrhyw bwnc sydd heb fod yma eisoes, ar yr amod ei fod ar bwnc yn gysylltiedig ag Uwchgwyrfai (plwyfi Clynnog-fawr, Llanaelhaearn, Llandwrog, Llanllyfni a Llanwnda). Mae'n hawdd creu erthygl newydd:

* Mewngofnodwch i'ch cyfrif. ([https://cof.uwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Arbennig:CreateAccount&returnto=Cymorth Crëwch eich cyfrif] yn gyntaf os oes angen.)
* Teipiwch deitl yr erthygl (sef enw gwrthrych yr erthygl) yn y bocs Chwilio ar frig y dudalen hafan hon.
* Os cewch [[sgript coch]], cliciwch arno ac mi fyddwch yn mynd at dudalen newydd y gallwch ddechrau ei llenwi - bydd y teitl yno eisoes yn disgwyl amdanoch! Angen syniadau? Gweler: [[Uwchgwyrfai:Erthyglau sydd eu hangen|Erthyglau sydd eu hangen]], dewis pwnc ac wedyn ei roi yn y bocs Chwilio a dilyn y ddolen.

=== Safon eich Cymraeg ===

Cymraeg yw unig iaith '''Cof y Cwmwd'''. OND - peidiwch â phryderu am safon eich Cymraeg; bydd ein gweinyddwyr yn hapus i newid unrhyw gamgymeriadau ac ni fydd neb yn gwybod pwy ydych chi os dewiswch ffugenw fel eich enw mewngofnodi. Un o'n hamcanion yw annog defnydd o'r Gymraeg wrth i ni drafod ein hanes.

=== Canllawiau cyfrannu ===

Ewch i [[Cymorth|Cymorth]] am ragor o fanylion ar sut i gyfrannu erthygl neu newid testun, mewnosod cyfeiriadau at ffynonellau ac ati. Ond dyma rai canllawiau i'w cadw mewn cof:

Mae'r rheolau'n syml iawn:

# Cofiwch sicrhau fod gennych ganiatád perchennog unrhyw hawliau mewn deunydd fel lluniau neu gerddi cyn ei gynnwys
# Dylai pob erthygl fod yn berthnasol i hanes a diwylliant Uwchgwyrfai a'i bobl
# Mae croeso i chi newid gwallau teipio, camdreiglo ac ati, ond...
# Gwyliwch rhag dileu dim byd nes i chi fod yn sicr y dylid ei ddileu (camgymeriadau, ffeithiau yr ydych yn siwr eu bod yn anghywir, ac ati)
# Rhaid peidio â chynnwys manylion personol unigolion sy'n dal yn fyw (cyfeiriad, rhif ffôn, ac ati) heb eu caniatád
# Nodwch ffynhonnell eich gwybodaeth (llyfr, erthygl, ac ati). Edrychwch yn [[Cymorth|Cymorth]] i weld sut mae gwneud hyn
# Nodwch yn y blwch ar waelod y dudalen beth yw natur unrhyw gyfraniad neu newid
# Cofiwch fod yn gwrtais bob amser. DIM sylwadau personol na beirniadaeth ar gyfranwyr eraill os gwelwch yn dda - na dim iaith anweddus ychwaith!

=== Y print mân ===

Pwrpas '''Cof y Cwmwd''', fel pob wici, yw hwyluso cyfnewid gwybodaeth yn rhad ac yn rhwydd. Fodd bynnag rhaid gwarchod eich deunydd rhag i bobl ei ddefnyddio'n annheg neu beidio â’i gydnabod. I’r perwyl hwn, gweithredir yn unol â'r amodau isod.

Mae cyfraniadau, golygiadau ac ychwanegiadau ar gyfer wici '''Cof y Cwmwd''' yn cael eu derbyn gennych ar y ddealltwriaeth bod pob cyfrannwr yn trosglwyddo hawliau Comin Creu yn eu deunydd i Ganolfan Hanes Uwchgwyrfai ar sail ‘rhannu’n gyfatebol’, sef CC BY SA4. Bydd y deunydd yn cael ei gyhoeddi ar wici '''Cof y Cwmwd''' dan drwydded anfasnachol a mwy cyfyng, sef CC BY NC, am gyfnod all barhau hyd at 30 Mehefin 2023. Mae hyn yn golygu y gall Canolfan Hanes Uwchgwyrfai ganiatáu defnydd priodol gan drydydd parti yn unol ag amodau’r drwydded, ond ni bydd modd i’r cyhoedd ailddefnyddio nac atgynhyrchu’r deunydd at ddibenion masnachol o unrhyw fath heb ganiatád tan ar ôl y dyddiad hwnnw. Wedi hynny gallai’r drwydded gael ei hymestyn i drwydded CC BY SA4, ond hyd yn oed wedyn, bydd rhaid i unrhyw ddefnyddiwr gydnabod ffynhonnell y deunydd. Am fanylion llawn y trwyddedau y sonnir amdanynt, ewch at https://creativecommons.org/share-your-work/licensing-types-examples/.

Ni ddylid cyfrannu unrhyw ddeunydd at wici '''Cof y Cwmwd''' os nad chi a’i creodd heb i chi'n gyntaf sicrhau bod gennych yr hawl i wneud hynny (e.e. gan y sawl a dynnodd lun neu a ysgrifennodd rywbeth).

Ni ddylech gyfrannu unrhyw beth at wici '''Cof y Cwmwd''' oni fyddech yn hollol fodlon i’r deunydd gael ei ailddefnyddio neu ei atgynhyrchu (gyda’r gydnabyddiaeth briodol) mewn mannau eraill.

Er bydd gweinyddwyr y Cof yn ceisio osgoi unrhyw dorhawlfraint, anwireddau, enllib a/neu anlladrwydd, ni all Canolfan Hanes Uwchgwyrfai dderbyn cyfrifoldeb am yr hyn a ysgrifennir gan y sawl sy'n cyfrannu. Eich cyfrifoldeb chi felly yw gofalu fod pob dim a ychwanegir gennych yn gywir ac yn dderbyniol hyd y gwyddys.

== Canolfan Hanes Uwchgwyrfai ==

[[Delwedd:YGanolfan.jpg|250px|de]]

Dyma'r ganolfan yng nghwmwd [[Uwchgwyrfai]] sy’n costrelu dyheadau a hanes ardal sy’n enwog am ei chyfraniad addysgol, diwylliannol a chrefyddol. Dyma’n wir bwerdy bro. Lleolir y Ganolfan yn hen ysgoldy [[Eben Fardd]] yng Nghlynnog Fawr yn Arfon.

Elusen gofrestredig yw Canolfan Hanes Uwchgwyrfai. Ymysg y gweithgareddau, trefnir darlithoedd bob mis ac ar ddyddiau coffa ein cenedl; cynhelir ysgolion undydd i ledaenu ein gwir hanes ac arddangosfeydd achlysurol; cynhelir clwb darllen misol; a chyhoeddir cylchgrawn sain, yr Utgorn, bob chwarter sy'n ymdrin â phynciau hanesyddol a diwylliannol, ac a ddosberthir i danysgrifwyr. Caiff y deillion ei dderbyn am ddim ond iddynt wneud cais. Yng nghefn y ganolfan ceir gardd draddodiadol Gymreig y mae rhai o'r aelodau'n edrych ar ei hôl.

Ewch i [https://uwchgwyrfai.cymru/ brif wefan Canolfan Hanes Uwchgwyrfai] am fanylion llawn a'r newyddion diweddaraf.

== Iaith Cof y Cwmwd ==

Ffynhonnell o wybodaeth Gymraeg ei hiaith yw '''Cof y Cwmwd'''. Mae erthyglau Cymraeg am rai elfennau o hanes Uwchgwyrfai ar gael hefyd ar [http://cy.wikipedia.org/wiki/Hafan Wicipedia Cymraeg] - ac wrth gwrs mewn ieithoedd eraill ar Wikipedia. Cofiwch hefyd fod modd i ffrindiau di-Gymraeg fentro cael cyfieithiad (o ryw fath!) o erthyglau '''Cof y Cwmwd''' trwy ddefnyddio Google Translate.

Hafan

2017-11-04T21:05:12Z

Marian elias: /* Canllawiau cyfrannu */

[[Delwedd:cof-y-cwmwd.png|||800px|alt=Cof y Cwmwd | Cronfa helaeth o ffeithiau am hanes Uwchgwyrfai y gall unrhyw un gyfrannu ati]]

== Cyflwyniad ==
[[Delwedd:scan0003.jpg|200px|bawd|chwith|Uwchgwyrfai]]

Croeso i '''Cof y Cwmwd''', sef casgliad o erthyglau ar hanes a diwylliant cwmwd Uwchgwyrfai yng Ngwynedd.

Mae '''Cof y Cwmwd''' yn ''wici'', sef casgliad o erthyglau y mae croeso i unrhyw un eu newid neu ychwanegu atynt, os ydynt yn gyfarwydd â'r pwnc. Mae 'wici', gyda llaw, yn air o Ynysoedd Hawaii sy'n golygu 'sydyn', a'r syniad y tu ôl i'r gair yw bod rhywun yn gallu cyfeirio at bethau mewn dim o dro. Gellir cyfrannu ffeithiau newydd hefyd, a hynny heb fawr o drafferth yn y fan a'r lle. Mae'n debyg y byddwch wedi defnyddio Wicipedia ar y We rywbryd neu'i gilydd, ac efallai eich bod wedi 'golygu' (sef newid neu gyfrannu at) rai o'r erthyglau yno. Mae wici '''Cof y Cwmwd''' yn gweithio yn yr un ffordd yn union â Wicipedia, gan ddefnyddio'r un meddalwedd.

Ein bwriad yw gweld '''Cof y Cwmwd''' yn datblygu fel prif ffynhonnell gwybodaeth am hanes a thraddodiadau ein cwr bach ni o Gymru. Erfyniwn arnoch i wneud eich rhan er mwyn cyrraedd y nod hwnnw. Mae '''Cof y Cwmwd''' yn ymdrin ag ardal yr hen gwmwd, gan gadw at yr hen ffiniau canoloesol - sef plwyfi [[Clynnog-fawr]], [[Llanaelhaearn]], [[Llandwrog]], [[Llanllyfni]] a [[Llanwnda]]. Mae hyn yn cynnwys Dyffryn Nantlle i gyd bron hyd at Ryd-ddu ac wedyn ar hyd afon Gwyrfai trwy'r Bontnewydd ac at y môr.

== Diweddariadau ==

=== Erthyglau newydd ===

{{Special:Newestpages/-/15}}

=== Gwefan newydd ===
Sefydlwyd '''Cof y Cwmwd''' ym mis Hydref 2017, fel un o weithgareddau elusennol Canolfan Hanes Uwchgwyrfai gyda grant hael gan Gronfa Loteri'r Dreftadaeth. Ein nod yw cyflwyno gwir hanes ein cenedl i bobl Uwchgwyrfai a Chymru gyfan, a hynny gyda help unrhyw un sydd am ymuno yn y gwaith. Braf hefyd fydd cael trafod ein hanes yn ein hiaith ni ein hunain a'n hiaith ni'n unig!

== Cyfrannwch ==

Safle yw hon lle gall unrhyw un gyfrannu o'i wybodaeth bersonol neu yn sgîl ei ymchwil, ar yr amod nad yw'n torri hawlfraint eraill ac yn derbyn yr ychydig gyfyngiadau arferol angenrheidiol. Yn fwy na hynny, mae arnom wir angen eich cyfraniadau er mwyn sicrhau y bydd '''Cof y Cwmwd''' yn cynnwyl yr holl agweddau ar hanes Cwmwd Uwchgwyrfai. Peidiwch â meddwl bod eraill yn gwybod mwy na chi am eich ardal chi; mae gan bawb ffeithiau diddorol os nad unigryw i'w rhannu.

Yn fwy na dim, mentrwch! Ni ellir gwneud dim nad yw'n bosibl ei wrthdroi.

=== Ychwanegiadau a newidiadau ===
[[Delwedd:Golygu.jpg||de]]

Mae croeso i unrhyw un gyfrannu ychwanegiadau/newidiadau:
*[https://cof.uwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Arbennig:CreateAccount&returnto=Cymorth Crëwch gyfrif] (os nad ydych wedi gwneud hynny eisoes - nid oes angen unrhyw fanylion personol, mae'n cymryd tua 20 eiliad ac mae am ddim wrth gwrs!).
* Wedyn cliciwch ar y tab 'Golygu'.

(Nid oes rhaid creu erthygl i wneud golygiadau bychain.)

=== Creu erthygl newydd ===

Os ydych wedi mewngofnodi gan ddefnyddio enw eich cyfrif, cewch hefyd greu erthygl newydd neu eginyn (sef cychwyn erthygl newydd) ar unrhyw bwnc sydd heb fod yma eisoes, ar yr amod ei fod ar bwnc yn gysylltiedig ag Uwchgwyrfai (plwyfi Clynnog-fawr, Llanaelhaearn, Llandwrog, Llanllyfni a Llanwnda). Mae'n hawdd creu erthygl newydd:

* Mewngofnodwch i'ch cyfrif. ([https://cof.uwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Arbennig:CreateAccount&returnto=Cymorth Crëwch eich cyfrif] yn gyntaf os oes angen.)
* Teipiwch deitl yr erthygl (sef enw gwrthrych yr erthygl) yn y bocs Chwilio ar dop y dudalen hafan hon.
* Os cewch [[sgript coch]], cliciwch arno ac mi fyddwch yn mynd at dudalen newydd y gallwch ddechrau ei llenwi - bydd y teitl yno eisoes yn disgwyl amdanoch! Angen syniadau? Gweler: [[Uwchgwyrfai:Erthyglau sydd eu hangen|Erthyglau sydd eu hangen]], dewis pwnc ac wedyn ei roi yn y bocs Chwilio a dilyn y ddolen.

=== Safon eich Cymraeg ===

Cymraeg yw unig iaith '''Cof y Cwmwd'''. OND - peidiwch â phryderu am safon eich Cymraeg; bydd ein gweinyddwyr yn hapus i newid unrhyw gamgymeriadau ac ni fydd neb yn gwybod pwy ydych chi os dewiswch ffugenw fel eich enw mewngofnodi. Un o'n hamcanion yw annog defnydd o'r Gymraeg wrth i ni drafod ein hanes.

=== Canllawiau cyfrannu ===

Ewch i [[Cymorth|Cymorth]] am ragor o fanylion ar sut i gyfrannu erthygl neu newid testun, mewnosod cyfeiriadau at ffynonellau ac ati. Ond dyma rai canllawiau i'w cadw mewn cof:

Mae'r rheolau'n syml iawn:

# Cofiwch sicrhau fod gennych ganiatád perchennog unrhyw hawliau mewn deunydd fel lluniau neu gerddi cyn ei gynnwys
# Dylai pob erthygl fod yn berthnasol i hanes a diwylliant Uwchgwyrfai a'i bobl
# Mae croeso i chi newid gwallau teipio, camdreiglo ac ati, ond...
# Gwyliwch rhag dileu dim byd nes i chi fod yn sicr y dylid ei ddileu (camgymeriadau, ffeithiau yr ydych yn siwr eu bod yn anghywir, ac ati)
# Rhaid peidio â chynnwys manylion personol unigolion sy'n dal yn fyw (cyfeiriad, rhif ffôn, ac ati) heb eu caniatád
# Nodwch ffynhonnell eich gwybodaeth (llyfr, erthygl, ac ati). Edrychwch yn [[Cymorth|Cymorth]] i weld sut mae gwneud hyn
# Nodwch yn y blwch ar waelod y dudalen beth yw natur unrhyw gyfraniad neu newid
# Cofiwch fod yn gwrtais bob amser. DIM sylwadau personol na beirniadaeth ar gyfranwyr eraill os gwelwch yn dda - na dim iaith anweddus ychwaith!

=== Y print mân ===

Pwrpas '''Cof y Cwmwd''', fel pob wici, yw hwyluso cyfnewid gwybodaeth yn rhad ac yn rhwydd. Fodd bynnag rhaid gwarchod eich deunydd rhag i bobl ei ddefnyddio'n annheg neu beidio â’i gydnabod. I’r perwyl hwn, gweithredir yn unol â'r amodau isod.

Mae cyfraniadau, golygiadau ac ychwanegiadau ar gyfer wici '''Cof y Cwmwd''' yn cael eu derbyn gennych ar y ddealltwriaeth bod pob cyfrannwr yn trosglwyddo hawliau Comin Creu yn eu deunydd i Ganolfan Hanes Uwchgwyrfai ar sail ‘rhannu’n gyfatebol’, sef CC BY SA4. Bydd y deunydd yn cael ei gyhoeddi ar wici '''Cof y Cwmwd''' dan drwydded anfasnachol a mwy cyfyng, sef CC BY NC, am gyfnod all barhau hyd at 30 Mehefin 2023. Mae hyn yn golygu y gall Canolfan Hanes Uwchgwyrfai ganiatáu defnydd priodol gan drydydd parti yn unol ag amodau’r drwydded, ond ni bydd modd i’r cyhoedd ailddefnyddio nac atgynhyrchu’r deunydd at ddibenion masnachol o unrhyw fath heb ganiatád tan ar ôl y dyddiad hwnnw. Wedi hynny gallai’r drwydded gael ei hymestyn i drwydded CC BY SA4, ond hyd yn oed wedyn, bydd rhaid i unrhyw ddefnyddiwr gydnabod ffynhonnell y deunydd. Am fanylion llawn y trwyddedau y sonnir amdanynt, ewch at https://creativecommons.org/share-your-work/licensing-types-examples/.

Ni ddylid cyfrannu unrhyw ddeunydd at wici '''Cof y Cwmwd''' os nad chi a’i creodd heb i chi'n gyntaf sicrhau bod gennych yr hawl i wneud hynny (e.e. gan y sawl a dynnodd lun neu a ysgrifennodd rywbeth).

Ni ddylech gyfrannu unrhyw beth at wici '''Cof y Cwmwd''' oni fyddech yn hollol fodlon i’r deunydd gael ei ailddefnyddio neu ei atgynhyrchu (gyda’r gydnabyddiaeth briodol) mewn mannau eraill.

Er bydd gweinyddwyr y Cof yn ceisio osgoi unrhyw dorhawlfraint, anwireddau, enllib a/neu anlladrwydd, ni all Canolfan Hanes Uwchgwyrfai dderbyn cyfrifoldeb am yr hyn a ysgrifennir gan y sawl sy'n cyfrannu. Eich cyfrifoldeb chi felly yw gofalu fod pob dim a ychwanegir gennych yn gywir ac yn dderbyniol hyd y gwyddys.

== Canolfan Hanes Uwchgwyrfai ==

[[Delwedd:YGanolfan.jpg|250px|de]]

Dyma'r ganolfan yng nghwmwd [[Uwchgwyrfai]] sy’n costrelu dyheadau a hanes ardal sy’n enwog am ei chyfraniad addysgol, diwylliannol a chrefyddol. Dyma’n wir bwerdy bro. Lleolir y Ganolfan yn hen ysgoldy [[Eben Fardd]] yng Nghlynnog Fawr yn Arfon.

Elusen gofrestredig yw Canolfan Hanes Uwchgwyrfai. Ymysg y gweithgareddau, trefnir darlithoedd bob mis ac ar ddyddiau coffa ein cenedl; cynhelir ysgolion undydd i ledaenu ein gwir hanes ac arddangosfeydd achlysurol; cynhelir clwb darllen misol; a chyhoeddir cylchgrawn sain, yr Utgorn, bob chwarter sy'n ymdrin â phynciau hanesyddol a diwylliannol, ac a ddosberthir i danysgrifwyr. Caiff y deillion ei dderbyn am ddim ond iddynt wneud cais. Yng nghefn y ganolfan ceir gardd draddodiadol Gymreig y mae rhai o'r aelodau'n edrych ar ei hôl.

Ewch i [https://uwchgwyrfai.cymru/ brif wefan Canolfan Hanes Uwchgwyrfai] am fanylion llawn a'r newyddion diweddaraf.

== Iaith Cof y Cwmwd ==

Ffynhonnell o wybodaeth Gymraeg ei hiaith yw '''Cof y Cwmwd'''. Mae erthyglau Cymraeg am rai elfennau o hanes Uwchgwyrfai ar gael hefyd ar [http://cy.wikipedia.org/wiki/Hafan Wicipedia Cymraeg] - ac wrth gwrs mewn ieithoedd eraill ar Wikipedia. Cofiwch hefyd fod modd i ffrindiau di-Gymraeg fentro cael cyfieithiad (o ryw fath!) o erthyglau '''Cof y Cwmwd''' trwy ddefnyddio Google Translate.

Hafan

2017-11-04T21:01:10Z

Marian elias: /* Y print mân */

[[Delwedd:cof-y-cwmwd.png|||800px|alt=Cof y Cwmwd | Cronfa helaeth o ffeithiau am hanes Uwchgwyrfai y gall unrhyw un gyfrannu ati]]

== Cyflwyniad ==
[[Delwedd:scan0003.jpg|200px|bawd|chwith|Uwchgwyrfai]]

Croeso i '''Cof y Cwmwd''', sef casgliad o erthyglau ar hanes a diwylliant cwmwd Uwchgwyrfai yng Ngwynedd.

Mae '''Cof y Cwmwd''' yn ''wici'', sef casgliad o erthyglau y mae croeso i unrhyw un eu newid neu ychwanegu atynt, os ydynt yn gyfarwydd â'r pwnc. Mae 'wici', gyda llaw, yn air o Ynysoedd Hawaii sy'n golygu 'sydyn', a'r syniad y tu ôl i'r gair yw bod rhywun yn gallu cyfeirio at bethau mewn dim o dro. Gellir cyfrannu ffeithiau newydd hefyd, a hynny heb fawr o drafferth yn y fan a'r lle. Mae'n debyg y byddwch wedi defnyddio Wicipedia ar y We rywbryd neu'i gilydd, ac efallai eich bod wedi 'golygu' (sef newid neu gyfrannu at) rai o'r erthyglau yno. Mae wici '''Cof y Cwmwd''' yn gweithio yn yr un ffordd yn union â Wicipedia, gan ddefnyddio'r un meddalwedd.

Ein bwriad yw gweld '''Cof y Cwmwd''' yn datblygu fel prif ffynhonnell gwybodaeth am hanes a thraddodiadau ein cwr bach ni o Gymru. Erfyniwn arnoch i wneud eich rhan er mwyn cyrraedd y nod hwnnw. Mae '''Cof y Cwmwd''' yn ymdrin ag ardal yr hen gwmwd, gan gadw at yr hen ffiniau canoloesol - sef plwyfi [[Clynnog-fawr]], [[Llanaelhaearn]], [[Llandwrog]], [[Llanllyfni]] a [[Llanwnda]]. Mae hyn yn cynnwys Dyffryn Nantlle i gyd bron hyd at Ryd-ddu ac wedyn ar hyd afon Gwyrfai trwy'r Bontnewydd ac at y môr.

== Diweddariadau ==

=== Erthyglau newydd ===

{{Special:Newestpages/-/15}}

=== Gwefan newydd ===
Sefydlwyd '''Cof y Cwmwd''' ym mis Hydref 2017, fel un o weithgareddau elusennol Canolfan Hanes Uwchgwyrfai gyda grant hael gan Gronfa Loteri'r Dreftadaeth. Ein nod yw cyflwyno gwir hanes ein cenedl i bobl Uwchgwyrfai a Chymru gyfan, a hynny gyda help unrhyw un sydd am ymuno yn y gwaith. Braf hefyd fydd cael trafod ein hanes yn ein hiaith ni ein hunain a'n hiaith ni'n unig!

== Cyfrannwch ==

Safle yw hon lle gall unrhyw un gyfrannu o'i wybodaeth bersonol neu yn sgîl ei ymchwil, ar yr amod nad yw'n torri hawlfraint eraill ac yn derbyn yr ychydig gyfyngiadau arferol angenrheidiol. Yn fwy na hynny, mae arnom wir angen eich cyfraniadau er mwyn sicrhau y bydd '''Cof y Cwmwd''' yn cynnwyl yr holl agweddau ar hanes Cwmwd Uwchgwyrfai. Peidiwch â meddwl bod eraill yn gwybod mwy na chi am eich ardal chi; mae gan bawb ffeithiau diddorol os nad unigryw i'w rhannu.

Yn fwy na dim, mentrwch! Ni ellir gwneud dim nad yw'n bosibl ei wrthdroi.

=== Ychwanegiadau a newidiadau ===
[[Delwedd:Golygu.jpg||de]]

Mae croeso i unrhyw un gyfrannu ychwanegiadau/newidiadau:
*[https://cof.uwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Arbennig:CreateAccount&returnto=Cymorth Crëwch gyfrif] (os nad ydych wedi gwneud hynny eisoes - nid oes angen unrhyw fanylion personol, mae'n cymryd tua 20 eiliad ac mae am ddim wrth gwrs!).
* Wedyn cliciwch ar y tab 'Golygu'.

(Nid oes rhaid creu erthygl i wneud golygiadau bychain.)

=== Creu erthygl newydd ===

Os ydych wedi mewngofnodi gan ddefnyddio enw eich cyfrif, cewch hefyd greu erthygl newydd neu eginyn (sef cychwyn erthygl newydd) ar unrhyw bwnc sydd heb fod yma eisoes, ar yr amod ei fod ar bwnc yn gysylltiedig ag Uwchgwyrfai (plwyfi Clynnog-fawr, Llanaelhaearn, Llandwrog, Llanllyfni a Llanwnda). Mae'n hawdd creu erthygl newydd:

* Mewngofnodwch i'ch cyfrif. ([https://cof.uwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Arbennig:CreateAccount&returnto=Cymorth Crëwch eich cyfrif] yn gyntaf os oes angen.)
* Teipiwch deitl yr erthygl (sef enw gwrthrych yr erthygl) yn y bocs Chwilio ar dop y dudalen hafan hon.
* Os cewch [[sgript coch]], cliciwch arno ac mi fyddwch yn mynd at dudalen newydd y gallwch ddechrau ei llenwi - bydd y teitl yno eisoes yn disgwyl amdanoch! Angen syniadau? Gweler: [[Uwchgwyrfai:Erthyglau sydd eu hangen|Erthyglau sydd eu hangen]], dewis pwnc ac wedyn ei roi yn y bocs Chwilio a dilyn y ddolen.

=== Safon eich Cymraeg ===

Cymraeg yw unig iaith '''Cof y Cwmwd'''. OND - peidiwch â phryderu am safon eich Cymraeg; bydd ein gweinyddwyr yn hapus i newid unrhyw gamgymeriadau ac ni fydd neb yn gwybod pwy ydych chi os dewiswch ffugenw fel eich enw mewngofnodi. Un o'n hamcanion yw annog defnydd o'r Gymraeg wrth i ni drafod ein hanes.

=== Canllawiau cyfrannu ===

Ewch i [[Cymorth|Cymorth]] am ragor o fanylion ar sut i gyfrannu erthygl neu newid testun, mewnosod cyfeiriadau at ffynonellau ac ati. Ond dyma rai canllawiau i'w cadw mewn cof:

Mae'r rheolau'n syml iawn:

# Cofiwch sicrhau fod gennych caniatád perchennog unrhyw hawliau mewn deunydd fel lluniau neu gerddi cyn ei gynnwys
# Dylai pob erthygl fod yn berthnasol i hanes a diwylliant Uwchgwyrfai a'i bobl
# Mae croeso i chi newid gwallau teipio, camdreiglo ac ati, ond...
# Gwyliwch rhag dileu dim byd nes i chi fod yn sicr y dylid ei ddileu (camgymeriadau, ffeithiau yr ydych yn siwr eu bod yn anghywir, ac ati)
# Rhaid peidio â chynnwys manylion personol unigolion sy'n dal yn fyw (cyfeiriad, rhif ffôn, ac ati) heb eu caniatád
# Nodwch ffynhonnell eich gwybodaeth (llyfr, erthygl, ac ati). Edrychwch yn [[Cymorth|Cymorth]] i weld sut mae gwneud hyn
# Nodwch yn y blwch ar waelod y dudalen beth yw natur unrhyw gyfraniad neu newid
# Cofiwch fod yn gwrtais bob amser. DIM sylwadau personol na feirniadaeth o gyfrannwyr eraill os gwelwch yn dda - na dim iaith anweddus ychwaith!

=== Y print mân ===

Pwrpas '''Cof y Cwmwd''', fel pob wici, yw hwyluso cyfnewid gwybodaeth yn rhad ac yn rhwydd. Fodd bynnag rhaid gwarchod eich deunydd rhag i bobl ei ddefnyddio'n annheg neu beidio â’i gydnabod. I’r perwyl hwn, gweithredir yn unol â'r amodau isod.

Mae cyfraniadau, golygiadau ac ychwanegiadau ar gyfer wici '''Cof y Cwmwd''' yn cael eu derbyn gennych ar y ddealltwriaeth bod pob cyfrannwr yn trosglwyddo hawliau Comin Creu yn eu deunydd i Ganolfan Hanes Uwchgwyrfai ar sail ‘rhannu’n gyfatebol’, sef CC BY SA4. Bydd y deunydd yn cael ei gyhoeddi ar wici '''Cof y Cwmwd''' dan drwydded anfasnachol a mwy cyfyng, sef CC BY NC, am gyfnod all barhau hyd at 30 Mehefin 2023. Mae hyn yn golygu y gall Canolfan Hanes Uwchgwyrfai ganiatáu defnydd priodol gan drydydd parti yn unol ag amodau’r drwydded, ond ni bydd modd i’r cyhoedd ailddefnyddio nac atgynhyrchu’r deunydd at ddibenion masnachol o unrhyw fath heb ganiatád tan ar ôl y dyddiad hwnnw. Wedi hynny gallai’r drwydded gael ei hymestyn i drwydded CC BY SA4, ond hyd yn oed wedyn, bydd rhaid i unrhyw ddefnyddiwr gydnabod ffynhonnell y deunydd. Am fanylion llawn y trwyddedau y sonnir amdanynt, ewch at https://creativecommons.org/share-your-work/licensing-types-examples/.

Ni ddylid cyfrannu unrhyw ddeunydd at wici '''Cof y Cwmwd''' os nad chi a’i creodd heb i chi'n gyntaf sicrhau bod gennych yr hawl i wneud hynny (e.e. gan y sawl a dynnodd lun neu a ysgrifennodd rywbeth).

Ni ddylech gyfrannu unrhyw beth at wici '''Cof y Cwmwd''' oni fyddech yn hollol fodlon i’r deunydd gael ei ailddefnyddio neu ei atgynhyrchu (gyda’r gydnabyddiaeth briodol) mewn mannau eraill.

Er bydd gweinyddwyr y Cof yn ceisio osgoi unrhyw dorhawlfraint, anwireddau, enllib a/neu anlladrwydd, ni all Canolfan Hanes Uwchgwyrfai dderbyn cyfrifoldeb am yr hyn a ysgrifennir gan y sawl sy'n cyfrannu. Eich cyfrifoldeb chi felly yw gofalu fod pob dim a ychwanegir gennych yn gywir ac yn dderbyniol hyd y gwyddys.

== Canolfan Hanes Uwchgwyrfai ==

[[Delwedd:YGanolfan.jpg|250px|de]]

Dyma'r ganolfan yng nghwmwd [[Uwchgwyrfai]] sy’n costrelu dyheadau a hanes ardal sy’n enwog am ei chyfraniad addysgol, diwylliannol a chrefyddol. Dyma’n wir bwerdy bro. Lleolir y Ganolfan yn hen ysgoldy [[Eben Fardd]] yng Nghlynnog Fawr yn Arfon.

Elusen gofrestredig yw Canolfan Hanes Uwchgwyrfai. Ymysg y gweithgareddau, trefnir darlithoedd bob mis ac ar ddyddiau coffa ein cenedl; cynhelir ysgolion undydd i ledaenu ein gwir hanes ac arddangosfeydd achlysurol; cynhelir clwb darllen misol; a chyhoeddir cylchgrawn sain, yr Utgorn, bob chwarter sy'n ymdrin â phynciau hanesyddol a diwylliannol, ac a ddosberthir i danysgrifwyr. Caiff y deillion ei dderbyn am ddim ond iddynt wneud cais. Yng nghefn y ganolfan ceir gardd draddodiadol Gymreig y mae rhai o'r aelodau'n edrych ar ei hôl.

Ewch i [https://uwchgwyrfai.cymru/ brif wefan Canolfan Hanes Uwchgwyrfai] am fanylion llawn a'r newyddion diweddaraf.

== Iaith Cof y Cwmwd ==

Ffynhonnell o wybodaeth Gymraeg ei hiaith yw '''Cof y Cwmwd'''. Mae erthyglau Cymraeg am rai elfennau o hanes Uwchgwyrfai ar gael hefyd ar [http://cy.wikipedia.org/wiki/Hafan Wicipedia Cymraeg] - ac wrth gwrs mewn ieithoedd eraill ar Wikipedia. Cofiwch hefyd fod modd i ffrindiau di-Gymraeg fentro cael cyfieithiad (o ryw fath!) o erthyglau '''Cof y Cwmwd''' trwy ddefnyddio Google Translate.

Hafan

2017-11-04T20:56:02Z

Marian elias: /* Iaith Cof y Cwmwd */

[[Delwedd:cof-y-cwmwd.png|||800px|alt=Cof y Cwmwd | Cronfa helaeth o ffeithiau am hanes Uwchgwyrfai y gall unrhyw un gyfrannu ati]]

== Cyflwyniad ==
[[Delwedd:scan0003.jpg|200px|bawd|chwith|Uwchgwyrfai]]

Croeso i '''Cof y Cwmwd''', sef casgliad o erthyglau ar hanes a diwylliant cwmwd Uwchgwyrfai yng Ngwynedd.

Mae '''Cof y Cwmwd''' yn ''wici'', sef casgliad o erthyglau y mae croeso i unrhyw un eu newid neu ychwanegu atynt, os ydynt yn gyfarwydd â'r pwnc. Mae 'wici', gyda llaw, yn air o Ynysoedd Hawaii sy'n golygu 'sydyn', a'r syniad y tu ôl i'r gair yw bod rhywun yn gallu cyfeirio at bethau mewn dim o dro. Gellir cyfrannu ffeithiau newydd hefyd, a hynny heb fawr o drafferth yn y fan a'r lle. Mae'n debyg y byddwch wedi defnyddio Wicipedia ar y We rywbryd neu'i gilydd, ac efallai eich bod wedi 'golygu' (sef newid neu gyfrannu at) rai o'r erthyglau yno. Mae wici '''Cof y Cwmwd''' yn gweithio yn yr un ffordd yn union â Wicipedia, gan ddefnyddio'r un meddalwedd.

Ein bwriad yw gweld '''Cof y Cwmwd''' yn datblygu fel prif ffynhonnell gwybodaeth am hanes a thraddodiadau ein cwr bach ni o Gymru. Erfyniwn arnoch i wneud eich rhan er mwyn cyrraedd y nod hwnnw. Mae '''Cof y Cwmwd''' yn ymdrin ag ardal yr hen gwmwd, gan gadw at yr hen ffiniau canoloesol - sef plwyfi [[Clynnog-fawr]], [[Llanaelhaearn]], [[Llandwrog]], [[Llanllyfni]] a [[Llanwnda]]. Mae hyn yn cynnwys Dyffryn Nantlle i gyd bron hyd at Ryd-ddu ac wedyn ar hyd afon Gwyrfai trwy'r Bontnewydd ac at y môr.

== Diweddariadau ==

=== Erthyglau newydd ===

{{Special:Newestpages/-/15}}

=== Gwefan newydd ===
Sefydlwyd '''Cof y Cwmwd''' ym mis Hydref 2017, fel un o weithgareddau elusennol Canolfan Hanes Uwchgwyrfai gyda grant hael gan Gronfa Loteri'r Dreftadaeth. Ein nod yw cyflwyno gwir hanes ein cenedl i bobl Uwchgwyrfai a Chymru gyfan, a hynny gyda help unrhyw un sydd am ymuno yn y gwaith. Braf hefyd fydd cael trafod ein hanes yn ein hiaith ni ein hunain a'n hiaith ni'n unig!

== Cyfrannwch ==

Safle yw hon lle gall unrhyw un gyfrannu o'i wybodaeth bersonol neu yn sgîl ei ymchwil, ar yr amod nad yw'n torri hawlfraint eraill ac yn derbyn yr ychydig gyfyngiadau arferol angenrheidiol. Yn fwy na hynny, mae arnom wir angen eich cyfraniadau er mwyn sicrhau y bydd '''Cof y Cwmwd''' yn cynnwyl yr holl agweddau ar hanes Cwmwd Uwchgwyrfai. Peidiwch â meddwl bod eraill yn gwybod mwy na chi am eich ardal chi; mae gan bawb ffeithiau diddorol os nad unigryw i'w rhannu.

Yn fwy na dim, mentrwch! Ni ellir gwneud dim nad yw'n bosibl ei wrthdroi.

=== Ychwanegiadau a newidiadau ===
[[Delwedd:Golygu.jpg||de]]

Mae croeso i unrhyw un gyfrannu ychwanegiadau/newidiadau:
*[https://cof.uwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Arbennig:CreateAccount&returnto=Cymorth Crëwch gyfrif] (os nad ydych wedi gwneud hynny eisoes - nid oes angen unrhyw fanylion personol, mae'n cymryd tua 20 eiliad ac mae am ddim wrth gwrs!).
* Wedyn cliciwch ar y tab 'Golygu'.

(Nid oes rhaid creu erthygl i wneud golygiadau bychain.)

=== Creu erthygl newydd ===

Os ydych wedi mewngofnodi gan ddefnyddio enw eich cyfrif, cewch hefyd greu erthygl newydd neu eginyn (sef cychwyn erthygl newydd) ar unrhyw bwnc sydd heb fod yma eisoes, ar yr amod ei fod ar bwnc yn gysylltiedig ag Uwchgwyrfai (plwyfi Clynnog-fawr, Llanaelhaearn, Llandwrog, Llanllyfni a Llanwnda). Mae'n hawdd creu erthygl newydd:

* Mewngofnodwch i'ch cyfrif. ([https://cof.uwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Arbennig:CreateAccount&returnto=Cymorth Crëwch eich cyfrif] yn gyntaf os oes angen.)
* Teipiwch deitl yr erthygl (sef enw gwrthrych yr erthygl) yn y bocs Chwilio ar dop y dudalen hafan hon.
* Os cewch [[sgript coch]], cliciwch arno ac mi fyddwch yn mynd at dudalen newydd y gallwch ddechrau ei llenwi - bydd y teitl yno eisoes yn disgwyl amdanoch! Angen syniadau? Gweler: [[Uwchgwyrfai:Erthyglau sydd eu hangen|Erthyglau sydd eu hangen]], dewis pwnc ac wedyn ei roi yn y bocs Chwilio a dilyn y ddolen.

=== Safon eich Cymraeg ===

Cymraeg yw unig iaith '''Cof y Cwmwd'''. OND - peidiwch â phryderu am safon eich Cymraeg; bydd ein gweinyddwyr yn hapus i newid unrhyw gamgymeriadau ac ni fydd neb yn gwybod pwy ydych chi os dewiswch ffugenw fel eich enw mewngofnodi. Un o'n hamcanion yw annog defnydd o'r Gymraeg wrth i ni drafod ein hanes.

=== Canllawiau cyfrannu ===

Ewch i [[Cymorth|Cymorth]] am ragor o fanylion ar sut i gyfrannu erthygl neu newid testun, mewnosod cyfeiriadau at ffynonellau ac ati. Ond dyma rai canllawiau i'w cadw mewn cof:

Mae'r rheolau'n syml iawn:

# Cofiwch sicrhau fod gennych caniatád perchennog unrhyw hawliau mewn deunydd fel lluniau neu gerddi cyn ei gynnwys
# Dylai pob erthygl fod yn berthnasol i hanes a diwylliant Uwchgwyrfai a'i bobl
# Mae croeso i chi newid gwallau teipio, camdreiglo ac ati, ond...
# Gwyliwch rhag dileu dim byd nes i chi fod yn sicr y dylid ei ddileu (camgymeriadau, ffeithiau yr ydych yn siwr eu bod yn anghywir, ac ati)
# Rhaid peidio â chynnwys manylion personol unigolion sy'n dal yn fyw (cyfeiriad, rhif ffôn, ac ati) heb eu caniatád
# Nodwch ffynhonnell eich gwybodaeth (llyfr, erthygl, ac ati). Edrychwch yn [[Cymorth|Cymorth]] i weld sut mae gwneud hyn
# Nodwch yn y blwch ar waelod y dudalen beth yw natur unrhyw gyfraniad neu newid
# Cofiwch fod yn gwrtais bob amser. DIM sylwadau personol na feirniadaeth o gyfrannwyr eraill os gwelwch yn dda - na dim iaith anweddus ychwaith!

=== Y print mân ===

Pwrpas '''Cof y Cwmwd''', fel pob wici, yw hwyluso cyfnewid gwybodaeth yn rhad ac yn rhwydd. Fodd bynnag rhaid gwarchod eich deunydd rhag i bobl ei ddefnyddio'n annheg neu beidio â’i gydnabod. I’r perwyl hwn, gweithredir yn unol â'r amodau isod.

Mae cyfraniadau, golygiadau ac ychwanegiadau ar gyfer wici '''Cof y Cwmwd''' yn cael eu derbyn gennych ar y ddealltwriaeth bod pob cyfrannwr yn trosglwyddo hawliau Comin Creu yn eu deunydd i Ganolfan Hanes Uwchgwyrfai ar sail ‘rhannu’n gyfatebol’, sef CC BY SA4. Bydd y deunydd yn cael ei gyhoeddi ar wici '''Cof y Cwmwd''' dan drwydded anfasnachol a mwy cyfyng, sef CC BY NC, am gyfnod all barhau hyd at 30 Mehefin 2023. Mae hyn yn golygu y gall Canolfan Hanes Uwchgwyrfai ganiatáu defnydd priodol gan drydydd parti yn unol ag amodau’r drwydded, ond ni bydd modd i’r cyhoedd ailddefnyddio nac atgynhyrchu’r deunydd at ddibenion masnachol o unrhyw fath heb ganiatád tan ar ôl y dyddiad hwnnw. Wedi hynny gallai’r drwydded gael ei hymestyn i drwydded CC BY SA4, ond hyd yn oed wedyn, bydd rhaid i unrhyw ddefnyddiwr gydnabod ffynhonell y deunydd. Am fanylion llawn y trwyddedau y sonnir amdanynt, ewch at https://creativecommons.org/share-your-work/licensing-types-examples/.

Ni ddylid cyfrannu unrhyw ddeunydd at wici '''Cof y Cwmwd''' os nad chi a’i greodd heb i chi'n gyntaf sicrhau bod gennych yr hawl i’w wneud hynny (e.e. gan y sawl a dynnodd lun neu a ysgrifennodd rywbeth).

Ni ddylech gyfrannu unrhyw beth at wici '''Cof y Cwmwd''' oni fyddech yn hollol fodlon i’r deunydd gael ei ailddefnyddio neu ei atgynhyrchu (gyda’r gydnabyddiaeth briodol) mewn mannau eraill.

Er bydd gweinyddwyr y Cof yn ceisio osgoi unrhyw dorhawlfraint, anwireddau, enllib a/neu anlladrwydd, ni all Canolfan Hanes Uwchgwyrfai dderbyn cyfrifoldeb am yr hyn a ysgrifennir gan y sawl sy'n cyfrannu. Eich cyfrifoldeb chi felly yw gofalu fod pob dim a ychwanegir gennych yn gywir ac yn dderbyniol hyd y gwyddys.

== Canolfan Hanes Uwchgwyrfai ==

[[Delwedd:YGanolfan.jpg|250px|de]]

Dyma'r ganolfan yng nghwmwd [[Uwchgwyrfai]] sy’n costrelu dyheadau a hanes ardal sy’n enwog am ei chyfraniad addysgol, diwylliannol a chrefyddol. Dyma’n wir bwerdy bro. Lleolir y Ganolfan yn hen ysgoldy [[Eben Fardd]] yng Nghlynnog Fawr yn Arfon.

Elusen gofrestredig yw Canolfan Hanes Uwchgwyrfai. Ymysg y gweithgareddau, trefnir darlithoedd bob mis ac ar ddyddiau coffa ein cenedl; cynhelir ysgolion undydd i ledaenu ein gwir hanes ac arddangosfeydd achlysurol; cynhelir clwb darllen misol; a chyhoeddir cylchgrawn sain, yr Utgorn, bob chwarter sy'n ymdrin â phynciau hanesyddol a diwylliannol, ac a ddosberthir i danysgrifwyr. Caiff y deillion ei dderbyn am ddim ond iddynt wneud cais. Yng nghefn y ganolfan ceir gardd draddodiadol Gymreig y mae rhai o'r aelodau'n edrych ar ei hôl.

Ewch i [https://uwchgwyrfai.cymru/ brif wefan Canolfan Hanes Uwchgwyrfai] am fanylion llawn a'r newyddion diweddaraf.

== Iaith Cof y Cwmwd ==

Ffynhonnell o wybodaeth Gymraeg ei hiaith yw '''Cof y Cwmwd'''. Mae erthyglau Cymraeg am rai elfennau o hanes Uwchgwyrfai ar gael hefyd ar [http://cy.wikipedia.org/wiki/Hafan Wicipedia Cymraeg] - ac wrth gwrs mewn ieithoedd eraill ar Wikipedia. Cofiwch hefyd fod modd i ffrindiau di-Gymraeg fentro cael cyfieithiad (o ryw fath!) o erthyglau '''Cof y Cwmwd''' trwy ddefnyddio Google Translate.

Hafan

2017-11-04T20:54:55Z

Marian elias: /* Creu erthygl newydd */

[[Delwedd:cof-y-cwmwd.png|||800px|alt=Cof y Cwmwd | Cronfa helaeth o ffeithiau am hanes Uwchgwyrfai y gall unrhyw un gyfrannu ati]]

== Cyflwyniad ==
[[Delwedd:scan0003.jpg|200px|bawd|chwith|Uwchgwyrfai]]

Croeso i '''Cof y Cwmwd''', sef casgliad o erthyglau ar hanes a diwylliant cwmwd Uwchgwyrfai yng Ngwynedd.

Mae '''Cof y Cwmwd''' yn ''wici'', sef casgliad o erthyglau y mae croeso i unrhyw un eu newid neu ychwanegu atynt, os ydynt yn gyfarwydd â'r pwnc. Mae 'wici', gyda llaw, yn air o Ynysoedd Hawaii sy'n golygu 'sydyn', a'r syniad y tu ôl i'r gair yw bod rhywun yn gallu cyfeirio at bethau mewn dim o dro. Gellir cyfrannu ffeithiau newydd hefyd, a hynny heb fawr o drafferth yn y fan a'r lle. Mae'n debyg y byddwch wedi defnyddio Wicipedia ar y We rywbryd neu'i gilydd, ac efallai eich bod wedi 'golygu' (sef newid neu gyfrannu at) rai o'r erthyglau yno. Mae wici '''Cof y Cwmwd''' yn gweithio yn yr un ffordd yn union â Wicipedia, gan ddefnyddio'r un meddalwedd.

Ein bwriad yw gweld '''Cof y Cwmwd''' yn datblygu fel prif ffynhonnell gwybodaeth am hanes a thraddodiadau ein cwr bach ni o Gymru. Erfyniwn arnoch i wneud eich rhan er mwyn cyrraedd y nod hwnnw. Mae '''Cof y Cwmwd''' yn ymdrin ag ardal yr hen gwmwd, gan gadw at yr hen ffiniau canoloesol - sef plwyfi [[Clynnog-fawr]], [[Llanaelhaearn]], [[Llandwrog]], [[Llanllyfni]] a [[Llanwnda]]. Mae hyn yn cynnwys Dyffryn Nantlle i gyd bron hyd at Ryd-ddu ac wedyn ar hyd afon Gwyrfai trwy'r Bontnewydd ac at y môr.

== Diweddariadau ==

=== Erthyglau newydd ===

{{Special:Newestpages/-/15}}

=== Gwefan newydd ===
Sefydlwyd '''Cof y Cwmwd''' ym mis Hydref 2017, fel un o weithgareddau elusennol Canolfan Hanes Uwchgwyrfai gyda grant hael gan Gronfa Loteri'r Dreftadaeth. Ein nod yw cyflwyno gwir hanes ein cenedl i bobl Uwchgwyrfai a Chymru gyfan, a hynny gyda help unrhyw un sydd am ymuno yn y gwaith. Braf hefyd fydd cael trafod ein hanes yn ein hiaith ni ein hunain a'n hiaith ni'n unig!

== Cyfrannwch ==

Safle yw hon lle gall unrhyw un gyfrannu o'i wybodaeth bersonol neu yn sgîl ei ymchwil, ar yr amod nad yw'n torri hawlfraint eraill ac yn derbyn yr ychydig gyfyngiadau arferol angenrheidiol. Yn fwy na hynny, mae arnom wir angen eich cyfraniadau er mwyn sicrhau y bydd '''Cof y Cwmwd''' yn cynnwyl yr holl agweddau ar hanes Cwmwd Uwchgwyrfai. Peidiwch â meddwl bod eraill yn gwybod mwy na chi am eich ardal chi; mae gan bawb ffeithiau diddorol os nad unigryw i'w rhannu.

Yn fwy na dim, mentrwch! Ni ellir gwneud dim nad yw'n bosibl ei wrthdroi.

=== Ychwanegiadau a newidiadau ===
[[Delwedd:Golygu.jpg||de]]

Mae croeso i unrhyw un gyfrannu ychwanegiadau/newidiadau:
*[https://cof.uwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Arbennig:CreateAccount&returnto=Cymorth Crëwch gyfrif] (os nad ydych wedi gwneud hynny eisoes - nid oes angen unrhyw fanylion personol, mae'n cymryd tua 20 eiliad ac mae am ddim wrth gwrs!).
* Wedyn cliciwch ar y tab 'Golygu'.

(Nid oes rhaid creu erthygl i wneud golygiadau bychain.)

=== Creu erthygl newydd ===

Os ydych wedi mewngofnodi gan ddefnyddio enw eich cyfrif, cewch hefyd greu erthygl newydd neu eginyn (sef cychwyn erthygl newydd) ar unrhyw bwnc sydd heb fod yma eisoes, ar yr amod ei fod ar bwnc yn gysylltiedig ag Uwchgwyrfai (plwyfi Clynnog-fawr, Llanaelhaearn, Llandwrog, Llanllyfni a Llanwnda). Mae'n hawdd creu erthygl newydd:

* Mewngofnodwch i'ch cyfrif. ([https://cof.uwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Arbennig:CreateAccount&returnto=Cymorth Crëwch eich cyfrif] yn gyntaf os oes angen.)
* Teipiwch deitl yr erthygl (sef enw gwrthrych yr erthygl) yn y bocs Chwilio ar dop y dudalen hafan hon.
* Os cewch [[sgript coch]], cliciwch arno ac mi fyddwch yn mynd at dudalen newydd y gallwch ddechrau ei llenwi - bydd y teitl yno eisoes yn disgwyl amdanoch! Angen syniadau? Gweler: [[Uwchgwyrfai:Erthyglau sydd eu hangen|Erthyglau sydd eu hangen]], dewis pwnc ac wedyn ei roi yn y bocs Chwilio a dilyn y ddolen.

=== Safon eich Cymraeg ===

Cymraeg yw unig iaith '''Cof y Cwmwd'''. OND - peidiwch â phryderu am safon eich Cymraeg; bydd ein gweinyddwyr yn hapus i newid unrhyw gamgymeriadau ac ni fydd neb yn gwybod pwy ydych chi os dewiswch ffugenw fel eich enw mewngofnodi. Un o'n hamcanion yw annog defnydd o'r Gymraeg wrth i ni drafod ein hanes.

=== Canllawiau cyfrannu ===

Ewch i [[Cymorth|Cymorth]] am ragor o fanylion ar sut i gyfrannu erthygl neu newid testun, mewnosod cyfeiriadau at ffynonellau ac ati. Ond dyma rai canllawiau i'w cadw mewn cof:

Mae'r rheolau'n syml iawn:

# Cofiwch sicrhau fod gennych caniatád perchennog unrhyw hawliau mewn deunydd fel lluniau neu gerddi cyn ei gynnwys
# Dylai pob erthygl fod yn berthnasol i hanes a diwylliant Uwchgwyrfai a'i bobl
# Mae croeso i chi newid gwallau teipio, camdreiglo ac ati, ond...
# Gwyliwch rhag dileu dim byd nes i chi fod yn sicr y dylid ei ddileu (camgymeriadau, ffeithiau yr ydych yn siwr eu bod yn anghywir, ac ati)
# Rhaid peidio â chynnwys manylion personol unigolion sy'n dal yn fyw (cyfeiriad, rhif ffôn, ac ati) heb eu caniatád
# Nodwch ffynhonnell eich gwybodaeth (llyfr, erthygl, ac ati). Edrychwch yn [[Cymorth|Cymorth]] i weld sut mae gwneud hyn
# Nodwch yn y blwch ar waelod y dudalen beth yw natur unrhyw gyfraniad neu newid
# Cofiwch fod yn gwrtais bob amser. DIM sylwadau personol na feirniadaeth o gyfrannwyr eraill os gwelwch yn dda - na dim iaith anweddus ychwaith!

=== Y print mân ===

Pwrpas '''Cof y Cwmwd''', fel pob wici, yw hwyluso cyfnewid gwybodaeth yn rhad ac yn rhwydd. Fodd bynnag rhaid gwarchod eich deunydd rhag i bobl ei ddefnyddio'n annheg neu beidio â’i gydnabod. I’r perwyl hwn, gweithredir yn unol â'r amodau isod.

Mae cyfraniadau, golygiadau ac ychwanegiadau ar gyfer wici '''Cof y Cwmwd''' yn cael eu derbyn gennych ar y ddealltwriaeth bod pob cyfrannwr yn trosglwyddo hawliau Comin Creu yn eu deunydd i Ganolfan Hanes Uwchgwyrfai ar sail ‘rhannu’n gyfatebol’, sef CC BY SA4. Bydd y deunydd yn cael ei gyhoeddi ar wici '''Cof y Cwmwd''' dan drwydded anfasnachol a mwy cyfyng, sef CC BY NC, am gyfnod all barhau hyd at 30 Mehefin 2023. Mae hyn yn golygu y gall Canolfan Hanes Uwchgwyrfai ganiatáu defnydd priodol gan drydydd parti yn unol ag amodau’r drwydded, ond ni bydd modd i’r cyhoedd ailddefnyddio nac atgynhyrchu’r deunydd at ddibenion masnachol o unrhyw fath heb ganiatád tan ar ôl y dyddiad hwnnw. Wedi hynny gallai’r drwydded gael ei hymestyn i drwydded CC BY SA4, ond hyd yn oed wedyn, bydd rhaid i unrhyw ddefnyddiwr gydnabod ffynhonell y deunydd. Am fanylion llawn y trwyddedau y sonnir amdanynt, ewch at https://creativecommons.org/share-your-work/licensing-types-examples/.

Ni ddylid cyfrannu unrhyw ddeunydd at wici '''Cof y Cwmwd''' os nad chi a’i greodd heb i chi'n gyntaf sicrhau bod gennych yr hawl i’w wneud hynny (e.e. gan y sawl a dynnodd lun neu a ysgrifennodd rywbeth).

Ni ddylech gyfrannu unrhyw beth at wici '''Cof y Cwmwd''' oni fyddech yn hollol fodlon i’r deunydd gael ei ailddefnyddio neu ei atgynhyrchu (gyda’r gydnabyddiaeth briodol) mewn mannau eraill.

Er bydd gweinyddwyr y Cof yn ceisio osgoi unrhyw dorhawlfraint, anwireddau, enllib a/neu anlladrwydd, ni all Canolfan Hanes Uwchgwyrfai dderbyn cyfrifoldeb am yr hyn a ysgrifennir gan y sawl sy'n cyfrannu. Eich cyfrifoldeb chi felly yw gofalu fod pob dim a ychwanegir gennych yn gywir ac yn dderbyniol hyd y gwyddys.

== Canolfan Hanes Uwchgwyrfai ==

[[Delwedd:YGanolfan.jpg|250px|de]]

Dyma'r ganolfan yng nghwmwd [[Uwchgwyrfai]] sy’n costrelu dyheadau a hanes ardal sy’n enwog am ei chyfraniad addysgol, diwylliannol a chrefyddol. Dyma’n wir bwerdy bro. Lleolir y Ganolfan yn hen ysgoldy [[Eben Fardd]] yng Nghlynnog Fawr yn Arfon.

Elusen gofrestredig yw Canolfan Hanes Uwchgwyrfai. Ymysg y gweithgareddau, trefnir darlithoedd bob mis ac ar ddyddiau coffa ein cenedl; cynhelir ysgolion undydd i ledaenu ein gwir hanes ac arddangosfeydd achlysurol; cynhelir clwb darllen misol; a chyhoeddir cylchgrawn sain, yr Utgorn, bob chwarter sy'n ymdrin â phynciau hanesyddol a diwylliannol, ac a ddosberthir i danysgrifwyr. Caiff y deillion ei dderbyn am ddim ond iddynt wneud cais. Yng nghefn y ganolfan ceir gardd draddodiadol Gymreig y mae rhai o'r aelodau'n edrych ar ei hôl.

Ewch i [https://uwchgwyrfai.cymru/ brif wefan Canolfan Hanes Uwchgwyrfai] am fanylion llawn a'r newyddion diweddaraf.

== Iaith Cof y Cwmwd ==

Ffynhonell o wybodaeth Gymraeg ei hiaith yw '''Cof y Cwmwd'''. Mae erthyglau Cymraeg am rai elfennau o hanes Uwchgwyrfai ar gael hefyd ar [http://cy.wikipedia.org/wiki/Hafan Wicipedia Cymraeg] - ac wrth gwrs mewn ieithoedd eraill ar Wikipedia. Cofiwch hefyd fod modd i ffrindiau di-Gymraeg fentro cael cyfieithiad (o ryw fath!) o erthyglau '''Cof y Cwmwd''' trwy ddefnyddio Google Translate.

Hafan

2017-11-04T20:52:34Z

Marian elias: /* Cyfrannwch */

[[Delwedd:cof-y-cwmwd.png|||800px|alt=Cof y Cwmwd | Cronfa helaeth o ffeithiau am hanes Uwchgwyrfai y gall unrhyw un gyfrannu ati]]

== Cyflwyniad ==
[[Delwedd:scan0003.jpg|200px|bawd|chwith|Uwchgwyrfai]]

Croeso i '''Cof y Cwmwd''', sef casgliad o erthyglau ar hanes a diwylliant cwmwd Uwchgwyrfai yng Ngwynedd.

Mae '''Cof y Cwmwd''' yn ''wici'', sef casgliad o erthyglau y mae croeso i unrhyw un eu newid neu ychwanegu atynt, os ydynt yn gyfarwydd â'r pwnc. Mae 'wici', gyda llaw, yn air o Ynysoedd Hawaii sy'n golygu 'sydyn', a'r syniad y tu ôl i'r gair yw bod rhywun yn gallu cyfeirio at bethau mewn dim o dro. Gellir cyfrannu ffeithiau newydd hefyd, a hynny heb fawr o drafferth yn y fan a'r lle. Mae'n debyg y byddwch wedi defnyddio Wicipedia ar y We rywbryd neu'i gilydd, ac efallai eich bod wedi 'golygu' (sef newid neu gyfrannu at) rai o'r erthyglau yno. Mae wici '''Cof y Cwmwd''' yn gweithio yn yr un ffordd yn union â Wicipedia, gan ddefnyddio'r un meddalwedd.

Ein bwriad yw gweld '''Cof y Cwmwd''' yn datblygu fel prif ffynhonnell gwybodaeth am hanes a thraddodiadau ein cwr bach ni o Gymru. Erfyniwn arnoch i wneud eich rhan er mwyn cyrraedd y nod hwnnw. Mae '''Cof y Cwmwd''' yn ymdrin ag ardal yr hen gwmwd, gan gadw at yr hen ffiniau canoloesol - sef plwyfi [[Clynnog-fawr]], [[Llanaelhaearn]], [[Llandwrog]], [[Llanllyfni]] a [[Llanwnda]]. Mae hyn yn cynnwys Dyffryn Nantlle i gyd bron hyd at Ryd-ddu ac wedyn ar hyd afon Gwyrfai trwy'r Bontnewydd ac at y môr.

== Diweddariadau ==

=== Erthyglau newydd ===

{{Special:Newestpages/-/15}}

=== Gwefan newydd ===
Sefydlwyd '''Cof y Cwmwd''' ym mis Hydref 2017, fel un o weithgareddau elusennol Canolfan Hanes Uwchgwyrfai gyda grant hael gan Gronfa Loteri'r Dreftadaeth. Ein nod yw cyflwyno gwir hanes ein cenedl i bobl Uwchgwyrfai a Chymru gyfan, a hynny gyda help unrhyw un sydd am ymuno yn y gwaith. Braf hefyd fydd cael trafod ein hanes yn ein hiaith ni ein hunain a'n hiaith ni'n unig!

== Cyfrannwch ==

Safle yw hon lle gall unrhyw un gyfrannu o'i wybodaeth bersonol neu yn sgîl ei ymchwil, ar yr amod nad yw'n torri hawlfraint eraill ac yn derbyn yr ychydig gyfyngiadau arferol angenrheidiol. Yn fwy na hynny, mae arnom wir angen eich cyfraniadau er mwyn sicrhau y bydd '''Cof y Cwmwd''' yn cynnwyl yr holl agweddau ar hanes Cwmwd Uwchgwyrfai. Peidiwch â meddwl bod eraill yn gwybod mwy na chi am eich ardal chi; mae gan bawb ffeithiau diddorol os nad unigryw i'w rhannu.

Yn fwy na dim, mentrwch! Ni ellir gwneud dim nad yw'n bosibl ei wrthdroi.

=== Ychwanegiadau a newidiadau ===
[[Delwedd:Golygu.jpg||de]]

Mae croeso i unrhyw un gyfrannu ychwanegiadau/newidiadau:
*[https://cof.uwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Arbennig:CreateAccount&returnto=Cymorth Crëwch gyfrif] (os nad ydych wedi gwneud hynny eisoes - nid oes angen unrhyw fanylion personol, mae'n cymryd tua 20 eiliad ac mae am ddim wrth gwrs!).
* Wedyn cliciwch ar y tab 'Golygu'.

(Nid oes rhaid creu erthygl i wneud golygiadau bychain.)

=== Creu erthygl newydd ===

Os ydych wedi mewngofnodi gan ddefnyddio enw eich cyfrif, cewch hefyd greu erthygl newydd neu eginyn (sef cychwyniad ar gyfer erthygl newydd) ar unrhyw bwnc sydd heb fod yma eisoes, ar yr amod ei fod ar bwnc yn gysylltiedig ag Uwchgwyrfai (plwyfi Clynnog-fawr, Llanaelhaearn, Llandwrog, Llanllyfni a Llanwnda). Mae'n hawdd creu erthygl newydd:

* Mewngofnodwch i'ch cyfrif. ([https://cof.uwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Arbennig:CreateAccount&returnto=Cymorth Crëwch eich cyfrif] yn gyntaf os oes angen.)
* Teipiwch deitl yr erthygl (sef enw gwrthrych yr erthygl) yn y bocs Chwilio ar dop y dudalen hafan hon.
* Os cewch [[sgript coch]], cliciwch arno ac mi fyddwch yn mynd at dudalen newydd y gallwch ddechrau ei llenwi - bydd y teitl yno eisoes yn disgwyl amdanoch! Angen syniadau? Gweler: [[Uwchgwyrfai:Erthyglau sydd eu hangen|Erthyglau sydd eu hangen]], dewis pwnc ac wedyn ei roi yn y bocs Chwilio a dilyn y ddolen.

=== Safon eich Cymraeg ===

Cymraeg yw unig iaith '''Cof y Cwmwd'''. OND - peidiwch â phryderu am safon eich Cymraeg; bydd ein gweinyddwyr yn hapus i newid unrhyw gamgymeriadau ac ni fydd neb yn gwybod pwy ydych chi os dewiswch ffugenw fel eich enw mewngofnodi. Un o'n hamcanion yw annog defnydd o'r Gymraeg wrth i ni drafod ein hanes.

=== Canllawiau cyfrannu ===

Ewch i [[Cymorth|Cymorth]] am ragor o fanylion ar sut i gyfrannu erthygl neu newid testun, mewnosod cyfeiriadau at ffynonellau ac ati. Ond dyma rai canllawiau i'w cadw mewn cof:

Mae'r rheolau'n syml iawn:

# Cofiwch sicrhau fod gennych caniatád perchennog unrhyw hawliau mewn deunydd fel lluniau neu gerddi cyn ei gynnwys
# Dylai pob erthygl fod yn berthnasol i hanes a diwylliant Uwchgwyrfai a'i bobl
# Mae croeso i chi newid gwallau teipio, camdreiglo ac ati, ond...
# Gwyliwch rhag dileu dim byd nes i chi fod yn sicr y dylid ei ddileu (camgymeriadau, ffeithiau yr ydych yn siwr eu bod yn anghywir, ac ati)
# Rhaid peidio â chynnwys manylion personol unigolion sy'n dal yn fyw (cyfeiriad, rhif ffôn, ac ati) heb eu caniatád
# Nodwch ffynhonnell eich gwybodaeth (llyfr, erthygl, ac ati). Edrychwch yn [[Cymorth|Cymorth]] i weld sut mae gwneud hyn
# Nodwch yn y blwch ar waelod y dudalen beth yw natur unrhyw gyfraniad neu newid
# Cofiwch fod yn gwrtais bob amser. DIM sylwadau personol na feirniadaeth o gyfrannwyr eraill os gwelwch yn dda - na dim iaith anweddus ychwaith!

=== Y print mân ===

Pwrpas '''Cof y Cwmwd''', fel pob wici, yw hwyluso cyfnewid gwybodaeth yn rhad ac yn rhwydd. Fodd bynnag rhaid gwarchod eich deunydd rhag i bobl ei ddefnyddio'n annheg neu beidio â’i gydnabod. I’r perwyl hwn, gweithredir yn unol â'r amodau isod.

Mae cyfraniadau, golygiadau ac ychwanegiadau ar gyfer wici '''Cof y Cwmwd''' yn cael eu derbyn gennych ar y ddealltwriaeth bod pob cyfrannwr yn trosglwyddo hawliau Comin Creu yn eu deunydd i Ganolfan Hanes Uwchgwyrfai ar sail ‘rhannu’n gyfatebol’, sef CC BY SA4. Bydd y deunydd yn cael ei gyhoeddi ar wici '''Cof y Cwmwd''' dan drwydded anfasnachol a mwy cyfyng, sef CC BY NC, am gyfnod all barhau hyd at 30 Mehefin 2023. Mae hyn yn golygu y gall Canolfan Hanes Uwchgwyrfai ganiatáu defnydd priodol gan drydydd parti yn unol ag amodau’r drwydded, ond ni bydd modd i’r cyhoedd ailddefnyddio nac atgynhyrchu’r deunydd at ddibenion masnachol o unrhyw fath heb ganiatád tan ar ôl y dyddiad hwnnw. Wedi hynny gallai’r drwydded gael ei hymestyn i drwydded CC BY SA4, ond hyd yn oed wedyn, bydd rhaid i unrhyw ddefnyddiwr gydnabod ffynhonell y deunydd. Am fanylion llawn y trwyddedau y sonnir amdanynt, ewch at https://creativecommons.org/share-your-work/licensing-types-examples/.

Ni ddylid cyfrannu unrhyw ddeunydd at wici '''Cof y Cwmwd''' os nad chi a’i greodd heb i chi'n gyntaf sicrhau bod gennych yr hawl i’w wneud hynny (e.e. gan y sawl a dynnodd lun neu a ysgrifennodd rywbeth).

Ni ddylech gyfrannu unrhyw beth at wici '''Cof y Cwmwd''' oni fyddech yn hollol fodlon i’r deunydd gael ei ailddefnyddio neu ei atgynhyrchu (gyda’r gydnabyddiaeth briodol) mewn mannau eraill.

Er bydd gweinyddwyr y Cof yn ceisio osgoi unrhyw dorhawlfraint, anwireddau, enllib a/neu anlladrwydd, ni all Canolfan Hanes Uwchgwyrfai dderbyn cyfrifoldeb am yr hyn a ysgrifennir gan y sawl sy'n cyfrannu. Eich cyfrifoldeb chi felly yw gofalu fod pob dim a ychwanegir gennych yn gywir ac yn dderbyniol hyd y gwyddys.

== Canolfan Hanes Uwchgwyrfai ==

[[Delwedd:YGanolfan.jpg|250px|de]]

Dyma'r ganolfan yng nghwmwd [[Uwchgwyrfai]] sy’n costrelu dyheadau a hanes ardal sy’n enwog am ei chyfraniad addysgol, diwylliannol a chrefyddol. Dyma’n wir bwerdy bro. Lleolir y Ganolfan yn hen ysgoldy [[Eben Fardd]] yng Nghlynnog Fawr yn Arfon.

Elusen gofrestredig yw Canolfan Hanes Uwchgwyrfai. Ymysg y gweithgareddau, trefnir darlithoedd bob mis ac ar ddyddiau coffa ein cenedl; cynhelir ysgolion undydd i ledaenu ein gwir hanes ac arddangosfeydd achlysurol; cynhelir clwb darllen misol; a chyhoeddir cylchgrawn sain, yr Utgorn, bob chwarter sy'n ymdrin â phynciau hanesyddol a diwylliannol, ac a ddosberthir i danysgrifwyr. Caiff y deillion ei dderbyn am ddim ond iddynt wneud cais. Yng nghefn y ganolfan ceir gardd draddodiadol Gymreig y mae rhai o'r aelodau'n edrych ar ei hôl.

Ewch i [https://uwchgwyrfai.cymru/ brif wefan Canolfan Hanes Uwchgwyrfai] am fanylion llawn a'r newyddion diweddaraf.

== Iaith Cof y Cwmwd ==

Ffynhonell o wybodaeth Gymraeg ei hiaith yw '''Cof y Cwmwd'''. Mae erthyglau Cymraeg am rai elfennau o hanes Uwchgwyrfai ar gael hefyd ar [http://cy.wikipedia.org/wiki/Hafan Wicipedia Cymraeg] - ac wrth gwrs mewn ieithoedd eraill ar Wikipedia. Cofiwch hefyd fod modd i ffrindiau di-Gymraeg fentro cael cyfieithiad (o ryw fath!) o erthyglau '''Cof y Cwmwd''' trwy ddefnyddio Google Translate.

Hafan

2017-11-04T20:42:19Z

Marian elias:

[[Delwedd:cof-y-cwmwd.png|||800px|alt=Cof y Cwmwd | Cronfa helaeth o ffeithiau am hanes Uwchgwyrfai y gall unrhyw un gyfrannu ati]]

== Cyflwyniad ==
[[Delwedd:scan0003.jpg|200px|bawd|chwith|Uwchgwyrfai]]

Croeso i '''Cof y Cwmwd''', sef casgliad o erthyglau ar hanes a diwylliant cwmwd Uwchgwyrfai yng Ngwynedd.

Mae '''Cof y Cwmwd''' yn ''wici'', sef casgliad o erthyglau y mae croeso i unrhyw un eu newid neu ychwanegu atynt, os ydynt yn gyfarwydd â'r pwnc. Mae 'wici', gyda llaw, yn air o Ynysoedd Hawaii sy'n golygu 'sydyn', a'r syniad y tu ôl i'r gair yw bod rhywun yn gallu cyfeirio at bethau mewn dim o dro. Gellir cyfrannu ffeithiau newydd hefyd, a hynny heb fawr o drafferth yn y fan a'r lle. Mae'n debyg y byddwch wedi defnyddio Wicipedia ar y We rywbryd neu'i gilydd, ac efallai eich bod wedi 'golygu' (sef newid neu gyfrannu at) rai o'r erthyglau yno. Mae wici '''Cof y Cwmwd''' yn gweithio yn yr un ffordd yn union â Wicipedia, gan ddefnyddio'r un meddalwedd.

Ein bwriad yw gweld '''Cof y Cwmwd''' yn datblygu fel prif ffynhonnell gwybodaeth am hanes a thraddodiadau ein cwr bach ni o Gymru. Erfyniwn arnoch i wneud eich rhan er mwyn cyrraedd y nod hwnnw. Mae '''Cof y Cwmwd''' yn ymdrin ag ardal yr hen gwmwd, gan gadw at yr hen ffiniau canoloesol - sef plwyfi [[Clynnog-fawr]], [[Llanaelhaearn]], [[Llandwrog]], [[Llanllyfni]] a [[Llanwnda]]. Mae hyn yn cynnwys Dyffryn Nantlle i gyd bron hyd at Ryd-ddu ac wedyn ar hyd afon Gwyrfai trwy'r Bontnewydd ac at y môr.

== Diweddariadau ==

=== Erthyglau newydd ===

{{Special:Newestpages/-/15}}

=== Gwefan newydd ===
Sefydlwyd '''Cof y Cwmwd''' ym mis Hydref 2017, fel un o weithgareddau elusennol Canolfan Hanes Uwchgwyrfai gyda grant hael gan Gronfa Loteri'r Dreftadaeth. Ein nod yw cyflwyno gwir hanes ein cenedl i bobl Uwchgwyrfai a Chymru gyfan, a hynny gyda help unrhyw un sydd am ymuno yn y gwaith. Braf hefyd fydd cael trafod ein hanes yn ein hiaith ni ein hunain a'n hiaith ni'n unig!

== Cyfrannwch ==

Safle yw hon lle gall unrhyw un gyfrannu o'i wybodaeth bersonol neu yn sgîl ei ymchwil, ar yr amod nad yw'n torri hawlfraint eraill ac yn derbyn yr ychydig gyfyngiadau arferol angenrheidiol. Yn fwy na hynny, rydym yn wirioneddol angen eich cyfraniadau er mwyn gwneud '''Cof y Cwmwd''' yn hollol gynhwysfawr o holl agweddau ar hanes Cwmwd Uwchgwyrfai. Peidiwch â meddwl bod eraill yn gwybod mwy na chi am eich ardal chi; mae gan bawb ffeithiau diddorol os nad unigryw i'w rhannu.

Yn fwy na dim, mentrwch! Ni ellir gwneud dim nad yw'n bosibl ei wrthdroi.

=== Ychwanegiadau a newidiadau ===
[[Delwedd:Golygu.jpg||de]]

Mae croeso i unrhyw un gyfrannu ychwanegiadau/newidiadau:
*[https://cof.uwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Arbennig:CreateAccount&returnto=Cymorth Crëwch gyfrif] (os nad ydych wedi gwneud hynny eisoes - nid oes angen unrhyw fanylion personol, mae'n cymryd tua 20 eiliad ac mae am ddim wrth gwrs!).
* Wedyn cliciwch ar y tab 'Golygu'.

(Nid oes rhaid creu erthygl er mwyn gwneud golygiadau bychain.)

=== Creu erthygl newydd ===

Os ydych wedi mewngofnodi gan ddefnyddio enw eich cyfrif, cewch hefyd greu erthygl newydd neu eginyn (sef cychwyniad ar gyfer erthygl newydd) ar unrhyw bwnc na sydd yma eisoes, ar yr amod ei fod ar bwnc yn gysylltiedig ag Uwchgwyrfai (plwyfi Clynnog-fawr, Llanaelhaearn, Llandwrog, Llanllyfni a Llanwnda). Mae'n hawdd creu erthygl newydd:

* Mewngofnodwch i'ch cyfrif. ([https://cof.uwchgwyrfai.cymru/index.php?title=Arbennig:CreateAccount&returnto=Cymorth Crëwch eich cyfrif] yn gyntaf os oes angen.)
* Teipiwch deitl yr erthygl (sef enw gwrthrych yr erthygl) yn y bocs Chwilio ar dop y dudalen hafan hon.
* Os cewch [[sgript coch]], cliciwch arno ac mi fyddwch yn mynd at dudalen newydd y gallwch ddechrau ei llenwi - bydd y teitl yno eisoes yn disgwyl amdanoch! Angen syniadau? Gweler: [[Uwchgwyrfai:Erthyglau sydd eu hangen|Erthyglau sydd eu hangen]], dewis pwnc ac wedyn ei roi yn y bocs Chwilio a dilyn y ddolen.

=== Safon eich Cymraeg ===

Cymraeg yw unig iaith '''Cof y Cwmwd'''. OND - peidiwch â phryderu am safon eich Cymraeg; bydd ein gweinyddwyr yn hapus i newid unrhyw gamgymeriadau a bydd neb yn gwybod pwy ydych chi os dewiswch ffugenw fel eich enw mewngofnodi. Un o'n hamcanion yw annog defnydd o'r Gymraeg wrth i ni drafod ein hanes.

=== Canllawiau cyfrannu ===

Ewch i [[Cymorth|Cymorth]] am ragor o fanylion ar sut i gyfrannu erthygl neu newid testun, mewnosod cyfeiriadau at ffynonellau ac ati. Ond dyma rai canllawiau i'w cadw mewn cof:

Mae'r rheolau'n syml iawn:

# Cofiwch sicrhau fod gennych caniatád perchennog unrhyw hawliau mewn deunydd fel lluniau neu gerddi cyn ei gynnwys
# Dylai pob erthygl fod yn berthnasol i hanes a diwylliant Uwchgwyrfai a'i bobl
# Mae croeso i chi newid gwallau teipio, camdreiglo ac ati, ond...
# Gwyliwch rhag dileu dim byd nes i chi fod yn sicr y dylid ei ddileu (camgymeriadau, ffeithiau yr ydych yn siwr eu bod yn anghywir, ac ati)
# Rhaid peidio â chynnwys manylion personol unigolion sy'n dal yn fyw (cyfeiriad, rhif ffôn, ac ati) heb eu caniatád
# Nodwch ffynhonnell eich gwybodaeth (llyfr, erthygl, ac ati). Edrychwch yn [[Cymorth|Cymorth]] i weld sut mae gwneud hyn
# Nodwch yn y blwch ar waelod y dudalen beth yw natur unrhyw gyfraniad neu newid
# Cofiwch fod yn gwrtais bob amser. DIM sylwadau personol na feirniadaeth o gyfrannwyr eraill os gwelwch yn dda - na dim iaith anweddus ychwaith!

=== Y print mân ===

Pwrpas '''Cof y Cwmwd''', fel pob wici, yw hwyluso cyfnewid gwybodaeth yn rhad ac yn rhwydd. Fodd bynnag rhaid gwarchod eich deunydd rhag i bobl ei ddefnyddio'n annheg neu beidio â’i gydnabod. I’r perwyl hwn, gweithredir yn unol â'r amodau isod.

Mae cyfraniadau, golygiadau ac ychwanegiadau ar gyfer wici '''Cof y Cwmwd''' yn cael eu derbyn gennych ar y ddealltwriaeth bod pob cyfrannwr yn trosglwyddo hawliau Comin Creu yn eu deunydd i Ganolfan Hanes Uwchgwyrfai ar sail ‘rhannu’n gyfatebol’, sef CC BY SA4. Bydd y deunydd yn cael ei gyhoeddi ar wici '''Cof y Cwmwd''' dan drwydded anfasnachol a mwy cyfyng, sef CC BY NC, am gyfnod all barhau hyd at 30 Mehefin 2023. Mae hyn yn golygu y gall Canolfan Hanes Uwchgwyrfai ganiatáu defnydd priodol gan drydydd parti yn unol ag amodau’r drwydded, ond ni bydd modd i’r cyhoedd ailddefnyddio nac atgynhyrchu’r deunydd at ddibenion masnachol o unrhyw fath heb ganiatád tan ar ôl y dyddiad hwnnw. Wedi hynny gallai’r drwydded gael ei hymestyn i drwydded CC BY SA4, ond hyd yn oed wedyn, bydd rhaid i unrhyw ddefnyddiwr gydnabod ffynhonell y deunydd. Am fanylion llawn y trwyddedau y sonnir amdanynt, ewch at https://creativecommons.org/share-your-work/licensing-types-examples/.

Ni ddylid cyfrannu unrhyw ddeunydd at wici '''Cof y Cwmwd''' os nad chi a’i greodd heb i chi'n gyntaf sicrhau bod gennych yr hawl i’w wneud hynny (e.e. gan y sawl a dynnodd lun neu a ysgrifennodd rywbeth).

Ni ddylech gyfrannu unrhyw beth at wici '''Cof y Cwmwd''' oni fyddech yn hollol fodlon i’r deunydd gael ei ailddefnyddio neu ei atgynhyrchu (gyda’r gydnabyddiaeth briodol) mewn mannau eraill.

Er bydd gweinyddwyr y Cof yn ceisio osgoi unrhyw dorhawlfraint, anwireddau, enllib a/neu anlladrwydd, ni all Canolfan Hanes Uwchgwyrfai dderbyn cyfrifoldeb am yr hyn a ysgrifennir gan y sawl sy'n cyfrannu. Eich cyfrifoldeb chi felly yw gofalu fod pob dim a ychwanegir gennych yn gywir ac yn dderbyniol hyd y gwyddys.

== Canolfan Hanes Uwchgwyrfai ==

[[Delwedd:YGanolfan.jpg|250px|de]]

Dyma'r ganolfan yng nghwmwd [[Uwchgwyrfai]] sy’n costrelu dyheadau a hanes ardal sy’n enwog am ei chyfraniad addysgol, diwylliannol a chrefyddol. Dyma’n wir bwerdy bro. Lleolir y Ganolfan yn hen ysgoldy [[Eben Fardd]] yng Nghlynnog Fawr yn Arfon.

Elusen gofrestredig yw Canolfan Hanes Uwchgwyrfai. Ymysg y gweithgareddau, trefnir darlithoedd bob mis ac ar ddyddiau coffa ein cenedl; cynhelir ysgolion undydd i ledaenu ein gwir hanes ac arddangosfeydd achlysurol; cynhelir clwb darllen misol; a chyhoeddir cylchgrawn sain, yr Utgorn, bob chwarter sy'n ymdrin â phynciau hanesyddol a diwylliannol, ac a ddosberthir i danysgrifwyr. Caiff y deillion ei dderbyn am ddim ond iddynt wneud cais. Yng nghefn y ganolfan ceir gardd draddodiadol Gymreig y mae rhai o'r aelodau'n edrych ar ei hôl.

Ewch i [https://uwchgwyrfai.cymru/ brif wefan Canolfan Hanes Uwchgwyrfai] am fanylion llawn a'r newyddion diweddaraf.

== Iaith Cof y Cwmwd ==

Ffynhonell o wybodaeth Gymraeg ei hiaith yw '''Cof y Cwmwd'''. Mae erthyglau Cymraeg am rai elfennau o hanes Uwchgwyrfai ar gael hefyd ar [http://cy.wikipedia.org/wiki/Hafan Wicipedia Cymraeg] - ac wrth gwrs mewn ieithoedd eraill ar Wikipedia. Cofiwch hefyd fod modd i ffrindiau di-Gymraeg fentro cael cyfieithiad (o ryw fath!) o erthyglau '''Cof y Cwmwd''' trwy ddefnyddio Google Translate.